CHƯƠNG 1: TONG QUAN VE NGHIỆP VU BẢO HIEM VAT CHAT XE CO GIOI Bảo hiểm là một hoạt động dịch vụ tài chính, thông qua đó một cá nhân hay một tổ chức có quyền được hưởng bồi thường hoặc chỉ trả tiền BH nếu rủi ro hay sự kiện BH xảy ra nhờ vào khoản đóng góp phí BH cho mình hay cho người thứ ba. Khoản tiền bồi thường hoặc chi trả này do một tổ chức đảm nhận, tổ chức này có trách nhiệm trước rủi ro hay sự kiện BH và bù trừ chúng theo quy luật thống kê. Ở Việt Nam hiện nay đang tồn tại bốn loại hình BH: BHTM, BHYT, BHXH, BHTN. Trong đó, BHTM là loại hình BH chủ yếu và rất phát triển.
Đây là loại hình BH kinh doanh với mục tiêu chính là lợi nhuận. Việc kinh doanh BHTMở nước ta chịu sự kiểm soát của Luật Kinh doanh Bảo hiểm cũng như các quy định quốc tế. So với thuở sơ khai của ngành BHTM với chỉ một sản pham BH duy nhất là BH hàng hải thì tới ngày nay, rất nhiều sản phẩm BH đã được nghiên cứu và đưa vào khai thác. Dé thuận tiện cho việc nghiên cứu, phát triển và quản lý, các sản phẩm BH được phân loại theo nhóm dựa trên những tiêu chí khác nhau.
Thông thường, việc phân loại BHTM căn cứ vào ba tiêu chí sau: phương thức quản lý, kỹ thuật bảo hiểm, đối tượng bảo hiểm. Dé phù hợp với nội dung đề tài, người viết xin được tập trung vào phương pháp phân loại BHTM theo đối tượng bảo hiểm. Theo đó, BHTM được chia thành ba loại chủ yếu: bảo hiểm trách nhiệm dân sự, bảo hiểm con người và bảo hiểm tài sản. - Bảo hiêm trách nhiệm dân sự: BHTNDS là loại BH có đối tượng bảo hiểm là TNDS của người được BH đối với bên thứ ba được pháp luật quy định.
TNDS của một người có thé được hiéu là nghĩa vụ phải bồi thường cho các tốn thất, thiệt hại về sức khỏe, tính mang, tài sản. của người khác do lỗi của người đó hoặc do sự vận hành của tài sản thuộc sở hữu của người đó. Một số ví dụ về BHTNDS: BHTNDS của người sử dụng lao động với người lao động, BHTNDS của người vận chuyển, BHTNDS của chủ xe với bên thứ ba. - Bảo hiêm con người: BHCN là loại BH có đối tượng bảo hiểm là tuổi thọ, thân thé, sức khỏe.
cua con ngØƯỜi. Mot sỐ vi du vé BHCN: BH phụ xe 6 tô, BH sinh mang cá nhân, BH tai nan lao động. - Bảo hiểm tài sản: BHTS là loại BH có đối tượng bảo hiểm là tài sản (giấy tờ có giá, tiền, vật có thực. Người tham gia BH sé đóng một khoản phí cho CTBH; CTBH có trách nhiệm chỉ trả tiền bảo hiểm cho người thụ hưởng hoặc bồi thường cho người tham gia căn cứ vào giá trị thiệt hại thực tế khi xảy ra rủi ro nằm trong phạm vi BH đối VỚI tài sản.
Một số ví dụ về BHTS: bảo hiểm vật chất xe cơ giới, bảo hiểm hàng hóa, bảo hiểm hỏa hoạn, bảo hiểm tiền gửi, bảo hiểm thân tàu thủy, bảo hiểm thân máy bay. Khái niệm về bảo hiểm vật chất xe cơ giới BH vật chat xe cơ giới thuộc loại BHTS và được triển khai theo hình thức tự nguyện. Đây là loại hình BH có đối tượng bảo hiểm là các bộ phận của một chiếc xe như: động cơ, thiết bị, vỏ xe, kính, lốp. ` Các CTBH sẽ cung câp nhiêu hình thức BH vật chât xe cơ giới khác nhau đê người mua bảo hiêm được lựa chọn thoải mái, phù hợp với nhu câu của mình: bảo hiêm nhiêu bộ phận của xe, bảo hiêm một bộ phận của xe, bảo hiêm thân vỏ xe, bảo hiêm toàn bộ xe.
Sự can thiết và vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới đối với giao thông đường bộ 1. Sự cần thiết của bảo hiểm vật chất xe cơ giới đối với giao thông đường bộ Giao thông đường bộ rất thông dụng trên thế giới cũng như ở Việt Nam. Với đặc điểm địa hình đồng bằng và núi thấp dưới 1000m chiếm tới 85% diện tích lãnh thổ, Việt Nam rat phù hợp dé khai thác và phát triển giao thông đường bộ. Những năm vừa qua, hệ thống giao thông đường bộ của nước ta đã được cải thiện rõ rệt, góp phần phát triển kinh tế giữa các vùng miền trong cả nước, nâng cao chất lượng cuộc sông của nhân dân.
Van đề lớn nhất đặt ra đối với các cơ quan chức năng chính là TNGT. Theo báo cáo của Văn phòng Ủy ban An toàn giao thông Quốc gia, 9 tháng đầu năm 2019 toàn quốc xảy ra 12.675 vụ tai nạn giao thông, khiến 5.659 người chết và 9.619 người bị thương. Trong đó, tai nạn giao thông đường bộ xảy ra 12.526 người chết (chiếm 97,65% tổng số người chết) và 9.571 người bị thương (chiếm 99,5% tổng số người bị thương). Có thê thấy, giao thông đường bộ là loại hình giao thông tiện lợi và thông dụng, nhưng cũng có nguy cơ xảy ra tai nạn cao nhât.
Nguyên nhân dẫn đến TNGT một phần do các điều kiện khách quan như thời tiết xấu hoặc hệ thống đường bộ chưa đạt tiêu chuẩn, phần lớn là do ý thức của người dân còn kém, chưa nghiêm túc tuân thủ luật an toàn giao thông. Điền hình như việc sử dụng phương tiện giao thông không đảm bảo an toàn kỹ thuật, người lái xe thiếu kiến thức cũng như kỹ năng, mất lái khi gặp tình huống bat ngờ. Một phần cũng phải kể đến sự yếu kém trong công tác quản lý của các cơ quan chức năng về trật tự an toàn giao thông còn nhiêu thiêu sót. TNGT xảy ra gây những thiệt hại lớn cho người bị nạn và gia đình, người thân của họ.
Những thiệt hại đó bao gồm thiệt hại có thể đo lường được (chi phí sửa chữa phương tiện, chi phí điều trị trong bệnh viện.) và thiệt hại không thể đo lường được (sức khỏe, khả năng lao động, tính mạng của người bị nạn, thiệt hại về thương mại gián tiếp gây ra bởi tai nạn. Mỗi vụ tai nạn xảy ra, dù mức độ nặng hay nhẹ, đều gây sức ép cả về vật chat lẫn tinh thần đối với người bị nạn. Đề hạn chế tình trạng TNGT, quan trọng nhất là mỗi người dân khi tham gia giao thông cần nghiêm túc chấp hành luật an toàn giao thông; định kỳ kiểm tra bảo dưỡng phương tiện của mình. Tuy vậy, có những trường hợp tai nạn xảy ra bất ngờ, không do lỗi của người tham gia giao thông.
Do đó, mua BH vật chất xe cơ giới là một cách hữu hiệu đề hạn chế tối đa thiệt hại cho người dân khi xảy ra tai nạn. Chủ phương tiện sẽ được CTBH bồi thường khi xảy ra rủi ro thuộc phạm vi được BH. Khoản tiền này giúp họ có thể phục hồi tổn thất và đời sống. BH vật chất xe cơ giới thực sự quan trọng với người dân khi mà giao thông đường bộ liên tục thay đổi như hiện nay.
Vai trò của bảo hiểm vật chất xe cơ giới Sự cần thiết của BH vật chất xe cơ giới đối với giao thông đường bộ hiện này càng được khăng định thông qua những vai trò của nó đối với người tham gia BH, CTBH và toàn xã hội. Đôi với người tham gia BH, BH vật chât xe cơ giới có hai vai trò chính sau: - Thứ nhất, khắc phục thiệt hại do tai nạn và phục hồi cuộc sống cho người bị nạn: Mỗi khi có tai nạn xảy ra, thiệt hại là không thể tránh khỏi. Như đã nói ở trên, thiệt hại xảy ra cả về vật chất lẫn tinh than của người bị nạn. Những thiệt hại này có thê phần nào được bù đắp nếu người bị nạn tham gia BH vật chất xe cơ giới.
Sau khi tiễn hành thâm định, tính được số tiền bồi thường, CTBH sẽ tiễn hành bồi thường thiệt hai cho người bi nạn sớm nhất có thé. Qua đó, họ có thể nhanh chóng sửa chữa phương tiện, khắc phục hậu quả; trở lại sinh hoạt, làm việc, kinh doanh bình thường. - Thứ hai, ngăn ngừa tai nạn và hạn chế rủi ro, ton that: Không ai muốn rủi ro hay tai nạn xảy ra, đặc biệt là các CTBH. Doanh thu của các CTBH chủ yếu đến từ phí BH.
Phần lớn số tiền phí này được dùng để chỉ bồi thường khi có tai nạn xảy ra, chỉ còn một phần nhỏ được giữ lại dé đem đi đầu tư. Do đó, các CTBH luôn đưa ra các quy định, nguyên tắc về an toàn buộc khách hàng phải tuân thủ để hạn chế tối đa rủi ro xảy tai nạn. Bên cạnh đó, các CTBH cũng trích một phan từ số phí BH đã thu dé lập quỹ đề phòng, hạn chế ton that. Quỹ này được chi cho các hoạt động như tuyên truyền nâng cao ý thức tham gia giao thông của người dân, hỗ trợ bảo dưỡng định kì các phương tiện giao thông, cải thiện chất lượng đường và biển báo.
Nhờ đó mà số vụ tai nạn giao thông nghiêm trọng được giảm thiêu. Đối với các CTBH: BH vật chất xe cơ giới là một trong số những nghiệp vụ đem lại nguồn thu chính cho quỹ BH của các công ty đó. Quỹ này được hình thành từ chính số phí BH mà người tham gia đóng cho CTBH. Như đã đề cập, một phần của quỹ này được mang di dau tu vao những lĩnh vực được quy định trong Luật Kinh doanh Bảo hiểm.
Việc đầu tư hiệu quả sẽ đem lại lợi nhuận cho các CTBH. Đối với xã hội: - Nhờ có BH vật chất xe cơ giới, trật tự an toàn giao thông được nâng cao; đồng thời giảm bớt gánh nặng xã hội khi có tai nạn xảy ra. - Việc các CTBH đầu tư hiệu quả không chỉ trực tiếp thúc đây nền kinh tế quốc dân phát triển mà còn làm tăng thu cho NSNN thông qua thuế thu nhập doanh nghiệp. Một phần NSNN sẽ được sử dụng dé cải chất lượng giao thông đường bộ, phục vụ tôt nhu câu di lại của người dân.
- Thông qua mạng lưới kinh doanh gồm nhiều chi nhánh, văn phòng đại diện, đại lý của mình, các CTBH đã trực tiếp tạo việc làm cho hàng nghìn nhân viên, cộng tác viên. Đối tượng, phạm vi bảo hiểm 1. Đối tượng bảo hiểm Xe cơ giới là các loại xe lưu thông trên đường bộ, vận hành băng động cơ được găn trên chính chiéc xe. Đôi với các CTBH, xe cơ giới bao gôm: xe 6 tô, xe mô tô, xe máy.
Đôi tượng bảo hiém cua BH vật chat xe cơ giới là các bộ phận của một chiéc xe như: động cơ, thiệt bi, vỏ xe, kính, lop.