LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Khu vực hoá và toàn cầu hoá về hợp tác kinh tế đang trở thành một xu thế trên thế giới hiện nay, với sự phát triển mạnh mẽ của nền kinh tế thị trường. Với tính phụ thuộc lẫn nhau về kinh tế và thương mại giữa các quốc gia ngày càng sâu sắc, Việt Nam đã và đang không ngừng cố gắng đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước đưa nền kinh tế hoà nhập vào nền kinh tế trong khu vực Đông Nam Á, hay nói rộng hơn là khu vực vành đai Châu Á - Thái Bình Dương và vươn ra toàn thế giới. Với xuất phát điểm từ một nước nông nghiệp lạc hậu, còn nhiều hạn chế về trình độ khoa học kỹ thuật thì con đường nhanh nhất để tiến hành công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước là cần nhanh chóng tiếp cận những công nghệ và kỹ thuật tiên tiến của nước ngoài.
Để làm được điều này thì nhập khẩu giữ một vai trò vô cùng quan trọng. Nhập khẩu cho phép phát huy tối đa nội lực trong nước đồng thời tranh thủ được các tiến bộ về khoa học kỹ thuật, công nghệ của thế giới. Nhập khẩu thúc đẩy quá trình tái sản xuất mở rộng liên tục và có hiệu quả; qua đó khuyến khích sản xuất phát triển. Đồng thời nhập khẩu cũng giúp bù đắp, cung cấp được những hàng hóa mà hiện tại, quốc gia đó chưa thể sản xuất được, đặc biệt là trong một số lĩnh vực đặc thù như xử lý môi trường.
Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường là một công ty chuyên cung cấp các dịch vụ tư vấn, mua sắm, lắp đặt hàng hóa, thiết bị, thực hiện hoạt động thiết kế, thi công, xây dựng phục vụ trong lĩnh vực môi trường. Hoạt động trong lĩnh vực ngành nghề chủ yếu là thi công xây dựng, cung cấp lắp đặt các thiết bị xử lý nước thải và chất thải rắn y tế, sinh hoạt và chất thải công nghiệp nên hàng năm, Công ty vẫn luôn tiến hành nhập khẩu các lò đốt rác thải nhằm cung cấp cho các dự án xử lý môi trường theo vốn ngân sách Nhà nước. Vì vậy, việc quản lý sao cho có hiệu quả các khâu trong quá trình nhập khẩu lò đốt rác thải y tế là một trong những vấn đề cấp thiết mà hiện nay Công ty rất quan tâm. 2 Vấn đề quản lý hiệu quả sản phẩm nhập khẩu y tế của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường hiện đang gặp nhiều vấn đề bất cập như: nguồn cung cấp thiết bị bị hạn chế, bó buộc dẫn tới tình trạng đơn hàng của bị chậm tiến độ, đôi khi hàng hóa bị thiếu linh kiện và chất lượng của thiết bị không được đảm bảo so với yêu cầu; trình độ chuyên môn của các nhân viên còn chưa cao… Tất cả những bất cập trên đã khiến cho hoạt động nhập khẩu của Công ty trong hai năm 2010 và năm 2011 gặp rất nhiều khó khăn.
Xuất phát từ tầm quan trọng của việc quản lý hoạt động nhập khẩu cùng với thực tế khách quan tình hình tại Công ty nên luận văn này được lựa chọn với tên đề tài là: “Nâng cao hiệu quả sản phẩm nhập khẩu của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường”. Tình hình nghiên cứu Hiện nay ở Việt Nam đã có một số cuộc hội thảo, công trình nghiên cứu và các bài viết trên các tạp chí về vấn đề nâng cao hiệu quả nhập khẩu cho các doanh nghiệp. Cụ thể dưới đây là một số cuộc hội thảo: - Ngày 10/4/2012, dự án EU - Việt Nam MUTRAP III đã tổ chức Hội thảo “Tác động của hội nhập kinh tế quốc tế đối với kinh tế, thương mại Việt Nam. Khuyến nghị chính sách thực hiện Chiến lược Xuất nhập khẩu hàng hóa thời kỳ 2011 - 2020, định hướng đến năm 2030”, do Thứ trưởng Bộ Công thương Nguyễn Thành Biên chủ trì.
Hội thảo nhằm mục tiêu phổ biến các kết quả nghiên cứu của dự án và giới thiệu Chiến lược Xuất nhập khẩu hàng hóa thời kỳ 2011 - 2020, định hướng đến năm 2030, đã được phê duyệt theo Quyết định số 2471/QĐ-TTg ngày 28/12/2011 của Thủ tướng Chính phủ. Hội thảo bàn vấn đề nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động nhập khẩu cho doanh nghiệp Việt Nam trong bối cảnh hội nhập WTO. - Ngày 23/02/2012, tại khách sạn Legend Sài Gòn, IRVING seminar & training tổ chức hội thảo các vấn đề về thủ tục hải quan và thuế xuất nhập khẩu tại Việt Nam 2012. Buổi hội thảo đã cập nhật thông tin và định hướng mới nhất về các thủ tục hải quan và thuế của Việt Nam, đã thay đổi rất nhiều từ khi Việt Nam gia nhập WTO.
3 Bên cạnh các cuộc hội thảo vấn đề liên quan đến nhập khẩu đã nêu trên thì cũng có rất nhiều luận văn viết về đề tài nâng cao hiệu quả nhập khẩu Dưới đây là một số đề tài đã được nghiên cứu: - Luận văn thạc sĩ: “Giải pháp nâng cao hiệu quả nhập khẩu vật tư kỹ thuật công binh” của Nguyễn Quang Sơn, Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân, 2002 với nội dung chính: + Nêu cơ sở lý luận của hoạt động xuất nhập khẩu trong cơ chế thị trường. + Phân tích hiệu quả nhập khẩu vật tư kỹ thuật quốc phòng. + Đề ra một số giải pháp nâng cao chất lượng hiệu quả hoạt động nhập khẩu vật tư kỹ thuật công binh. - Luận văn thạc sĩ: “Nâng cao hiệu quả kinh doanh hàng nhập khẩu của Tổng Công ty Cơ khí Giao thông vận tải” của Nguyễn Thanh Thái, Trường Đại học Kinh tế Quốc Dân, 2000 với nội dung chính: + Nêu những vấn đề cơ bản về hiệu quả kinh doanh hàng nhập khẩu của doanh nghiệp trong cơ chế thị trường.
+ Thực trạng hiệu quả kinh doanh hàng nhập khẩu của Tổng Công ty Cơ khí Giao thông vận tải. + Giải pháp nâng cao hiệu quả kinh doanh hàng nhập khẩu của Tổng Công ty Cơ khí Giao thông vận tải. Đề tài “Nâng cao hiệu quả sản phẩm nhập khẩu của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường” thực sự là một đề tài chưa ai viết bởi đây là một doanh nghiệp vừa và nhỏ, mới thành lập. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu - Mục đích nghiên cứu: Đề xuất giải pháp giúp Ban lãnh đạo Công ty đưa ra các chính sách phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả nhập khẩu lò đốt rác thải y tế của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường.
4 - Nhiệm vụ nghiên cứu: Để thực hiện mục đích nghiên cứu trên cần phải: + Hệ thống hóa cơ sở lý luận nâng cao hiệu quả sản phẩm nhập khẩu và nêu ra được tầm quan trọng của việc nâng cao hiệu quả sản phẩm nhập khẩu đối với các doanh nghiệp. + Phân tích thực trạng nâng cao hiệu quả sản phẩm nhập khẩu của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường. + Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sản phẩm nhập khẩu của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 4.1 Đối tượng nghiên cứu Hiệu quả sản phẩm nhập khẩu của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường.2 Phạm vi nghiên cứu - Phạm vi thời gian: Luận văn sẽ sử dụng các số liệu về hoạt động nhập khẩu và các số liệu khác của Công ty trong giai đoạn từ năm 2008 đến năm 2012, các giải pháp kiến nghị đến năm 2015.
- Phạm vi không gian: Do Công ty chỉ nhập khẩu lò đốt rác thải y tế nên luận văn nghiên cứu hiệu quả nhập khẩu loại thiết bị này của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường. Phương pháp nghiên cứu Cách thức tiếp cận giải quyết các câu hỏi nghiên cứu đặt ra: Luận văn sẽ vận dụng khung lý thuyết về hiệu quả sản phẩm nhập khẩu để phân tích thực trạng nâng cao hiệu quả sản phẩm nhập khẩu của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường giai đoạn 2008 - 2012. Qua đó, đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sản phẩm nhập khẩu của Công ty. Luận văn sử dụng các phương pháp thống kê trong thu thập và xử lý thông tin.
5 - Nguồn dữ liệu: Luận văn sử dụng nguồn dữ liệu thu thập từ các tài liệu, thông tin nội bộ: Phòng nhập khẩu Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường, Phòng Tài chính kế toán. Các nguồn dữ liệu này được trích dẫn trực tiếp trong luận văn và được ghi chú chi tiết trong phần tài liệu tham khảo. Các câu hỏi nghiên cứu - Phân tích thực trạng nâng cao hiệu quả nhập khẩu lò đốt rác thải y tế của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường. Từ đó trả lời được một số câu hỏi nghiên cứu như: + Việc nhập khẩu lò đốt rác thải y tế nhập khẩu của Công ty từ trước đến nay có hiệu quả không? + Các khâu trong quá trình nhập khẩu có gây lãng phí không? Nguyên nhân gây ra sự lãng phí này? + Nhập khẩu model lò đốt rác thải y tế nào là có hiệu quả nhất? - Đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả nhập khẩu lò đốt rác thải y tế của Công ty Cổ phần Đầu tư xây dựng Khoa học công nghệ và Bảo vệ môi trường.