Kế toán tài sản cố định hữu hình tại Công ty Cổ phần Hương Lúa

Luận văn phân tích kế toán tài sản cố định hữu hình tại công ty cổ phần Hương Lúa, cung cấp cái nhìn sâu sắc về quy trình và hiệu quả quản lý.

• Tác giả: Lê Thị Hằng
• Người hướng dẫn: PGS.TS Nguyễn Phú Giang
• Trường học: Trường Đại Học Thương Mại
• Chuyên ngành: Kế Toán
• Đề tài: Nâng Cao Hiệu Quả Kế Toán Tài Sản Cố Định Hữu Hình Tại Công Ty Cổ Phần Hương Lúa
• Loại tài liệu: Luận Văn Tốt Nghiệp
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU KẾ TOÁN TÀI SẢN CỐ ĐỊNH HỮU HÌNH
• 1.1. Tính cấp thiết nghiên cứu đề tài
• 1.2. Xác lập và tuyên bố vấn đề trong đề tài
• 1.3. Các mục tiêu nghiên cứu
• 1.4. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Kết cấu luận văn tốt nghiệp
• 2. CHƯƠNG II: TÓM LƯỢC MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH HỮU HÌNH TRONG DOANH NGHIỆP
• 2.1. Một số định nghĩa, khái niệm cơ bản
• 2.2. Một số lý thuyết về kế toán tài sản cố định hữu hình trong doanh nghiệp
• 2.2.1. Đặc điểm của tài sản cố định hữu hình
• 2.2.2. Phân loại tài sản cố định hữu hình
• 2.2.2.1. Phân loại TSCĐHH theo hình thái vật chất biểu hiện
• 2.2.2.2. Phân loại TSCĐHH theo quyền sở hữu
• 2.2.2.3. Phân loại TSCĐHH theo tình hình sử dụng
• 2.2.2.4. Phân loại TSCĐHH theo mục đích sử dụng
• 2.2.3. Các phương pháp khấu hao tài sản cố định hữu hình
• 2.2.3.1. Phương pháp khấu hao đường thẳng
• 2.2.3.2. Phương pháp khấu hao nhanh theo số dư giảm dần
• 2.2.3.3. Phương pháp khấu hao theo sản phẩm
• 2.3. Tổng quan tình hình khách thể nghiên cứu của những công trình năm trước

Tóm tắt

I. Tổng quan về kế toán tài sản cố định hữu hình tại Công ty Cổ phần Hương Lúa

Kế toán tài sản cố định hữu hình (TSCĐHH) đóng vai trò quan trọng trong việc quản lý và sử dụng hiệu quả tài sản của doanh nghiệp. TSCĐHH không chỉ là cơ sở vật chất mà còn là yếu tố quyết định đến năng lực sản xuất và sức cạnh tranh của Công ty Cổ phần Hương Lúa. Việc nâng cao hiệu quả kế toán TSCĐHH sẽ giúp công ty tối ưu hóa chi phí và tăng cường khả năng sinh lời.

1.1. Định nghĩa và vai trò của tài sản cố định hữu hình

TSCĐHH là tài sản có hình thái vật chất, được sử dụng trong sản xuất kinh doanh. Vai trò của TSCĐHH không chỉ thể hiện ở giá trị tài sản mà còn ở khả năng tạo ra doanh thu cho công ty.

1.2. Tình hình hiện tại của kế toán TSCĐHH tại Công ty Cổ phần Hương Lúa

Công ty hiện đang áp dụng các phương pháp kế toán truyền thống, tuy nhiên vẫn còn nhiều hạn chế trong việc quản lý và hạch toán TSCĐHH, ảnh hưởng đến hiệu quả kinh doanh.

II. Những thách thức trong kế toán tài sản cố định hữu hình tại Công ty Cổ phần Hương Lúa

Mặc dù Công ty Cổ phần Hương Lúa đã có những bước tiến trong việc quản lý TSCĐHH, nhưng vẫn gặp phải nhiều thách thức. Các vấn đề như phương pháp khấu hao chưa hợp lý và thiếu sót trong việc lập thẻ TSCĐ là những điểm cần khắc phục.

2.1. Phương pháp khấu hao chưa hợp lý

Việc lựa chọn phương pháp khấu hao không phù hợp có thể làm tăng giá thành sản phẩm, ảnh hưởng đến lợi nhuận. Công ty cần xem xét lại các phương pháp khấu hao hiện tại.

2.2. Thiếu sót trong việc lập thẻ tài sản cố định

Nhiều doanh nghiệp chưa thực hiện đầy đủ chế độ kế toán hiện hành, dẫn đến việc theo dõi tình hình TSCĐHH không chính xác, ảnh hưởng đến quyết định quản lý.

III. Phương pháp nâng cao hiệu quả kế toán tài sản cố định hữu hình

Để nâng cao hiệu quả kế toán TSCĐHH, Công ty Cổ phần Hương Lúa cần áp dụng các phương pháp quản lý khoa học và hiện đại. Việc cải tiến quy trình kế toán sẽ giúp tối ưu hóa việc sử dụng tài sản.

3.1. Áp dụng công nghệ thông tin trong kế toán

Sử dụng phần mềm kế toán hiện đại sẽ giúp công ty theo dõi và quản lý TSCĐHH một cách hiệu quả hơn, giảm thiểu sai sót trong hạch toán.

3.2. Đào tạo nhân viên về kế toán tài sản cố định

Đào tạo nhân viên về các quy định và phương pháp kế toán TSCĐHH sẽ nâng cao năng lực quản lý tài sản, từ đó cải thiện hiệu quả sử dụng.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Công ty Cổ phần Hương Lúa

Nghiên cứu thực tiễn tại Công ty Cổ phần Hương Lúa cho thấy việc cải tiến trong kế toán TSCĐHH đã mang lại nhiều lợi ích. Các giải pháp được đề xuất đã giúp công ty nâng cao hiệu quả sử dụng tài sản.

4.1. Kết quả đạt được từ việc cải tiến kế toán

Công ty đã giảm thiểu chi phí và tăng cường khả năng sinh lời nhờ vào việc áp dụng các phương pháp kế toán hiệu quả hơn.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Các bài học từ việc quản lý TSCĐHH tại Công ty Cổ phần Hương Lúa có thể áp dụng cho nhiều doanh nghiệp khác, giúp họ cải thiện hiệu quả kinh doanh.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của kế toán tài sản cố định hữu hình

Kế toán TSCĐHH tại Công ty Cổ phần Hương Lúa cần được cải tiến liên tục để đáp ứng yêu cầu của thị trường. Việc áp dụng các phương pháp hiện đại sẽ giúp công ty duy trì và nâng cao sức cạnh tranh.

5.1. Tầm quan trọng của việc cải tiến kế toán

Cải tiến kế toán TSCĐHH không chỉ giúp công ty tối ưu hóa chi phí mà còn nâng cao khả năng cạnh tranh trên thị trường.

5.2. Triển vọng phát triển trong tương lai

Với những cải tiến trong kế toán, Công ty Cổ phần Hương Lúa có thể mở rộng quy mô và nâng cao hiệu quả kinh doanh trong tương lai.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong cơ cấu nguồn vốn của các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ vận tải hành khách bằng taxi, tài sản cố định hữu hình thường chiếm tỷ trọng lớn từ 65% đến hơn 80% tổng giá trị tài sản. Sự biến động về nguyên giá, mức độ hao mòn và chi phí sửa chữa phương tiện ảnh hưởng trực tiếp đến giá thành dịch vụ và năng lực cạnh tranh trên thị trường. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là đánh giá tính chuẩn xác, đồng bộ trong công tác hạch toán, quản lý và trích khấu hao tài sản cố định hữu hình tại các doanh nghiệp ngoài quốc doanh.

Mục tiêu cụ thể của luận văn bao gồm: hệ thống hóa các vấn đề lý luận về kế toán tài sản cố định hữu hình theo hệ thống Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03 và Quyết định 15/2006/QĐ-BTC; phân tích thực trạng tổ chức hạch toán kế toán tại đơn vị khảo sát thực tế; chỉ ra những điểm bất cập tồn tại; từ đó xây dựng hệ thống 4 nhóm giải pháp mang tính ứng dụng cao. Phạm vi nghiên cứu được thực hiện tại Công ty Cổ phần Hương Lúa (địa chỉ tại số 221-223 Bạch Mai, Hai Bà Trưng, Hà Nội, thành lập theo Quyết định 1683/QĐ-UB). Thời gian thu thập và xử lý dữ liệu tập trung từ ngày 11/04/2011 đến ngày 11/06/2011, kết hợp phân tích chuỗi số liệu tài chính giai đoạn 3 năm từ 2008 đến 2010. Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc, hướng đến mục tiêu hỗ trợ doanh nghiệp tối ưu hóa chu chuyển vốn đầu tư, giảm thiểu từ 15% đến 20% sai lệch chi phí sửa chữa và nâng cao hiệu quả khai thác phương tiện vận tải.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng Chuẩn mực kế toán Việt Nam số 03 (VAS 03) ban hành theo Quyết định 149/2001/QĐ-BTC, Chế độ kế toán doanh nghiệp theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC và khung quy định trích khấu hao tài sản cố định theo Quyết định 206/2003/QĐ-BTC của Bộ Tài chính. Luận văn vận dụng mô hình hạch toán chi phí vốn hóa, mô hình phân bổ khấu hao và 5 khái niệm cốt lõi:

• Nguyên giá tài sản cố định hữu hình: Toàn bộ các chi phí thực tế doanh nghiệp bỏ ra để có được tài sản tính đến thời điểm đưa tài sản vào trạng thái sẵn sàng sử dụng.
• Khấu hao tài sản cố định: Việc phân bổ có hệ thống giá trị phải khấu hao của tài sản trong suốt thời gian sử dụng hữu ích.
• Giá trị phải khấu hao: Nguyên giá ghi nhận trên báo cáo tài chính trừ đi giá trị thanh lý ước tính.
• Giá trị còn lại: Phần nguyên giá sau khi trừ đi số hao mòn lũy kế đã trích qua các kỳ kế toán.
• Giá trị thanh lý ước tính: Giá trị dự tính thu hồi được khi kết thúc thời gian sử dụng hữu ích sau khi trừ chi phí thanh lý phát sinh.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của luận văn được tổng hợp đa chiều từ sơ cấp và thứ cấp:

• Dữ liệu sơ cấp: Thu thập thông qua 10 phiếu điều tra khảo sát thiết kế sẵn gửi đến các vị trí chủ chốt từ ngày 21/03/2011 đến ngày 11/04/2011, kết hợp phỏng vấn sâu trực tiếp Ban Tổng Giám đốc và Kế toán trưởng trong 2 ngày 12/04/2011 và 13/04/2011.
• Dữ liệu thứ cấp: Trích xuất từ Báo cáo tài chính, Báo cáo kết quả hoạt động kinh doanh 3 năm liên tiếp (2008, 2009, 2010), Bảng tính và phân bổ khấu hao năm 2011, cùng các hợp đồng kinh tế và hồ sơ đăng ký tài sản thực tế.

Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 10 đối tượng khảo sát được lựa chọn theo phương pháp chọn mẫu phi xác suất có chủ đích, đại diện cho 100% các phòng ban liên quan trực tiếp đến công tác quản lý tài sản gồm Ban Lãnh đạo, Phòng Kế toán - Tài chính và Phòng Kinh doanh. Luận văn sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phương pháp phân tích tài chính nghiệp vụ. Việc lựa chọn phương pháp này giúp kiểm chứng tính chuẩn xác giữa lý thuyết chuẩn mực và thực tiễn hạch toán chứng từ một cách trực quan, khoa học.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng tại Công ty Cổ phần Hương Lúa đã ghi nhận 4 phát hiện quan trọng:

• Thứ nhất, 100% nhân sự khảo sát xác nhận đơn vị áp dụng thống nhất chế độ kế toán theo Quyết định 15/2006/QĐ-BTC với hình thức kế toán Chứng từ ghi sổ và bộ máy kế toán tổ chức theo mô hình phân tán.
• Thứ hai, 100% tài sản cố định hữu hình của công ty được trích khấu hao theo phương pháp đường thẳng. Điển hình trong nghiệp vụ mua sắm 20 xe ô tô Daewoo Spark LT ngày 27/10/2010 với thuế suất GTGT 10%, toàn bộ chi phí mua và lệ phí trước bạ đều được vốn hóa chuẩn xác vào nguyên giá và trích khấu hao đều hàng tháng.
• Thứ ba, 80% ý kiến đánh giá công tác quản lý tài sản hiện tại đạt mức tốt, tuy nhiên 20% còn lại chỉ ra rằng việc mở sổ chi tiết, lập thẻ tài sản cố định chưa được thực hiện đầy đủ cho từng đầu xe vận hành.
• Thứ tư, tỷ lệ tài sản cố định hình thành từ kênh thuê tài chính đạt 0%, toàn bộ phương tiện vận tải đều được đầu tư qua vốn tự bổ sung và vốn vay thương mại với chi phí lãi vay cao. Doanh nghiệp cũng duy trì 100% việc ghi chép thủ công trên sổ sách mà chưa ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân của các hạn chế bắt nguồn từ việc doanh nghiệp vận tải chịu áp lực quay vòng vốn nhanh, tập trung nguồn lực duy trì đội xe hơn là hiện đại hóa hạ tầng công nghệ thông tin kế toán. Đội ngũ nhân viên còn duy trì thói quen ghi chép truyền thống, dẫn đến việc hạch toán chi phí sửa chữa lớn phát sinh đột xuất đôi khi chưa được phân bổ đồng đều qua các kỳ.

Kết quả này tương đồng với các công trình nghiên cứu trước đây của giới học thuật khi khảo sát các doanh nghiệp ngoài quốc doanh tại Việt Nam, nơi việc áp dụng phương pháp khấu hao đường thẳng chiếm ưu thế tuyệt đối nhưng lại bỏ qua việc xác định giá trị thanh lý ước tính theo đúng tinh thần chuẩn mực VAS 03. Trong thực tế trình bày báo cáo, dữ liệu về cơ cấu nguyên giá, biến động tăng giảm và tỷ lệ trích khấu hao đội xe taxi được tổng hợp trực quan thông qua bảng kê chi tiết tài sản và biểu đồ cột so sánh theo từng năm tài chính, giúp nhà quản trị nhận diện rõ nét mức độ hao mòn thực tế của phương tiện.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, luận văn đưa ra 4 giải pháp trọng tâm:

• Triển khai ứng dụng phần mềm kế toán chuyên dụng: Thực hiện số hóa 100% dữ liệu tài sản cố định, tự động hóa quy trình phân bổ khấu hao và lập thẻ tài sản cố định điện tử. Mục tiêu giảm 40% thời gian xử lý chứng từ và loại bỏ triệt để sai sót số liệu. Thời gian hoàn thành trong Quý 3/2011 do Phòng Kế toán - Tài chính chủ trì.
• Đa dạng hóa nguồn vốn thông qua kênh thuê tài chính: Chuyển dịch cơ cấu đầu tư phương tiện mới, đặt mục tiêu huy động từ 20% đến 30% số lượng xe taxi thông qua hợp đồng thuê tài chính trong giai đoạn 2011-2012. Giải pháp này do Ban Tổng Giám đốc phối hợp với Phòng Kinh doanh đàm phán cùng các công ty cho thuê tài chính nhằm giảm áp lực dòng tiền mặt.
• Chuẩn hóa quy trình hạch toán chi phí sửa chữa: Thiết lập kế hoạch trích trước chi phí sửa chữa lớn định kỳ qua Tài khoản 335 và phân bổ chi phí sửa chữa thường xuyên qua Tài khoản 242. Đảm bảo 100% chi phí bảo dưỡng xe taxi được phản ánh đúng kỳ kế toán, tránh gây biến động đột biến đến lợi nhuận từng tháng. Thời gian thực hiện liên tục từ tháng 07/2011 dưới sự chỉ đạo của Kế toán trưởng.
• Nâng cao năng lực chuyên môn và định giá tài sản: Tổ chức định kỳ 2 khóa đào tạo nghiệp vụ mỗi năm về cập nhật chuẩn mực kế toán và kỹ năng đánh giá lại tài sản cho 100% nhân viên kế toán. Ban Lãnh đạo phê duyệt ngân sách và phối hợp với các trung tâm đào tạo chuyên ngành thực hiện trong năm 2011-2012.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Ban Giám đốc và Nhà quản trị doanh nghiệp vận tải: Cung cấp góc nhìn thực tiễn trong việc kiểm soát đội xe từ 20 đến trên 50 phương tiện, hỗ trợ hoạch định chiến lược đầu tư và tối ưu hóa từ 10% đến 15% chi phí sử dụng vốn.
• Kế toán trưởng và Chuyên viên kế toán doanh nghiệp: Cung cấp cẩm nang chi tiết về quy trình luân chuyển chứng từ, hạch toán tăng giảm tài sản cố định qua hệ thống Tài khoản 211, 214, 241 theo đúng quy định hiện hành.
• Giảng viên, Học viên cao học và Sinh viên ngành Kế toán - Kiểm toán: Sử dụng làm case study thực nghiệm điển hình với chuỗi dữ liệu 3 năm (2008-2010), phục vụ công tác giảng dạy và nghiên cứu học thuật về kế toán tài chính.
• Chuyên viên tư vấn tái cấu trúc tài chính: Tham khảo mô hình phân tích để xây dựng các phương án thuê tài chính và quản trị tài sản cố định cho các doanh nghiệp thuộc khối dịch vụ vận tải.

Câu hỏi thường gặp

Tại sao doanh nghiệp vận tải taxi nên ưu tiên trích khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng?

Phương pháp đường thẳng giúp phân bổ chi phí ổn định vào giá thành dịch vụ qua các tháng. Với vòng đời xe taxi từ 5 đến 8 năm, phương pháp này tạo điều kiện thuận lợi cho việc lập kế hoạch tài chính, quản lý doanh thu theo km lăn bánh và đảm bảo tính nhất quán trong kê khai nghĩa vụ thuế doanh nghiệp.

Điều kiện bắt buộc để ghi nhận một phương tiện vận tải là tài sản cố định hữu hình theo VAS 03 là gì?

Phương tiện phải thỏa mãn đồng thời 4 tiêu chuẩn: chắc chắn thu được lợi ích kinh tế trong tương lai; nguyên giá được xác định đáng tin cậy; thời gian sử dụng ước tính trên 1 năm; và đạt mức giá trị tối thiểu theo quy định quản lý tài chính hiện hành của Nhà nước.

Lợi ích nổi bật của hình thức thuê tài chính so với việc mua sắm trực tiếp xe taxi là gì?

Thuê tài chính giúp doanh nghiệp tiết kiệm ngay 70% đến 80% vốn đầu tư ban đầu, không yêu cầu thế chấp tài sản bổ sung, đồng thời tạo quyền chọn mua lại phương tiện với giá ưu đãi sau khi kết thúc hợp đồng thuê, giảm thiểu rủi ro lạc hậu kỹ thuật phương tiện.

Doanh nghiệp cần xử lý chênh lệch trích trước chi phí sửa chữa lớn trên Tài khoản 335 như thế nào khi quyết toán năm?

Khi chi phí sửa chữa thực tế phát sinh lớn hơn số trích trước, kế toán trích bổ sung vào chi phí kinh doanh. Nếu chi phí thực tế nhỏ hơn số trích trước, kế toán tiến hành hoàn nhập giảm chi phí sản xuất kinh doanh hoặc ghi tăng thu nhập khác theo đúng quy định kế toán hiện hành.

Doanh nghiệp có thể chuyển đổi từ ghi sổ thủ công sang phần mềm kế toán trong năm tài chính hay không?

Doanh nghiệp hoàn toàn có thể chuyển đổi tại thời điểm đầu quý hoặc đầu năm tài chính mới. Cần thực hiện chốt số dư sổ sách, khóa sổ kế toán thủ công, đối chiếu 100% biên bản kiểm kê tài sản và nhập số dư ban đầu vào hệ thống phần mềm kế toán đã được phê duyệt.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về kế toán tài sản cố định hữu hình theo Chuẩn mực VAS 03 và Quyết định 15/2006/QĐ-BTC.
• Phân tích thực chứng toàn diện tại Công ty Cổ phần Hương Lúa thông qua bộ dữ liệu khảo sát 10 cán bộ chủ chốt và báo cáo tài chính 3 năm (2008-2010).
• Nhận diện chính xác 4 rào cản nội tại gồm việc duy trì ghi chép thủ công, thiếu thẻ chi tiết tài sản, chưa đa dạng hóa kênh thuê tài chính và cách thức trích khấu hao chưa trừ giá trị thanh lý ước tính.
• Đề xuất đồng bộ 4 nhóm giải pháp thực thi gắn liền với lộ trình cụ thể từ Quý 3/2011 đến năm 2012, nâng cao năng lực ứng dụng công nghệ thông tin trong hạch toán.
• Đóng góp nguồn tư liệu khoa học có giá trị ứng dụng cao cho ngành vận tải hành khách với mục tiêu nâng cao 20% hiệu quả khai thác tài sản cố định.

Doanh nghiệp cần khẩn trương thành lập tổ công tác chuyển đổi số kế toán ngay trong quý tới nhằm tối ưu hóa toàn diện công tác quản trị tài sản. Quý độc giả và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác các mô hình phân tích chi tiết trong toàn văn công trình để ứng dụng vào thực tiễn quản trị tài chính doanh nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 người đọc cũng nắm được nội dung tổng thển của đề tài. Chương 2: Tóm lược một số vấn đề lý luận cơ bản về TSCĐ hữu hình Trong chương này em sẽ giả quyết các vấn đề về lý luận thuộc về TSCĐHH. Người đọc nhìn vào đây sẽ nắm được những vấn đề cơ bản thuộc về kế toán TSCĐHH theo chế đọ kế toán Việt Nam quy định. Như thế nào là TSCĐHH, TSCĐHH được ghi nhận như thế nào, hay khấu hao TSCĐ là gì, các phương pháp khấu hao TSCĐ.

TSCĐHH tăng giảm như thế nào và kế toán các nghiệp vụ đó như thế nào. Chương 3: Phương pháp nghiên cứu và kết quả phân tích thực trạng kế toán TSCĐ hữu hình tại công ty cổ phần Hương Lúa. Tại chương này người đọc nhìn vào có thể thấy giữa lý thuyết và thực tế doanh nghiệp áp dụng kế toán TSCĐ như thế nào có khác gì không. một số nghiệp vụ phát sinh liên quan đến TSCĐHH của doanh nghiệp sẽ được hạch toán cụ thể tại chương này.

Chương 4: Các kết luận và đề xuất với kế toán TSCĐ hữu hình tại Công ty cổ phần Hương Lúa. Chương này em sẽ kết luận lại những vấn đề nghiên cứu của đề tài. Đưa ra các ưu điểm, tồn tại trong công tác kế toán TSCĐHH tại Công ty cổ phần Hương Lúa. Từ những tồn tại đó đưa ra những kiến ngị đề xuất về công tác kế toán TSCĐHH tại Công ty.

SV: Lê Thị Hằng GVHD: PGS.TS Nguyễn Phú Giang Lớp: K5-HK1B Luan van Trường Đại Học Thương Mại 5 Luận văn tốt nghiệp CHƯƠNG II: TÓM LƯỢC MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ TÀI SẢN CỐ ĐỊNH HỮU HÌNH TRONG DOANH NGHIỆP 2.1 Một số định nghĩa, khái niệm cơ bản Tài sản cố định hữu hình: Theo chuẩn mực số 03 – Tài sản cố định ban hành theo quyết định 149/2001/QĐ-BTC ngày 31 tháng 12 năm 2001 của Bộ trưởng bộ Tài chính quy định TSCĐHH là tài sản có hình thái vật chất, do doanh nghiệp nắm giữ để sản xuất kinh doanh phù hợp với tiêu chuẩn TSCĐHH. Nguyên giá TSCĐHH: Là toàn bộ các chi phí mà doanh nghiệp phải bỏ ra để có được TSCĐ hữu hình tính đến thời điểm đưa tài sản đó vào trạng thái sẵn sàng sử dụng. Khấu hao TSCĐ: Là sự phân bổ một cách có hệ thống giá trị phải khấu hao của TSCĐHH trong suốt thời gian sử dụng hứu ích tài sản đó. Giá trị phải khấu hao: Là nguyên giá của TSCĐHH ghi trên báo cáo tài chính, trừ(-) giá trị thanh lý ước tính của tài sản đó.

Thời gian sử dụng hữu ích: Là thời gian mà TSCĐHH phát huy được tác dụng cho sản xuất, kinh doanh được tính bằng: a)Thời gian mà doanh nghiệp dự tính sử dụng TSCĐHH, hoặc b) Số lượng sản phẩm hoặc các đơn vị tính tương tự mà doanh nghiệp dự tính thu được từ việc sử dụng tài sản. Giá trị thanh lý: Là giá trị ước tính thu được khi hết thời gian sử dụng hữu ích của tai sản, sau khi trừ (-) chi phí thanh lý ước tính. Giá trị hợp lý: Là giá trị ài sản có thể được trao đổi giữa các bên có đầy đủ hiểu biết trong sự trao đổi ngang giá. Giá trị còn lại: Là nguyên giá của TSCĐ hữu hình sau khi trừ (-) số khấu hao lũy kế của tài sản đó.

Giá trị có thể thu hồi: Là giá trị ước tính thu được trong tương lai từ việc sử dụng tài sản, bao gồm cả gồm cả gía trị thanh lý của chúng. SV: Lê Thị Hằng GVHD: PGS.TS Nguyễn Phú Giang Lớp: K5-HK1B Luan van Trường Đại Học Thương Mại 6 Luận văn tốt nghiệp 2.2 Một số lý thuyết về kế toán tài sản cố định hữu hình trong doanh nghiệp 2.1 Đặc điểm của tài sản cố định hữu hình - Khi tham gia vào quá trình SXKD, TSCĐHH bị hao mòn dần và giá trị của nó được chuyển dịch từng phần vào giá trị sản phẩm, dịch vụ được sản xuất ra trong các chu kỳ sản xuất. - Khác với đối tượng lao động TSCĐHH tham gia nhiều chu kỳ kinh doanh và giữ nguyên hình thái vật chất ban đầu cho đến lúc hư hỏng.2 Phân loại tài sản cố định hữu hình Sự cần thiết phải phân loại tài sản cố định nhằm mục đích giúp cho các doanh nghiệp có sự thuận tiện trong công tác quản lý và hạch toán tài sản cố định. Thuận tiện trong việc tính và phân bổ khấu hao cho từng loại hình kinh doanh.

TSCĐHH được phân loại theo các tiêu thức sau: a) Phân loại TSCĐHH theo hình thái vật chất biểu hiện Theo cách này, toàn bộ TSCĐHH của doanh nghiệp được chia thành các loại sau: - Nhà cửa, vật kiến trúc: Bao gồm những TSCĐHH được hình thành sau quá trình thi công, xây dựng như trụ sở làm việc, nhà xưởng, nhà kho, hàng rào,… phục vụ cho hoạt động sản xuất kinh doanh. - Máy móc, thiết bị: là toàn bộ máy móc, thiết bị dùng cho hoạt động sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp như máy móc thiết bị chuyên dùng, máy móc thiết bị công tác, dây chuyền công nghệ, thiết bị động lực… - Phương tiện vận tải, thiết bị truyền dẫn: Gồm các loại phương tiện vận tải đường sắt, đường bộ, đường thuỷ… và các thiết bị truyền dẫn như hệ thống điện, nước, băng truyền tải vật tư, hàng hoá… SV: Lê Thị Hằng GVHD: PGS.TS Nguyễn Phú Giang Lớp: K5-HK1B Luan van Trường Đại Học Thương Mại 7 Luận văn tốt nghiệp - Thiết bị, dụng cụ quản lý: là những thiết bị, dụng cụ dùng trong công việc quản lý hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp như máy vi tính, thiết bị điện tử, dụng cụ đo lường, kiểm tra chất lượng… - Vườn cây lâu năm, súc vật làm việc hoặc cho sản phẩm: là các vườn cây lâu năm như cà phê, chè, cao su, vườn cây ăn quả…; súc vật làm việc như trâu, bò…; súc vật chăn nuôi để lấy sản phẩm như bò sữa… b) Phân loại TSCĐHH theo quyền sở hữu TSCĐHH của doanh nghiệp được phân thành TSCĐHH tự có và TSCĐHH thuê ngoài. - TSCĐHH tự có: là những TSCĐHH được đầu tư mua sắm, xây dựng bằng nguồn vốn tự có của doanh nghiệp như được cấp phát, vốn tự bổ sung, vốn vay… - TSCĐHH thuê ngoài: là những TSCĐHH doanh nghiệp đi thuê của đơn vị, cá nhân khác, doanh nghiệp có quyền quản lý và sử dụng trong suốt thời gian thuê theo hợp đồng, được phân thành: + TSCĐHH thuê tài chính: là những tài sản cố định mà doanh nghiệp thuê của công ty cho thuê tài chính. Khi kết thúc thời hạn thuê, bên thuê được quyền lựa chọn mua lại tài sản thuê hoặc tiếp tục thuê theo các điều kiện đã thoả thuận trong hợp đồng thuê tài chính.

Tổng số tiền thuê một loại tài sản quy định tại hợp đồng thuê tài chính, ít nhất phải tương đương với giá trị của tài sản đó tại thời điểm ký hợp đồng. + TSCĐHH thuê hợp đồng: mọi hợp đồng thuê tài sản cố định nếu không thoả mãn các quy định trên được coi là tài sản cố định thuê hoạt động. c) Phân loại TSCĐHH theo tình hình sử dụng - TSCĐHH đang dùng. - TSCĐHH chưa cần dùng.

- TSCĐHH không cần dùng và chờ thanh lý. SV: Lê Thị Hằng GVHD: PGS.TS Nguyễn Phú Giang Lớp: K5-HK1B Luan van Trường Đại Học Thương Mại 8 Luận văn tốt nghiệp Cách phân loại này giúp cho doanh nghiệp nắm được tình hình sử dụng tài sản cố định để có biện pháp tăng cường TSCĐHH hiện có, giải phóng nhanh chóng các TSCĐHH không cần dùng, chờ thanh lý để thu hồi vốn. d) Phân loại TSCĐHH theo mục đích sử dụng - TSCĐHH dùng trong sản xuất kinh doanh: là TSCĐHH đang sử dụng trong hoạt động sản xuất kinh doanh, đối với những tài sản này bắt buộc doanh nghiệp phải tính và trích khấu hao và chi phí sản xuất kinh doanh. - TSCĐHH dùng trong hoạt động phúc lợi: là TSCĐHH mà đơn vị dùng cho nhu cầu phúc lợi công cộng như nhà văn hoá, nhà trẻ, xe ca phúc lợi… - TSCĐHH chờ xử lý: TSCĐHH không cần dùng, chưa cần dùng vì thừa so với nhu cầu hoặc không thích hợp với sự đổi mới công nghệ, bị hư hỏng chờ thanh lý TSCĐHH tranh chấp chờ giải quyết.

Những tài sản này cần xử lý nhanh chóng để thu hồi vốn sử dụng cho việc đầu tư đổi mới TSCĐHH.3 Các phương pháp khấu hao tài sản cố định hữu hình a) Phương pháp khấu hao đường thẳng Là phương pháp khấu hao mà tỉ lệ khấu hao và mức khấu hao hàng năm được xác định theo một mức cố định trong suốt thời gian sử dụng của TSCĐ. Xác định mức khấu hao hàng năm theo công thức: Mức khấu hao Nguyên giá TSCĐHH = bình quân năm Thời gian sử dụng 2. Trường hợp thời gian sử dụng hay nguyên giá của tài sản cố định thay đổi, doanh nghiệp phải xác định lại mức trích khấu hao trung bình của tài sản cố định bằng cách lấy giá trị còn lại trên sổ kế toán chia (:) cho thời gian sử dụng xác định lại hoặc thời gian sử dụng còn lại (được xác định là chênh lệch giữa thời gian sử dụng đã đăng ký trừ thời gian đã sử dụng) của tài sản cố định. SV: Lê Thị Hằng GVHD: PGS.TS Nguyễn Phú Giang Lớp: K5-HK1B Luan van Trường Đại Học Thương Mại 9 Luận văn tốt nghiệp 3.

Mức trích khấu hao cho năm cuối cùng của thời gian sử dụng tài sản cố định được xác định là hiệu số giữa nguyên giá tài sản cố định và số khấu hao luỹ kế đã thực hiện đến năm trước năm cuối cùng của tài sản cố định đó. b) Phương pháp khấu hao nhanh theo số dư giảm dần - Xác định mức trích khấu hao năm của tài sản cố định trong các năm đầu theo công thức dưới đây: Mức trích khấu hao Giá trị còn lại Tỷ lệ khấu hao hàng năm của tài sản cố = của tài sản cố X nhanh định định Trong đó: Tỷ lệ khấu hao nhanh xác định theo công thức sau: Tỷ lệ khấu khao Tỷ lệ khấu hao tài sản cố Hệ số nhanh = định theo phương pháp x điều chỉnh (%) đường thẳng Tỷ lệ khấu hao tài sản cố định theo phương pháp đường thẳng xác định như sau: Tỷ lệ khấu hao tài sản 1 cố định theo phương = Thời gian sử dụng x 100 pháp đường thẳng (%) của tài sản cố định Hệ số điều chỉnh xác định theo thời gian sử dụng của tài sản cố định quy định tại bảng dưới đây: Thời gian sử dụng của tài sản cố định Hệ số điều chỉnh (lần) SV: Lê Thị Hằng GVHD: PGS.