Quản trị kinh doanh bảo hiểm

Giáo trình Quản trị kinh doanh bảo hiểm - PGS.TS. Nguyễn Văn Định, Đại học Kinh tế Quốc dân

• Tác giả: Nguyễn Văn Định
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế Quốc dân
• Chuyên ngành: Bảo hiểm
• Đề tài: Quản trị kinh doanh bảo hiểm
• Loại tài liệu: Giáo trình
• Năm xuất bản: 2009
• Địa điểm: Hà Nội

Tóm tắt

I. Tổng quan về Giáo trình Quản trị Kinh doanh Bảo hiểm ĐHKHTN QĐ

Giáo trình cung cấp kiến thức nền tảng về quản trị kinh doanh bảo hiểm. Nội dung bao gồm lịch sử phát triển, vai trò của bảo hiểm trong nền kinh tế. Được biên soạn bởi các chuyên gia, giáo trình phản ánh thực tiễn thị trường Việt Nam. Học viên nắm bắt các khái niệm cơ bản và quy trình hoạt động của doanh nghiệp bảo hiểm. Tài liệu kết hợp lý thuyết và ví dụ thực tế, hỗ trợ sinh viên áp dụng kiến thức vào thực tiễn. Độ sâu kiến thức phù hợp cho sinh viên ngành kinh tế và quản trị kinh doanh, đồng thời là tài liệu tham khảo cho các nhà quản lý mới.

1.1. Lịch sử và phát triển của bảo hiểm tại Việt Nam

Bảo hiểm xuất hiện ở Việt Nam từ thời kỳ đổi mới. Ban đầu chủ yếu là bảo hiểm xã hội và sức khỏe. Sau khi WTO mở cửa, thị trường bảo hiểm thương mại mở rộng nhanh. Các công ty bảo hiểm đa dạng hoá sản phẩm, đáp ứng nhu cầu cá nhân và doanh nghiệp. Sự phát triển này tạo nền tảng cho việc giảng dạy chuyên sâu trong giáo trình.

1.2. Vai trò kinh tế của bảo hiểm

Bảo hiểm bảo vệ tài sản và con người trước rủi ro. Nó góp phần ổn định tài chính cho doanh nghiệp. Khi có bảo hiểm, doanh nghiệp dễ tiếp cận vốn vay và mở rộng hoạt động. Bên cạnh đó, bảo hiểm hỗ trợ phát triển xã hội, giảm thiểu thiệt hại khi gặp tai họa.

II. Phân tích các vấn đề trong Quản trị Kinh doanh Bảo hiểm tại DKQĐ

Ngành bảo hiểm gặp nhiều thách thức trong quản trị. Đầu tiên là rủi ro pháp lý khi luật lệ liên tục thay đổi. Thứ hai, cạnh tranh gay gắt giữa các công ty trong cùng thị trường. Thứ ba, nhu cầu khách hàng đa dạng, yêu cầu sản phẩm linh hoạt. Cuối cùng, công nghệ số đang thay đổi cách tiếp cận và quản lý dữ liệu. Giáo trình phân tích chi tiết từng vấn đề, cung cấp khung tư duy giải quyết. Sinh viên học cách đánh giá rủi ro và đưa ra quyết định chiến lược. Các ví dụ thực tế minh họa quá trình ra quyết định trong môi trường thay đổi nhanh.

2.1. Rủi ro pháp lý và môi trường quy định

Luật bảo hiểm thường xuyên cập nhật. Do đó, doanh nghiệp phải theo dõi và điều chỉnh chiến lược nhanh chóng. Việc không tuân thủ có thể dẫn đến phạt nặng và mất uy tín. Giáo trình đưa ra cách xây dựng bộ phận pháp lý nội bộ hiệu quả.

2.2. Cạnh tranh và đổi mới sản phẩm

Các công ty liên tục cải tiến sản phẩm để giữ thị phần. Đổi mới đòi hỏi hiểu sâu nhu cầu khách hàng và công nghệ mới. Giáo trình hướng dẫn cách tiến hành nghiên cứu thị trường và thiết kế sản phẩm phù hợp.

III. Giải pháp và phương pháp trong Giáo trình Quản trị Kinh doanh Bảo hiểm

Giáo trình đề xuất các phương pháp quản trị hiệu quả. Đầu tiên, áp dụng phân tích SWOT để xác định điểm mạnh và yếu. Thứ hai, sử dụng mô hình chuỗi giá trị để tối ưu hoá quy trình. Thứ ba, tích hợp công nghệ AI trong định giá và dự báo rủi ro. Cuối cùng, xây dựng hệ thống quản trị rủi ro toàn diện, kết hợp báo cáo định kỳ và đào tạo nhân viên. Các phương pháp này được minh hoạ bằng case study thực tế. Sinh viên học cách triển khai từng bước trong môi trường doanh nghiệp bảo hiểm.

3.1. Phân tích SWOT và chiến lược phát triển

SWOT giúp doanh nghiệp nhận diện cơ hội và thách thức. Dựa trên kết quả, công ty xây dựng chiến lược mở rộng hoặc cải thiện dịch vụ. Giáo trình cung cấp khung thực hành để thực hiện phân tích này.

3.2. Ứng dụng AI trong định giá và dự báo

AI xử lý dữ liệu lớn, đưa ra mô hình định giá chính xác. Nó giảm thiểu sai số và tối ưu lợi nhuận. Giáo trình hướng dẫn cách thu thập dữ liệu, đào tạo mô hình và áp dụng vào quyết định kinh doanh.

IV. Kết luận và ứng dụng thực tiễn của Giáo trình Quản trị Kinh doanh Bảo hiểm

Giáo trình kết hợp lý thuyết và thực hành, tạo nền tảng vững chắc cho sinh viên. Nó giúp người học hiểu sâu về quản trị, rủi ro và đổi mới trong bảo hiểm. Ứng dụng thực tiễn bao gồm việc thiết kế sản phẩm mới, tối ưu hoá quy trình và triển khai công nghệ số. Các doanh nghiệp có thể sử dụng nội dung giáo trình để đào tạo nhân viên mới và nâng cao năng lực quản trị. Kết quả là nâng cao hiệu quả kinh doanh, giảm thiểu rủi ro và mở rộng thị phần. Giáo trình đồng thời là tài liệu tham khảo cho các nhà quản lý và nhà nghiên cứu.

4.1. Đào tạo nhân sự và nâng cao năng lực

Các chương trình đào tạo dựa trên giáo trình giúp nhân viên nắm vững quy trình và công cụ quản trị. Điều này tăng tốc độ thích nghi và cải thiện hiệu suất làm việc.

4.2. Hỗ trợ nghiên cứu và phát triển chiến lược

Nhà nghiên cứu có thể sử dụng nội dung làm nền tảng để xây dựng mô hình mới, phân tích thị trường và đề xuất chiến lược dài hạn cho doanh nghiệp bảo hiểm.

Nội dung chính

Tổng quan về giáo trình

Giáo trình "Quản trị kinh doanh bảo hiểm" do Bộ môn Bảo hiểm thuộc Trường Đại học Kinh tế Quốc dân tổ chức biên soạn, do PGS.TS. Nguyễn Văn Định làm chủ biên và Nhà xuất bản Đại học Kinh tế Quốc dân ấn hành (Hà Nội, tháng 10 năm 2009). Trong chương trình đào tạo đại học, học phần này giữ vị trí môn học chuyên ngành bắt buộc đối với sinh viên chuyên ngành Bảo hiểm, đồng thời là môn học nghiệp vụ chuyên sâu cho sinh viên khối ngành Kinh tế và Quản trị kinh doanh.

Về phạm vi khoa học, giáo trình xác định rõ ranh giới phân định với môn học "Bảo hiểm" đại cương: trong khi môn "Bảo hiểm" nghiên cứu các mối quan hệ kinh tế - xã hội tổng thể trên toàn bộ các lĩnh vực bảo hiểm xã hội, bảo hiểm y tế, bảo hiểm thất nghiệp và bảo hiểm thương mại, thì môn "Quản trị kinh doanh bảo hiểm" chỉ tập trung nghiên cứu phương pháp, công nghệ quản lý và vận hành bộ máy của các doanh nghiệp bảo hiểm thương mại.

Mục tiêu học tập của giáo trình hướng tới việc trang bị cho người học hệ thống lý luận khoa học và các phương pháp quản lý cụ thể trong hoạt động kinh doanh bảo hiểm thương mại. Người học được hình thành năng lực phân tích thị trường, thiết kế sản phẩm, điều hành mạng lưới phân phối, kiểm soát quy trình quản trị khách hàng, quản trị nhân sự, thẩm định bồi thường và quản trị tài chính - đầu tư vốn.

Cấu trúc giáo trình được thiết kế logic theo trình tự từ lý luận nền tảng, môi trường thị trường, mô hình tổ chức doanh nghiệp cho đến các quy trình nghiệp vụ chuyên biệt. Điểm đặc sắc của tài liệu là việc kết hợp chặt chẽ giữa lý thuyết quản trị kinh doanh hiện đại, cơ sở toán học - xác suất thống kê với hệ thống văn bản quy phạm pháp luật bảo hiểm thực tế tại Việt Nam sau thời điểm gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO).

---

Nội dung kiến thức cốt lõi

Các chương/chủ đề chính

Cấu trúc giáo trình bao quát toàn diện các khía cạnh quản trị doanh nghiệp bảo hiểm, trong đó các chương trọng tâm bao gồm:

• Chương I: Tổng quan về quản trị kinh doanh bảo hiểm (PGS. Nguyễn Văn Định): Khái quát lịch sử hình thành bảo hiểm từ thời cổ đại (Ba-Bi-Lon, Pê-Ri-Gex thế kỷ V TCN) đến hợp đồng bảo hiểm hàng hải đầu tiên năm 1347 và công ty bảo hiểm đầu tiên năm 1424 tại Gênes. Chương này làm rõ khái niệm kinh doanh bảo hiểm; 6 đặc trưng của rủi ro được bảo hiểm; tính chu trình ngược của sản phẩm bảo hiểm; cùng 4 cơ sở khoa học của quản trị kinh doanh bảo hiểm.
• Chương II: Thị trường bảo hiểm (TS. Nguyễn Thị Hải Đường): Trình bày khái niệm thị trường dịch vụ bảo hiểm; tiêu thức phân loại theo đối tượng (tài sản, trách nhiệm dân sự, con người), theo lĩnh vực (nhân thọ, phi nhân thọ), theo khách hàng (cá nhân, tổ chức) và marketing; phân tích quy luật "số đông bù số ít"; tiến trình phát triển của thị trường bảo hiểm Việt Nam qua 3 giai đoạn (1964-1994, 1994-1996, 1996 đến nay); khung khổ quản lý Nhà nước của Bộ Tài chính và quy chế thanh tra tài chính định kỳ.
• Chương III: Doanh nghiệp bảo hiểm (TS. Nguyễn Thị Hải Đường): Định nghĩa pháp lý về doanh nghiệp bảo hiểm; phân loại hình thức sở hữu (công ty cổ phần, doanh nghiệp liên doanh, doanh nghiệp 100% vốn đầu tư nước ngoài, tổ chức bảo hiểm tương hỗ, tổ chức Lloyd's); phân tích chi tiết cơ cấu tổ chức bộ máy quản lý theo chức năng (với 9 phòng ban nghiệp vụ), theo sản phẩm và theo lãnh thổ.
• Các chương nghiệp vụ quản trị chuyên sâu tiếp nối: Quản trị kênh phân phối, đại lý và môi giới bảo hiểm; Quản trị sản phẩm bảo hiểm và khách hàng (Chương V và VII do ThS. Tô Thiên Hương biên soạn); Quản trị nguồn nhân lực và quản trị tài chính - dự phòng nghiệp vụ (Chương VIII và IX do TS. Phạm Thị Định biên soạn); Hoạt động đầu tư của doanh nghiệp bảo hiểm (Chương X do ThS. Nguyễn Thị Lệ Huyền biên soạn); Đảm bảo hệ thống thông tin quản trị kinh doanh bảo hiểm (Chương XI do ThS. Nguyễn Anh Thắng biên soạn).

Progression logic của giáo trình phát triển từ bản chất rủi ro và các quy luật toán học (Chương I) $\rightarrow$ phân tích môi trường vĩ mô và thị trường (Chương II) $\rightarrow$ thiết lập cơ cấu tổ chức doanh nghiệp (Chương III) $\rightarrow$ triển khai các chức năng quản trị tác nghiệp (sản phẩm, phân phối, khách hàng, nhân sự) $\rightarrow$ kiểm soát an toàn tài chính, quỹ dự phòng nghiệp vụ, hoạt động đầu tư và hệ thống thông tin.

Kiến thức nền tảng được xây dựng

• Lý thuyết nền tảng (Fundamental theories): Lý thuyết quản trị kinh doanh tổng quát ứng dụng trong ngành dịch vụ tài chính; Luật số lớn do nhà toán học Bernoulli công bố vào thế kỷ XVIII, khẳng định số lượng kiểm nghiệm càng tăng thì độ lệch tương đối giữa tần suất thực tế và xác suất lý thuyết tiệm cận về 0; lý thuyết xác suất thống kê mô tả tính bấp bênh và rủi ro ngẫu nhiên.
• Nguyên lý cốt lõi (Core principles): Nguyên lý chu trình sản xuất ngược (doanh nghiệp bảo hiểm thu phí trước nhưng chi phí bồi thường phát sinh sau và không cố định); nguyên lý phân tán rủi ro thông qua quy luật "số đông bù số ít"; nguyên lý sàng lọc các điều kiện bảo đảm của rủi ro (phải xảy ra trong tương lai, mang tính bấp bênh, ngoài ý muốn chủ quan, tạo thành nhóm tương hỗ, không bị pháp luật nghiêm cấm).
• Khung khổ pháp lý và quy chuẩn (Essential frameworks): Hệ thống văn bản pháp lý chuyên ngành gồm Luật Kinh doanh bảo hiểm số 24/2000/QH10; Nghị định 45/2007/NĐ-CP; Nghị định 46/2007/NĐ-CP về chế độ tài chính; Nghị định 130/2006/NĐ-CP về bảo hiểm cháy nổ bắt buộc; Nghị định 103/2008/NĐ-CP về bảo hiểm bắt buộc trách nhiệm dân sự chủ xe cơ giới; cùng các điều ước và quy tắc quốc tế (Đạo luật Bảo hiểm Hàng hải Anh 1906, Công ước Vacsava 1929/1955, Nghị định thư Brussels 1968, Nghị định thư Guatemala 1971).

Kỹ năng phát triển

• Kỹ năng kỹ thuật (Technical skills): Kỹ thuật thu thập, phân loại dữ liệu thống kê theo độ tuổi, giới tính, vùng địa lý; kỹ thuật lập bảng tỷ lệ tử vong kinh nghiệm trong bảo hiểm nhân thọ; kỹ thuật tính phí thuần, phụ phí và xác định hạn mức trách nhiệm; kỹ thuật xác định tỷ lệ giữ lại và nhượng tái bảo hiểm.
• Kỹ năng phân tích (Analytical skills): Phân tích các tiêu thức phân khúc thị trường (nhân khẩu học, tâm lý, hành vi tiêu dùng); thẩm định và đánh giá mức độ rủi ro của đối tượng bảo hiểm; nhận diện và phân tích hành vi trục lợi bảo hiểm; đánh giá các chỉ tiêu an toàn tài chính và biên khả năng thanh toán.
• Năng lực thực tiễn (Practical competencies): Năng lực xây dựng sơ đồ tổ chức phòng ban theo mô hình chức năng, sản phẩm hoặc địa bàn; quy trình tuyển chọn, đào tạo và giám sát mạng lưới đại lý; vận hành quy trình giám định tổn thất và giải quyết khiếu nại bồi thường hợp đồng bảo hiểm.

---

Phương pháp giảng dạy và học tập

Giáo trình áp dụng phương pháp luận của chủ nghĩa duy vật biện chứng, kết hợp chặt chẽ giữa các phương pháp định lượng (toán kinh tế, lý thuyết xác suất thống kê) và phương pháp phân tích hệ thống. Quá trình giảng dạy không dừng lại ở diễn giải lý thuyết quản lý đơn thuần mà gắn liền việc luận giải lý thuyết với các mô hình và cơ chế vận hành kinh tế.

Hệ thống bài tập và nghiên cứu tình huống được xây dựng dựa trên dữ liệu thực tế:

• Phân tích các sự kiện lịch sử như mô hình tổ chức hội đoàn tương hỗ Pê-Ri-Gex, sự ra đời của thị trường Lloyd's London (năm 1720) chuyên bảo hiểm các rủi ro đặc biệt.
• Khảo sát mô hình hoạt động của các doanh nghiệp bảo hiểm lớn tại Việt Nam như Tổng công ty Bảo hiểm Việt Nam (Bảo Việt), Prudential, AIA, Manulife.
• Nghiên cứu cơ cấu tổ chức thông qua sơ đồ trực quan của mô hình Tổng công ty bảo hiểm (Hình 3.1), Công ty bảo hiểm (Hình 3.2), Công ty cổ phần bảo hiểm (Hình 3.3) và mô hình 9 phòng ban chức năng (Hình 3.4).

Các bài tập thực hành yêu cầu người học xử lý dữ liệu thống kê thực tế để phân loại khách hàng, tính toán biểu phí dịch vụ bảo hiểm, tính toán phân chia trách nhiệm bồi thường và phân tích bảng số liệu 43 doanh nghiệp hoạt động trên thị trường Việt Nam năm 2007.

Về phương pháp đánh giá, học phần đo lường mức độ nắm bắt của người học qua các bài kiểm tra định kỳ về hệ thống thuật ngữ pháp lý, khả năng giải thích nguyên lý toán học (luật số lớn) áp dụng trong định phí, năng lực giải quyết tình huống thẩm định rủi ro, bồi thường tổn thất và bài tập lớn về thiết kế mô hình tổ chức doanh nghiệp.

Để tự học hiệu quả, người học cần sử dụng bảng danh mục các từ viết tắt quy chuẩn (STBH, STBT, DPNV, TBH, DNBH, HĐBH, MGBH, ĐLBH) để đọc hiểu văn bản; hoàn thành việc tổng kết các câu hỏi ôn tập tại mục "Tóm tắt chương" ở cuối mỗi chương; đồng thời chủ động tra cứu, đối chiếu trực tiếp các điều khoản trong Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2000 và các văn bản dưới luật tương ứng.

---

Điểm nổi bật và cập nhật

Giáo trình là ấn bản tái bản lần thứ hai, được chỉnh lý và bổ sung cơ bản về nội dung nhằm phản ánh những chuyển biến của môi trường kinh doanh sau khi Việt Nam chính thức gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) vào cuối năm 2006.

Các xu hướng và nội dung cập nhật mới bao gồm:

• Tích hợp các cam kết WTO trong lĩnh vực bảo hiểm: Làm rõ quy định cho phép doanh nghiệp bảo hiểm nước ngoài lập văn phòng đại diện, liên doanh hoặc sở hữu 100% vốn; được phép mua cổ phần trong doanh nghiệp Việt Nam; cung cấp dịch vụ xuyên biên giới về tái bảo hiểm, môi giới, tư vấn rủi ro; và đặc biệt là mốc thời gian cam kết từ ngày 1/1/2008 cho phép doanh nghiệp bảo hiểm có vốn nước ngoài tham gia kinh doanh các nghiệp vụ bảo hiểm bắt buộc tại Việt Nam.
• Dữ liệu thực tế thị trường: Cập nhật bảng chỉ tiêu phản ánh thực trạng thị trường bảo hiểm Việt Nam năm 2007 do Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam cung cấp. Bảng dữ liệu ghi nhận thị trường có 43 doanh nghiệp hoạt động (gồm 24 doanh nghiệp phi nhân thọ, 10 doanh nghiệp nhân thọ, 8 doanh nghiệp môi giới và 1 doanh nghiệp tái bảo hiểm) với tổng vốn điều lệ 14.485 tỷ đồng.
• Chuẩn hóa khung khổ pháp lý tài chính: Tích hợp các văn bản quy định chặt chẽ về an toàn vốn và điều kiện kinh doanh, tiêu biểu là Nghị định 45/2007/NĐ-CP và Nghị định 46/2007/NĐ-CP quy định mức vốn pháp định tối thiểu: 300 tỷ đồng đối với doanh nghiệp bảo hiểm phi nhân thọ và 600 tỷ đồng đối với doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ.
• Vai trò liên kết ngành: Phân tích thực tiễn cạnh tranh thị trường dẫn đến hiện tượng giảm phí và tăng hoa hồng tùy tiện, từ đó chỉ rõ vai trò của tổ chức "Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam" trong việc điều hòa, giữ thế cân bằng kinh doanh và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của các hội viên.

---

Đối tượng sử dụng giáo trình

• Sinh viên đại học: Giáo trình được biên soạn phục vụ trực tiếp cho sinh viên năm thứ ba và năm thứ tư chuyên ngành Bảo hiểm, khoa Bảo hiểm thuộc Trường Đại học Kinh tế Quốc dân. Đồng thời, sách là tài liệu học tập chuẩn cho sinh viên các chuyên ngành Quản trị kinh doanh, Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế đầu tư tại các trường đại học khối ngành kinh tế.
• Điều kiện tiên quyết (Prerequisites): Để tiếp thu giáo trình một cách thuận lợi, người học cần hoàn thành các môn học nền tảng: Lý thuyết Bảo hiểm (nắm các nguyên lý chung về quan hệ kinh tế bảo hiểm), Lý thuyết Quản trị kinh doanh, Xác suất thống kê, Toán kinh tế, Kinh tế vi mô và Pháp luật đại cương.
• Giảng viên đại học: Giảng viên sử dụng giáo trình làm khung chương trình chính thức để phân bổ thời lượng giảng dạy lý thuyết, biên soạn hệ thống bài tập tình huống, tổ chức thảo luận chuyên đề về mô hình quản lý và xây dựng đề thi kiểm tra, đánh giá học phần.
• Cán bộ quản lý và người tự học: Giáo trình là tài liệu tham khảo chuyên môn cho cán bộ quản lý, nhân viên khai thác, thẩm định viên, giám định viên giải quyết khiếu nại, các đại lý bảo hiểm và môi giới bảo hiểm đang hoạt động tại các doanh nghiệp bảo hiểm nhân thọ và phi nhân thọ cần củng cố kiến thức pháp lý và phương pháp vận hành kinh doanh.

---

Câu hỏi thường gặp

1. Giáo trình này phù hợp với ai?

Giáo trình phù hợp với sinh viên năm thứ ba, năm thứ tư chuyên ngành Bảo hiểm và Quản trị kinh doanh tại các trường đại học kinh tế; giảng viên giảng dạy chuyên ngành bảo hiểm thương mại; cùng các cán bộ chuyên môn, nhân viên đại lý, môi giới bảo hiểm đang làm việc tại các doanh nghiệp bảo hiểm cần tài liệu nghiên cứu nghiệp vụ.

2. Cần kiến thức nền nào để học?

Người học cần trang bị kiến thức nền tảng về: Lý thuyết bảo hiểm tổng quát, Nguyên lý quản trị kinh doanh, Lý thuyết xác suất và thống kê toán học (đặc biệt là luật số lớn), Toán kinh tế và các kiến thức pháp lý cơ bản về hợp đồng kinh tế và luật doanh nghiệp.

3. Điểm khác biệt với giáo trình khác?

Khác với môn học "Bảo hiểm" nghiên cứu tổng thể cả 4 loại hình bảo hiểm (xã hội, y tế, thất nghiệp và thương mại) ở cấp độ quan hệ kinh tế vĩ mô, giáo trình "Quản trị kinh doanh bảo hiểm" chuyên biệt về lĩnh vực bảo hiểm thương mại, đi sâu vào kỹ thuật quản lý và tổ chức điều hành vi mô bên trong một doanh nghiệp bảo hiểm (định phí theo chu trình ngược, thiết lập cơ cấu 9 phòng ban chức năng, quản lý quỹ dự phòng nghiệp vụ và xử lý khiếu nại bồi thường).

4. Làm sao để tự học hiệu quả?

Người học nên bắt đầu bằng việc ghi nhớ danh mục các thuật ngữ viết tắt ở đầu sách; đọc tuần tự từ nguyên lý chung ở Chương I đến mô hình tổ chức ở Chương III; đối chiếu lý thuyết với hệ thống văn bản pháp luật hiện hành được trích dẫn (Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2000, các Nghị định 45, 46, 103, 130); và làm các bài tập tự lượng giá thông qua mục tóm tắt ở cuối mỗi chương.

5. Có tài liệu bổ trợ nào kèm theo?

Tài liệu bổ trợ đi kèm nội dung giáo trình gồm có: Luật Kinh doanh bảo hiểm năm 2000 và các Nghị định hướng dẫn thi hành; các điều ước quốc tế về hàng hải và hàng không (Công ước Vacsava 1929, Nghị định thư Brussels 1968, Guatemala 1971, Đạo luật Hàng hải Anh 1906); niên giám số liệu thống kê của Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam; và các mẫu biểu hợp đồng bảo hiểm, quy trình giải quyết bồi thường thực tế của các doanh nghiệp.

---

Kết luận

Giáo trình "Quản trị kinh doanh bảo hiểm" của Bộ môn Bảo hiểm - Trường Đại học Kinh tế Quốc dân cung cấp một khung tri thức học thuật hoàn chỉnh, chuẩn xác và hệ thống về hoạt động quản lý, điều hành doanh nghiệp bảo hiểm thương mại. Giá trị cốt lõi của tài liệu nằm ở việc kết hợp hài hòa giữa cơ sở phương pháp luận duy vật biện chứng, quy luật toán học thống kê Bernoulli, các mô hình cơ cấu tổ chức doanh nghiệp và hệ thống quy phạm pháp luật thực tế tại Việt Nam.

Lộ trình học tập khuyến nghị dành cho người học là nghiên cứu vững chắc bản chất kinh tế và cơ sở khoa học tại Chương I, khảo sát cấu trúc thị trường và cơ chế quản lý Nhà nước tại Chương II, phân tích mô hình tổ chức bộ máy tại Chương III, trước khi tiến hành nghiên cứu sâu các quy trình tác nghiệp quản trị chuyên ngành ở các chương tiếp theo. Người học cần kết hợp nghiên cứu giáo trình với các văn bản pháp luật cập nhật của Bộ Tài chính và số liệu thực tế từ Hiệp hội Bảo hiểm Việt Nam để củng cố năng lực chuyên môn.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG I 1. Sự cần thiết và vai trò của quản trị kinh doanh bảo hiểm. Đây là nội dung cơ bản mang tính khái quát giúp những ai muốn tìm hiểu về lĩnh vực này, trước hết phải thấy được vì sao phải tìm hiểu? vì sao phải nghiên cứu? Câu trả lời được thể hiện ở những lý do khách quan và vai trò của quản trị kinh doanh bảo hiểm. Đối tượng và nhiệm vụ của Quản trị KDBH khác với đối tượng và nhiệm vụ của môn học “Bảo hiểm” và các môn khoa học khác có liên quan.

Hiểu được đối tượng và nhiệm vụ của Quản trị KDBH sẽ giúp người học và mọi người quan tâm đến lĩnh vực này thấy rõ phạm vi nghiên cứu và những nhiệm vụ cụ thể mà môn học phải giải quyết. Điều này có ý nghĩa rất lớn trong công tác nghiên cứu, giảng dạy và ứng dụng thực tiễn. Cơ sở của quản trị KDBH được trình bày rất cụ thể, qua 4 nội dung cơ bản: - Lý thuyết quản trị kinh doanh; - Cơ sở pháp lý; - Luật số lớn; - Thống kê. Trong đó cơ sở pháp lý thường thay đổi theo thời gian và không gian - có nghĩa là, ở mỗi nước khác nhau và trong một nước nhưng ở các thưòi kỳ khác nhau, các văn bản pháp luật có thể khác nhau.

Do đó quản trị KDBH phải đặc biệt chú trọng đến sự thay đổi này. Nội dung chính của Quản trị KDBH là: Quản trị sản phẩm, quản trị nhân lực, quản trị tài chínhv. Song để tổ chức, quản trị theo những nội dung trên, phải hiểu biết và nắm vững nhữns kiến thức có liên quan như: Thị trường bảo hiểm, doanh nshiệp bảo hiểm, đại lý và môi giới bảo hiểm, hoạt độna đầu tư trong lĩnh vực bảo hiểm, mối quan hệ giữa DNBH với các khách hàng của mình, v. 21 CHƯƠNG II THỊ TRƯỜNG BẢO HIỂM Để đảm bảo hoạt động KDBH đạt hiệu quả, doanh nghiệp bảo hiểm phải nghiên cứu, tìm hiểu về thị trường bảo hiểm.

KHÁI NIỆM VÀ PHÂN LOẠI TH Ị TRƯỜNG BẢO HIỂM Ỉ.1 ẾK hái niệm về thị trường bảo hiểm Thị trường là một phạm trù kinh tế gắn liền với nền sản xuất hàng hoá. Có nhiều quan điểm về thị trường và cũng đã có nhiều tài liệu bàn về thị trường. Có thể nói quan điểm chung nhất là "thị trường bao gồm toàn bộ các hoạt động trao đổi hàng hoá được diễn ra trong sự thống nhất hữu cơ với các mối quan hệ do chúng phát sinh gắn liền với một không gian nhất định". Hành vi cơ bản của thị trường là hành vi mua và bán.

Thông qua hoạt động mua và bán hàng hoá (sản phẩm vật chất và sản phẩm dịch vụ), người mua tìm được cái đang cần và người bán bán được cái mình có với giá thoả thuận. Hành vi đó diễn ra trong một không gian nhất định và tạo ra những mối quan hệ kinh tế trong nền kinh tế: Quan hệ giữa sản xuất và tiêu dùng; quan hệ giữa cung và cầu; quan hệ giữa đối tác và cạnh tranh. Quan hệ canh tranh diễn ra gay gắt giữa các đối thủ: Cạnh tranh giữa người bán với người mua, cạnh tranh giữa người mua với người mua, canh tranh giữa người bán với nhau về chất lượng, mẫu mã, về giá cả sản phẩm v. Cuộc canh tranh này phức tạp, sôi động, hấp dẫn mang lại niềm vinh quang cho các đấu thủ biết tận dụng mọi khả năng lợi thế của mình và biết loại trừ rủi ro.

Theo đặc trưng cùa sản phẩm - sản phẩm vật chất, sức lao 23 động và sản phẩm dịch vụ, thị trường cũng hình thành: thị trường hàng hoá, thị trường sức lao động, thị trường dịch vụ.