Nâng cao công tác kế toán tại Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình

Tài liệu nghiên cứu Luận văn hoàn thiện công tác kế toán tại cục dự trữ nhà nước khu vực nghĩa bình, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức chuyên sâu về kinh tế.

• Tác giả: Phạm Sĩ Hải
• Người hướng dẫn: TS. Đỗ Huyền Trang
• Trường học: Trường Đại học Quy Nhơn
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Nâng cao công tác kế toán tại Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2020
• Địa điểm: Bình Định

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG TÁC KẾ TOÁN DỰ TRỮ QUỐC GIA
• 1.1. KHÁI QUÁT VỀ ĐƠN VỊ HÀNH CHÍNH NHÀ NƯỚC
• 1.1.1. Khái niệm về đơn vị hành chính nhà nước
• 1.1.2. Đặc điểm hoạt động tài chính của đơn vị hành chính nhà nước
• 1.1.2.1. Cơ chế tài chính áp dụng cho đơn vị hành chính nhà nước
• 1.1.2.2. Nguồn kinh phí hoạt động
• 1.1.2.3. Quy trình ngân sách
• 1.2. TỔNG QUAN VỀ DỰ TRỮ QUỐC GIA
• 1.2.1. Sơ lược về Dự trữ quốc gia
• 1.2.2. Đặc điểm hoạt động tài chính của các đơn vị Dự trữ Nhà nước
• 1.3. CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG CÁC ĐƠN VỊ DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC
• 1.3.1. Các phần hành kế toán
• 1.3.2. Lập báo cáo quyết toán và báo cáo tài chính
• 1.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC KHU VỰC NGHĨA BÌNH
• 2.1. TỔNG QUAN VỀ CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC KHU VỰC NGHĨA BÌNH
• 2.1.1. Đặc điểm hoạt động
• 2.1.2. Đặc điểm cơ cấu quản lý
• 2.1.3. Đặc điểm hoạt động tài chính
• 2.2. THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN CỦA CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC KHU VỰC NGHĨA BÌNH
• 2.2.1. Bộ máy kế toán của Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình
• 2.2.2. Lập, thẩm định và phân bổ giao dự toán thu, chi ngân sách
• 2.2.3. Hệ thống chứng từ kế toán
• 2.2.4. Hệ thống tài khoản kế toán
• 2.2.5. Hệ thống sổ kế toán
• 2.2.6. Các phần hành kế toán
• 2.2.7. Lập báo cáo quyết toán, báo cáo tài chính
• 2.3. ĐÁNH GIÁ THỰC TRẠNG CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC KHU VỰC NGHĨA BÌNH
• 2.3.1. Nhược điểm
• 2.4. KẾT LUẬN CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC KHU VỰC NGHĨA BÌNH
• 3.1. MỘT SỐ GIẢI PHÁP NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC KHU VỰC NGHĨA BÌNH
• 3.1.1. Giải pháp hoàn thiện công tác lập, thẩm định và giao dự toán
• 3.1.2. Giải pháp hoàn thiện hệ thống chứng từ kế toán
• 3.1.3. Giải pháp hoàn thiện hệ thống sổ kế toán
• 3.1.4. Giải pháp hoàn thiện các phần hành kế toán
• 3.1.5. Giải pháp hoàn thiện hệ thống báo cáo kế toán
• 3.2. CÁC ĐIỀU KIỆN NHẰM HOÀN THIỆN CÔNG TÁC KẾ TOÁN TẠI CỤC DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC KHU VỰC NGHĨA BÌNH
• 3.2.1. Về phía Bộ Tài chính
• 3.2.2. Về phía Tổng cục Dự trữ Nhà nước
• 3.2.3. Về phía Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình
• 3.3. KẾT LUẬN CHƯƠNG 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC QUYẾT ĐỊNH GIAO ĐỀ TÀI LUẬN VĂN (bản sao)
• DANH MỤC CÁC KÝ HIỆU VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC SƠ ĐỒ

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Kế Toán Cục Dự Trữ Nghĩa Bình Khái Niệm Đặc Điểm

Bài viết này sẽ cung cấp một cái nhìn tổng quan về kế toán Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình, một đơn vị HCNN đặc thù trực thuộc Tổng cục Dự trữ Nhà nước. Cục thực hiện chức năng quản lý hàng dự trữ quốc gia trên địa bàn Bình Định và Quảng Ngãi. Hoạt động của Cục được đảm bảo 100% kinh phí từ ngân sách, đòi hỏi công tác kế toán phải minh bạch, hiệu quả. Bài viết sẽ đi sâu vào cơ sở lý luận về công tác kế toán trong các đơn vị dự trữ, làm tiền đề cho việc phân tích thực trạng và đề xuất giải pháp hoàn thiện. Theo Điều 3 của Luật DTQG, Nhà nước hình thành, sử dụng DTQG nhằm chủ động đáp ứng yêu cầu đột xuất, cấp bách về phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh; phục vụ quốc phòng, an ninh.

1.1. Đơn Vị Hành Chính Nhà Nước Khái Niệm và Đặc Điểm

Đơn vị HCNN là một bộ phận trong hệ thống cơ quan nhà nước, được thành lập theo quy định của pháp luật. Hoạt động của đơn vị mang tính quyền lực nhà nước, được tổ chức và hoạt động trên nguyên tắc tập trung dân chủ. Mỗi đơn vị HCNN đều hoạt động dựa trên những quy định của pháp luật, có chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền nhất định và có những mối quan hệ phối hợp trong thực thi công vụ được giao. Về mặt thẩm quyền thì đơn vị HCNN được quyền đơn phương ban hành văn bản quy phạm pháp luật hành chính và văn bản đó có hiệu lực bắt buộc đối với các đối tượng có liên quan.

1.2. Đặc Điểm Hoạt Động Tài Chính của Đơn Vị Hành Chính Nhà Nước

Hoạt động tài chính của các đơn vị HCNN tuân thủ theo Nghị định số 130/2005/NĐ-CP và Nghị định số 117/2013/NĐ-CP. Các đơn vị được giao quyền tự chủ về biên chế, nguồn kinh phí quản lý hành chính và sử dụng kinh phí hành chính tiết kiệm được. Nguồn kinh phí hoạt động chủ yếu từ NSNN cấp, ngoài ra một số đơn vị còn được phép thu và để lại sử dụng một số khoản thu phí, lệ phí, thu khác hoặc được giao khoán một số chi phí hoạt động chuyên môn nếu quản lý tiết kiệm được bổ sung nguồn kinh phí.

1.3. Tổng Quan Về Dự Trữ Quốc Gia và Vai Trò Kế Toán

Dự trữ quốc gia đóng vai trò quan trọng trong việc ổn định kinh tế và đảm bảo an sinh xã hội. Công tác kế toán trong các đơn vị dự trữ có ý nghĩa then chốt trong việc phân phối, sử dụng hiệu quả nguồn lực NSNN, đảm bảo tính minh bạch và hoàn thành tốt nhiệm vụ. Với chiến lược phát triển DTQG đến năm 2020 đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt tại Quyết định số 2091/QĐ-TTg ngày 28/12/2012 nêu rõ mục tiêu của sự phát triển không ngừng trong hoạt động DTQG cả ở tầm vĩ mô và cấp vi mô.

II. Thách Thức Kế Toán tại Cục Dự Trữ Nghĩa Bình 4 Vấn Đề Cốt Lõi

Mặc dù có vai trò quan trọng, công tác kế toán tại Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Các vấn đề này bao gồm sự bị động trong lập dự toán, kiểm tra chứng từ chưa chặt chẽ, báo cáo tài chính chưa phản ánh đầy đủ và hạn chế trong ứng dụng công nghệ thông tin. Việc giải quyết những thách thức này là yếu tố then chốt để nâng cao hiệu quả hoạt động của Cục. Thực tế công tác kế toán tại Cục DTNN khu vực Nghĩa Bình vẫn còn tồn tại nhiều bất cập như sau: Về công tác lập, thẩm định và phẩn bổ giao dự toán tại đơn vị còn bị động, phải điều chỉnh nhiều lần. Về công tác chứng từ, khâu kiểm tra chứng từ tại đơn vị thực hiện chưa chặt chẽ và việc lưu trữ chứng từ chưa khoa học hợp lý.

2.1. Bất Cập Trong Lập Thẩm Định và Phân Bổ Dự Toán

Quá trình lập dự toán tại Cục còn mang tính bị động, dẫn đến việc phải điều chỉnh nhiều lần. Điều này gây khó khăn cho việc chủ động trong quản lý và sử dụng kinh phí. Cần có giải pháp để nâng cao tính chính xác và kịp thời của công tác lập dự toán, đảm bảo nguồn lực được phân bổ hợp lý.

2.2. Kiểm Tra và Lưu Trữ Chứng Từ Kế Toán Vẫn Còn Lỏng Lẻo

Khâu kiểm tra chứng từ chưa được thực hiện chặt chẽ, tiềm ẩn rủi ro sai sót và gian lận. Việc lưu trữ chứng từ chưa khoa học cũng gây khó khăn cho việc tra cứu và kiểm tra khi cần thiết. Cần tăng cường công tác kiểm tra và cải thiện hệ thống lưu trữ chứng từ để đảm bảo tính chính xác và minh bạch.

2.3. Báo Cáo Tài Chính Thiếu Chi Tiết và Tính Phản Ánh

Báo cáo tài chính chưa chỉ ra kết quả đạt được và vướng mắc trong quá trình điều hành, sử dụng kinh phí. Điều này hạn chế khả năng đánh giá hiệu quả hoạt động và đưa ra các quyết định quản lý phù hợp. Cần cải thiện nội dung và hình thức báo cáo tài chính để cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác hơn.

III. Giải Pháp Hoàn Thiện Kế Toán 5 Bước Cho Cục Dự Trữ Nghĩa Bình

Để giải quyết những thách thức trên, cần có các giải pháp đồng bộ và toàn diện. Các giải pháp này tập trung vào hoàn thiện công tác lập dự toán, hệ thống chứng từ, sổ kế toán, các phần hành kế toán và hệ thống báo cáo. Việc triển khai các giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả và minh bạch của công tác kế toán tại Cục. Từ những nguyên nhân trên cùng với sự giúp đỡ của quý Thầy, Cô tôi chọn đề tài luận văn “Hoàn thiện công tác kế toán tại Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình” để nghiên cứu và luận văn sẽ góp phần hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị được hiệu quả hơn.

3.1. Nâng Cao Chất Lượng Lập Thẩm Định và Giao Dự Toán

Cần xây dựng quy trình lập dự toán khoa học, dựa trên cơ sở dữ liệu chính xác và phân tích kỹ lưỡng. Tăng cường sự phối hợp giữa các bộ phận liên quan trong quá trình lập dự toán. Nâng cao năng lực của cán bộ làm công tác dự toán. Cần có giải pháp để nâng cao tính chính xác và kịp thời của công tác lập dự toán, đảm bảo nguồn lực được phân bổ hợp lý.

3.2. Hoàn Thiện Hệ Thống Chứng Từ Kế Toán Kiểm Soát Chặt Chẽ

Rà soát và bổ sung các loại chứng từ cần thiết. Xây dựng quy trình kiểm tra chứng từ chặt chẽ, đảm bảo tính hợp lệ và chính xác của chứng từ. Tổ chức lưu trữ chứng từ khoa học, dễ dàng tra cứu và kiểm tra. Cần tăng cường công tác kiểm tra và cải thiện hệ thống lưu trữ chứng từ để đảm bảo tính chính xác và minh bạch.

3.3. Cải Tiến Hệ Thống Sổ Kế Toán Dễ Dàng Theo Dõi và Quản Lý

Sử dụng hệ thống sổ kế toán phù hợp với đặc điểm hoạt động của Cục. Thiết lập quy trình ghi sổ kế toán rõ ràng, đảm bảo tính chính xác và kịp thời. Tăng cường kiểm tra và đối chiếu số liệu giữa các sổ kế toán. Cần cải thiện nội dung và hình thức báo cáo tài chính để cung cấp thông tin đầy đủ và chính xác hơn.

IV. Ứng Dụng CNTT vào Kế Toán Cục Dự Trữ Bước Đột Phá Hiệu Quả

Việc ứng dụng công nghệ thông tin vào công tác kế toán là một giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả và giảm thiểu sai sót. Cần lựa chọn phần mềm kế toán phù hợp với đặc thù của Cục, đào tạo cán bộ sử dụng thành thạo phần mềm và xây dựng quy trình quản lý dữ liệu khoa học. Hạn chế về những bất cập trong việc triển khai công nghệ thông tin vào công tác kế toán. Từ những nguyên nhân trên cùng với sự giúp đỡ của quý Thầy, Cô tôi chọn đề tài luận văn “Hoàn thiện công tác kế toán tại Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình” để nghiên cứu và luận văn sẽ góp phần hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị được hiệu quả hơn.

4.1. Lựa Chọn và Triển Khai Phần Mềm Kế Toán Phù Hợp

Cần khảo sát và đánh giá các phần mềm kế toán trên thị trường để lựa chọn phần mềm phù hợp với nhu cầu và khả năng của Cục. Quá trình triển khai phần mềm cần được thực hiện bài bản, có sự tham gia của các bộ phận liên quan.

4.2. Đào Tạo và Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Kế Toán

Tổ chức các khóa đào tạo, bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ kế toán để nâng cao trình độ chuyên môn và kỹ năng sử dụng phần mềm kế toán. Tạo điều kiện cho cán bộ tham gia các hội thảo, diễn đàn về kế toán để cập nhật kiến thức mới.

4.3. Xây Dựng Quy Trình Quản Lý Dữ Liệu Kế Toán Khoa Học

Thiết lập quy trình sao lưu, phục hồi dữ liệu định kỳ. Phân quyền truy cập dữ liệu rõ ràng, đảm bảo tính bảo mật và an toàn của dữ liệu. Xây dựng quy trình kiểm tra và đối chiếu dữ liệu thường xuyên.

V. Đào Tạo và Bồi Dưỡng Nghiệp Vụ Kế Toán Cục Dự Trữ Đầu Tư Phát Triển

Để nâng cao chất lượng công tác kế toán, việc đào tạo và bồi dưỡng nghiệp vụ cho cán bộ là vô cùng quan trọng. Cần xây dựng kế hoạch đào tạo dài hạn, chú trọng cả kiến thức chuyên môn và kỹ năng thực hành. Đồng thời, cần tạo môi trường làm việc khuyến khích sự học hỏi và phát triển của cán bộ. Trong những năm qua, đã có nhiều tác giả quan tâm nghiên cứu về công tác kế toán bao gồm cả trong doanh nghiệp cũng như trong các đơn vị hành chính sự nghiệp.

5.1. Xây Dựng Kế Hoạch Đào Tạo Dài Hạn và Bài Bản

Kế hoạch đào tạo cần xác định rõ mục tiêu, nội dung, hình thức và đối tượng đào tạo. Nội dung đào tạo cần bám sát các quy định mới nhất của pháp luật về kế toán và phù hợp với đặc thù của Cục.

5.2. Chú Trọng Cả Kiến Thức Chuyên Môn và Kỹ Năng Thực Hành

Ngoài việc trang bị kiến thức lý thuyết, cần tạo điều kiện cho cán bộ thực hành các nghiệp vụ kế toán trên phần mềm và trong thực tế. Tổ chức các buổi trao đổi kinh nghiệm giữa các cán bộ kế toán.

5.3. Tạo Môi Trường Làm Việc Khuyến Khích Học Hỏi và Phát Triển

Khuyến khích cán bộ tự học tập, nghiên cứu và tham gia các hoạt động chuyên môn. Tạo cơ hội cho cán bộ được giao lưu, học hỏi kinh nghiệm từ các đơn vị khác. Khen thưởng và động viên kịp thời những cán bộ có thành tích tốt trong công tác.

VI. Kết Luận và Tầm Nhìn Tương Lai Kế Toán Cục Dự Trữ Nghĩa Bình

Việc hoàn thiện công tác kế toán tại Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình là một quá trình liên tục và đòi hỏi sự nỗ lực của tất cả các bên liên quan. Với những giải pháp và điều kiện được đề xuất, hy vọng rằng công tác kế toán tại Cục sẽ ngày càng hiệu quả, minh bạch và đáp ứng tốt hơn yêu cầu quản lý tài chính của ngành. Các nghiên cứu trên đã có ít nhiều đóng góp cho các nhà quản lý trong việc tăng cường hoàn thiện công tác kế toán tại các đơn vị hành chính sự nghiệp nói chung. Riêng đối với công tác kế toán tại Cục DTNN khu vực Nghĩa Bình chưa có công trình nào nghiên cứu về vấn đề này.

6.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Chính và Lợi Ích Đạt Được

Các giải pháp chính bao gồm hoàn thiện công tác lập dự toán, hệ thống chứng từ, sổ kế toán, các phần hành kế toán, hệ thống báo cáo, ứng dụng CNTT và đào tạo cán bộ. Việc triển khai các giải pháp này sẽ giúp nâng cao hiệu quả, minh bạch và giảm thiểu sai sót trong công tác kế toán.

6.2. Tầm Nhìn Về Một Hệ Thống Kế Toán Hiện Đại và Hiệu Quả

Hướng tới xây dựng một hệ thống kế toán hiện đại, ứng dụng CNTT mạnh mẽ, cung cấp thông tin đầy đủ, chính xác và kịp thời cho việc quản lý và điều hành. Hệ thống kế toán cần đáp ứng các chuẩn mực quốc tế và phù hợp với đặc thù của ngành dự trữ.

6.3. Tiếp Tục Nghiên Cứu và Hoàn Thiện Để Phát Triển Bền Vững

Cần tiếp tục nghiên cứu và đánh giá hiệu quả của các giải pháp đã triển khai. Thường xuyên cập nhật kiến thức mới về kế toán và quản lý tài chính. Tạo điều kiện cho cán bộ tham gia các hoạt động nghiên cứu khoa học để đóng góp vào sự phát triển của ngành.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Hoạt động dự trữ quốc gia đóng vai trò như một van an toàn chiến lược cho nền kinh tế, đảm bảo an sinh xã hội và an ninh quốc phòng khi xảy ra các tình huống thiên tai, dịch bệnh hay biến cố đột xuất. Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình là đơn vị hành chính nhà nước trực thuộc Tổng cục Dự trữ Nhà nước - Bộ Tài chính, chịu trách nhiệm quản lý hàng dự trữ quốc gia trên địa bàn hai tỉnh Bình Định và Quảng Ngãi. Hoạt động của đơn vị mang tính đặc thù cao khi không có nguồn thu sự nghiệp và được ngân sách nhà nước đảm bảo 100% kinh phí hoạt động.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là nhận diện, phân tích các hạn chế thực tế trong công tác kế toán tại Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình, từ đó xây dựng hệ thống giải pháp hoàn thiện công tác kế toán phù hợp với cơ chế quản lý tài chính công hiện đại. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ quy trình kế toán tại Văn phòng Cục và 3 Chi cục trực thuộc gồm Chi cục Dự trữ Nhà nước Quy Nhơn, Tây Sơn và Quảng Ngãi, với dữ liệu tài chính kế toán được khảo sát chi tiết trong năm 2020.

Ý nghĩa của đề tài được thể hiện rõ qua việc cung cấp luận cứ khoa học nhằm tối ưu hóa hiệu quả sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước, giảm thiểu sai sót trong quy trình luân chuyển chứng từ nhập, xuất, bảo quản vật tư cứu trợ, đồng thời nâng cao tính minh bạch của hệ thống báo cáo tài chính trong toàn ngành dự trữ với 22 Cục khu vực trên cả nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng lý thuyết quản lý tài chính công đối với cơ quan hành chính nhà nước theo Nghị định số 130/2005/NĐ-CP và Nghị định số 117/2013/NĐ-CP của Chính phủ, kết hợp chặt chẽ với các quy định của Luật Dự trữ quốc gia năm 2012 và Luật Ngân sách nhà nước năm 2015. Chu trình kế toán trong đơn vị hành chính nhà nước được vận hành theo mô hình khép kín gồm ba giai đoạn chính: lập dự toán thu chi, chấp hành dự toán và quyết toán ngân sách.

Khung lý thuyết kế toán của luận văn dựa trên hai trụ cột chế độ: Chế độ kế toán hành chính sự nghiệp theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC và Chế độ kế toán dự trữ quốc gia đặc thù theo Thông tư số 108/2018/TT-BTC do Bộ Tài chính ban hành. Trong đó, hệ thống kế toán tích hợp 3 khái niệm cốt lõi:

• Đơn vị dự toán không có nguồn thu: Toàn bộ chi phí hoạt động, chi mua sắm, bảo quản và xuất cấp cứu trợ đều do ngân sách nhà nước cấp phát theo định mức.
• Hệ thống chứng từ và tài khoản đặc thù: Bổ sung 12 mẫu chứng từ kế toán chuyên ngành (từ C20a-HD đến C85-HD) cùng 7 tài khoản cấp 1 trong bảng và 3 tài khoản cấp 1 ngoài bảng để theo dõi biến động hàng dự trữ.
• Kế toán chi phí nghiệp vụ dự trữ: Phản ánh chi tiết các khoản chi phí nhập kho, chi phí bảo quản định mức và chi phí xuất cấp viện trợ thông qua tài khoản 6113 và các tài khoản ngoài bảng như tài khoản 010, tài khoản 011.

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn sử dụng phương pháp nghiên cứu định tính làm chủ đạo, kết hợp phương pháp mô tả thực tế, phân tích logic, so sánh đối chiếu và tổng hợp tài liệu thứ cấp. Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát 100% hệ thống chứng từ, sổ sách và báo cáo tài chính - quyết toán năm 2020 thu thập trực tiếp tại Phòng Tài chính kế toán Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình và 3 Chi cục trực thuộc. Phương pháp chọn mẫu mục đích được áp dụng để khảo sát chuyên sâu hơn 50 bộ hồ sơ nghiệp vụ phát sinh về mua hàng, bảo quản lần đầu, xuất cấp cứu trợ bão lụt và kiểm kê tịnh kho.

Lý do lựa chọn phương pháp phân tích định tính và đối chiếu chứng từ là nhằm làm rõ bản chất các nghiệp vụ kinh tế tài chính đặc thù của ngành dự trữ, nơi mà các chỉ số định lượng cơ học không thể phản ánh đầy đủ tính tuân thủ quy chuẩn kỹ thuật bảo quản cũng như trình tự luân chuyển chứng từ giữa đơn vị dự toán cấp 2 và cấp 3. Timeline nghiên cứu được thực hiện xuyên suốt trong 12 tháng khảo sát dữ liệu năm 2020 và hoàn thiện tổng hợp, đối chiếu vào đầu năm 2021.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình phân tích thực trạng công tác kế toán tại Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình đã chỉ ra 4 phát hiện quan trọng:

Thứ nhất, công tác lập và giao dự toán thu chi ngân sách còn mang tính bị động và phụ thuộc nhiều vào số liệu lịch sử. Trong năm 2020, đơn vị đã phải tiến hành điều chỉnh dự toán nội bộ khoảng 3 lần để đáp ứng kịp thời nhiệm vụ xuất cấp hàng cứu trợ thiên tai đột xuất, gây chậm trễ từ 15 đến 20 ngày cho việc phân bổ dự toán chi tiết về các Chi cục.

Thứ hai, khâu kiểm tra và luân chuyển chứng từ kế toán ban đầu còn bộc lộ sự chậm trễ. Tỷ lệ chứng từ nghiệp vụ nhập xuất kho (như Biên bản giao nhận hàng C74-HD, Biên bản tịnh kho C82-HD) bị trễ hạn luân chuyển từ 3 đến 5 ngày giữa kho bảo quản và bộ phận kế toán chiếm khoảng 12% tổng số giao dịch phát sinh trong năm.

Thứ ba, việc vận dụng hệ thống tài khoản và sổ kế toán theo Thông tư số 108/2018/TT-BTC đã được triển khai nhưng chưa thực sự đồng bộ. Đơn vị đã mở đủ 8 mẫu sổ chi tiết bổ sung (từ S80-DT đến S87-DT), tuy nhiên việc hạch toán trên tài khoản 6113 (Chi nghiệp vụ dự trữ quốc gia) và theo dõi tài khoản ngoài bảng 011 (Kinh phí theo định mức) vẫn thực hiện bán thủ công trên bảng tính điện tử trước khi nhập liệu vào phần mềm kế toán, làm gia tăng khoảng 18% nguy cơ sai sót số liệu tổng hợp.

Thứ tư, công tác lập báo cáo tài chính và báo cáo quyết toán tuân thủ đúng thời hạn quy định (trong vòng 90 ngày sau khi kết thúc năm tài chính), tuy nhiên báo cáo thuyết minh tài chính chưa cung cấp đầy đủ các chỉ tiêu phân tích sâu về hiệu quả tiết kiệm chi phí hành chính và định mức hao hụt bảo quản hàng hóa lưu kho.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của các hạn chế trên xuất phát từ đặc điểm địa bàn quản lý trải dài trên hai tỉnh Duyên hải Nam Trung Bộ thường xuyên chịu ảnh hưởng của bão lũ, dẫn đến các đợt xuất cấp hàng đột xuất làm xáo trộn tiến độ ghi sổ kế toán thông thường. Bên cạnh đó, hệ thống công nghệ thông tin kế toán chưa được kết nối trực tuyến theo thời gian thực giữa Cục và các Chi cục kho bãi, dẫn đến tình trạng xử lý thông tin rời rạc.

So sánh với nghiên cứu của Đặng Văn Công (2019) về kế toán hành chính sự nghiệp theo Thông tư số 107/2017/TT-BTC, điểm nghẽn về hạ tầng công nghệ thông tin và áp lực chuyển đổi chế độ kế toán mới là tương đồng. Tuy nhiên, tại Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình, mức độ phức tạp cao hơn đáng kể do phải đồng thời vận hành 12 chứng từ và 8 sổ kế toán đặc thù theo Thông tư số 108/2018/TT-BTC cùng các định mức kinh tế kỹ thuật bảo quản nghiêm ngặt.

Các dữ liệu thực trạng này có thể được minh họa trực quan thông qua bảng đối chiếu thời gian luân chuyển chứng từ nhập xuất kho và biểu đồ cơ cấu nguồn kinh phí ngân sách nhà nước cấp 100%, qua đó giúp các nhà quản trị nhận diện rõ nét các nút thắt trong luồng thông tin tài chính nội bộ.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm hoàn thiện công tác kế toán tại đơn vị trong giai đoạn mới, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm:

Thứ nhất, đổi mới quy trình lập, thẩm định và giao dự toán ngân sách. Phòng Tài chính kế toán cần phối hợp với các phòng nghiệp vụ áp dụng phương pháp lập ngân sách dựa trên kết quả đầu ra và kế hoạch bảo quản trung hạn, rút ngắn thời gian thẩm định dự toán xuống dưới 10 ngày làm việc và phấn đấu giảm tỷ lệ điều chỉnh dự toán phát sinh hàng năm xuống dưới 5%.

Thứ hai, chuẩn hóa và điện tử hóa hệ thống chứng từ kế toán. Cục cần ban hành quy chế luân chuyển chứng từ nội bộ chặt chẽ, số hóa 12 mẫu chứng từ đặc thù (như C20a-HD, C76-HD, C79-HD, C83-HD) trên nền tảng quản trị điện tử, đặt mục tiêu cắt giảm 40% thời gian xử lý thủ tục giấy tờ và hoàn thành kiểm soát 100% chứng từ phát sinh trong vòng 48 giờ.

Thứ ba, hoàn thiện việc ghi chép hệ thống sổ kế toán và phần hành chi phí nghiệp vụ. Đơn vị cần tự động hóa việc kết xuất dữ liệu từ các mẫu sổ chi tiết S80-DT đến S87-DT vào phần mềm kế toán trung tâm, hạch toán minh bạch tài khoản 6113 và các tài khoản ngoài bảng TK 010, TK 011 nhằm đảm bảo 100% kinh phí bảo quản và xuất cứu trợ được quyết toán đúng định mức kinh tế kỹ thuật của Bộ Tài chính.

Thứ tư, nâng cấp hạ tầng công nghệ thông tin và bồi dưỡng chuyên môn nghiệp vụ. Tổng cục Dự trữ Nhà nước và Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình cần đầu tư nâng cấp đường truyền mạng nội bộ kết nối trực tiếp Văn phòng Cục với 3 Chi cục trực thuộc trong vòng 6 đến 12 tháng tới, đồng thời tổ chức định kỳ 2 khóa đào tạo chuyên sâu mỗi năm nhằm nâng cao kỹ năng kiểm tra, phân tích báo cáo tài chính cho 100% đội ngũ cán bộ kế toán.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn là tài liệu tham khảo giá trị cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

Nhóm 1 - Ban Lãnh đạo và Kế toán viên tại 22 Cục Dự trữ Nhà nước khu vực trên cả nước: Đề tài cung cấp cẩm nang thực hành chi tiết về phương pháp tổ chức chứng từ, vận dụng hệ thống tài khoản và mẫu sổ kế toán đặc thù theo Thông tư số 108/2018/TT-BTC, giúp các đơn vị chuẩn hóa nghiệp vụ quản lý tài sản công.

Nhóm 2 - Cán bộ quản lý tài chính tại các cơ quan hành chính nhà nước không có nguồn thu: Luận văn mang lại bài học kinh nghiệm trong việc quản lý, chấp hành và quyết toán nguồn kinh phí ngân sách nhà nước cấp 100% theo chế độ tự chủ của Nghị định số 130/2005/NĐ-CP.

Nhóm 3 - Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Kế toán - Kiểm toán: Đề tài là tài liệu tham khảo mẫu mực về phương pháp nghiên cứu định tính kết hợp phân tích tình huống thực tế trong lĩnh vực kế toán công và quản trị tài chính nhà nước.

Nhóm 4 - Cơ quan hoạch định chính sách thuộc Bộ Tài chính và Tổng cục Dự trữ Nhà nước: Nguồn dữ liệu thực chứng trong luận văn là cơ sở thực tiễn để các nhà quản lý rà soát, điều chỉnh định mức kinh tế kỹ thuật bảo quản hàng hóa và hoàn thiện cơ chế quản lý tài chính ngành dự trữ quốc gia.

Câu hỏi thường gặp

Điểm khác biệt căn bản giữa kế toán đơn vị hành chính thông thường và đơn vị Dự trữ Nhà nước là gì? Điểm khác biệt lớn nhất nằm ở tính chất quản lý tài sản dự trữ chiến lược. Đơn vị dự trữ được ngân sách nhà nước đảm bảo 100% kinh phí, không có doanh thu thương mại và phải hạch toán các nghiệp vụ nhập, xuất, bảo quản, hao hụt hàng cứu trợ theo chế độ đặc thù của Thông tư số 108/2018/TT-BTC bên cạnh Thông tư số 107/2017/TT-BTC.

Tại sao chế độ kế toán dự trữ quốc gia phải bổ sung riêng 12 mẫu chứng từ nghiệp vụ? Do tính chất lưu trữ hàng hóa dài hạn và xuất cấp khẩn cấp phục vụ an ninh quốc phòng, 12 mẫu chứng từ (như Biên bản tịnh kho C82-HD, Biên bản dôi hao C83-HD) giúp xác định chính xác số lượng, chất lượng, hao hụt định mức và trách nhiệm vật chất của thủ kho cũng như cán bộ kỹ thuật tại 3 Chi cục trực thuộc.

Giải pháp nào giúp hạn chế việc điều chỉnh dự toán nhiều lần trong năm tại đơn vị? Cục cần chuyển đổi từ phương pháp lập dự toán dựa trên lịch sử sang phương pháp lập dự toán theo nhiệm vụ và kết quả đầu ra. Việc chủ động dự báo nhu cầu xuất cấp cứu trợ trên địa bàn 2 tỉnh Bình Định và Quảng Ngãi sẽ giúp giảm tỷ lệ điều chỉnh dự toán xuống dưới 5% mỗi năm.

Các tài khoản ngoài bảng như TK 010 và TK 011 có vai trò gì trong quản lý ngân sách dự trữ? Tài khoản ngoài bảng phản ánh chi tiết việc chấp hành dự toán chi dự trữ quốc gia (TK 010) và kinh phí theo định mức nhập, xuất, bảo quản (TK 011). Đây là căn cứ bắt buộc để Kho bạc Nhà nước kiểm soát chi và phục vụ công tác quyết toán ngân sách nhà nước hàng năm.

Lộ trình triển khai các giải pháp hoàn thiện kế toán tại Cục Nghĩa Bình mất bao lâu? Lộ trình được thiết kế trong 12 tháng: 6 tháng đầu tập trung chuẩn hóa quy trình luân chuyển chứng từ và số hóa 8 mẫu sổ kế toán; 6 tháng tiếp theo hoàn thiện nâng cấp hạ tầng phần mềm kết nối 3 Chi cục và tổ chức 2 khóa tập huấn chuyên môn cho toàn bộ cán bộ kế toán.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quản lý tài chính và công tác kế toán trong các đơn vị hành chính nhà nước quản lý dự trữ quốc gia.
• Đánh giá trung thực, khách quan thực trạng kế toán tại Cục Dự trữ Nhà nước khu vực Nghĩa Bình năm 2020, làm rõ ưu điểm và 4 hạn chế cốt lõi trong công tác lập dự toán, luân chuyển chứng từ, ghi sổ và lập báo cáo tài chính.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp mang tính khả thi cao gắn liền với việc triển khai Thông tư số 107/2017/TT-BTC và Thông tư số 108/2018/TT-BTC của Bộ Tài chính.
• Xác định lộ trình triển khai rõ ràng gồm giai đoạn chuẩn hóa quy trình nội bộ trong 6 tháng và giai đoạn tích hợp hệ thống công nghệ thông tin trong 12 tháng tại 100% các đơn vị trực thuộc.
• Công trình là tài liệu tham khảo học thuật và cẩm nang ứng dụng thực tiễn chất lượng cao, kính mời quý bạn đọc, nhà nghiên cứu và các cán bộ kế toán trong toàn ngành tham khảo, trích dẫn và thảo luận để tiếp tục hoàn thiện công tác kế toán công.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu của một chu trình quản lý tài chính, đây là quá trình phân tích, đánh giá giữa khả năng và nhu cầu các nguồn tài chính để xây dựng các chỉ tiêu thu, chi ngân sách hàng năm một cách đúng đắn, có căn cứ khoa học và thực tiễn. Để quản lý và sử dụng tốt các nguồn thu, chủ động trong chi tiêu. Các đơn vị HCNN phải lập dự toán cho tất cả các khoản thu, chi của đơn vị phù hợp, thuận lợi cho kiểm tra, đối chiếu, tổng hợp dự toán NSNN và bảo đảm các yêu cầu: - Đúng nội dung, biểu mẫu, thời hạn, thể hiện đầy đủ các khoản thu, chi theo mục lục NSNN và chi tiết theo hướng dẫn của cấp có thẩm quyền. 10 - Các chỉ tiêu phải phản ánh được các hoạt động, phù hợp với mục tiêu, nhiệm vụ của đơn vị trong kỳ dự toán đồng thời phù hợp với chính sách, chế độ, tiêu chuẩn định mức do cơ quan nhà nước có thẩm quyền ban hành.

- Bảo đảm cân đối giữa các khoản thu và chi, thể hiện được mối liên hệ với thực tế của kỳ trước cũng như nhiệm vụ của đơn vị trong kỳ tiếp theo. - Lập dự toán không được quá cao dẫn đến lãng phí nhưng không được quá thấp sẽ ảnh hưởng đến quá trình hoạt động của đơn vị. Có hai phương pháp lập dự toán thường được sử dụng là phương pháp lập dự toán trên cơ sở quá khứ và phương pháp lập dự toán không dựa vào quá khứ. Mỗi phương pháp đều có những đặc điểm khác nhau, ưu điểm, nhược điểm và điều kiện, hoàn cảnh vận dụng khác nhau.

Dự toán ngân sách của các đơn vị HCNN phải gửi đến các cơ quan cấp trên để có căn cứ giao dự toán ngân sách cho các đơn vị. Chấp hành dự toán Trên cơ sở dự toán được giao, đơn vị HCNN tổ chức triển khai thực hiện, đưa ra các biện pháp cần thiết đảm bảo hoàn thành tốt nhiệm vụ thu, chi được giao đồng thời phải có kế hoạch sử dụng kinh phí theo đúng mục đích, chế độ, tiết kiệm và có hiệu quả. Đối với dự toán chi thường xuyên đơn vị HCNN được điều chỉnh nội dung chi cho phù hợp với tình hình thực tế của đơn vị, đồng thời gửi cơ quan cấp trên và KBNN nơi đơn vị mở tài khoản giao dịch để theo dõi, quản lý, thanh quyết toán. Cuối năm, căn cứ đề nghị của đơn vị, KBNN nơi giao dịch thực hiện chuyển số dư kinh phí chi thường xuyên, thu sự nghiệp sang năm sau tiếp tục sử dụng.

Đối với số dư chi thường xuyên sau khi thực hiện chuyển kinh phí, KBNN tổng hợp theo đơn vị dự toán cấp I gửi cơ quan tài chính cùng cấp, cơ quan tài chính căn cứ vào báo cáo của KBNN cùng cấp xem xét, làm thủ tục chuyển nguồn sang năm sau. 11 Đối với các khoản chi không thường xuyên, việc điều chỉnh nội dung chi, nhóm mục chi; kinh phí cuối năm chưa sử dụng, hoặc sử dụng không hết thì thực hiện theo quy định (được chuyển sang năm sau hoặc huỷ bỏ dự toán). Quyết toán ngân sách Quyết toán là công việc cuối cùng của chu trình quản lý tài chính. Đây là quá trình kiểm tra, rà soát, chỉnh lý, tổng hợp số liệu về tình hình chấp hành dự toán trong kỳ và là cơ sở để phân tích, tổng kết đánh giá kết quả chấp hành dự toán năm.

Cuối quý, cuối năm các đơn vị HCNN phải tiến hành lập báo cáo kế toán, báo cáo quyết toán thu, chi tài chính về tình hình sử dụng nguồn tài chính để gửi đến các cơ quan chức năng theo quy định. BCQT của đơn vị HCNN phản ánh tổng hợp tình hình tài sản, thu, chi và kết quả sử dụng nguồn lực tài chính tại cơ quan, đơn vị nhằm cung cấp thông tin tài chính, giúp cho việc đánh giá tình hình và thực trạng của đơn vị. Công tác quyết toán thực hiện tốt sẽ cung cấp các thông tin cần thiết để đánh giá lại việc thực hiện kế hoạch tài chính năm. Kết quả quyết toán cho phép tổ chức kiểm điểm, đánh giá lại hoạt động của đơn vị, từ đó có những điều chỉnh kịp thời theo xu hướng thích hợp.

TỔNG QUAN VỀ DỰ TRỮ QUỐC GIA 1. Sơ lược về Dự trữ quốc gia Dự trữ quốc gia là nguồn lực tài sản công gồm vật tư, thiết bị, hàng hóa do Nhà nước tạo lập (hình thành) và được quản lý tập trung, thống nhất theo sự điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ để sử dụng cho mục tiêu chiến lược, chủ động đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ đột xuất, cấp bách về phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh; phục vụ quốc phòng, an ninh. Nhà nước hình thành, sử dụng DTQG nhằm chủ động đáp ứng yêu cầu 12 đột xuất, cấp bách về phòng, chống, khắc phục hậu quả thiên tai, thảm họa, hỏa hoạn, dịch bệnh; phục vụ quốc phòng, an ninh [20]. Nhà nước có chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển DTQG phù hợp với chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước trong từng thời kỳ; xây dựng DTQG đủ mạnh, cơ cấu hợp lý, bảo đảm thực hiện mục tiêu DTQG, phù hợp với khả năng cân đối của NSNN; có chính sách đầu tư nghiên cứu phát triển khoa học, công nghệ thông tin để hiện đại hóa hoạt động DTQG; có chính sách huy động nguồn lực, khuyến khích, tạo điều kiện để tổ chức, cá nhân tham gia hoạt động DTQG [20].

Danh mục chi tiết hàng DTQG do các Bộ, ngành quản lý được thể hiện tại Phụ lục 1. Tổ chức DTQG phải đảm bảo tập trung, thống nhất theo điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ. Chính phủ phân công bộ, ngành quản lý hàng DTQG theo quy định của pháp luật. Hệ thống tổ chức DTQG được bố trí ở trung ương và các khu vực, địa bàn chiến lược trong cả nước để kịp thời đáp ứng yêu cầu, mục tiêu của DTQG.

Cơ quan quản lý DTQG chuyên trách thuộc Bộ Tài chính được tổ chức theo hệ thống dọc, gồm cơ quan ở trung ương và các đơn vị ở địa phương theo khu vực; các đơn vị thuộc Bộ Quốc phòng, Bộ Công an và bộ phận làm công tác DTQG kiêm nhiệm tại bộ, ngành quản lý hàng DTQG [20]. Tổng cục Dự trữ Nhà nước là đơn vị DTNN tại trung ương, trực thuộc Bộ Tài chính, thực hiện chức năng tham mưu, giúp Bộ trưởng Bộ Tài chính quản lý nhà nước về DTQG và trực tiếp quản lý hàng DTQG theo quy định của pháp luật. Tại các địa phương, có 22 Cục Dự trữ Nhà nước khu vực trực thuộc Tổng Cục Dự trữ Nhà nước và các Chi cục Dự trữ nhà nước thuộc Cục Dự trữ Nhà nước khu vực đóng trên địa bàn của 64 tỉnh thành trên cả nước, trực tiếp quản lý hàng DTQG và quản lý hoạt động về DTQG trên địa bàn được phân công. Cơ cấu tổ chức bộ máy của Tổng cục Dự trữ Nhà nước (Nguồn: Tổng cục Dự trữ Nhà nước) 14 1.

Đặc điểm hoạt động tài chính của các đơn vị Dự trữ Nhà nước Nguồn DTQG được hình thành từ nguồn NSNN và nguồn lực hợp pháp khác ngoài NSNN được đưa vào DTQG bao gồm các nguồn lực có được từ tự nguyện đầu tư xây dựng cơ sở vật chất, cung cấp công nghệ thông tin cho hoạt động quản lý và bảo quản hàng DTQG, trực tiếp bảo quản hàng DTQG; hàng hóa, vật tư được huy động từ các tổ chức, cá nhân trong tình huống đột xuất, cấp bách theo quy định của pháp luật. Ngân sách nhà nước chi cho DTQG thực hiện theo quy định của Luật NSNN và được bố trí trong dự toán NSNN hàng năm[20]. Ngân sách chi cho hoạt động quản lý DTQG bao gồm: Chi mua hàng DTQG; Chi cho hoạt động quản lý DTQG (chi cho hoạt động của bộ máy quản lý; chi nghiệp vụ xuất, nhập, mua, bán, bảo quản, bảo hiểm, bảo vệ hàng DTQG…); Chi đầu tư xây dựng cơ bản. Trong đó, chi mua hàng DTQG (mua tăng, mua bù) là khoản chi đặc thù, được pháp luật cho phép chuyển nguồn sang năm sau nếu chưa sử dụng hết để mua đủ số lượng hàng theo kế hoạch.

Ngân sách chi cho DTQG thực hiện theo quy định của Luật NSNN và được bố trí theo dự toán NSNN hàng năm. Luật NSNN năm 2015 đã tách riêng chi DTQG thành một nhiệm vụ chi của ngân sách Trung ương (không gộp chung với chi đầu tư phát triển), nên quy trình lập, phân bổ, phê duyệt kế hoạch và dự toán NSNN cho DTQG phù hợp với đặc thù và tạo điều kiện thuận lợi hơn cho hoạt động DTQG. Chi phí nhập, xuất, bảo quản hàng DTQG được thực hiện theo chế độ khoán; chi phí nhập, xuất cấp hàng DTQG theo quyết định của Thủ tướng Chính phủ được Bộ Tài chính cấp theo dự toán được phê duyệt. Bộ, ngành quản lý hàng DTQG căn cứ vào định mức kinh tế- kỹ thuật, hợp đồng bảo quản hàng DTQG, lập dự toán chi cho việc nhập, xuất, bảo quản hàng DTQG, báo cáo Bộ Tài chính phê duyệt trước khi thực hiện; trường hợp 15 chưa được phê duyệt, Bộ Tài chính quyết định tạm ứng để các cơ quan, đơn vị DTQG triển khai thực hiện.

Bộ, ngành quản lý hàng DTQG, đơn vị DTNN và tổ chức, doanh nghệp bảo quản hàng DTQG phải tuân thủ các quy định của pháp luật về quản lý tài chính, ngân sách, kế toán, thống kê, kiểm toán và chế độ báo cáo về DTQG. CÔNG TÁC KẾ TOÁN TRONG CÁC ĐƠN VỊ DỰ TRỮ NHÀ NƯỚC Hiện nay, các đơn vị Hành chính, sự nghiệp áp dụng chế độ kế toán theo quy định tại Thông tư 107/2017/TT-BTC ngày 10/10/2017 của Bộ Tài chính hướng dẫn Chế độ kế toán hành chính, sự nghiệp. Các đơn vị DTNN (Tổng cục DTNN; Cục DTNN khu vực; Chi cục DTNN) là những đơn vị HCNN trực thuộc Bộ Tài chính, hoạt động tài chính có tính đặc thù riêng. Ngoài việc áp dụng chế độ kế toán Hành chính sự nghiệp theo Thông tư 107/2017/TT-BTC ngày 10/10/2017 của Bộ Tài chính (sau đây gọi tắt: Thông tư 107/201//TT-BTC) còn phải tuân thủ chế độ kế toán đặc thù được quy định tại Thông tư 108/2018/TT-BTC ngày 15/11/2018 của Bộ Tài chính về hướng dẫn kế toán dự trữ quốc gia (sau đây gọi tắt: Thông tư 108/2018/TT-BTC) hướng dẫn, bổ sung, áp dụng cho các đơn vị DTNN, các bộ, ngành, cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến công tác kế toán DTQG.

Lập, thẩm định, phân bổ giao dự toán Lập dự toán thu, chi ngân sách là việc xác định nhiệm vụ, phân phối tối ưu các nguồn kinh phí nhằm đảm bảo tính hoạt động vứng chắc, tính khả thi của ngân sách.