Nghiên Cứu Nâng Cao Hiệu Quả Sản Xuất Cam Tại Xã Dũng Phong, Huyện Cao Phong, Tỉnh Hòa Bình

Xã Dũng Phong, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình, nổi tiếng với nghề trồng cam lâu đời. 74 trang · Đại học Thái Nguyên · 2015.

• Tác giả: Bùi Thị Lý
• Người hướng dẫn: PGS. Nguyễn Hữu Hồng
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Kinh tế Nông nghiệp
• Đề tài: Nghiên Cứu Thực Trạng Và Đề Xuất Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sản Xuất Cam Tại Dũng Phong, Hòa Bình
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC TỪ VÀ CỤM TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài
• 1.2.1. Mục tiêu chung
• 1.2.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Ý nghĩa của đề tài nghiên cứu
• 1.3.1. Ý nghĩa trong học tập và nghiên cứu khoa học
• 1.3.2. Ý nghĩa trong thực tiễn
• 2. PHẦN 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN
• 2.1. Cơ sở khoa học
• 2.2. Một số khái niệm về sản xuất và phát triển kinh tế
• 2.2.1. Khái niệm về sản xuất
• 2.2.2. Khái niệm về phát triển
• 2.2.3. Khái niệm về phát triển kinh tế
• 2.2.4. Khái niệm về phát triển bền vững
• 2.3. Cơ sở lý luận về hiệu quả kinh tế
• 2.3.1. Quan điểm về hiệu quả kinh tế và tiêu chuẩn đánh giá
• 2.3.2. Phân loại hiệu quả
• 2.4. Ý nghĩa phát triển sản xuất cam
• 2.5. Cơ sở thực tiễn
• 2.5.1. Tình hình sản xuất cam trên thế giới
• 2.5.2. Tình hình sản xuất cam tại Việt Nam
• 2.5.2.1. Các vùng trồng cam chính ở Việt Nam
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Phạm vi nghiên cứu
• 3.2. Nội dung nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3.1. Phương pháp chọn mẫu
• 3.3.2. Phương pháp thu thập thông tin
• 3.3.3. Phương pháp xử lý và phân tích thông tin
• 3.4. Hệ thống chỉ tiêu kinh tế
• 3.4.1. Các chỉ tiêu nghiên cứu
• 3.4.2. Các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Đặc điểm địa bàn nghiên cứu
• 4.1.1. Đặc điểm tự nhiên khu vực nghiên cứu
• 4.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 4.2. Đánh giá hiện trạng tình hình sản xuất cam của xã Dũng Phong
• 4.2.1. Tình hình sản xuất nông nghiệp
• 4.2.2. Tình hình sản xuất cam
• 4.2.3. Tình hình tiêu thụ Cam trên địa bàn xã Dũng Phong
• 4.2.4. Phân tích hiệu quả kinh tế của cây cam trên địa bàn xã Dũng Phong
• 5. PHẦN 5: ĐỊNH HƯỚNG VÀ MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ KINH TẾ SẢN XUẤT CAM TẠI XÃ DŨNG PHONG, CAO PHONG
• 5.1. Một số định hướng nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cam của xã
• 5.2. Cơ sở khoa học cho việc định hướng và giải pháp
• 5.3. Phát triển cây ăn quả trong quy hoạch phát triển kinh tế xã hội tỉnh Hòa Bình
• 5.4. Định hướng phát triển cây cam trong điều kiện công nghiệp hóa - hiện đại hóa
• 5.5. Định hướng phát triển sản xuất cam theo hướng quy hoạch vùng cam đặc sản
• 5.6. Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản xuất cam
• 5.6.1. Đối với chính quyền địa phương
• 5.6.2. Các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cam
• 5.6.2.1. Giải pháp về vốn cho sản xuất, kinh doanh
• 5.6.2.2. Giải pháp về giống
• 5.6.2.3. Giải pháp về kỹ thuật
• 5.6.2.4. Thu hái và bảo quản sản phẩm
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Sản Xuất Cam Dũng Phong Hòa Bình Tiềm Năng Cơ Hội

Xã Dũng Phong, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình, nổi tiếng với nghề trồng cam lâu đời. Vùng đất này sở hữu điều kiện tự nhiên thuận lợi, khí hậu nhiệt đới gió mùa, rất thích hợp cho sự phát triển của cây cam, đặc biệt là các giống cam lòng vàng Dũng Phong và cam canh Dũng Phong. Trong những năm gần đây, sản xuất nông nghiệp Hòa Bình nói chung và sản xuất cam Dũng Phong nói riêng đã có những bước tiến đáng kể, góp phần quan trọng vào sự phát triển kinh tế - xã hội của địa phương. Tuy nhiên, để khai thác tối đa tiềm năng và nâng cao hiệu quả kinh tế trồng cam, cần có những giải pháp đồng bộ và bền vững. Bài viết này sẽ đi sâu vào phân tích thực trạng, thách thức và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất cam tại Dũng Phong, dựa trên kết quả nghiên cứu và kinh nghiệm thực tiễn.

1.1. Lịch Sử và Truyền Thống Trồng Cam Lâu Đời Tại Dũng Phong

Nghề trồng cam ở Dũng Phong có lịch sử lâu đời, được truyền từ đời này sang đời khác. Người dân nơi đây có nhiều kinh nghiệm trồng cam Dũng Phong quý báu, tạo nên những vườn cam trĩu quả. Các giống cam địa phương như cam Xã Đoài đã khẳng định được thương hiệu và chất lượng trên thị trường. Việc bảo tồn và phát huy những giá trị truyền thống này là rất quan trọng để phát triển nông sản Hòa Bình bền vững.

1.2. Điều Kiện Tự Nhiên Thuận Lợi Cho Phát Triển Cam Hòa Bình

Dũng Phong sở hữu điều kiện tự nhiên lý tưởng cho cây cam phát triển. Khí hậu nhiệt đới gió mùa với mùa đông lạnh và khô, mùa hè nóng ẩm, cùng với địa hình đồi núi tạo nên sự khác biệt về nhiệt độ ngày đêm, giúp cam tích lũy đường và hương vị đặc trưng. Đất trồng cam Dũng Phong cũng rất phù hợp, giàu dinh dưỡng và thoát nước tốt. Theo nghiên cứu của Bùi Thị Lý (2015), huyện Cao Phong nằm ở độ cao trên 300m so với mực nước biển, rất thuận lợi cho việc tiếp cận những tiến bộ khoa học kỹ thuật áp dụng vào sản xuất nông nghiệp cũng như thuận lợi cho việc tiêu thụ sản phẩm nông nghiệp.

II. Thực Trạng Sản Xuất Cam Dũng Phong Vấn Đề Năng Suất Chất Lượng

Mặc dù có nhiều tiềm năng, sản xuất cam Dũng Phong vẫn đối mặt với không ít thách thức. Năng suất cam Dũng Phong chưa ổn định, chịu ảnh hưởng lớn từ thời tiết và dịch bệnh. Chất lượng cam Dũng Phong cũng chưa đồng đều, chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của thị trường. Tình trạng sâu bệnh hại cam Dũng Phong diễn biến phức tạp, gây thiệt hại lớn cho người trồng. Bên cạnh đó, việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP cam Dũng Phong còn hạn chế, ảnh hưởng đến khả năng cạnh tranh của sản phẩm.

2.1. Biến Động Năng Suất Cam Do Ảnh Hưởng Của Thời Tiết

Thời tiết ảnh hưởng đến cam Dũng Phong rất lớn. Mưa lớn kéo dài gây úng ngập, tạo điều kiện cho nấm bệnh phát triển. Nắng nóng gay gắt làm rụng quả non, giảm năng suất. Theo Bùi Thị Lý (2015), điều kiện thời tiết thất thường là một trong những khó khăn lớn nhất đối với người trồng cam ở Dũng Phong.

2.2. Tình Hình Sâu Bệnh Hại Cam và Giải Pháp Phòng Trừ

Sâu bệnh hại cam Dũng Phong là vấn đề nan giải. Các loại sâu vẽ bùa, nhện đỏ, rệp sáp gây hại nghiêm trọng đến lá và quả. Bệnh vàng lá gân xanh, bệnh thối rễ làm suy yếu cây, giảm năng suất và chất lượng. Cần có các biện pháp phòng trừ sâu bệnh cho cam Dũng Phong hiệu quả và an toàn.

2.3. Hạn Chế Trong Áp Dụng Tiêu Chuẩn VietGAP và Quản Lý Chất Lượng

Việc áp dụng tiêu chuẩn VietGAP cam Dũng Phong còn chậm. Nhiều hộ nông dân chưa nắm vững quy trình, chưa đầu tư đúng mức cho việc quản lý chất lượng. Điều này ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận thị trường và giá bán sản phẩm. Cần có sự hỗ trợ và hướng dẫn từ các cơ quan chức năng để nâng cao nhận thức và năng lực cho người trồng cam.

III. Giải Pháp Kỹ Thuật Canh Tác Cam Bền Vững Tại Dũng Phong Hòa Bình

Để nâng cao hiệu quả sản xuất cam, cần áp dụng các giải pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến và bền vững. Việc lựa chọn giống cam Dũng Phong phù hợp với điều kiện địa phương là rất quan trọng. Cần chú trọng đến việc phân bón cho cam Dũng Phong cân đối và hợp lý, sử dụng các loại phân hữu cơ để cải tạo đất. Áp dụng các biện pháp tưới tiêu cho cam Dũng Phong tiết kiệm nước và hiệu quả. Thực hiện cải tạo vườn cam Dũng Phong định kỳ để duy trì năng suất và chất lượng.

3.1. Lựa Chọn Giống Cam Chất Lượng Cao và Phù Hợp

Việc lựa chọn giống cam Dũng Phong có vai trò quyết định đến năng suất và chất lượng. Nên chọn các giống cam đã được kiểm chứng về khả năng chống chịu sâu bệnh, thích nghi với điều kiện khí hậu địa phương và cho năng suất cao. Các giống cam canh Dũng Phong và cam lòng vàng Dũng Phong là những lựa chọn tiềm năng.

3.2. Quy Trình Chăm Sóc Cam Khoa Học và Bón Phân Hợp Lý

Cần tuân thủ quy trình chăm sóc cam Dũng Phong khoa học, từ khâu làm đất, trồng cây đến tỉa cành, tạo tán. Việc phân bón cho cam Dũng Phong cần được thực hiện cân đối và hợp lý, đảm bảo cung cấp đầy đủ dinh dưỡng cho cây. Nên sử dụng các loại phân hữu cơ để cải tạo đất và tăng cường sức đề kháng cho cây.

3.3. Áp Dụng Hệ Thống Tưới Tiêu Tiết Kiệm Nước và Hiệu Quả

Nên áp dụng các hệ thống tưới tiêu cho cam Dũng Phong tiết kiệm nước và hiệu quả, như tưới nhỏ giọt, tưới phun mưa. Điều này giúp tiết kiệm nguồn nước, giảm chi phí sản xuất và hạn chế sự phát triển của nấm bệnh. Cần đảm bảo thoát nước tốt cho vườn cam vào mùa mưa để tránh úng ngập.

IV. Kinh Nghiệm Trồng Cam Hiệu Quả Tại Dũng Phong Chia Sẻ Từ Nông Dân

Những kinh nghiệm trồng cam Dũng Phong được đúc kết từ thực tiễn sản xuất là vô cùng quý báu. Việc học hỏi và áp dụng những kinh nghiệm này giúp người trồng cam giảm thiểu rủi ro, nâng cao năng suất và chất lượng. Các mô hình trồng cam hiệu quả cần được nhân rộng để lan tỏa những thành công. Cần có sự giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm giữa các hộ nông dân để cùng nhau phát triển.

4.1. Chia Sẻ Bí Quyết Chăm Sóc Cam Từ Các Hộ Nông Dân Tiêu Biểu

Nhiều hộ nông dân ở Dũng Phong đã thành công trong việc trồng cam. Họ có những bí quyết trồng cam riêng, từ việc chọn giống, bón phân đến phòng trừ sâu bệnh. Việc chia sẻ những bí quyết này giúp người trồng cam khác học hỏi và áp dụng vào thực tế.

4.2. Mô Hình Trồng Cam Theo Hướng Hữu Cơ và Bền Vững

Các mô hình trồng cam hữu cơ và bền vững đang được quan tâm và phát triển ở Dũng Phong. Mô hình này giúp bảo vệ môi trường, tạo ra sản phẩm an toàn và có giá trị cao. Cần có sự hỗ trợ và khuyến khích để nhân rộng các mô hình này.

4.3. Quản Lý Vườn Cam Thông Minh Dựa Trên Ứng Dụng Công Nghệ

Việc ứng dụng công nghệ vào quản lý vườn cam giúp người trồng cam theo dõi và kiểm soát các yếu tố môi trường, dinh dưỡng và sâu bệnh một cách chính xác và kịp thời. Các ứng dụng di động và hệ thống cảm biến giúp người trồng cam đưa ra các quyết định đúng đắn và hiệu quả.

V. Phát Triển Thị Trường Cam Dũng Phong Xây Dựng Thương Hiệu Tiêu Thụ

Để phát triển nông nghiệp Dũng Phong bền vững, cần chú trọng đến việc phát triển thị trường tiêu thụ. Việc xây dựng thương hiệu cam Dũng Phong giúp nâng cao giá trị sản phẩm và tạo lợi thế cạnh tranh. Cần đa dạng hóa kênh tiêu thụ, từ thị trường truyền thống đến các siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch và xuất khẩu. Việc liên kết sản xuất và tiêu thụ giúp đảm bảo đầu ra ổn định cho người trồng cam.

5.1. Xây Dựng Thương Hiệu Cam Dũng Phong và Chứng Nhận Chất Lượng

Việc xây dựng thương hiệu cam Dũng Phong là rất quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm và tạo sự khác biệt trên thị trường. Cần có các hoạt động quảng bá, giới thiệu sản phẩm và xây dựng hệ thống quản lý chất lượng chặt chẽ.

5.2. Mở Rộng Kênh Tiêu Thụ Cam Từ Truyền Thống Đến Hiện Đại

Cần đa dạng hóa kênh tiêu thụ cam, từ các chợ truyền thống đến các siêu thị, cửa hàng thực phẩm sạch và các kênh bán hàng trực tuyến. Việc mở rộng kênh tiêu thụ giúp người trồng cam tiếp cận được nhiều khách hàng hơn và tăng doanh thu.

5.3. Liên Kết Sản Xuất và Tiêu Thụ Cam Đảm Bảo Đầu Ra Ổn Định

Việc liên kết sản xuất và tiêu thụ cam giúp đảm bảo đầu ra ổn định cho người trồng cam. Các hợp tác xã và doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc kết nối người trồng cam với thị trường và cung cấp các dịch vụ hỗ trợ cần thiết.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Sản Xuất Cam Dũng Phong Hòa Bình

Sản xuất cam Dũng Phong có tiềm năng phát triển rất lớn. Tuy nhiên, để khai thác tối đa tiềm năng này, cần có sự chung tay của các cấp chính quyền, các nhà khoa học, các doanh nghiệp và người trồng cam. Việc áp dụng các giải pháp kỹ thuật canh tác tiên tiến, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường tiêu thụ là những yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả kinh tế trồng cam và cải thiện đời sống của người dân.

6.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sản Xuất Cam

Các giải pháp chính bao gồm: lựa chọn giống cam chất lượng cao, áp dụng quy trình chăm sóc khoa học, bón phân hợp lý, tưới tiêu tiết kiệm nước, phòng trừ sâu bệnh hiệu quả, xây dựng thương hiệu và phát triển thị trường tiêu thụ.

6.2. Định Hướng Phát Triển Cam Dũng Phong Bền Vững Trong Tương Lai

Định hướng phát triển cam Dũng Phong bền vững trong tương lai là sản xuất theo hướng hữu cơ, thân thiện với môi trường, tạo ra sản phẩm an toàn và có giá trị cao. Cần có sự đầu tư vào nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ và đào tạo nguồn nhân lực để đáp ứng yêu cầu phát triển.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Nghề trồng cây ăn quả giữ vị trí quan trọng trong quá trình chuyển dịch cơ cấu kinh tế nông nghiệp của Việt Nam, góp phần giải quyết việc làm và nâng cao thu nhập cho lao động nông thôn. Huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình có điều kiện tự nhiên thuận lợi với độ cao trên 300 m so với mực nước biển, khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng ẩm, nằm dọc tuyến Quốc lộ 6 và cách trung tâm thành phố Hòa Bình 16 km, tạo điều kiện thuận lợi cho việc tiếp cận khoa học kỹ thuật và lưu thông nông sản.

Xã Dũng Phong là một xã thuần nông của huyện Cao Phong, nằm cách trung tâm huyện 8 km và cách Quốc lộ 6 khoảng 3 km. Trong những năm gần đây, xã đã thực hiện chủ trương chuyển dịch cơ cấu cây trồng, tập trung mở rộng quy mô diện tích và đưa các giống cam có giá trị kinh tế cao vào sản xuất. Tuy nhiên, hiệu quả kinh tế từ sản xuất cam tại địa phương vẫn chưa tương xứng với tiềm năng, việc lựa chọn cơ cấu giống và hạch toán chi phí còn nhiều bất cập. Đề tài khóa luận "Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất cam tại xã Dũng Phong, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình" được tác giả Bùi Thị Lý thực hiện nhằm làm rõ hiệu quả kinh tế giữa các giống cam và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất cho người dân địa phương.

Mục tiêu nghiên cứu của khóa luận được xác định cụ thể như sau:

• Mục tiêu chung: Đánh giá đầy đủ, chính xác hiệu quả kinh tế giữa cây cam Xã Đoài và cây cam Canh của hộ nông dân xã Dũng Phong, qua đó đưa ra các giải pháp nhằm phát triển sản xuất cam, nâng cao thu nhập và đời sống cho hộ nông dân, góp phần thực hiện chiến lược phát triển kinh tế - xã hội của xã theo hướng đa dạng hoá sản phẩm, đáp ứng nhu cầu tiêu dùng của thị trường.
• Mục tiêu cụ thể:
  1. Đánh giá thực trạng phát triển và hiệu quả kinh tế sản xuất giữa cây cam Canh và cam Xã Đoài ở xã Dũng Phong, chỉ ra những ưu điểm và hạn chế về mặt hiệu quả sản xuất cam.
  2. Đánh giá hiệu quả kinh tế của cây cam Canh và cây cam Xã Đoài của các hộ sản xuất cam tại xã Dũng Phong.
  3. Đưa ra một số phương hướng và giải pháp kinh tế chủ yếu, nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế của cây cam tại xã Dũng Phong.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Những vấn đề kinh tế liên quan đến sản xuất và tiêu thụ giữa hai giống cam Canh và cam Xã Đoài; các hộ nông dân trực tiếp trồng cam Canh và cam Xã Đoài trên địa bàn nghiên cứu.
• Phạm vi không gian: Khóa luận khảo sát thực địa tại 3 xóm có diện tích cam cho thu hoạch thuộc xã Dũng Phong, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình gồm: xóm Bãi Bệ I, xóm Bãi Bệ II và xóm Dũng Tiến.
• Phạm vi thời gian: Số liệu thứ cấp và sơ cấp được thu thập trong giai đoạn 2012–2014; thời gian thực tập và điều tra thực tế tại địa phương diễn ra từ tháng 12 năm 2014 đến tháng 4 năm 2015.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận vận dụng hệ thống lý luận kinh tế nông nghiệp và các khái niệm cơ bản về sản xuất và hiệu quả kinh tế:

• Khung lý thuyết và khái niệm: Tác giả sử dụng định nghĩa về sản xuất của Liên Hiệp Quốc trong Hệ thống tài khoản quốc gia (SNA), xem sản xuất là quá trình kết hợp lao động và máy móc thiết bị của các đơn vị thể chế để chuyển hóa chi phí vật chất và dịch vụ thành sản phẩm hàng hóa hoặc dịch vụ có khả năng tiêu thụ trên thị trường. Về phát triển bền vững, tác giả tiếp cận định nghĩa của Ngân hàng Thế giới (WB, 1987) nhằm nhấn mạnh sự kết hợp hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế, công bằng xã hội và bảo vệ môi trường sinh thái. Hiệu quả kinh tế của cây cam được nhìn nhận trên góc độ hạch toán kinh tế vi mô tại hộ nông dân, xem xét tương quan giữa đầu vào chi phí và kết quả đầu ra (lợi nhuận, giá trị gia tăng) gắn với hiệu quả xã hội và bảo vệ môi trường đất, nước.

• Hệ thống chỉ tiêu kinh tế sử dụng:

  • Giá trị sản xuất (GO): $GO = \sum (Q_i \times P_i)$ (với $Q_i$ là sản lượng, $P_i$ là giá bán sản phẩm).
  • Chi phí trung gian (IC): $IC = \sum C_j$ (toàn bộ chi phí vật chất và dịch vụ mua ngoài).
  • Tổng chi phí (TC): Bao gồm chi phí trung gian và chi phí lao động (thuê ngoài và công gia đình).
  • Giá trị gia tăng (VA): $VA = GO - IC$.
  • Thu nhập hỗn hợp (MI): $MI = VA - A$ (với $A$ là khấu hao máy móc phân bổ hàng năm).
  • Lợi nhuận (Pr): $Pr = GO - TC$.
  • Nhóm chỉ tiêu hiệu quả: Đánh giá trên 1 ha diện tích ($GO/ha, VA/ha, MI/ha, Pr/ha$), hiệu quả sử dụng chi phí trung gian ($GO/IC, VA/IC, MI/IC$) và hiệu quả lao động ($GO/lđ, VA/lđ$).

• Phương pháp nghiên cứu thực tế:

  • Phương pháp chọn mẫu: Tác giả chọn 3 xóm đại diện có diện tích cam kinh doanh lớn tại xã Dũng Phong (Bãi Bệ I, Bãi Bệ II, Dũng Tiến). Tại mỗi xóm chọn ngẫu nhiên 30 hộ trồng cam, hình thành tổng mẫu khảo sát $n = 90$ hộ (trong đó có 40 hộ trồng giống cam Canh và 50 hộ trồng giống cam Xã Đoài).
  • Phương pháp thu thập dữ liệu: Dữ liệu thứ cấp được tổng hợp từ báo cáo kinh tế - xã hội hàng năm của UBND xã Dũng Phong (giai đoạn 2012–2014), báo cáo khuyến nông xã, Phòng Kinh tế, Phòng Thống kê huyện Cao Phong và số liệu thống kê nông nghiệp quốc tế từ FAOSTAT (2012). Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu điều tra hộ nông dân theo kỹ thuật phỏng vấn trực tiếp linh hoạt (vận dụng câu hỏi 5W1H) và phỏng vấn bán chính thức cán bộ quản lý kinh tế, chủ nhiệm hợp tác xã, thương lái thu mua cam.
  • Phương pháp xử lý và phân tích: Sử dụng phương pháp thống kê mô tả, phương pháp so sánh (so sánh chuỗi thời gian 2012–2014, so sánh giữa 2 giống cam và giữa 3 nhóm tuổi cây) kết hợp hạch toán kinh tế nông hộ trên phần mềm Microsoft Excel.

---

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của việc phát triển kinh tế vườn đồi và chuyển dịch cơ cấu cây trồng tại huyện Cao Phong, làm rõ lý do lựa chọn xã Dũng Phong làm địa bàn nghiên cứu. Phần mở đầu xác định rõ ràng mục tiêu tổng quát, 3 mục tiêu cụ thể, đối tượng khảo sát và giới hạn phạm vi nghiên cứu về không gian (3 xóm) và thời gian (2012–2014). Đồng thời, tác giả nêu rõ ý nghĩa học thuật trong việc củng cố phương pháp nghiên cứu kinh tế hộ và ý nghĩa thực tiễn đối với công tác quy hoạch nông nghiệp tại địa phương.

Phần 2: Cơ sở lý luận và thực tiễn

Chương này hệ thống hóa cơ sở lý luận về sản xuất nông nghiệp hàng hóa, các quan điểm đánh giá hiệu quả kinh tế trên ba mặt (kinh tế, xã hội, môi trường) và vai trò của cây cam trong xóa đói giảm nghèo, xây dựng nông thôn mới. Về mặt thực tiễn, tác giả tổng hợp số liệu của FAOSTAT năm 2012:

• Trên thế giới có khoảng 75 quốc gia trồng cam quýt, tập trung chủ yếu ở châu Mỹ (chiếm 42,43% diện tích và trên 50% sản lượng toàn cầu, đạt 34.142 nghìn tấn) và châu Á (chiếm 38,88% diện tích, sản lượng 19.389 nghìn tấn). Năng suất bình quân thế giới là 178,751 tạ/ha; trong đó Mỹ đạt năng suất cao nhất thế giới (325,901 tạ/ha với sản lượng 8.166,59 nghìn tấn), Brazil dẫn đầu về diện tích (729.583 ha) và sản lượng (10.560 nghìn tấn).
• Tại Việt Nam, tác giả điểm qua các vùng trồng cam chính gồm: vùng Đồng bằng sông Cửu Long (Tiền Giang, Bến Tre, Đồng Tháp, Cần Thơ), vùng Khu 4 cũ (vùng cam Phủ Quỳ - Nghệ An, cam Bù Hương Khê - Hà Tĩnh) và vùng Trung du miền núi phía Bắc (Hà Giang, Hàm Yên - Tuyên Quang, Đoan Hùng - Phú Thọ, Cao Phong - Hòa Bình). Tác giả nhận định khó khăn chung của ngành cam trong nước là thời tiết biến động, cơ sở hạ tầng thiếu đồng bộ, trình độ thâm canh chưa đồng đều và công tác chọn tạo giống còn hạn chế.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp nghiên cứu

Phần này mô tả chi tiết quy trình chọn mẫu ngẫu nhiên 90 hộ nông dân tại 3 xóm Bãi Bệ I, Bãi Bệ II và Dũng Tiến. Tác giả xây dựng cấu trúc phiếu điều tra bao gồm các chỉ tiêu về nhân khẩu, lao động, tư liệu sản xuất, chi phí vật tư phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, công lao động và kênh tiêu thụ. Đồng thời, chương này thiết lập hệ thống công thức toán học tính toán các chỉ tiêu $GO, IC, TC, VA, MI, Pr$ cùng các tỷ số tài chính phản ánh hiệu quả sử dụng đất, vốn và lao động.

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Đây là nội dung trọng tâm của khóa luận, phản ánh toàn diện hiện trạng tự nhiên, kinh tế - xã hội và số liệu hạch toán thực tế:

• Điều kiện tự nhiên và sử dụng đất đai: Tổng diện tích đất tự nhiên của xã Dũng Phong là 1.392,62 ha; trong đó diện tích đã đưa vào sử dụng năm 2014 đạt 1.386,71 ha (chiếm 99,58%), đất chưa sử dụng chỉ còn 6,4 ha (0,46%). Đất sản xuất nông nghiệp năm 2014 là 715,03 ha (51,34%), bao gồm đất cây hàng năm 342,68 ha (24,61%) và đất cây lâu năm 372,41 ha (26,74%). Đất lâm nghiệp đạt 449,09 ha (32,25%), đất phi nông nghiệp là 222,10 ha (15,95%). Lượng mưa bình quân năm đạt 1.609 mm, tập trung 92,8% vào mùa mưa (tháng 4 đến tháng 9).
• Cơ cấu kinh tế và dân sinh: Tổng giá trị sản xuất toàn xã năm 2014 đạt 84,9 tỷ đồng; trong đó nông - lâm - thủy sản chiếm 71,73% (60,89 tỷ đồng), thương mại - dịch vụ chiếm 21,95% (18,64 tỷ đồng) và công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp chiếm 6,32% (5,37 tỷ đồng). Toàn xã có 876 hộ với 3.692 nhân khẩu; lực lượng lao động là 2.056 người, trong đó lao động nông nghiệp chiếm 94,60% (1.945 người). Trình độ học vấn của lao động: đại học, cao đẳng, trung cấp chiếm 13% (264 người); THPT chiếm 35% (708 người); THCS chiếm 50% (1.011 người).

Chỉ tiêu kinh tế - xã hội	Năm 2012	Năm 2013	Năm 2014	Tốc độ PTBQ (%)
Tổng giá trị sản xuất xã (tỷ đồng)	76,80	79,20	84,90	105,15
- Nông - lâm - thủy sản (tỷ đồng)	56,90	58,73	60,89	103,44
- Thương mại - dịch vụ (tỷ đồng)	11,00	14,16	18,64	130,19
- Công nghiệp - tiểu thủ công nghiệp (tỷ đồng)	8,90	6,30	5,37	78,02
Diện tích trồng cam toàn xã (ha)	285,18	304,26	342,88	109,69
Năng suất cam bình quân toàn xã (tạ/ha)	119,57	121,79	122,86	101,39
Sản lượng cam toàn xã (tấn)	3.408,90	3.705,50	4.212,60	110,73

• So sánh hiện trạng sản xuất giữa hai giống cam: Cây cam chiếm 48,71% tổng diện tích đất nông nghiệp của xã năm 2014. Giống cam Xã Đoài chiếm ưu thế về quy mô và năng suất, trong khi cam Canh có diện tích thấp hơn nhưng mở rộng nhanh:

Chỉ tiêu kỹ thuật - kinh tế	Giống cam Xã Đoài (2012)	Giống cam Xã Đoài (2014)	Giống cam Canh (2012)	Giống cam Canh (2014)
Diện tích kinh doanh (ha)	185,79	210,43	99,39	132,45
Năng suất bình quân (tạ/ha)	190,10	219,70	84,40	119,50
Sản lượng thu hoạch (tấn)	3.531,90	4.623,10	838,85	1.582,80
Giá bán bình quân (nghìn đồng/kg)	25,00	40,00	-	-

• Thị trường và kênh tiêu thụ: Sản phẩm cam được tiêu thụ 100% dưới dạng quả tươi. Cam Canh tiêu thụ tại Hà Nội và các tỉnh lân cận chiếm 72,45%, nội tỉnh chiếm 27,55%. Cam Xã Đoài tiêu thụ ngoại tỉnh chiếm 64,34%, nội tỉnh chiếm 35,66%. Sản phẩm được phân phối qua 4 kênh chính:

  • Kênh 1: Người sản xuất $\rightarrow$ Người thu gom (chiếm 35%) $\rightarrow$ Người bán buôn $\rightarrow$ Người bán lẻ $\rightarrow$ Người tiêu dùng.
  • Kênh 2: Người sản xuất $\rightarrow$ Người bán buôn (chiếm 30%) $\rightarrow$ Người bán lẻ $\rightarrow$ Người tiêu dùng.
  • Kênh 3: Người sản xuất $\rightarrow$ Người bán lẻ (chiếm 15%) $\rightarrow$ Người tiêu dùng.
  • Kênh 4: Người sản xuất $\rightarrow$ Người tiêu dùng trực tiếp (chiếm 20%).

• Đặc điểm kinh tế của 90 hộ điều tra: Độ tuổi bình quân của chủ hộ là 44,5 tuổi; trình độ học vấn bình quân 8,8 lớp; số nhân khẩu bình quân 4,0 người/hộ; số lao động bình quân 2,4 người/hộ. Tổng diện tích cam khảo sát là 37,068 ha (cam Xã Đoài chiếm 57,8% với 20,59 ha, bình quân 0,419 ha/hộ; cam Canh chiếm 42,2% với 16,68 ha, bình quân 0,417 ha/hộ). 100% hộ trang bị máy bơm nước (bình quân 1,29 chiếc/hộ), bình phun thuốc bảo vệ thực vật đạt 1,5 chiếc/hộ, máy phát cỏ đạt 0,62 chiếc/hộ.

• Hạch toán chi phí sản xuất theo nhóm tuổi cây: Chi phí sản xuất biến động rõ nét qua 3 giai đoạn sinh trưởng của chu kỳ kinh doanh:

  • Nhóm 4–7 tuổi (giai đoạn năng suất thấp): Tổng chi phí đầu tư cho cam Xã Đoài là 81,135 triệu đồng/ha; cam Canh là 96,654 triệu đồng/ha.
  • Nhóm 8–10 tuổi (giai đoạn năng suất đỉnh cao): Mức đầu tư đạt đỉnh. Cam Xã Đoài đầu tư 111,969 triệu đồng/ha (gấp 1,38 lần nhóm 4–7 tuổi); cam Canh đầu tư 121,878 triệu đồng/ha (gấp 1,26 lần nhóm 4–7 tuổi).
  • Nhóm 11–15 tuổi (giai đoạn năng suất giảm dần): Chi phí cam Xã Đoài là 110,701 triệu đồng/ha; cam Canh là 119,037 triệu đồng/ha.
  • So sánh chi phí giữa hai giống: Mức đầu tư sản xuất cam Canh cao hơn cam Xã Đoài từ 1,09 đến 1,20 lần ở cả ba nhóm tuổi.
  • Chi phí bình quân hộ năm 2014: Chi phí trung gian của hộ trồng cam Canh là 23,109 triệu đồng/hộ, trong đó phân hữu cơ chiếm 49,6% và thuốc BVTV chiếm 19% (4,450 triệu đồng/hộ); tổng chi phí là 86,503 triệu đồng/hộ. Hộ trồng cam Xã Đoài có chi phí trung gian bình quân 18,822 triệu đồng/hộ, trong đó phân hữu cơ chiếm 52,3% và thuốc BVTV chiếm 21,9% (4,118 triệu đồng/hộ).

Phần 5: Định hướng và một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả kinh tế sản xuất cam tại xã Dũng Phong, huyện Cao Phong

Trên cơ sở quy hoạch phát triển kinh tế - xã hội tỉnh Hòa Bình và định hướng xây dựng vùng cam đặc sản Cao Phong, tác giả đề xuất các nhóm giải pháp:

• Đối với chính quyền địa phương: Hoàn thiện quy hoạch vùng thâm canh tập trung, đầu tư nâng cấp hệ thống kênh mương thủy lợi và lưới điện nội đồng, tăng cường công tác khuyến nông và kiểm soát chất lượng vật tư nông nghiệp trên địa bàn.
• Giải pháp về vốn: Tạo điều kiện cho nông hộ tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi từ các ngân hàng thương mại và Ngân hàng Chính sách Xã hội để tái đầu tư, mở rộng sản xuất.
• Giải pháp về giống: Khuyến cáo người dân mua giống cây sạch bệnh từ các cơ sở nghiên cứu có uy tín, kiên quyết loại bỏ nguồn giống trôi nổi không rõ nguồn gốc.
• Giải pháp kỹ thuật canh tác: Áp dụng quy trình quản lý dịch hại tổng hợp (IPM), ưu tiên sử dụng phân bón hữu cơ, cân đối đạm - lân - kali, dùng bẫy sinh học và bảo vệ thiên địch để giảm chi phí thuốc BVTV và tránh tồn dư hóa chất.
• Thu hái và bảo quản: Thu hoạch đúng độ chín kỹ thuật, cải tiến dụng cụ thu hái, tránh làm dập nát quả và hình thành các điểm bảo quản tươi tạm thời để giảm áp lực bán tháo tại vườn.

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã hệ thống hóa các kết quả nghiên cứu cụ thể gắn liền với số liệu thực tế tại địa bàn xã Dũng Phong:

• Kết quả lượng hóa: Xác định được diện tích cam toàn xã năm 2014 đạt 342,88 ha với tổng sản lượng 4.212,6 tấn. Chỉ ra sự vượt trội về mặt năng suất của giống cam Xã Đoài (đạt 219,7 tạ/ha năm 2014) so với cam Canh (119,5 tạ/ha). Đồng thời, xác định được mức chi phí đầu tư bình quân trên 1 ha đạt cao nhất ở giai đoạn cây 8–10 tuổi (cam Canh đạt 121,878 triệu đồng/ha; cam Xã Đoài đạt 111,969 triệu đồng/ha).
• Hệ thống giải pháp thực tiễn: Tác giả đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ gồm: giải pháp cơ chế điều hành của chính quyền địa phương, giải pháp tín dụng vốn sản xuất, giải pháp tuyển chọn giống sạch bệnh, giải pháp kỹ thuật canh tác giảm thiểu thuốc bảo vệ thực vật hóa học và giải pháp cải tiến khâu thu hái, bảo quản quả tươi.
• Đóng góp khoa học tự nêu: Khóa luận bổ sung nguồn tư liệu thực chứng về hạch toán chi phí và hiệu quả kinh tế nông hộ trồng cam tại vùng đồi núi phía Bắc; cung cấp cơ sở khoa học để chính quyền xã Dũng Phong và huyện Cao Phong tham khảo trong việc điều chỉnh quy hoạch cơ cấu giống cây trồng và ban hành chính sách hỗ trợ phát triển vùng chuyên canh cam hàng hóa.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của nghiên cứu: Do điều kiện thời gian thực tập có hạn (từ tháng 12/2014 đến tháng 4/2015), phạm vi điều tra của khóa luận mới chỉ dừng lại ở quy mô mẫu 90 hộ tại 3 xóm của một xã (Dũng Phong), chưa mở rộng so sánh với các xã trồng cam lân cận trên địa bàn huyện Cao Phong. Hơn nữa, các chỉ tiêu giá bán và thị trường chủ yếu phản ánh tại thời điểm niên vụ 2014 và chỉ tập trung vào hình thức tiêu thụ quả tươi, chưa khảo sát sâu khâu chế biến và bảo quản sau thu hoạch.
• Hướng mở rộng nghiên cứu: Các nghiên cứu tiếp theo có thể mở rộng địa bàn khảo sát trên toàn bộ vùng chỉ dẫn địa lý cam Cao Phong; phân tích toàn diện chuỗi giá trị từ người sản xuất, thương lái trung gian đến các siêu thị tại đô thị; đồng thời nghiên cứu sâu hơn về hiệu quả ứng dụng các tiêu chuẩn an toàn thực phẩm (VietGAP, GlobalGAP) đối với giá trị gia tăng của sản phẩm cam.

---

Giá trị tham khảo

Khóa luận là nguồn tài liệu tham khảo hữu ích cho các nhóm đối tượng cụ thể:

• Sinh viên và học viên: Các chuyên ngành Kinh tế nông nghiệp, Phát triển nông thôn, Kinh tế phát triển và Quản lý kinh tế có thể tham khảo phương pháp thiết kế mẫu khảo sát nông hộ, khung bảng hỏi điều tra 5W1H và quy trình ứng dụng hệ thống chỉ tiêu SNA ($GO, IC, VA, MI, Pr$) trong hạch toán kinh tế vi mô.
• Cán bộ quản lý nông nghiệp và khuyến nông: Tham khảo số liệu thực tế về cơ cấu chi phí vật tư, cơ cấu lao động và các kênh lưu thông hàng hóa phục vụ công tác quy hoạch vùng sản xuất tập trung tại địa phương.
• Hộ nông dân sản xuất cam: Tham khảo định mức đầu tư chi phí phân bón, thuốc bảo vệ thực vật theo 3 giai đoạn tuổi cây (4–7 tuổi, 8–10 tuổi, 11–15 tuổi) để chủ động điều tiết ngân sách sản xuất và cân đối kỹ thuật canh tác hợp lý.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Mẫu khảo sát 90 hộ trồng cam tại xã Dũng Phong được phân bổ như thế nào?
Mẫu khảo sát được chọn ngẫu nhiên tại 3 xóm có diện tích cam kinh doanh lớn gồm xóm Bãi Bệ I (30 hộ), xóm Bãi Bệ II (30 hộ) và xóm Dũng Tiến (30 hộ). Trong tổng số 90 hộ điều tra, có 40 hộ chuyên canh giống cam Canh (chiếm 44,4%) và 50 hộ chuyên canh giống cam Xã Đoài (chiếm 55,6%).

2. Năng suất và giá bán giữa cam Xã Đoài và cam Canh tại xã Dũng Phong có sự khác biệt ra sao?
Năng suất cam Xã Đoài cao gần gấp đôi so với cam Canh. Cụ thể năm 2014, năng suất cam Xã Đoài đạt 219,7 tạ/ha, trong khi cam Canh chỉ đạt 119,5 tạ/ha. Về giá bán, giá cam Xã Đoài có xu hướng tăng đều từ 25.000 đồng/kg (năm 2012) lên 30.000 đồng/kg (năm 2013) và đạt 40.000 đồng/kg (năm 2014).

3. Mức đầu tư chi phí sản xuất giữa cam Canh và cam Xã Đoài chênh lệch như thế nào theo từng nhóm tuổi cây?
Ở cả hai giống cam, chi phí đầu tư trên 1 ha đạt cao nhất ở giai đoạn 8–10 tuổi (cam Canh đạt 121,878 triệu đồng/ha; cam Xã Đoài đạt 111,969 triệu đồng/ha). Cam Canh có mức chi phí đầu tư cao hơn cam Xã Đoài từ 1,09 đến 1,20 lần ở tất cả các giai đoạn tuổi cây do đòi hỏi kỹ thuật chăm sóc, lượng phân bón và thuốc bảo vệ thực vật khắt khe hơn.

4. Cơ cấu chi phí trung gian (IC) của các nông hộ trồng cam tập trung nhiều nhất vào các khoản mục nào?
Chi phí trung gian chiếm tỷ trọng cao nhất trong tổng chi phí sản xuất. Trong đó, chi phí phân hữu cơ giữ vai trò lớn nhất, chiếm 49,6% chi phí trung gian ở hộ trồng cam Canh và 52,3% ở hộ trồng cam Xã Đoài. Chi phí thuốc bảo vệ thực vật bình quân mỗi năm là 4,450 triệu đồng/hộ đối với cam Canh (chiếm 19% IC) và 4,118 triệu đồng/hộ đối với cam Xã Đoài (chiếm 21,9% IC).

5. Sản phẩm cam tại xã Dũng Phong được tiêu thụ qua những thị trường và kênh phân phối nào?
100% sản lượng cam được tiêu thụ dưới dạng quả tươi. Thị trường Hà Nội và các tỉnh lân cận tiêu thụ 72,45% sản lượng cam Canh và 64,34% sản lượng cam Xã Đoài; phần còn lại tiêu thụ nội tỉnh Hòa Bình. Về kênh phân phối, sản phẩm bán qua người thu gom chiếm tỷ lệ lớn nhất (35%), tiếp theo là người bán buôn (30%), bán trực tiếp cho người tiêu dùng (20%) và bán cho người bán lẻ tại chợ (15%).

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Bùi Thị Lý đã phản ánh bức tranh thực tế về sản xuất cam tại xã Dũng Phong giai đoạn 2012–2014, khẳng định cây cam là cây trồng chủ lực chiếm gần 49% diện tích nông nghiệp của địa phương. Nghiên cứu chỉ rõ giống cam Xã Đoài có ưu thế vượt trội về năng suất và chi phí đầu tư thấp hơn, trong khi giống cam Canh đòi hỏi vốn đầu tư và kỹ thuật thâm canh cao hơn. Kết quả hạch toán kinh tế cùng hệ thống giải pháp đồng bộ về giống, vốn, kỹ thuật canh tác IPM và kênh phân phối là cơ sở thực chứng hữu ích phục vụ công tác quy hoạch phát triển vùng cam bền vững tại huyện Cao Phong.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Cây ăn quả chiếm một vị trí quan trọng trong đời sống của mỗi con người cũng như trong nền kinh tế quốc dân của mỗi nước. Ở Việt Nam, trải qua hàng ngàn năm lịch sử, nghề trồng cây ăn quả đã trở thành một bộ phận quan trọng không thể thiếu đối với nền nông nghiệp của cả nước nói chung và của mỗi vùng miền nói riêng. Việt Nam nằm trong vùng nhiệt đới gió mùa ẩm đã tạo nên sự đa dạng về sinh thái, rất thuận lợi cho việc phát triển nghề trồng cây ăn quả.

Trong những năm qua nghề trồng cây ăn quả ở nước ta đã có vai trò quan trọng trong quá trình chuyển dịch cơ cấu cây trồng và nền kinh tế nông nghiệp, góp phần vào việc xóa đói giảm nghèo, tạo công ăn việc làm cho hàng vạn người lao động từ nông thôn đến thành thị. Với mỗi loại cây ăn quả có vai trò riêng biệt cũng như khả năng thích nghi với từng vùng sinh thái khác nhau. Ở nước ta trong những năm qua, nhiều vùng chuyên canh cây ăn quả đã được hình thành và làm thay đổi hẳn bộ mặt kinh tế của vùng ví dụ như Vải Thiều – Thanh Hà (Hải Dương), Lục Ngạn (Bắc Giang), Cam quýt ở Bắc Quang (Hà Giang)…. Cam là một trong những cây ăn quả lâu năm của Việt Nam bởi giá trị dinh dưỡng và hiệu quả kinh tế cao.

Huyện Cao Phong, tỉnh Hoà Bình nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa nóng và ẩm, có mùa đông lạnh và khô, ít mưa, mùa hè nắng nóng mưa nhiều. Về vị trí địa lý Cao Phong nằm ở độ cao trên 300m so với mặt nước biển, trải dài trên tuyến đường Quốc lộ 6, tuyến đường chạy lên Tây Bắc và cách trung tâm thành phố Hòa Bình 16km, thuận lợi cho việc tiếp cận những 2 tiến bộ khoa học kỹ thuật áp dụng vào sản xuất nông nghiệp cũng như thuận lợi cho việc tiêu thu sản phẩm nông nghiệp. Thực hiện đường lối đổi mới của Đảng và Nhà Nước về chuyển đổi cơ cấu cây trồng, nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất cũng như phát huy tiềm năng về điều kiện tự nhiên của địa phương, tỉnh Hòa Bình nói chung và huyện Cao Phong nói riêng trong những năm gần đây đã cải tạo, quy hoạch, áp dụng tiến bộ khoa học kỹ thuật vào việc chọn tạo và sản xuất giống cây trồng đạt chất lượng và đã đưa cây Cam vào phát triển kinh tế trong các hộ gia đình nhằm mở rộng quy mô sản xuất cả về diện tích, năng suất và chất lượng. Xã Dũng Phong là một xã có nền kinh tế phát triển của huyện Cao Phong, với đặc thù là một xã thuần nông, xác định lấy sản xuất nông nghiệp là trọng tâm.

Trong những năm gần đây xã Dũng Phong tập trung đẩy mạnh chuyển dịch cơ cấu cây trồng, đặc biệt là đối với cây Cam. Xã đã đưa giống cam mới có hiệu quả kinh tế cao vào sản xuất để tăng thu nhập và nâng cao đời sống kinh tế. Tuy nhiên sản xuất cam tại địa bàn vẫn chưa đạt hiệu quả tương xứng với tiềm năng phát triển của xã. Vì thế, việc nghiên cứu và phát triển sản xuất Cam trên địa bàn xã Dũng Phong là cần thiết, vừa có ý nghĩa khoa học, vừa có ý nghĩa thực tiễn trong việc hoạch định phương hướng cho sản xuất cây Cam để góp phần phát triển kinh tế, nâng cao đời sống người dân trên địa bàn xã.

Bởi vậy chúng tôi đã tiến hành đề tài: “Nghiên cứu thực trạng và đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả sản xuất cam tại xã Dũng Phong, huyện Cao Phong, tỉnh Hòa Bình”. Mục tiêu nghiên cứu của đề tài 1.