Khóa luận quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng tại Vĩnh Phúc - ĐH Thương mại

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, vấn nạn hàng giả và hàng kém chất lượng đang trở thành một thách thức… 66 trang · Trường Đại Học Thương Mại · 2021.

• Tác giả: Vũ Thị Ngọc Nga
• Người hướng dẫn: TS. Vũ Tam Hòa
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kinh Tế
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Nhà Nước Đối Với Hàng Giả, Hàng Kém Chất Lượng Trên Địa Bàn Tỉnh Vĩnh Phúc
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC SƠ ĐỒ, HÌNH VẼ
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• PHẦN MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài
• Tổng quan các công trình nghiên cứu có liên quan
• Đối tượng, mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu
• Phạm vi nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu khóa luận tốt nghiệp
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HÀNG GIẢ, HÀNG KÉM CHẤT LƯỢNG CẤP TỈNH
• 1.1. Quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm, phân loại hàng giả, hàng kém chất lượng
• 1.1.2. Quản lý nhà nước về hàng giả, hàng kém chất lượng
• 1.2. Nội dung và các tiêu chí đánh giá quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng cấp tỉnh
• 1.2.1. Nội dung nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng cấp tỉnh
• 1.2.2. Các tiêu chí đánh giá quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng cấp tỉnh
• 1.3. Những nhân tố ảnh hưởng đến nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng cấp tỉnh
• 1.3.1. Nhân tố khách quan
• 1.3.2. Nhân tố chủ quan
• 1.4. Kinh nghiệm quản lý đối với hàng giả, hàng kém chất lượng của một số địa phương và bài học cho tỉnh Vĩnh Phúc
• 1.4.1. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng của thành phố Hà Nội
• 1.4.2. Kinh nghiệm quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng của tỉnh Phú Thọ
• 1.4.3. Bài học cho tỉnh Vĩnh Phúc
• 2. CHƯƠNG 2: PHÂN TÍCH THỰC TRẠNG NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HÀNG GIẢ, HÀNG KÉM CHẤT LƯỢNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC
• 2.1. Những đặc điểm cơ bản của tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Đặc điểm kinh tế - xã hội tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.2. Phân tích thực trạng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.2.1. Tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.2.2. Thực trạng ban hành các chương trình, kế hoạch, văn bản đối với hàng giả, hàng kém chất lượng
• 2.2.3. Thực trạng tổ chức thực hiện về phòng, chống hàng giả, hàng kém chất lượng
• 2.2.4. Kiểm tra, thanh tra, giám sát nội bộ, giải quyết khiếu nại, tố cáo và xử lý vi phạm pháp luật đối với hàng giả, hàng kém chất lượng
• 2.3. Thành công và hạn chế của quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
• 2.3.1. Hạn chế và nguyên nhân
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ, GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HÀNG GIẢ, HÀNG KÉM CHẤT LƯỢNG TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH VĨNH PHÚC
• 3.1. Phương hướng và mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.1.1. Phương hướng trong quản lý nhằm nâng cao hiệu quả quản lý đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.1.2. Mục tiêu nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.2. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.2.1. Hoàn thiện tổ chức bộ máy quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.2.2. Nâng cao hiệu quả việc xây dựng và chỉ đạo thực hiện các chương trình, kế hoạch, văn bản về phòng chống hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc
• 3.2.3. Nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, cơ sở vật chất phục vụ thực hiện công tác quản lý đối với hàng giả, hàng kém chất lượng
• 3.2.4. Tăng cường công tác tuyên truyền, phổ biến, giáo dục pháp luật
• 3.2.5. Hoàn thiện cơ chế phối hợp về phòng, chống hàng giả, hàng kém chất lượng
• 3.2.6. Nâng cao nhận thức của người tiêu dùng và doanh nghiệp trong việc bảo vệ quyền lợi hợp pháp của mình
• 3.2.7. Nâng cao hiệu quả kiểm tra, kiểm soát và xử lý vi phạm
• 3.3. Kiến nghị đối với Chính Phủ, Bộ, ngành trung ương
• 3.4. Kiến nghị đối với tỉnh Vĩnh Phúc
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Quản Lý Nhà Nước về Hàng Giả tại Vĩnh Phúc

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế sâu rộng, vấn nạn hàng giả và hàng kém chất lượng đang trở thành một thách thức lớn đối với Vĩnh Phúc. Với vị trí địa lý chiến lược, vừa là thị trường tiêu thụ, vừa là địa bàn trung chuyển hàng hóa, Vĩnh Phúc đối mặt với nguy cơ gia tăng các hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả. Tình trạng này không chỉ gây thiệt hại về kinh tế cho doanh nghiệp Vĩnh Phúc và người tiêu dùng Vĩnh Phúc, mà còn ảnh hưởng tiêu cực đến môi trường cạnh tranh lành mạnh và an ninh kinh tế của tỉnh. Do đó, việc nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả tại Vĩnh Phúc là vô cùng cấp thiết. Các cơ quan chức năng như Sở Công Thương Vĩnh Phúc và Cục Quản lý thị trường Vĩnh Phúc cần tăng cường các biện pháp kiểm soát, phòng ngừa và xử lý vi phạm, đồng thời nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của hàng giả.

1.1. Khái niệm và phân loại hàng giả hàng nhái ở Vĩnh Phúc

Hàng giả là một khái niệm phức tạp, bao gồm nhiều loại sản phẩm khác nhau. Theo quy định của pháp luật Việt Nam, hàng giả có thể là hàng hóa không có giá trị sử dụng, công dụng; hoặc có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với nguồn gốc, bản chất của hàng hóa. Hàng nhái là các sản phẩm mô phỏng kiểu dáng, nhãn hiệu của các sản phẩm chính hãng đã được bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ. Việc phân loại hàng giả và hàng nhái là rất quan trọng để xác định các biện pháp xử lý phù hợp. Tại Vĩnh Phúc, các mặt hàng thường bị làm giả bao gồm: thực phẩm, thuốc chữa bệnh, phân bón, vật tư nông nghiệp, hàng tiêu dùng và đồ điện tử. Việc nhận diện chính xác các loại hàng giả giúp các cơ quan chức năng và doanh nghiệp Vĩnh Phúc xây dựng các chiến lược phòng chống hiệu quả hơn.

1.2. Vai trò của Quản lý nhà nước trong phòng chống hàng giả tại Vĩnh Phúc

Quản lý nhà nước đóng vai trò then chốt trong việc phòng chống hàng giả. Vai trò này thể hiện qua việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách về phòng chống hàng giả; tổ chức bộ máy quản lý; thực hiện các biện pháp kiểm tra, kiểm soát thị trường; xử lý vi phạm và tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cộng đồng. Tại Vĩnh Phúc, Quản lý nhà nước cần đảm bảo sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan chức năng như Sở Công Thương Vĩnh Phúc, Cục Quản lý thị trường Vĩnh Phúc, công an và hải quan. Đồng thời, cần tăng cường hợp tác với các doanh nghiệp Vĩnh Phúc và hiệp hội ngành nghề để phát hiện và ngăn chặn hàng giả từ gốc. Hiệu quả quản lý nhà nước sẽ góp phần bảo vệ quyền lợi chính đáng của người tiêu dùng Vĩnh Phúc và tạo môi trường kinh doanh lành mạnh.

II. Phân Tích Thực Trạng Hàng Giả và Hiệu Quả Quản Lý ở Vĩnh Phúc

Tình hình hàng giả tại Vĩnh Phúc diễn biến phức tạp, với nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi. Các đối tượng sản xuất, buôn bán hàng giả thường lợi dụng các kênh phân phối trực tuyến và mạng xã hội để tiêu thụ sản phẩm. Bên cạnh đó, việc kiểm soát hàng hóa nhập lậu qua các tuyến biên giới cũng gặp nhiều khó khăn, tạo điều kiện cho hàng giả xâm nhập thị trường. Đánh giá hiệu quả quản lý cho thấy, dù đã có nhiều nỗ lực từ các cơ quan chức năng, nhưng vẫn còn tồn tại những hạn chế. Công tác kiểm tra, kiểm soát chưa thường xuyên, triệt để; việc xử lý vi phạm còn nhẹ, chưa đủ sức răn đe. Năng lực của đội ngũ cán bộ còn hạn chế; sự phối hợp giữa các lực lượng chức năng chưa thực sự đồng bộ. Điều này đòi hỏi Vĩnh Phúc cần có những giải pháp quyết liệt và đồng bộ hơn để nâng cao hiệu quả quản lý.

2.1. Đánh giá tình hình sản xuất buôn bán hàng giả tại Vĩnh Phúc

Tình hình sản xuất, buôn bán hàng giả tại Vĩnh Phúc đang diễn biến hết sức phức tạp. Các mặt hàng bị làm giả rất đa dạng, từ hàng tiêu dùng thiết yếu, thực phẩm, mỹ phẩm đến các sản phẩm công nghiệp, điện tử, phân bón, thuốc bảo vệ thực vật. Các đối tượng vi phạm sử dụng nhiều phương thức, thủ đoạn tinh vi để che giấu hành vi phạm pháp, gây khó khăn cho công tác phát hiện và xử lý. Theo báo cáo của Cục Quản lý thị trường Vĩnh Phúc, số vụ vi phạm về hàng giả được phát hiện và xử lý hàng năm vẫn ở mức cao, cho thấy tình trạng này vẫn chưa được kiểm soát hiệu quả. Đặc biệt, tình trạng buôn bán hàng giả trên các trang mạng xã hội và sàn thương mại điện tử ngày càng gia tăng, gây khó khăn cho công tác quản lý và kiểm soát.

2.2. Phân tích những hạn chế trong quản lý nhà nước về hàng giả ở Vĩnh Phúc

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực, song công tác quản lý nhà nước về hàng giả tại Vĩnh Phúc vẫn còn tồn tại nhiều hạn chế. Hệ thống pháp luật còn chưa hoàn thiện, thiếu đồng bộ, chưa đủ sức răn đe đối với các hành vi vi phạm. Tổ chức bộ máy quản lý còn cồng kềnh, chồng chéo, hiệu quả hoạt động chưa cao. Đội ngũ cán bộ còn thiếu về số lượng, yếu về chuyên môn, nghiệp vụ. Công tác phối hợp giữa các cơ quan chức năng còn chưa chặt chẽ, thiếu đồng bộ. Nguồn lực tài chính cho công tác phòng chống hàng giả còn hạn hẹp. Nhận thức của người tiêu dùng Vĩnh Phúc về tác hại của hàng giả còn hạn chế, dẫn đến việc tiếp tay cho các đối tượng vi phạm.

III. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Hàng Giả tại Vĩnh Phúc

Để nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả tại Vĩnh Phúc, cần triển khai đồng bộ nhiều giải pháp. Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách về phòng chống hàng giả, đảm bảo tính đồng bộ, khả thi và hiệu quả. Thứ hai, kiện toàn tổ chức bộ máy quản lý, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ. Thứ ba, tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, xử lý nghiêm các hành vi vi phạm. Thứ tư, đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức của cộng đồng về tác hại của hàng giả và quyền sở hữu trí tuệ. Thứ năm, tăng cường hợp tác quốc tế trong phòng chống hàng giả. Các giải pháp này cần được triển khai một cách đồng bộ, quyết liệt và thường xuyên, có sự tham gia tích cực của các cơ quan chức năng, doanh nghiệp Vĩnh Phúc và cộng đồng.

3.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật và chính sách về phòng chống hàng giả

Để nâng cao hiệu quả công tác phòng, chống hàng giả cần tập trung vào việc xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật, chính sách. Rà soát và sửa đổi, bổ sung các quy định pháp luật hiện hành về xử lý vi phạm hành chính và hình sự trong lĩnh vực phòng, chống hàng giả, đảm bảo tính răn đe và khả thi. Ban hành các chính sách khuyến khích doanh nghiệp Vĩnh Phúc đầu tư vào công nghệ chống hàng giả, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Xây dựng cơ chế phối hợp giữa các cơ quan chức năng trong việc thu thập thông tin, điều tra, xử lý vi phạm về hàng giả. Tăng cường hợp tác quốc tế trong việc trao đổi thông tin, kinh nghiệm và hỗ trợ kỹ thuật về phòng, chống hàng giả.

3.2. Tăng cường kiểm tra kiểm soát thị trường và xử lý vi phạm về hàng giả

Một trong những giải pháp quan trọng là tăng cường công tác kiểm tra, kiểm soát thị trường, đặc biệt là tại các địa bàn trọng điểm, các chợ đầu mối, các trung tâm thương mại và các cửa hàng kinh doanh. Tổ chức các đợt thanh tra, kiểm tra định kỳ và đột xuất để phát hiện và xử lý kịp thời các hành vi vi phạm về hàng giả. Nâng cao năng lực cho lực lượng kiểm tra, kiểm soát thị trường, trang bị các thiết bị kỹ thuật hiện đại để phát hiện hàng giả. Xử lý nghiêm các hành vi vi phạm về hàng giả, áp dụng các biện pháp xử phạt thích đáng, đảm bảo tính răn đe. Công khai thông tin về các vụ vi phạm về hàng giả trên các phương tiện thông tin đại chúng để cảnh báo người tiêu dùng Vĩnh Phúc.

IV. Đẩy Mạnh Tuyên Truyền Nâng Cao Nhận Thức Về Hàng Giả tại Vĩnh Phúc

Công tác tuyên truyền, nâng cao nhận thức về tác hại của hàng giả và quyền sở hữu trí tuệ đóng vai trò quan trọng trong việc phòng chống hàng giả. Cần đa dạng hóa các hình thức tuyên truyền, giáo dục, từ tổ chức các hội thảo, diễn đàn, đến phát tờ rơi, treo băng rôn, khẩu hiệu, sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng và mạng xã hội. Nội dung tuyên truyền cần tập trung vào việc nhận diện hàng giả, phân biệt hàng thật và hàng giả, cách thức bảo vệ quyền lợi khi mua phải hàng giả, và trách nhiệm của doanh nghiệp Vĩnh Phúc trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Cần chú trọng đến việc tuyên truyền cho người tiêu dùng Vĩnh Phúc, đặc biệt là ở vùng nông thôn, vùng sâu, vùng xa, nơi người dân còn ít thông tin về hàng giả.

4.1. Phối hợp với truyền thông để nâng cao nhận thức người tiêu dùng Vĩnh Phúc

Sử dụng các phương tiện truyền thông đại chúng như báo chí, đài phát thanh, truyền hình để tuyên truyền về tác hại của hàng giả và cách nhận biết hàng giả. Phối hợp với các cơ quan báo chí, đài phát thanh, truyền hình để xây dựng các chuyên trang, chuyên mục về phòng, chống hàng giả. Tổ chức các cuộc thi, trò chơi, sự kiện truyền thông để thu hút sự quan tâm của người tiêu dùng Vĩnh Phúc về vấn đề hàng giả. Phát sóng các thông điệp truyền thông về phòng, chống hàng giả trên các kênh truyền hình, đài phát thanh trong khung giờ vàng.

4.2. Tăng cường giáo dục về quyền sở hữu trí tuệ cho doanh nghiệp Vĩnh Phúc

Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng về quyền sở hữu trí tuệ cho doanh nghiệp Vĩnh Phúc. Hướng dẫn doanh nghiệp Vĩnh Phúc đăng ký bảo hộ quyền sở hữu trí tuệ cho các sản phẩm, nhãn hiệu của mình. Xây dựng cơ chế hỗ trợ doanh nghiệp Vĩnh Phúc trong việc bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Tuyên truyền, phổ biến cho doanh nghiệp Vĩnh Phúc về các quy định của pháp luật về quyền sở hữu trí tuệ. Khuyến khích doanh nghiệp Vĩnh Phúc xây dựng văn hóa tôn trọng quyền sở hữu trí tuệ.

V. Ứng Dụng Công Nghệ trong Quản Lý và Chống Hàng Giả ở Vĩnh Phúc

Việc ứng dụng công nghệ thông tin và các giải pháp kỹ thuật tiên tiến là một xu hướng tất yếu trong công tác phòng chống hàng giả. Vĩnh Phúc cần đầu tư xây dựng hệ thống cơ sở dữ liệu về hàng giả, kết nối với các cơ quan chức năng và doanh nghiệp Vĩnh Phúc. Sử dụng các công nghệ như mã vạch, QR code, tem chống giả, blockchain để truy xuất nguồn gốc sản phẩm và xác thực hàng hóa. Phát triển các ứng dụng di động giúp người tiêu dùng Vĩnh Phúc dễ dàng kiểm tra thông tin sản phẩm và báo cáo các trường hợp nghi ngờ hàng giả. Đồng thời, cần tăng cường đào tạo cho cán bộ về các công nghệ mới để nâng cao năng lực phòng chống hàng giả.

5.1. Xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm dựa trên công nghệ blockchain

Công nghệ blockchain là một giải pháp hiệu quả để truy xuất nguồn gốc sản phẩm, giúp người tiêu dùng Vĩnh Phúc xác định được nguồn gốc, xuất xứ của hàng hóa. Xây dựng hệ thống truy xuất nguồn gốc sản phẩm dựa trên công nghệ blockchain, kết nối với các doanh nghiệp Vĩnh Phúc và cơ quan chức năng. Ứng dụng công nghệ blockchain để quản lý chuỗi cung ứng, từ khâu sản xuất, vận chuyển đến phân phối sản phẩm. Khuyến khích doanh nghiệp Vĩnh Phúc sử dụng công nghệ blockchain để bảo vệ thương hiệu và chống hàng giả.

5.2. Phát triển ứng dụng di động giúp người tiêu dùng Vĩnh Phúc phát hiện hàng giả

Phát triển ứng dụng di động giúp người tiêu dùng Vĩnh Phúc dễ dàng kiểm tra thông tin sản phẩm, so sánh giá cả và báo cáo các trường hợp nghi ngờ hàng giả. Ứng dụng di động cần tích hợp các chức năng như quét mã vạch, QR code, nhận diện hình ảnh và tra cứu thông tin sản phẩm. Cung cấp thông tin về các địa điểm bán hàng uy tín, các sản phẩm chính hãng và các chương trình khuyến mãi. Tạo kênh thông tin phản hồi để người tiêu dùng Vĩnh Phúc có thể báo cáo các trường hợp nghi ngờ hàng giả.

VI. Tăng Cường Hợp Tác Để Nâng Cao Hiệu Quả Quản Lý Hàng Giả tại Vĩnh Phúc

Để nâng cao hiệu quả quản lý hàng giả tại Vĩnh Phúc, việc tăng cường hợp tác giữa các cơ quan chức năng, doanh nghiệp Vĩnh Phúc, người tiêu dùng Vĩnh Phúc và các tổ chức xã hội là rất quan trọng. Cần xây dựng cơ chế phối hợp đồng bộ, hiệu quả giữa Sở Công Thương Vĩnh Phúc, Cục Quản lý thị trường Vĩnh Phúc, công an, hải quan và các cơ quan liên quan. Đồng thời, cần khuyến khích doanh nghiệp Vĩnh Phúc chủ động tham gia vào công tác phòng chống hàng giả, cung cấp thông tin về các hành vi vi phạm và hợp tác với cơ quan chức năng trong việc xử lý. Nâng cao vai trò của các hiệp hội ngành nghề trong việc tuyên truyền, vận động hội viên tuân thủ pháp luật và bảo vệ quyền lợi của người tiêu dùng Vĩnh Phúc.

6.1. Xây dựng cơ chế phối hợp liên ngành hiệu quả trong phòng chống hàng giả

Cần xây dựng cơ chế phối hợp chặt chẽ, đồng bộ và hiệu quả giữa các cơ quan chức năng như Sở Công Thương Vĩnh Phúc, Cục Quản lý thị trường Vĩnh Phúc, công an, hải quan, viện kiểm sát và tòa án trong công tác phòng, chống hàng giả. Xác định rõ vai trò, trách nhiệm của từng cơ quan trong việc phối hợp, chia sẻ thông tin, điều tra, xử lý vi phạm về hàng giả. Tổ chức các cuộc họp giao ban định kỳ và đột xuất để đánh giá tình hình, trao đổi thông tin và thống nhất các biện pháp phối hợp. Xây dựng quy chế phối hợp liên ngành, quy định rõ quy trình phối hợp, thời gian thực hiện và trách nhiệm của từng cơ quan.

6.2. Hợp tác với doanh nghiệp Vĩnh Phúc trong việc phát hiện và ngăn chặn hàng giả

Khuyến khích doanh nghiệp Vĩnh Phúc chủ động tham gia vào công tác phòng, chống hàng giả, cung cấp thông tin về các hành vi vi phạm và hợp tác với cơ quan chức năng trong việc xử lý. Tạo điều kiện cho doanh nghiệp Vĩnh Phúc tiếp cận với các công nghệ chống hàng giả, bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ. Hỗ trợ doanh nghiệp Vĩnh Phúc xây dựng hệ thống quản lý chất lượng, truy xuất nguồn gốc sản phẩm và bảo vệ thương hiệu. Tổ chức các diễn đàn, hội thảo để doanh nghiệp Vĩnh Phúc chia sẻ kinh nghiệm và giải pháp trong công tác phòng, chống hàng giả.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp tập trung vào vấn đề quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trong bối cảnh Việt Nam hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, tham gia nhiều tổ chức quốc tế và ký kết các hiệp định thương mại thế hệ mới. Bên cạnh những tác động tích cực trong lưu thông hàng hóa và thu hút đầu tư, thị trường đối mặt với tình trạng sản xuất và buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng gia tăng với phương thức, thủ đoạn ngày càng tinh vi. Tại tỉnh Vĩnh Phúc – địa bàn thuộc vùng kinh tế trọng điểm Bắc Bộ và vùng Thủ đô, nằm trên tuyến hành lang kinh tế Quốc lộ 2, tuyến đường sắt Hà Nội – Lào Cai và đường cao tốc Nội Bài – Lào Cai – Vân Nam (Trung Quốc), tiếp giáp Sân bay quốc tế Nội Bài – hoạt động giao thương diễn ra sôi động nhưng đồng thời làm gia tăng áp lực kiểm soát hàng hóa lưu thông và trung chuyển. Thực tiễn công tác quản lý nhà nước trên địa bàn tỉnh vẫn còn nhiều hạn chế, bất cập, đòi hỏi phải có những nghiên cứu có hệ thống để đưa ra các giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý.

Mục tiêu nghiên cứu:

• Làm rõ cơ sở lý luận về quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn cấp tỉnh.
• Phân tích và đánh giá thực trạng quản lý đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2017 – 2021.
• Đề xuất các quan điểm, phương hướng và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.

Nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Hệ thống hóa những vấn đề lý luận cơ bản về quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng cấp tỉnh.
2. Phân tích, đánh giá thực trạng quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2017 – 2021, chỉ ra các kết quả đạt được, hạn chế và nguyên nhân.
3. Đề xuất các giải pháp và kiến nghị cụ thể nhằm hoàn thiện công tác quản lý nhà nước trong lĩnh vực này tại tỉnh Vĩnh Phúc.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Cơ sở lý luận và thực trạng công tác quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc.
• Phạm vi không gian: Địa bàn hành chính tỉnh Vĩnh Phúc.
• Phạm vi thời gian: Thu thập số liệu và đánh giá thực trạng trong giai đoạn từ năm 2017 đến năm 2021; các định hướng và giải pháp đề xuất áp dụng cho những năm tiếp theo.

---

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng khung lý thuyết dựa trên hệ thống văn bản pháp luật hiện hành và lý thuyết quản lý kinh tế:

• Khung pháp lý và khái niệm: Khái niệm hàng giả được xác định căn cứ theo Nghị định số 185/2013/NĐ-CP và Nghị định số 124/2015/NĐ-CP của Chính phủ; quy định về hàng hóa giả mạo sở hữu trí tuệ căn cứ theo Điều 213 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005; các quy định quốc tế về quyền sở hữu trí tuệ theo Hiệp định TRIPS của Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO). Khóa luận phân loại hàng giả thành 4 nhóm: hàng giả chất lượng và công dụng; hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa; hàng giả mạo về sở hữu trí tuệ; và các loại ấn phẩm, tem nhãn, bao bì, hóa đơn chứng từ giả mạo.
• Khung phân tích quản lý nhà nước: Phân tích nội dung quản lý nhà nước cấp tỉnh bao gồm: tổ chức bộ máy; xây dựng và ban hành chương trình, kế hoạch; tổ chức thực hiện (nhân lực, đào tạo, tuyên truyền, cơ sở vật chất, phối hợp liên ngành); kiểm tra, thanh tra, giám sát nội bộ và xử lý vi phạm. Tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý nhà nước bao gồm 3 tiêu chí cốt lõi: Tính hiệu lực, Tính hiệu quả và Tính công bằng.
• Nhân tố ảnh hưởng: Phân tích các yếu tố tác động gồm nhóm nhân tố khách quan (hệ thống pháp luật, cơ chế chính sách) và nhóm nhân tố chủ quan (nhận thức của doanh nghiệp, nhận thức và thói quen tiêu dùng của người dân, công tác phối hợp liên ngành, năng lực và phẩm chất của đội ngũ cán bộ, công chức).

Phương pháp nghiên cứu:

• Phương pháp thu thập thông tin thứ cấp: Khai thác dữ liệu từ các văn bản quy phạm pháp luật, chỉ thị, nghị quyết của Chính phủ, Tỉnh ủy, HĐND, UBND tỉnh Vĩnh Phúc; các báo cáo định kỳ và chuyên đề của Cục Quản lý thị trường tỉnh Vĩnh Phúc, Ban chỉ đạo 389 tỉnh Vĩnh Phúc; số liệu thống kê phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.
• Phương pháp thống kê so sánh: Xử lý các chuỗi số liệu từ năm 2017 đến 6 tháng đầu năm 2021 về số vụ kiểm tra, số vụ xử lý vi phạm, số tiền nộp ngân sách nhà nước, chỉ tiêu biên chế và kết quả công tác tuyên truyền nhằm làm rõ xu hướng biến động qua các năm.
• Phương pháp phân tích - tổng hợp: Phân tích, tổng hợp thông tin từ thực tiễn để đánh giá những kết quả đạt được, phát hiện các điểm nghẽn, từ đó luận giải nguyên nhân và xây dựng hệ thống giải pháp mang tính khả thi.
• Cơ sở phương pháp luận: Khóa luận vận dụng quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và các chủ trương, đường lối của Đảng về vai trò quản lý kinh tế của Nhà nước.

---

Nội dung chính theo từng chương

Chương 1: Một số lý luận về nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng cấp tỉnh

Chương 1 hệ thống hóa các vấn đề lý luận nền tảng về hàng giả, hàng kém chất lượng và công tác quản lý nhà nước cấp địa phương:

• Phân tích bản chất, đặc điểm nhận diện và phân loại hàng giả theo quy định pháp luật Việt Nam và chuẩn mực quốc tế; định nghĩa hàng kém chất lượng.
• Xác định nội dung quản lý nhà nước cấp tỉnh trên 4 trụ cột: kiện toàn bộ máy quản lý (Ban chỉ đạo 389 cấp tỉnh và lực lượng Quản lý thị trường); ban hành văn bản chỉ đạo; tổ chức thực thi với các điều kiện bảo đảm về nhân lực, kinh phí, phương tiện, tuyên truyền; và hoạt động thanh tra, kiểm tra, xử lý vi phạm.
• Xác lập 3 tiêu chí đánh giá hiệu quả quản lý: tính hiệu lực, tính hiệu quả và tính công bằng; phân tích các nhân tố khách quan và chủ quan chi phối hiệu quả quản lý.
• Tổng kết kinh nghiệm thực tiễn từ Cục Quản lý thị trường thành phố Hà Nội (năm 2020 xử lý 5.616 vụ, phạt hành chính 133,525 tỷ đồng với trọng tâm là ứng dụng CNTT, đào tạo nghiệp vụ và phối hợp mở rộng) và tỉnh Phú Thọ (giao chỉ tiêu kiểm tra, gắn trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu địa bàn). Từ đó, tác giả đúc kết 5 bài học kinh nghiệm áp dụng cho Vĩnh Phúc.

Chương 2: Phân tích thực trạng nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc

Chương 2 trình bày bức tranh thực tế về điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội và hoạt động quản lý tại Vĩnh Phúc giai đoạn 2017 – 2021:

• Khái quát bối cảnh tỉnh Vĩnh Phúc: Dân số năm 2020 đạt trên 1,23 triệu người, tăng trưởng GRDP bình quân đạt 7,1%/năm, thu ngân sách năm 2019 đạt trên 35.000 tỷ đồng, cơ cấu công nghiệp – xây dựng chiếm 61,59%.
• Cơ cấu tổ chức: Ban chỉ đạo 389 tỉnh được thành lập theo Quyết định số 1780/QĐ-UBND ngày 30/6/2014 do Phó Chủ tịch UBND tỉnh làm Trưởng ban, Cục trưởng Cục Quản lý thị trường làm Phó Trưởng ban Thường trực. Cơ quan Quản lý thị trường tỉnh có 11 trụ sở (văn phòng Cục, 1 Đội cơ động và 9 Đội Quản lý thị trường cấp huyện/liên huyện).
• Kết quả công tác tuyên truyền giai đoạn 2017 – 2020: Tổ chức vận động 5.655 cơ sở kinh doanh ký cam kết không vi phạm; in và cấp phát 52.000 cuốn sách mỏng phân biệt hàng thật – hàng giả; tổ chức hội nghị tuyên truyền với 4.805 lượt người tham dự; 6 tháng đầu năm 2021 vận động thêm 776 cơ sở ký cam kết.
• Kết quả kiểm tra, xử lý vi phạm: Giai đoạn 2017 – 2020 ghi nhận xu hướng giảm số vụ kiểm tra qua từng năm (1.479 vụ năm 2017 xuống 994 vụ năm 2020); số vụ xử lý giảm từ 635 vụ (2017) xuống 418 vụ (2020); tổng thu nộp ngân sách nhà nước dao động từ 1,315 tỷ đồng đến 1,743 tỷ đồng/năm.
• Tác giả chỉ ra các thành công, đồng thời phân tích các hạn chế: Kế hoạch kiểm tra còn thiếu tính cụ thể; số vụ kiểm tra giảm dần, có tâm lý "dễ làm khó bỏ"; lực lượng biên chế mỏng, cơ sở vật chất xuống cấp (toàn Cục chỉ có 5 xe ô tô chuyên dụng, thiếu kinh phí lấy mẫu kiểm nghiệm); cơ chế phối hợp liên ngành còn hình thức; doanh nghiệp và người tiêu dùng chưa chủ động tố giác vi phạm. Tác giả chỉ rõ 8 nhóm nguyên nhân dẫn đến các tồn tại này.

+-----------------------------------------------------------------------------------+
|               KẾT CẤU BỘ MÁY QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC TẠI TỈNH VĨNH PHÚC                  |
|                                                                                   |
|  UBND Tỉnh Vĩnh Phúc  --->  Ban Chỉ đạo 389 Tỉnh (QĐ 1780/QĐ-UBND)                |
|                             - Trưởng ban: Phó Chủ tịch UBND tỉnh                  |
|                             - Phó Trưởng ban TT: Cục trưởng Cục QLTT             |
|                                       |                                           |
|                                       v                                           |
|                     Cục Quản lý Thị trường Tỉnh Vĩnh Phúc                         |
|                     - Khối Phòng ban Chuyên môn, Nghiệp vụ                        |
|                     - 01 Đội QLTT Cơ động (Đội số 5)                              |
|                     - 09 Đội QLTT Huyện, Thành phố / Liên huyện                   |
+-----------------------------------------------------------------------------------+

Chương 3: Một số kiến nghị, giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc

Chương 3 đề xuất định hướng và giải pháp cụ thể:

• Xác định 6 phương hướng trọng tâm gắn với việc thực hiện Nghị quyết số 41/NQ-CP của Chính phủ, tăng cường trách nhiệm người đứng đầu, kiểm tra có trọng tâm trọng điểm, kiểm soát chặt chẽ khâu lưu thông trên các trục giao thông huyết mạch.
• Nhóm giải pháp hoàn thiện bộ máy và chỉ đạo: Rà soát chức năng, quy định rõ thẩm quyền; nâng cao chất lượng xây dựng kế hoạch kiểm tra định kỳ và chuyên đề.
• Nhóm giải pháp nâng cao năng lực: Đào tạo chuyên sâu về kỹ năng điều tra, giám định hàng hóa; bổ sung trang thiết bị kỹ thuật, phương tiện di chuyển và tăng ngân sách cho công tác mua mẫu, giám định chất lượng.
• Nhóm giải pháp phối hợp và xã hội hóa: Đổi mới hình thức tuyên truyền pháp luật; thiết lập cơ chế chia sẻ thông tin thường xuyên giữa lực lượng Quản lý thị trường, Công an, Hải quan, Thuế, Sở Khoa học và Công nghệ; tăng cường hợp tác với các hiệp hội ngành hàng và chủ sở hữu quyền sở hữu trí tuệ để nhận diện hàng vi phạm.
• Đề xuất các kiến nghị với Chính phủ, các bộ ngành Trung ương (sửa đổi, bổ sung chế tài xử phạt đủ sức răn đe) và UBND tỉnh Vĩnh Phúc (hỗ trợ kinh phí, chỉ đạo phối hợp đồng bộ giữa các cấp chính quyền).

---

Kết quả và đóng góp

Khóa luận đã tổng hợp và phân tích toàn diện chuỗi dữ liệu thực tế về công tác đấu tranh, xử lý vi phạm của Cục Quản lý thị trường tỉnh Vĩnh Phúc:

Năm / Chỉ tiêu	Số vụ kiểm tra (Vụ)	Số vụ xử lý (Vụ)	Nộp Ngân sách Nhà nước (Tỷ đồng)
2017	1.479	635	1,621
2018	1.401	474	1,743
2019	1.190	269	1,315
2020	994	418	1,597
6 tháng đầu năm 2021	351	94	0,740

Nguồn: Tổng hợp từ Báo cáo của Phòng Nghiệp vụ – Tổng hợp, Cục Quản lý thị trường tỉnh Vĩnh Phúc (Khóa luận, Bảng 2.5).

Kết quả công tác tuyên truyền giai đoạn 2017 – 2020:

• Số cơ sở ký cam kết không sản xuất, kinh doanh hàng giả: 5.655 cơ sở (năm 2017 đạt 1.655 cơ sở; 6 tháng đầu năm 2021 đạt thêm 776 cơ sở).
• Sách mỏng hướng dẫn nhận biết hàng thật – hàng giả: Phát hành 52.000 cuốn (trong đó năm 2017 in 8.000 cuốn).
• Hội nghị tuyên truyền, phổ biến pháp luật: Tổ chức cho 4.805 lượt người tham gia (năm 2017 có 750 người, năm 2018 có 1.805 người).

Đóng góp của khóa luận:

• Hệ thống hóa khung lý luận về quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng áp dụng cho cấp tỉnh.
• Đánh giá thực trạng khách quan về công tác quản lý của Cục Quản lý thị trường tỉnh Vĩnh Phúc từ sau khi thành lập Ban chỉ đạo 389 tỉnh theo mô hình mới, phản ánh trung thực xu hướng sụt giảm về số vụ kiểm tra và những hạn chế về trang thiết bị, phương tiện (chỉ có 5 xe ô tô) và kinh phí giám định.
• Đề xuất hệ thống giải pháp toàn diện gắn với bối cảnh địa phương là cửa ngõ giao thương, tập trung vào cơ chế phối hợp liên ngành, trách nhiệm người đứng đầu và gắn kết vai trò của doanh nghiệp, người tiêu dùng.

---

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của khóa luận:

• Dữ liệu nghiên cứu thực trạng chủ yếu khai thác từ các báo cáo thứ cấp của Cục Quản lý thị trường và Ban chỉ đạo 389 tỉnh Vĩnh Phúc; mốc số liệu năm 2021 mới chỉ dừng lại ở 6 tháng đầu năm.
• Chưa tiến hành các cuộc điều tra xã hội học quy mô lớn lấy ý kiến trực tiếp từ người tiêu dùng và các doanh nghiệp sản xuất trên địa bàn để lượng hóa mức độ hài lòng hoặc đánh giá độc lập về tác động của các chương trình quản lý.
• Nghiên cứu tập trung chủ yếu vào quản lý thị trường truyền thống, chưa đi sâu phân tích toàn diện các hành vi vi phạm trên không gian mạng và thương mại điện tử vốn đang phát triển nhanh.

Hướng nghiên cứu tiếp theo:

• Mở rộng phạm vi nghiên cứu về cơ chế kiểm soát hàng giả, gian lận thương mại trong môi trường thương mại điện tử, kinh doanh qua mạng xã hội tại các địa bàn giáp ranh đô thị lớn.
• Bổ sung phương pháp khảo sát định lượng với mẫu đại diện người tiêu dùng và doanh nghiệp để đánh giá hiệu quả thực thi chính sách quản lý nhà nước sau năm 2021.

---

Giá trị tham khảo

• Đối với sinh viên, học viên: Tài liệu tham khảo cho sinh viên, học viên ngành Quản lý kinh tế, Quản lý công, Luật kinh tế và Thương mại khi nghiên cứu về đề tài quản lý thị trường, thực thi quyền sở hữu trí tuệ và kiểm soát lưu thông hàng hóa cấp tỉnh.
• Đối với cơ quan quản lý nhà nước: Cung cấp hệ thống số liệu thực tiễn và các phân tích nguyên nhân phục vụ công tác tham mưu, lập kế hoạch của lực lượng Quản lý thị trường và Ban chỉ đạo 389 tại các địa phương có đặc điểm kinh tế - xã hội tương đồng với Vĩnh Phúc.
• Nội dung nổi bật: Bảng tổng hợp số liệu kiểm tra xử lý vi phạm giai đoạn 2017 – 2021, cấu trúc tổ chức bộ máy Ban chỉ đạo 389 cấp tỉnh và các bài học kinh nghiệm đối sánh từ thành phố Hà Nội, tỉnh Phú Thọ.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Hàng giả được phân loại thành những nhóm nào theo căn cứ pháp lý trong khóa luận?
Khóa luận căn cứ theo Nghị định số 185/2013/NĐ-CP (được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định số 124/2015/NĐ-CP) và Điều 213 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005 để phân loại hàng giả thành 4 nhóm: (1) Hàng giả chất lượng và công dụng; (2) Hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa; (3) Hàng giả mạo về sở hữu trí tuệ; (4) Các loại ấn phẩm, tem, nhãn, đề can, bao bì, hóa đơn chứng từ giả mạo.

2. Diễn biến số vụ kiểm tra và xử lý vi phạm hàng giả tại Vĩnh Phúc giai đoạn 2017 – 2020 ra sao?
Số vụ kiểm tra có xu hướng giảm liên tục: năm 2017 kiểm tra 1.479 vụ; năm 2018 giảm 5,27% còn 1.401 vụ; năm 2019 giảm 15,1% còn 1.190 vụ; năm 2020 giảm 16,5% còn 994 vụ; 6 tháng đầu năm 2021 thực hiện 351 vụ. Số vụ xử lý tương ứng là 635 vụ (2017), 474 vụ (2018), 269 vụ (2019), 418 vụ (2020) và 94 vụ (6 tháng đầu năm 2021).

3. Ban chỉ đạo 389 tỉnh Vĩnh Phúc được thành lập theo quyết định nào và cơ cấu lãnh đạo gồm những ai?
Ban chỉ đạo 389 tỉnh Vĩnh Phúc được thành lập theo Quyết định số 1780/QĐ-UBND ngày 30/6/2014 của UBND tỉnh Vĩnh Phúc. Trưởng ban là Phó Chủ tịch UBND tỉnh, Phó Trưởng ban Thường trực là Cục trưởng Cục Quản lý thị trường; các thành viên là lãnh đạo các sở, ngành: Công an, Quân sự, Thuế, Hải quan, Công Thương, Nông nghiệp & PTNT, Y tế, KH&CN, Tư pháp, Tài chính, TT&TT, GTVT, VH-TT&DL và Đài PT-TH tỉnh.

4. Khóa luận rút ra những bài học kinh nghiệm gì từ Hà Nội và Phú Thọ cho tỉnh Vĩnh Phúc?
Khóa luận đúc kết 5 bài học: (1) Bổ sung chế tài đủ mạnh, xử lý kiên quyết gắn với tuyên truyền giáo dục pháp luật; (2) Tăng cường nguồn nhân lực và trang bị cơ sở vật chất, kỹ thuật hiện đại; (3) Nâng cao năng lực chuyên môn, phẩm chất đạo đức cán bộ, phòng ngừa tiêu cực; (4) Phối hợp chặt chẽ giữa các lực lượng chức năng và với doanh nghiệp; (5) Xác định trọng tâm kiểm soát hàng giả trên các tuyến giao thông huyết mạch phù hợp với vị trí địa lý của Vĩnh Phúc.

5. Điều kiện cơ sở vật chất và phương tiện của Cục Quản lý thị trường tỉnh Vĩnh Phúc được nêu trong văn bản như thế nào?
Cục Quản lý thị trường tỉnh Vĩnh Phúc có 11 trụ sở làm việc (văn phòng Cục, 1 Đội cơ động và 9 Đội cấp huyện/liên huyện). Toàn Cục được cấp 5 xe ô tô phục vụ công tác kiểm tra, kiểm soát; trang thiết bị công nghệ thông tin đã xuống cấp; cán bộ, công chức khi thực thi nhiệm vụ phần lớn vẫn phải sử dụng phương tiện cá nhân và nguồn kinh phí phục vụ mua mẫu, giám định chất lượng còn nhiều hạn chế.

---

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Vũ Thị Ngọc Nga đã giải quyết một cách có hệ thống các vấn đề lý luận và thực tiễn về quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng trên địa bàn tỉnh Vĩnh Phúc giai đoạn 2017 – 2021. Dựa trên việc phân tích các chuỗi số liệu thực tế của Cục Quản lý thị trường và Ban chỉ đạo 389 tỉnh, tác giả đã chỉ rõ những kết quả đạt được, các mặt hạn chế cùng nguyên nhân tồn tại trong công tác kiểm tra, xử lý và phối hợp liên ngành. Các giải pháp và kiến nghị đề xuất trong khóa luận có tính liên kết chặt chẽ với điều kiện phát triển kinh tế - xã hội đặc thù của tỉnh Vĩnh Phúc, mang lại giá trị tham khảo thiết thực cho công tác nghiên cứu học thuật và quản lý kinh tế tại địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 MỘT SỐ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO HIỆU QUẢ QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC ĐỐI VỚI HÀNG GIẢ, HÀNG KÉM CHẤT LƯỢNG CẤP TỈNH 1. Quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng 1. Khái niệm, đặc điểm, phân loại hàng giả, hàng kém chất lượng * Khái niệm: Nghị định 185/2013/NĐ-CP quy định xử phạt hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ người tiêu dùng, được sửa đổi, bổ sung tại Nghị định 124/2015/NĐ-CP ngày 19/11/2015 đưa ra khái niệm hàng giả bao gồm: a) Hàng hóa không có giá trị sử dụng, công dụng; có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với nguồn gốc bản chất tự nhiên, tên gọi của hàng hóa; có giá trị sử dụng, công dụng không đúng với giá trị sử dụng, công dụng đã công bố hoặc đăng ký; b) Hàng hóa có hàm lượng định lượng chất chính hoặc trong các chất dinh dưỡng hoặc đặc tính kỹ thuật cơ bản khác chỉ đạt mức từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn chất lượng hoặc quy chuẩn kỹ thuật đã đăng ký, công bố áp dụng hoặc ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa; c) Thuốc phòng bệnh, chữa bệnh cho người, vật nuôi không có dược chất; có dược chất nhưng không đúng với hàm lượng đã đăng ký; không đủ loại dược chất đã đăng ký; có dược chất khác với dược chất ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa; d) Thuốc bảo vệ thực vật không có hoạt chất; hàm lượng hoạt chất chỉ đạt từ 70% trở xuống so với tiêu chuẩn chất lượng, quy chuẩn kỹ thuật đã đăng ký, công bố áp dụng; không đủ loại hoạt chất đã đăng ký; có hoạt chất khác với hoạt chất ghi trên nhãn, bao bì hàng hóa; đ) Hàng hóa có nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa giả mạo tên thương nhân, địa chỉ của thương nhân khác; giả mạo tên thương mại hoặc tên thương phẩm hàng hóa; giả mạo mã số đăng ký lưu hành, mã vạch hoặc giả mạo bao bì hàng hóa của thương nhân khác; e) Hàng hóa có nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa ghi chỉ dẫn giả mạo về nguồn gốc hàng hóa, nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp hàng hóa; g) Hàng hóa giả mạo về sở hữu trí tuệ quy định tại Điều 213 Luật Sở hữu trí tuệ năm 2005; h) Tem, nhãn, bao bì giả. 8 Hàng giả có thể chứa một hoặc nhiều dấu hiệu giả như trên, ví dụ như vừa giả mạo nhãn hiệu hàng hóa vừa giả chất lượng.

Đối với quốc tế không quy định cụ thể về hàng giả, thay vào đó là quy định về quyền SHTT. Các nước tham gia vào WTO đã cùng nhau ký kết Hiệp định về các khía cạnh của quyền sở hữu trí tuệ liên quan đến thương mại (Hiệp định TRIPS). Hiệp định này quy định đối với bản quyền, quy định đối với nhãn hiệu thương mại, chỉ dẫn địa lý, kiểu dáng công nghiệp. Hàng kém chất lượng là sản phẩm chính hãng nhưng vì một số lý do nào đó, chất lượng của nó không được như cam kết hoặc tương đương giá trị của nó.

*Đặc điểm: Về hàng giả: Thứ nhất, hàng giả là những sản phẩm hàng hóa được sản xuất, nhập khẩu, kinh doanh trái pháp luật. Tính trái pháp luật thể hiện ở chỗ: pháp luật cấm các hành vi sản xuất, tàng trữ, vận chuyển, buôn bán hàng giả; các hành vi vi phạm liên quan về hàng giả sẽ bị xử lý theo các quy định pháp luật. Thứ hai, hàng giả được sản xuất dựa trên các hàng hóa đã có trên thị trường và có những đặc điểm, tính chất, kiểu dáng, các thông tin và dấu hiệu của hàng thật, hàng hóa đang được bảo hộ. Thứ ba, hàng giả được tạo ra nhằm mục đích lừa dối người tiêu dùng.

Hàng giả về nội dung không đáp ứng được nhu cầu của người tiêu dùng do giá trị sử dụng của loại hàng này thấp hơn, thậm chí không có giá trị sử dụng so với hàng thật; hàng giả về hình thức thể hiện thông qua những dấu hiệu trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với hàng thật để tiêu thụ hàng giả; giá thành để sản xuất ra hàng giả thấp hơn nhiều so với giá thành sản xuất ra hàng thật. Về hàng kém chất lượng: Là hàng hóa được chính thương hiệu của mình sản xuất; không được 80% chất lượng cam kết; giá trị tương đương với hàng chính hãng; vẫn có những dịch vụ đi kèm như hàng chính hãng. *Phân loại: Theo quy định tại Nghị định 185/2013/NĐ-CP ngày 15/11/2013 của Chính phủ Quy định xử phạt vi phạm hành chính trong hoạt động thương mại, sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng cấm và bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, hàng giả được phân thành bốn nhóm: Hàng giả chất lượng và công dụng: Là những hàng hóa không có giá trị sử dụng hoặc giá trị sử dụng không đúng với nguồn gốc, bản chất tự nhiên, tên gọi và công dụng của hàng hóa. 9 Hàng giả mạo nhãn hàng hóa, bao bì hàng hóa: Hàng hóa giả mạo tên, địa chỉ của thương hiệu khác trên nhãn hoặc bao bì cùng loại hàng hóa hoặc giả mạo về nguồn gốc hàng hóa, nơi sản xuất, đóng gói, lắp ráp trên nhãn và bao bì sản phẩm.

Giả mạo về sở hữu trí tuệ: Hàng hóa có gắn nhãn hiệu, dấu hiệu trùng hoặc khó phân biệt với nhãn hiệu, chỉ dẫn địa lý đang được bảo hộ dùng cho chính mặt hàng đó mà không được phép của chủ sở hữu nhãn hiệu, của tổ chức quản lý chỉ dẫn địa lý hoặc sao chép lậu là bản sao được sản xuất mà không được phép của chủ thể quyền tác giả hoặc quyền liên quan. Các loại ấn phẩm đã in sử dụng vào việc sản xuất, tiêu thụ hàng hóa: Các loại đề can, tem, nhãn hàng hóa, mẫu nhãn hiệu hàng hóa, bao bì sản phẩm có dấu hiệu vi phạm như trùng hoặc tương tự gây nhầm lẫn với nhãn hàng hóa cùng loại, với nhãn hiệu hàng hóa, kiểu dáng công nghiệp, tên gọi xuất xứ hàng hóa được bảo hộ. Các loại hóa đơn, chứng từ, chứng chỉ, tem, vé, tiền, ấn phẩm có giá trị như tiền, ấn phẩm và sản phẩm văn hóa giả mạo khác. Quản lý nhà nước về hàng giả, hàng kém chất lượng Quản lý là hoạt động mang tính đặc thù của con người, là sự tác động có mục đích của các chủ thể quản lý đối với các đối tượng quản lý.

Quản lý xuất hiện ở bất kỳ nơi nào và bất kỳ lúc nào khi ở đó có hoạt động chung của con người. Mục đích và nhiệm vụ của quản lý là điều khiển, chỉ đạo hoạt động chung của con người, phối hợp hoạt động riêng lẻ của từng cá nhân thành một hoạt động chung, thống nhất của cả tập thể và hướng hoạt động chung đó theo những phương hướng thống nhất, nhằm đạt được mục tiêu đã định trước. Hoạt động quản lý bắt nguồn từ sự phân công, hợp tác lao động, nảy sinh khi cần có nỗ lực tập thể để thực hiện mục tiêu chung. Quản lý ra đời chính là muốn đạt đến hiệu quả lớn hơn, năng suất cao hơn trong công việc.

Quản lý nhà nước xuất hiện cùng với sự xuất hiện của Nhà nước, là quản lý công việc của Nhà nước. Quản lý nhà nước là sự tác động có tổ chức và điều chỉnh bằng quyền lực nhà nước đối với các quá trình xã hội và hành vi hoạt động của con người để duy trì và phát triển các mối quan hệ xã hội và trật tự pháp luật nhằm thực hiện những chức năng, nhiệm vụ của Nhà nước và các mục tiêu đã xác định trong từng giai đoạn phát triển của đất nước. Quản lý nhà nước về kinh tế là quá trình tác động có tổ chức và bằng quyền lực của Nhà nước tới nền kinh tế nhằm sử dụng có hiệu quả các nguồn lực trong và ngoài nước, tận dụng tốt nhất các cơ hội có thể có để đạt mục tiêu đã xác định về phát triển kinh tế của đất nước trong từng giai đoạn. 10 Hiệu quả quản lý nhà nước là kết quả quản lý, điều hành của bộ máy nhà nước nói chung và bộ máy hành chính nhà nước nói riêng đạt được trong sự tương quan với chi phí bỏ ra, các nguồn lực đầu vào, trong mối quan hệ giữa hiệu quả kinh tế với hiệu quả chính trị và hiệu quả xã hội.

Quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng là hoạt động một cách có tổ chức, dựa trên hệ thống các văn bản quy phạm pháp luật của các cơ quan nhà nước có thẩm quyền đối với các hành vi sản xuất, buôn bán hàng hóa của các tổ chức, cá nhân nhằm đảm bảo kịp thời phát hiện và xử lý các trường hợp sản xuất, kinh doanh hàng giả, hàng kém chất lượng trên thị trường. Nội dung và các tiêu chí đánh giá quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng cấp tỉnh 1. Nội dung nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng cấp tỉnh a. Xây dựng bộ máy cơ quan quản lý hành chính nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng Quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng là hoạt động đặc thù, vì bộ máy thực hiện chức năng, nhiệm vụ về phòng, chống hàng giả, hàng kém chất lượng là phòng ngừa, đấu tranh với những mặt trái của nền kinh tế thị trường, cũng như mặt trái của xã hội.

Do đó, bộ máy quản lý nhà nước đối với hàng giả, hàng kém chất lượng phải được tổ chức thống nhất, có sự phối hợp đồng bộ, chặt chẽ giữa trung ương và địa phương; giữa các bộ, ngành, các địa phương để đáp ứng yêu cầu quản lý, kiểm soát hoạt động sản xuất, buôn bán hàng giả, hàng kém chất lượng. Bộ máy quản lý đối với hàng giả, hàng kém chất lượng bao gồm các bộ, ngành như: Bộ Công Thương, Bộ Tài Chính, Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Bộ Khoa học và Công nghệ, Bộ Y tế, Bộ Công an, Bộ Quốc phòng và Ủy ban nhân dân các cấp. Đặc biệt, đóng vai trò quan trọng hiện nay trong công tác quản lý đối với hàng giả, hàng kém chất lượng là Ban chỉ đạo chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả từ trung ương đến địa phương. Ở trung ương thành lập Ban chỉ đạo quốc gia chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả (trước đây gọi tắt là Ban chỉ đạo 127/TW, nay gọi tắt là Ban chỉ đạo 389 quốc gia).

Trưởng Ban chỉ đạo là Phó Thủ tướng thường trực Chính Phủ và thành viên là đại diện lãnh đạo các bộ, ngành.