Chương 1: Cơ sở lý luận về chất lượng viên chức tại các cơ sở khám chữa bệnh Chương 2: Thực trạng chất lượng viên chức tại Bệnh viện đa khoa huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa Chương 3: Phương hướng, giải pháp nâng cao chất lượng viên chức tại Bệnh viện đa khoa huyện Hà Trung, tỉnh Thanh Hóa tai lieu, luan van, khoa luan, tieu luan 18 of 61. Header Page of 61. 9 Chƣơng 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CHẤT LƢỢNG VIÊN CHỨC TẠI CÁC CƠ SỞ KHÁM BỆNH, CHỮA BỆNH 1. Khái niệm, phân loại, đặc điểm và vai trò viên chức tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh 1.
Khái niệm, phân loại viên chức * Khái niệm Tại khoản 1 điều 2, Luật Viên chức 2010 quy định: “Viên chức là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại đơn vị sự nghiệp công lập theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của đơn vị sự nghiệp công lập (ĐVSNCL) theo quy định của pháp luật” [20]. Viên chức là người thực hiện các công việc hoặc nhiệm vụ có yêu cầu về năng lực, kỹ năng chuyên môn, nghiệp vụ trong các đơn vị sự nghiệp công lập thuộc các lĩnh vực giáo dục, đào tạo, y tế, văn hóa, thể dục, thể thao, du lịch, khoa học, công nghệ, lao động - thương binh và xã hội, tài nguyên - môi trường, thông tin - truyền thông… như giảng viên, bác sỹ… được hưởng từ quỹ lương đơn vị sự nghiệp công lập theo quy định của pháp luật [27]. Như vậy, viên chức tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh là công dân Việt Nam được tuyển dụng theo vị trí việc làm, làm việc tại các cơ sở khám bênh, chữa bệnh theo chế độ hợp đồng làm việc, hưởng lương từ quỹ lương của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh đó. * Phân loại Theo Nghị định số 115/2020/NĐ-CP của Chính phủ quy định về tuyển dụng, sử dụng và quản lý viên chức, viên chức được phân loại như sau: - Theo chức trách, nhiệm vụ, viên chức được chia thành: + Viên chức quản lý là người được bổ nhiệm giữ chức vụ quản lý có thời hạn, chịu trách nhiệm điều hành, tổ chức thực hiện một hoặc một số công việc trong ĐVSNCL và được hưởng phụ cấp chức vụ quản lý; tai lieu, luan van, khoa luan, tieu luan 19 of 61.
Header Page of 61. 10 + Viên chức không giữ chức vụ quản lý là người chỉ thực hiện nhiệm vụ chuyên môn nghiệp vụ theo chức danh nghề nghiệp trong ĐVSNCL. - Theo trình độ đào tạo, viên chức được chia thành: + Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp có yêu cầu trình độ đào tạo tiến sĩ; + Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp có yêu cầu trình độ đào tạo thạc sĩ; + Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp có yêu cầu trình độ đào tạo đại học; + Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp có yêu cầu trình độ đào tạo cao đẳng; + Viên chức giữ chức danh nghề nghiệp có yêu cầu trình độ đào tạo trung cấp. Đặc điểm của viên chức trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh Căn cứ và Luật Viên chức năm 2010, viên chức có những đặc điểm sau: Thứ nhất, viên chức là người làm việc trong đơn vị sự nghiệp công lập, có đầy đủ quyền và nghĩa vụ của viên chức.
Thứ hai, đặc điểm lao động của viên chức là hoạt động mang tính chuyên môn nghiệp vụ mà không phải thi hành công vụ như cán bộ, công chức. Thứ ba, hoạt động của viên chức trong các đơn vị sự nghiệp công lập mang tính chuyên môn nghiệp vụ, không nhân danh quyền lực nhà nước nên Luật Viên chức năm 2010 đã có những quy định về quyền và nghĩa vụ của viên chức theo hướng mở hơn so với cán bộ, công chức. Một số quyền mới được quy định tại Điều 14 Luật Viên chức năm 2010 như viên chức được hoạt động nghề nghiệp ngoài thời gian làm việc quy định trong hợp đồng làm việc, trừ trường hợp pháp luật có quy định khác; được ký hợp đồng vụ việc với cơ quan, tổ chức đơn vị khác mà pháp luật không cấm nhưng phải hoàn thành nhiệm vụ được giao và có sự đồng ý của người đứng đầu đơn vị sự nghiệp công lập; được góp vốn nhưng không tham gia quản lý, điều hành công ty tai lieu, luan van, khoa luan, tieu luan 20 of 61. Header Page of 61.
11 trách nhiệm hữu hạn, công ty cổ phần, công ty hợp danh, hợp tác xã, bệnh viện tư, trường học tư và tổ chức nghiên cứu khoa học tư trừ trường hợp pháp luật chuyên ngành có quy định khác. Thứ tư, viên chức chuyên môn là người được tuyển dụng gắn với vị trí việc làm, thông qua chế độ hợp đồng làm việc và tiền lương được hưởng từ quỹ tiền lương của đơn vị sự nghiệp công lập. Ngoài những đặc điểm của viên chức nói chung, có thể thấy viên chức trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh còn co những đặc điểm cơ bản sau đây: - Lao động mang tính quyền lực công, chỉ thuần túy là hoạt động nghề nghiệp mang tính chuyên môn, nghiệp vụ cao nhằm đáp ứng nhu cầu cơ bản về phát triển con người gắn (thể lực) với nhu cầu cá nhân mỗi con người và xã hội (chăm sóc sức khỏe, phòng bệnh, truyền thông, nâng cao nhận thức.); đào tạo và nghiên cứu khoa học phục vụ phát triển chuyên môn ngành y tế (đào tạo, nghiên cứu khoa học, chuyển giao công nghệ) [27, tr. - Lao động đòi hỏi có đạo đức, tính trách nhiệm, sự tận tụy; hoạt động nghề nghiệp của họ với mục tiêu để đáp ứng các nhu cầu chăm sóc sức khỏe của người dân mà Nhà nước phải có trách nhiệm và nghĩa vụ phải cung ứng.
Trong quá trình phục vụ, thực hiện hoạt động nghề nghiệp, viên chức trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh phải tuân thủ các quy định của đạo đức nghề nghiệp, quy tắc ứng xử của ngành [27, tr. - Lao động của viên chức trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh nhằm cung cấp cho người dân chủ yếu các hàng hóa phi hiện vật, nhưng không hoàn toàn theo giá cả thị trường, đây là hoạt động mang tính dịch vụ (không thu tiền hoặc có thu tiền một phần) [27, tr. Vai trò của viên chức trong các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh Nguồn nhân lực có vai trò quan trọng trong việc hình thành, xây dựng tai lieu, luan van, khoa luan, tieu luan 21 of 61. Header Page of 61.
12 và phát triển của mỗi một tổ chức. Trong Nghị quyết 20-NQ/TW về tăng cường công tác bảo vệ, chăm sóc và nâng cao sức khỏe nhân dân trong tình hình mới có đưa ra mục tiêu tổng quát đã một lần nữa khẳng định vai trò của viên chức trong các cơ sở khám chữa bệnh đó là: Nâng cao sức khoẻ cả về thể chất và tinh thần, tầm vóc, tuổi thọ, chất lượng cuộc sống của người Việt Nam. Xây dựng hệ thống y tế công bằng, chất lượng, hiệu quả và hội nhập quốc tế. Phát triển nền y học khoa học, dân tộc và đại chúng.
Bảo đảm mọi người dân đều được quản lý, chăm sóc sức khoẻ. Xây dựng đội ngũ cán bộ y tế "Thầy thuốc phải như mẹ hiền", có năng lực chuyên môn vững vàng, tiếp cận trình độ quốc tế. Nâng cao năng lực cạnh tranh trong chuỗi sản xuất, cung ứng dược phẩm, dịch vụ y tế [38]. Theo như cách phân loại viên chức ở trên, mỗi một viên chức ở các vị trí khác nhau đều có vai trò quan trọng đối với việc thực hiện các chức năng nhiệm vụ của các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh.
Cụ thể như sau: - Đội ngũ viên chức quản lý tại các cơ sở khám chữa bệnh đóng vai trò quyết định trong việc triển khai tổ chức thực hiện thắng lợi các chủ trương đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước tại các cơ sở khám, chữa bệnh; Là những người đóng vai trò trụ cột, có tác dụng quyết định đến các hoạt động tại cơ sở khám, chữa bệnh. Viên chức quản lý không những phải nắm vững đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, quy định của đoàn thể để tuyên truyền phổ biến, định hướng và tổ chức cho quần chúng thực hiện mà còn phải nắm vững được đặc điểm về tình hình kinh tế xã hội, những đặc điểm về văn hóa của địa phương; từ đó đưa ra những mục tiêu, biện pháp cụ thể hóa đường lối, chủ trương chính sách cho phù hợp với điều kiện đặc thù của địa phương. - Viên chức không giữ chức vụ quản lý trong các cơ sở khám chữa bệnh cũng có vị trí, vai trò quan trọng trong việc chăm sóc sức khoẻ nhân dân, tai lieu, luan van, khoa luan, tieu luan 22 of 61. Header Page of 61.
13 là nhân tố quyết định đến chất lượng khám chữa bệnh, là những người trực tiếp thực hiện và cải tiến quy trình khám chữa bệnh thông qua việc ứng dụng công nghệ thông tin trong quản lý khám chữa bệnh; áp dụng quy trình kỹ thuật, bảng kiểm và phác đồ điều trị dựa trên các quy trình hướng dẫn và phác đồ điều trị của Bộ Y tế; thực hiện đúng và đầy đủ các chính sách về bảo hiểm y tế cho người bệnh giúp tiết kiệm được thời gian chờ đợi cũng như chi phí khám chữa bệnh cho bệnh nhân. Chất lƣợng viên chức tại các cơ sở khám bệnh, chữa bệnh Trước xu thế hội nhập kinh tế khu vực và quốc tế, nhiều hệ thống quản lý tiên tiến và hiệu quả trong khu vực và thế giới đã được áp dụng trong quản lý y tế của Việt Nam. Để đáp ứng việc sử dụng các hệ thống quản lý tiên tiến này, chất lượng đội ngũ viên chức ngành y tế cần phải không ngừng được nâng cao. Thuật ngữ chất lượng được hiểu theo nhiều cách khác nhau: - Theo từ điển tiếng Việt: Chất lượng là tổng thể những tính chất, thuộc tính cơ bản của sự vật (sự việc) làm cho sự vật (sự việc) này phân biệt với sự vật (sự việc) khác [23].
- Theo TCVN ISO 9000:2000: Chất lượng là tập hợp các đặc tính vốn có đáp ứng các yêu cầu. Chất lượng của viên chức trong đơn vị hành chính sự nghiệp thì viên chức là một phần của nguồn nhân lực khu vực công, là nguồn nhân lực của tổ chức. Đề cập đến chất lượng viên chức là nói đến chất lượng nguồn nhân lực trong tổ chức đó. Theo tác giả Nguyễn Thị Nga, “Chất lượng viên chức là tổng thể những phẩm chất, năng lực và những giá trị được kết cấu thành một chỉnh thể thống nhất trong mỗi viên chức nhằm thực thi công vụ có hiệu lực, hiệu quả cao [25, tr.