Chương I : Tổng quan nghiên cứu đề tài kế toán bán hàng Chương II: Tóm lược một số vấn đề lý luận cơ bản về kế toán bán hàng Chương III: Phương pháp nghiên cứu và thực trạng kế toán bán nhóm hàng Vải nhám tại Công ty Cp xây dựng TM và SX Quang Trung Chương IV: Kết luận và các giải pháp nhằm hoàn thiện kế toán bán nhóm hàng vải nhám tại công ty CP xây dựng TM và SX Quang Trung. 4 Luan van CHƯƠNG 2: MỘT SỐ VẨN ĐỀ LÝ LUẬN CƠ BẢN VỀ QUÁ TRÌNH BÁN HÀNG 2.1 Một số định nghĩa, khái niệm cơ bản về kế toán bán hàng. Để đi sâu nghiên cứu và hiểu thêm bản chất của kế toán bán hàng thì trước hết phải hiểu một số thuật ngữ được hiểu trong kế toán bán hàng. Theo chuẩn mực số 14 “Doanh thu và thu nhập khác”, chuẩn mực số 02 “Hàng tồn kho” các khái niệm liên quan đến kế toán bán hàng được hiểu như sau: - Bán hàng: Bán hàng là khâu cuối cùng trong quá trình lưu chuyển hàng hóa, khép kín vòng tuần hoàn của tài sản trong quá trình kinh doanh.
Kết thúc quá trình bán hàng, tài sản trong doanh nghiệp sẽ chuyển từ hình thái hàng hóa sang hình thái tiền tệ. Doanh nghiệp sẽ mất quyền sở hữu về hàng hóa nhưng lại được quyền sở hữu về tiền tệ hoặc được quyền thu tiền từ người mua. - Doanh thu : Là tổng giá trị lợi ích kinh tế doanh nghiệp thu được trong kỳ kế toán, phát sinh từ các hoạt động sản xuất kinh doanh thông thường của doanh nghiệp góp phần làm tăng vốn chủ sở hữu. - Doanh thu thuần về bán hàng và cung cấp dịch vụ: là chênh lệch giữa tổng doanh thu bán hàng và cung cấp dịch vụ với các khoản giảm trừ như chiết khấu thương mại, giảm giá hàng bán, hàng bán bị trả lại, thuế xuất khẩu, thuế tiêu thụ đặc biệt, thuế giá trị giá tăng theo phương pháp trực tiếp.
- Chiết khấu thương mại: là khoản doanh nghiệp bán giảm giá niêm yết cho khách hàng mua hàng với số lượng lớn. - Giảm giá hàng bán: là khoản giảm trừ cho người mua do hàng hoá kém phẩm chất , sai qui cách hoặc lạc hậu thị, hiếu. 5 Luan van - Hàng bán bị trả lại: là giá trị khối lượng hàng bán đã xác định là tiêu thụ, bị khách hàng trả lại và từ chối thanh toán. - Chiết khấu thanh toán: là khoản tiền người bán giảm trừ cho người mua, do người mua thanh toán tiền trước thời hạn theo hợp đồng.
- Giá vốn hàng bán: là trị giá vốn của sản phẩm, hàng hoá, lao vụ, dịch vụ đã tiêu thụ hoặc cung cấp. - Các phương thức bán hàng: Ph¬ng thøc b¸n hµng cã ¶nh hëng trùc tiÕp ®èi víi viÖc sö dông c¸c tµi kho¶n kÕ to¸n, ph¶n ¸nh t×nh h×nh xuÊt kho thµnh phÈm; hµng ho¸, ®ång thêi cã tÝnh quyÕt ®Þnh ®èi víi viÖc x¸c ®Þnh thêi ®iÓm b¸n hµng, h×nh thµnh doanh thu b¸n hµng vµ tiÕt kiÖm chi phÝ b¸n hµng ®Ó t¨ng lîi nhuËn. HiÖn nay c¸c doanh nghiÖp thêng vËn dông c¸c ph¬ng thøc b¸n hµng nh sau: - Phương thức bán buôn hàng hóa - Phương thức bán lẻ hàng hóa - Phương thức bán hàng đại lý * Bán buôn hàng hóa - Bán buôn qua kho: Là bán buôn hàng hóa từ kho bảo quản của doanh nghiệp. Trong phương thức này có 2 hình thức: + Bán buôn qua kho theo hình thức giao hàng trực tiếp: Theo hình thức này bên mua đề cử đại diện đến kho của doanh nghiệp để nhận hàng.
Doanh nghiệp xuất kho hàng hóa giao trực tiếp cho đại diện bên mua. Sau khi bên mua đã nhận đủ hàng thì thanh toán hoặc chấp nhận nợ thì hàng hóa được xác định là tiêu thụ 6 Luan van + Bán buôn qua kho theo hình thức chuyển hàng: Theo hình thức này, căn cứ vào hợp đồng đã ký kết hoặc đơn đặt hàng, doanh nghiệp xuất kho hàng hóa, bằng phương tiện vận tải cảu mình hoặc thuê ngoài chuyển hàng giao cho bên mua tại một địa điểm đã thỏa thuận trước. Hàng hóa chuyển bán vấn thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp. Hàng này được xác định là tiêu thụ khi nhận được tiền do bên mua thanh toán hay hoặc giấy báo của bên mua đã nhận được hàng đã chấp nhận thanh toán.
Chi phí vận chuyển do doanh nghiệp chịu hay bên mua chịu là do sự thỏa thuận từ trước giữa 2 bên. - Bán buôn vận chuyển thẳng Theo ph¬ng thøc nµy, doanh nghiệp sau khi mua hàng không đưa về nhập kho mà chuyển thẳng bán cho bên mua: + Bán hàng chuyển thẳng theo hình thức giao trực tiếp ( hình thức giao tay ba ). Theo hình thức này doanh nghiệp mua hàng về thì giao trực tiếp cho bên mua tại kho người bán. Ngêi nhËn hµng sau khi ký vµo chøng tõ nhËn hµng cña doanh nghiÖp th× hµng ho¸ ®îc x¸c nhËn lµ tiªu thô (hµng ®· chuyÓn quyÒn së h÷u), sè tiÒn vÒ cung cÊp hµng ho¸, ngêi mua cã thÓ thanh to¸n hoÆc chÊp nhËn thanh to¸n.
Víi ph¬ng ph¸p nµy, thêi ®iÓm bªn mua nhËn ®ñ hµng vµ ký x¸c nhËn vµo chøng tõ thanh to¸n lµ thêi ®iÓm hµng ®îc coi lµ b¸n( tiªu thô). + Bán buôn theo hình thức vận chuyển thẳng Theo hình thức này sau khi doanh nghiệp mua hàng, nhận hàng bằng phương tiện vận tải của mình hoặc thuê ngoài chuyển hàng đến giao cho bên mua tại một địa điểm đã thỏa thuận. Hàng hóa trong trường hợp này vẫn thuộc quyền sở hữu 7 Luan van của doanh nghiệp. Khi nhận được tiền thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán thì hàng hóa đó được xác định là đã tiêu thụ.
* Phương thức bán lẻ Là hình thức bán hàng trực tiếp cho người tiêu dùng trong phương thức này có 4 hình thức: + Hình thức bán hàng thu tiền tập trung: Theo hình thức này việc thu tiền người mua và giao hàng cho người mua tách rời nhau. Mỗi quầy hàng có một nhân viên thu tiền làm nhiệm vụ thu tiền của khách hàng viết hóa đơn hoặc tích kê cho khách hàng để khách có thể đến nhận hàng ở quầy hàng do nhân viên bán hàng giao. Hết ca, hết ngày nhân viên bán hàng căn cứ vào hóa đơn và tích kê giao hàng cho khách hoặc kiểm kê hàng hóa tồn quầy để xác định số hàng đã bán trong ngày, trong ca và lập báo cáo bán hàng. Nhân viên thu tiền nộp tiền bán hàng cho thủ quỹ và làm giấy nộp tiền.
+ Hình thức bán hàng trực tiếp: Theo hình thức này, nhân viên bán hàng trực tiếp thu tiền và giao hàng cho khách. Hết ca, hết ngày bán hàng nhân viên bán hàng nộp tiền cho thủ quỹ và làm giấy nộp tiền bán hàng. Sau đó kiểm kê hàng hóa tồn quầy để xác định số lượng hàng đã bán ra trong ca, trong ngày và lập báo cáo bán hàng. + Hình thức bán hàng tự phục vụ: Theo hình thức này khách hàng tự chọn lấy hàng hóa trước khi ra khỏi cửa hàng mang đến bộ phận thu tiền để thanh toán tiền hàng.
Nhân viên thu tiền lập hóa đơn bán hàng và thu tiền. Hình thức này phổ biến ở siêu thị và cửa hàng tự chọn + Hình thức bán hàng trả góp: 8 Luan van Theo hình thức này người mua được trả tiền mua hàng thành nhiều lần. Khi thu tiền doanh nghiệp thương mại ngoài số tiền thu theo giá bán hàng thông thường còn thu thêm một khoản lãi trả chậm. * Phương thức gửi bán đại lý: Theo hình thức này doanh nghiệp thương mại giao hàng cho bên cơ sở đại lý.
Bên đại lý sẽ trực tiếp bán hàng và thu tiền bán hàng cho doanh nghiệp và được hưởng hoa hồng đại lý bán. Số hàng gửi đại lý thuộc quyền sở hữu của doanh nghiệp thương mại. Số hàng được xác định là tiêu thụ khi doanh nghiệp nhận được tiền do bên đại lý thanh toán hoặc chấp nhận thanh toán.2 Lý luận cơ bản về kế toán bán hàng trong doanh nghiệp 2.1 Kế toán nghiệp vụ bán hàng theo chuẩn mực kế toán hiện hành 2.1 Chuẩn mực 01 “Chuẩn mực chung”: Chuẩn mực này quy định và hướng dẫn các nguyên tắc và yêu cầu kế toán cơ bản, các yếu tố và ghi nhận các yếu tố của báo cáo tài chính của doanh nghiệp. Vì vậy, tất cả các nghiệp vụ kế toán đều bị chi phối bởi “chuẩn mực chung”.
Trong giới hạn đề tài “Kế toán bán hàng”, những nội dung của chuẩn mực liên quan đến đó là: Các nguyên tắc kế toán cơ bản: bao gồm các nguyên tắc sau: - Cơ sở dồn tích: Mọi nghiệp vụ kinh tế, tài chính của doanh nghiệp liên quan đến tài sản, nợ phải trả, nguồn vốn chủ sở hữu, doanh thu, chi phí phải được ghi sổ kế toán vào thời điểm phát sinh, không căn cứ vào thời điểm thực tế thu hoặc thực tế chi tiền hoặc tương đương tiền. Báo cáo tài chính lập trên cơ sở dồn tích phản ảnh tình hình tài chính của doanh nghiệp trong quá khứ, hiện tại và tương lai. 9 Luan van - Hoạt động Liên tục: Báo cáo tài chính phải được lập trên cơ sở giả định là DN đang hoạt động liên tục và sẽ tiếp tục hoạt động kinh doanh bình thường trong tương lai gần, nghĩa là DN không có ý định cũng như không buộc phải ngừng hoạt động hoặc phải thu hẹp đáng kể quy mô hoạt động của mình. Trường hợp thực tế khác với giả định hoạt động liên tục thì báo cáo tài chính phải lập trên một cơ sở khác và phải giải thích cơ sở đã sử dụng để lập báo cáo tài chính - Giá gốc: Tài sản phải được ghi nhận theo giá gốc.
Giá gốc của tài sản được tính theo số tiền hoặc khoản tương đương tiền đã trả, phải trả hoặc tính theo giá trị hợp lý của tài sản đó vào thời điểm tài sản được ghi nhận. Giá gốc của tài sản không được thay đổi trừ khi có quy định khác trong chuẩn mực kế toán cụ thể. - Phù hợp: Việc ghi nhận doanh thu và chi phí phải phù hợp với nhau. Khi ghi nhận một khoản doanh thu thì phải ghi nhận một khoản chi phí tương ứng có liên quan đến việc tạo ra doanh thu đó.
Chi phí tương ứng với doanh thu gồm chi phí của kỳ tạo ra doanh thu và chi phí của các kỳ trước hoặc chi phí phải trả nhưng liên quan đến doanh thu của kỳ đó. - Nhất quán: Các chính sách và phương pháp kế toán doanh nghiệp đã chọn phải được áp dụng thống nhất ít nhất trong một kỳ kế toán năm.