Nâng Cao Chất Lượng Trả Hồ Sơ Điều Tra Bổ Sung Trong Xét Xử Hình Sự Tại Bình Định

Luận văn phân tích thực tiễn tòa án nhân dân tỉnh Bình Định về việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung, cung cấp cái nhìn sâu sắc và chi tiết.

• Tác giả: Huỳnh Thị Giàu
• Người hướng dẫn: TS. Đặng Quang Phương
• Trường học: Học viện Khoa học xã hội
• Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự
• Đề tài: Trả Hồ Sơ Để Điều Tra Bổ Sung Từ Thực Tiễn Tòa Án Nhân Dân Tỉnh Bình Định
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ luật học
• Năm xuất bản: 2021
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1.1. NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ
• 1.1.1. Khái niệm trả hồ sơ để điều tra bổ sung
• 1.1.2. Đặc điểm trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm
• 1.1.3. Trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong xét xử vụ án hình sự và một số nguyên tắc tố tụng hình sự
• 1.1.4. Ý nghĩa của việc trả hồ sơ điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm
• 1.2. QUY ĐỊNH CỦA PHÁP LUẬT TỐ TỤNG HÌNH SỰ VỀ TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ VÀ THỰC TIỄN THI HÀNH TẠI TÒA ÁN NHÂN DÂN TỈNH BÌNH ĐỊNH
• 1.2.1. Quy định của pháp luật tố tụng hình sự về trả hồ sơ để điều tra bổ sung
• 1.2.2. Trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự từ thực tiễn Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định
• 1.3. CÁC YÊU CẦU VÀ GIẢI PHÁP NÂNG CAO CHẤT LƯỢNG TRẢ HỒ SƠ ĐIỀU TRA BỔ SUNG TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ
• 1.3.1. Các yêu cầu nâng cao chất lượng trả hồ sơ điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm vụ án hình sự
• 1.3.2. Các giải pháp nâng cao chất lượng trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ
• 1.1. Khái niệm trả hồ sơ để điều tra bổ sung
• 1.1.1. Khái niệm trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong tố tụng hình sự
• 1.1.2. Trả hồ sơ điều tra bổ sung trong tố tụng hình sự
• 1.2. Thẩm quyền trả hồ sơ điều tra bổ sung
• 1.3. Trả hồ sơ để điều tra bổ sung và cơ quan thụ lý vụ án tự mình bổ sung chứng cứ
• 1.4. Khái niệm trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Trả Hồ Sơ Điều Tra Bổ Sung Khái Niệm Ý Nghĩa

Trong quá trình tố tụng hình sự, các cơ quan như Cơ quan cảnh sát điều tra, Viện kiểm sát nhân dân, và Tòa án nhân dân phải tuân thủ nghiêm ngặt các thủ tục tố tụng để xác định sự thật khách quan của vụ án. Điều này nhằm đảm bảo giải quyết vụ án đúng pháp luật. Các cơ quan này có chức năng, nhiệm vụ và quyền hạn riêng, nhưng cần phối hợp và chế ước lẫn nhau để tránh chồng chéo và đảm bảo vụ án được giải quyết đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Thực tiễn cho thấy, không phải lúc nào việc điều tra, thu thập và đánh giá chứng cứ cũng đầy đủ, chính xác và đúng trình tự. Do đó, BLTTHS quy định về trả hồ sơ để điều tra bổ sung, giúp các cơ quan thực hiện chức năng tố tụng một cách chặt chẽ. Theo tác giả, “Trả hồ sơ để điều tra bổ sung là hoạt động tố tụng để cơ quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền khắc phục, bổ sung làm rõ thêm những chứng cứ quan trọng còn thiếu, hoặc phát hiện có vi phạm thủ tục tố tụng, nhằm giải quyết vụ án khách quan, đúng pháp luật, đảm bảo để không bỏ lọt tội phạm và không làm oan người vô tội”.

1.1. Định Nghĩa Trả Hồ Sơ Điều Tra Bổ Sung Trong Tố Tụng Hình Sự

Hiện nay, pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam chưa có định nghĩa chính thức về trả hồ sơ điều tra bổ sung. Điều 280 BLTTHS năm 2015 chỉ quy định căn cứ trả hồ sơ của Thẩm phán. TTLT số 02/2017 hướng dẫn các căn cứ trả hồ sơ theo Điều 280 và khoản 3 Điều 298 BLTTHS năm 2015 khi Thẩm phán chủ tọa phiên tòa quyết định trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Hội đồng xét xử quyết định trong giai đoạn xét xử tại phiên tòa. Việc trả hồ sơ nhằm bổ sung chứng cứ còn thiếu hoặc làm rõ vi phạm tố tụng, đảm bảo tính khách quan và đúng pháp luật của quá trình xét xử.

1.2. Thẩm Quyền Trả Hồ Sơ Điều Tra Bổ Sung Theo BLTTHS 2015

Theo BLTTHS năm 2015, thẩm quyền trả hồ sơ điều tra bổ sung thuộc về Viện kiểm sát trong giai đoạn truy tố, Thẩm phán trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, và Hội đồng xét xử trong giai đoạn xét xử. Viện kiểm sát ra quyết định trả hồ sơ theo Điều 245 BLTTHS khi hồ sơ thiếu chứng cứ, có căn cứ khởi tố thêm tội phạm, có đồng phạm chưa bị khởi tố, hoặc có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Thẩm phán ra quyết định trả hồ sơ theo Điều 280 BLTTHS khi thiếu chứng cứ, có căn cứ cho rằng bị can còn hành vi phạm tội khác, có đồng phạm khác, hoặc có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng.

1.3. Phân Biệt Trả Hồ Sơ và Tự Bổ Sung Chứng Cứ Vụ Án Hình Sự

Viện kiểm sát, với vai trò thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, có thể tự mình điều tra bổ sung chứng cứ hoặc trả hồ sơ điều tra bổ sung sau khi nhận hồ sơ từ Cơ quan cảnh sát điều tra. Tòa án có các phương án xử lý khác nhau khi việc điều tra chưa đầy đủ: trả hồ sơ nếu có căn cứ luật định, yêu cầu Viện kiểm sát bổ sung chứng cứ mà không cần trả hồ sơ, hoặc tự mình xác minh, thu thập chứng cứ trong trường hợp thiếu các chứng cứ không quan trọng, việc thu thập đơn giản. Nếu Viện kiểm sát có thể tự bổ sung chứng cứ theo quyết định trả hồ sơ của Tòa án, Viện kiểm sát tiến hành điều tra theo quy định. Nếu không thể tự bổ sung, Viện kiểm sát trả hồ sơ điều tra bổ sung đúng quy định.

II. Quy Định Pháp Lý Về Trả Hồ Sơ Điều Tra Bổ Sung Bình Định

Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, theo Điều 277 BLTTHS năm 2015, Thẩm phán nghiên cứu hồ sơ, giải quyết khiếu nại, yêu cầu của người tham gia tố tụng, và tiến hành các công việc cần thiết cho việc mở phiên tòa. Trong thời hạn luật định, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa phải ra một trong các quyết định, bao gồm trả hồ sơ điều tra để yêu cầu điều tra bổ sung. Việc này nhằm khắc phục, bổ sung và làm rõ thêm những chứng cứ quan trọng còn thiếu mà không thể bổ sung tại phiên tòa được, có căn cứ cho rằng ngoài hành vi mà Viện kiểm sát đã truy tố, bị can còn thực hiện hành vi khác mà BLHS quy định là tội phạm, hoặc có căn cứ cho rằng còn có đồng phạm khác hoặc có người khác thực hiện hành vi mà BLHS quy định là tội phạm liên quan đến vụ án nhưng chưa được khởi tố vụ án.

2.1. Căn Cứ Trả Hồ Sơ Điều Tra Bổ Sung Giai Đoạn Xét Xử Sơ Thẩm

Các căn cứ để trả hồ sơ điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm được quy định cụ thể tại Điều 280 BLTTHS năm 2015. Các căn cứ này bao gồm: thiếu chứng cứ quan trọng không thể bổ sung tại phiên tòa, có dấu hiệu bị cáo còn thực hiện hành vi phạm tội khác, có đồng phạm hoặc người khác liên quan đến vụ án chưa bị khởi tố, hoặc có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng. Việc xác định chính xác các căn cứ này là yếu tố then chốt để đảm bảo quyết định trả hồ sơ là hợp pháp và chính xác.

2.2. Thủ Tục Trả Hồ Sơ Điều Tra Bổ Sung Tại Tòa Án Nhân Dân Bình Định

Thủ tục trả hồ sơ điều tra bổ sung tại TAND tỉnh Bình Định tuân thủ theo quy định của BLTTHS và các văn bản hướng dẫn thi hành. Khi phát hiện các căn cứ trả hồ sơ, Hội đồng xét xử sẽ thảo luận và ra quyết định trả hồ sơ cho Viện kiểm sát. Quyết định này phải nêu rõ vấn đề cần điều tra bổ sung và được gửi kèm theo hồ sơ vụ án. Viện kiểm sát có trách nhiệm thực hiện điều tra bổ sung theo yêu cầu của Tòa án.

2.3. Vai Trò Của Thẩm Phán Trong Quyết Định Trả Hồ Sơ Vụ Án Hình Sự

Thẩm phán đóng vai trò quan trọng trong việc xem xét và quyết định trả hồ sơ điều tra bổ sung. Thẩm phán phải nghiên cứu kỹ lưỡng hồ sơ vụ án, đánh giá chứng cứ và xác định có đủ căn cứ để trả hồ sơ hay không. Quyết định của Thẩm phán phải dựa trên cơ sở pháp luật và đảm bảo tính khách quan, công bằng trong quá trình xét xử. Thẩm phán cũng có trách nhiệm giải thích rõ lý do trả hồ sơ trong quyết định để Viện kiểm sát thực hiện điều tra bổ sung hiệu quả.

III. Thực Trạng Trả Hồ Sơ Điều Tra Bổ Sung Tòa Án Bình Định

Thực tiễn tại Tòa án nhân dân tỉnh Bình Định cho thấy, việc trả hồ sơ để điều tra bổ sung là một hoạt động tố tụng thường xuyên xảy ra. Tuy nhiên, vẫn còn tồn tại những hạn chế và khó khăn trong quá trình thực hiện. Một số nguyên nhân dẫn đến việc trả hồ sơ bao gồm: chất lượng điều tra ban đầu chưa cao, việc thu thập chứng cứ chưa đầy đủ, hoặc có sai sót trong quá trình tố tụng. Điều này ảnh hưởng đến tiến độ giải quyết vụ án và gây tốn kém chi phí tố tụng.

3.1. Thống Kê Số Lượng Vụ Án Trả Hồ Sơ Điều Tra Bổ Sung 2016 2020

Thống kê số vụ án TAND tỉnh Bình Định đã thụ lý, xét xử và trả hồ sơ cho Viện kiểm sát để điều tra bổ sung từ năm 2016 đến năm 2020 cho thấy tỷ lệ trả hồ sơ có xu hướng biến động. Việc phân tích số liệu này giúp đánh giá hiệu quả công tác điều tra, truy tố và xét xử, đồng thời xác định những vấn đề cần cải thiện.

3.2. Phân Tích Nguyên Nhân Trả Hồ Sơ Điều Tra Bổ Sung Tại Bình Định

Các nguyên nhân chính dẫn đến việc TAND tỉnh Bình Định trả hồ sơ điều tra bổ sung bao gồm: thiếu chứng cứ quan trọng, có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm, vi phạm thủ tục tố tụng, hoặc có mâu thuẫn trong lời khai của các bên liên quan. Việc xác định rõ nguyên nhân giúp đưa ra các giải pháp khắc phục hiệu quả.

3.3. Đánh Giá Ảnh Hưởng Của Việc Trả Hồ Sơ Đến Tiến Độ Xét Xử

Việc trả hồ sơ điều tra bổ sung có thể làm chậm tiến độ xét xử vụ án, gây ảnh hưởng đến quyền lợi của các bên liên quan. Tuy nhiên, việc này là cần thiết để đảm bảo tính khách quan, công bằng và đúng pháp luật của quá trình xét xử. Cần có các giải pháp để giảm thiểu thời gian điều tra bổ sung và đảm bảo tiến độ xét xử.

IV. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Trả Hồ Sơ Điều Tra Bổ Sung

Để nâng cao chất lượng trả hồ sơ điều tra bổ sung trong xét xử hình sự tại Bình Định, cần có các giải pháp đồng bộ từ việc nâng cao năng lực cán bộ, hoàn thiện quy trình tố tụng, đến tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng. Các giải pháp này nhằm đảm bảo việc trả hồ sơ là chính xác, hợp pháp và hiệu quả, góp phần vào việc xét xử đúng người, đúng tội, đúng pháp luật.

4.1. Đào Tạo Bồi Dưỡng Nâng Cao Năng Lực Cán Bộ Tố Tụng

Nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ cho Thẩm phán, Kiểm sát viên và Điều tra viên là yếu tố quan trọng để giảm thiểu sai sót trong quá trình điều tra, truy tố và xét xử. Cần có các chương trình đào tạo, bồi dưỡng thường xuyên, cập nhật kiến thức pháp luật và kỹ năng nghiệp vụ.

4.2. Hoàn Thiện Quy Trình Tố Tụng Đảm Bảo Tính Minh Bạch

Rà soát, sửa đổi, bổ sung các quy định của pháp luật tố tụng hình sự để đảm bảo tính chặt chẽ, rõ ràng và minh bạch. Tăng cường kiểm tra, giám sát việc tuân thủ quy trình tố tụng để phát hiện và xử lý kịp thời các sai phạm.

4.3. Tăng Cường Phối Hợp Giữa Các Cơ Quan Tiến Hành Tố Tụng

Tăng cường trao đổi thông tin, phối hợp chặt chẽ giữa Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát và Tòa án trong quá trình giải quyết vụ án. Tổ chức các cuộc họp liên ngành để giải quyết các vướng mắc, khó khăn trong quá trình tố tụng.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu Về Trả Hồ Sơ Bình Định

Nghiên cứu này cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc hoàn thiện pháp luật tố tụng hình sự và nâng cao chất lượng xét xử tại TAND tỉnh Bình Định. Kết quả nghiên cứu có thể được sử dụng để xây dựng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, cũng như để đánh giá hiệu quả công tác của các cơ quan tiến hành tố tụng.

5.1. Đề Xuất Kiến Nghị Hoàn Thiện Pháp Luật Tố Tụng Hình Sự

Trên cơ sở kết quả nghiên cứu, đề xuất các kiến nghị cụ thể để sửa đổi, bổ sung các quy định của BLTTHS và các văn bản hướng dẫn thi hành, nhằm khắc phục những bất cập, hạn chế trong quy định về trả hồ sơ điều tra bổ sung.

5.2. Xây Dựng Chương Trình Đào Tạo Bồi Dưỡng Cán Bộ Tố Tụng

Sử dụng kết quả nghiên cứu để xây dựng các chương trình đào tạo, bồi dưỡng cán bộ Tòa án, Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra, tập trung vào các kỹ năng thu thập, đánh giá chứng cứ, áp dụng pháp luật và giải quyết các tình huống thực tế.

5.3. Đánh Giá Hiệu Quả Công Tác Của Các Cơ Quan Tố Tụng

Sử dụng các tiêu chí đánh giá dựa trên kết quả nghiên cứu để đánh giá hiệu quả công tác của các cơ quan tiến hành tố tụng, đặc biệt là trong việc giải quyết các vụ án hình sự. Từ đó, có các biện pháp khen thưởng, kỷ luật phù hợp.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Chất Lượng Trả Hồ Sơ Bình Định

Việc nâng cao chất lượng trả hồ sơ điều tra bổ sung là một nhiệm vụ quan trọng trong công cuộc cải cách tư pháp, góp phần vào việc xây dựng một nền tư pháp công bằng, minh bạch và hiệu quả. Với sự nỗ lực của các cơ quan tiến hành tố tụng và sự quan tâm của toàn xã hội, chất lượng trả hồ sơ điều tra bổ sung tại Bình Định sẽ ngày càng được nâng cao, đáp ứng yêu cầu của công cuộc đấu tranh phòng chống tội phạm và bảo vệ quyền con người.

6.1. Tóm Tắt Các Giải Pháp Chính Để Nâng Cao Chất Lượng

Tóm tắt lại các giải pháp chính đã được đề xuất trong nghiên cứu, bao gồm: nâng cao năng lực cán bộ, hoàn thiện quy trình tố tụng, tăng cường phối hợp giữa các cơ quan tiến hành tố tụng và ứng dụng công nghệ thông tin vào hoạt động tố tụng.

6.2. Triển Vọng Phát Triển Của Công Tác Xét Xử Hình Sự Tại Bình Định

Đánh giá triển vọng phát triển của công tác xét xử hình sự tại Bình Định trong tương lai, với sự chú trọng vào việc nâng cao chất lượng xét xử, đảm bảo quyền con người và tăng cường tính minh bạch, công khai trong hoạt động tố tụng.

6.3. Kêu Gọi Sự Tham Gia Của Xã Hội Vào Giám Sát Hoạt Động Tố Tụng

Kêu gọi sự tham gia của xã hội vào việc giám sát hoạt động tố tụng, góp phần đảm bảo tính khách quan, công bằng và đúng pháp luật của quá trình xét xử. Tăng cường vai trò của báo chí, truyền thông trong việc phản ánh và giám sát hoạt động tố tụng.

Trích đoạn nội dung tài liệu

CHƯƠNG 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ TRẢ HỒ SƠ ĐỂ ĐIỀU TRA BỔ SUNG TRONG GIAI ĐOẠN XÉT XỬ SƠ THẨM VỤ ÁN HÌNH SỰ 1. Khái niệm trả hồ sơ để điều tra bổ sung 1. Khái niệm trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong tố tụng hình sự 1. Trả hồ sơ điều tra bổ sung trong tố tụng hình sự Trong quá trình điều tra, truy tố, xét xử, các cơ quan tiến hành tố tụng gồm Cơ quan cảnh sát điều tra, Viện kiểm sát nhân dân, Tòa án nhân dân tuân thủ thực hiện chặt chẽ các trình tự thủ tục tố tụng nhằm xác định sự thật khách quan của vụ án, giải quyết vụ án đúng quy định pháp luật.

Cơ quan cảnh sát điều tra, VKSND, TAND đều có chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn nhất định. Tuy nhiên, các cơ quan này phải có mối quan hệ phối hợp, chế ước lẫn nhau trong quá trình giải quyết vụ án để không bị chồng chéo, vụ án được giải quyết đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Trong thực tiễn, không phải ở giai đoạn tố tụng nào việc điều tra, thu thập và đánh giá chứng cứ cũng đầy đủ, chính xác và đúng trình tự thủ tục luật định. Vì vậy BLTTHS quy định một số điều luật về trả hồ sơ để điều tra bổ sung để các cơ quan tiến hành tố tụng căn cứ vào đó mà thực hiện chức năng, nhiệm vụ tố tụng của mình một cách chặt chẽ.

Trong pháp luật tố tụng hình sự Việt Nam hiện nay không có khái niệm trả hồ sơ để điều tra bổ sung. Điều 280 BLTTHS năm 2015 chỉ quy định căn cứ trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Thẩm phán; TTLT số 02/2017 hướng dẫn các căn cứ trả hồ sơ để điều tra bổ sung quy định tại Điều 280 và khoản 3 Điều 298 BLTTHS năm 2015 khi Thẩm phán chủ tọa phiên tòa quyết định trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Hội đồng xét xử quyết định trong giai đoạn xét xử tại phiên tòa [40, tr. Theo tác giả: “Trả hồ sơ để điều tra bổ sung là hoạt động tố tụng để cơ 7 quan tiến hành tố tụng có thẩm quyền khắc phục, bổ sung làm rõ thêm những chứng cứ quan trọng còn thiếu, hoặc phát hiện có vi phạm thủ tục tố tụng, nhằm giải quyết vụ án khách quan, đúng pháp luật, đảm bảo để không bỏ lọt tội phạm và không làm oan người vô tội”. Thẩm quyền trả hồ sơ điều tra bổ sung Theo quy định của BLTTHS năm 2015, nếu vụ án đang trong giai đoạn truy tố thì thẩm quyền trả hồ sơ điều tra bổ sung thuộc Viện kiểm sát; nếu vụ án trong giai đoạn chuẩn bị xét xử thì thẩm quyền trả hồ sơ để điều tra bổ sung thuộc Thẩm phán; nếu vụ án trong giai đoạn xét xử thì thuộc thẩm quyền của Hội đồng xét xử.

Trong giai đoạn truy tố, Viện kiểm sát ra quyết định trả hồ sơ vụ án theo Điều 245 BLTTHS, yêu cầu cơ quan điều tra bổ sung khi thuộc một trong các trường hợp: hồ sơ vụ án còn thiếu chứng cứ để chứng minh một trong những vấn đề quy định tại Điều 85 của BLTTHS mà Viện kiểm sát không thể tự mình bổ sung được; có căn cứ khởi tố bị can về một hay nhiều tội phạm khác; có người đồng phạm hoặc người phạm tội khác liên quan đến vụ án nhưng chưa được khởi tố bị can; có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng [31, tr. Viện kiểm sát ra quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn truy tố nhằm khắc phục sai sót trong quá trình điều tra, qua đó có thể đủ căn cứ truy tố một người trước Tòa án. Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, sau khi nghiên cứu hồ sơ, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa ra quyết định trả hồ sơ cho Viện kiểm sát để điều tra bổ sung theo Điều 280 BLTTHS, khi thuộc một trong các trường hợp: Khi thiếu những chứng cứ dùng để chứng minh một trong những vấn đề quy định tại Điều 85 của BLTTHS mà không thể bổ sung tại phiên tòa được; có căn cứ cho rằng ngoài hành vi mà Viện kiểm sát đã truy tố, bị can còn thực hiện hành vi khác mà BLHS quy định là tội phạm; có căn cứ cho rằng còn có đồng phạm khác hoặc có người khác thực hiện hành vi mà BLHS quy định là tội 8 phạm liên quan đến vụ án nhưng chưa được khởi tố vụ án, khởi tố bị can; việc khởi tố, điều tra, truy tố vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng [31, tr. Trong giai đoạn chuẩn bị xét xử, Thẩm phán ra quyết định trả hồ sơ để điểu tra bổ sung, trong quyết địnhtrả hồ sơ để điều tra bổ sung phải ghi rõ vấn đề nào cần phải điều tra bổ sung và gửi cho Viện kiểm sát kèm theo hồ sơ vụ án.

Trong giai đoạn xét xử tại phiên tòa, Hội đồng xét xử thông qua việc xét hỏi kiểm tra, đánh giá chứng cứ, tranh luận tại phiên tòa nếu phát hiện có những căn cứ tại khoản 1 Điều 280 BLTTHS, đó là khi: thiếu những chứng cứ dùng để chứng minh một trong những vấn đề quy định tại Điều 85 của BLTTHS mà không thể bổ sung tại phiên tòa được; có căn cứ cho rằng ngoài hành vi mà Viện kiểm sát đã truy tố, bị cáo còn thực hiện hành vi khác mà BLHS quy định là tội phạm; có căn cứ cho rằng còn có đồng phạm khác hoặc có người khác thực hiện hành vi mà BLHS quy định là tội phạm liên quan đến vụ án nhưng chưa được khởi tố vụ án, khởi tố bị can; việc khởi tố, điều tra, truy tố vi phạm nghiêm trọng về thủ tục tố tụng … mà không thể khắc phục tại phiên tòa thì Hội đồng xét xử vào phòng nghị án thảo luận và ra quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung cho Viện kiểm sát. Trả hồ sơ để điều tra bổ sung và cơ quan thụ lý vụ án tự mình bổ sung chứng cứ Là cơ quan thực hành quyền công tố và kiểm sát điều tra, sau khi nhận hồ sơ cùng đề nghị truy tố của Cơ quan cảnh sát điều tra, Viện kiểm sát có thể tự mình thực hiện các hoạt động điều tra để bổ sung chứng cứ hoặc trả hồ sơ điều tra bổ sung. Đối với Toà án, sau khi thụ lý hồ sơ vụ án, nếu việc điều tra chưa đầy đủ, Toà án có các phương án khác nhau để xử lý: 1/ Trả hồ sơ để điều tra bổ sung nếu có căn cứ luật định; 2/ Yêu cầu Viện kiểm sát bổ sung chứng cứ mà không cần trả hồ sơ; 3/ Tự mình xác minh, thu thập chứng cứ trong trường hợp thiếu các chứng cứ không phải là quan trọng, việc thu thập đơn giản. 9 Trong trường hợp quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Tòa án có căn cứ mà Viện kiểm sát có thể tự bổ sung được, thì Viện kiểm sát tiến hành điều tra theo quy định tại khoản 2 và khoản 3 Điều 236, khoản 1 Điều 246 của BLTTHS năm 2015; trường hợp không thể tự mình bổ sung được thì Viện kiểm sát căn cứ vào các khoản 5 Điều 236, khoản 1 Điều 246 của BLTTHS năm 2015 để trả hồ sơ điều tra bổ sung đúng quy định, đó là ra quyết định trả hồ sơ và chuyển quyết định kèm hồ sơ vụ án cho Cơ quan cảnh sát điều tra.

Trong trường hợp Viện kiểm sát cho rằng quyết định trả hồ sơ để điều tra bổ sung của Tòa án không có căn cứ theo quy định tại các điều 3, 5 và 6 của TTLT số 02/2017, thì Viện kiểm sát có văn bản nêu rõ lý do giữ nguyên quyết định truy tố và chuyển lại hồ sơ cho Tòa án để đưa vụ án ra xét xử theo quy định tại Điều 246 và khoản 3 Điều 280 của BLTTHS năm 2015. Khái niệm trả hồ sơ để điều tra bổ sung trong giai đoạn xét xử sơ thẩm Căn cứ vào Điều 277 BLTTHS năm 2015 về thời hạn chuẩn bị xét xử , Thẩm phán nghiên cứu hồ sơ; giải quyết các khiếu nại và yêu cầu của những người tham gia tố tụng, tiến hành những việc khác cần thiết cho việc mở phiên tòa. Trong thời hạn luật định, thẩm phán chủ tọa phiên tòa phải ra một trong các quyết định: - Trả hồ sơ điều tra để yêu cầu điều tra bổ sung: để khắc phục, bổ sung và làm rõ thêm những chứng cứ quan trọng còn thiếu mà không thể bổ sung tại phiên tòa được, có căn cứ cho rằng ngoài hành vi mà Viện kiểm sát đã truy tố, bị can còn thực hiện hành vi khác mà BLHS quy định là tội phạm, hoặc có căn cứ cho rằng còn có đồng phạm khác hoặc có người khác thực hiện hành vi mà BLHS quy định là tội phạm liên quan đến vụ án nhưng chưa được khởi tố vụ án, khởi tố bị can, có vi phạm nghiêm trọng thủ tục tố tụng, nhằm tìm ra sự thật khách quan của vụ án, tránh bỏ lọt tội phạm cũng như làm oan người vô tội. 10 - Tạm đình chỉ hoặc đình chỉ vụ án: Tạm đình chỉ vụ án: Thẩm phán chủ tọa phiên tòa ra quyết định tạm đình chỉ vụ án khi thuộc một trong các trường hợp: có căn cứ quy định tại điểm b và điểm c khoản 1 Điều 229 BLTTHS; Không biết rõ bị can, bị cáo đang ở đâu mà đã hết thời hạn chuẩn bị xét xử; trường hợp này phải yêu cầu Cơ quan điều tra ra quyết định truy nã bị can, bị cáo trước khi tạm đình chỉ vụ án; Chờ kết quả xử lý văn bản pháp luật mà Tòa án kiến nghị.

Đình chỉ vụ án: Những vụ án về các tội phạm được quy định tại khoản 1 các điều 134, 135, 136, 138, 139, 141, 143, 155, 156 và 226 của BLHS khi không có yêu cầu khởi tố của bị hại hoặc người đại diện của bị hại là người dưới 18 tuổi, người có nhược điểm về tâm thần hoặc thể chất hoặc đã chết. - Đưa vụ án ra xét xử: để xem xét, đánh giá thực chất vụ án, đồng thời trên cơ sở kết quả tranh tụng công khai và dân chủ ra phán xét về tính chất, mức độ nguy hiểm của hành vi tội phạm, nhân thân người phạm tội, các tình tiết tăng nặng, giảm nhẹ từ đó ra bản án hình sự một cách chính xác, công minh, có căn cứ và đảm bảo sức thuyết phục, đúng người, đúng tội, đúng pháp luật. Trước khi đưa vụ án hình sự ra xét xử, Thẩm phán chủ tọa phiên tòa; thành viên Hội đồng xét xử phải nghiên cứu kỹ hồ sơ vụ án hình sự.