HƢỚNG DẪN THỰC TẾ DÀNH CHO TRỌNG TÀI QUỐC GIA CAO CẤP HƢỚNG DẪN THỰC TẾ DÀNH CHO TRỌNG TÀI QUỐC GIA CAO CẤP Quyển sách này được biên soạn để giúp cho các giảng viên của UCI trong việc tiếp tục đào tạo các trọng tài quốc gia cao cấp. Quyển sách này không phải là một quyển sách luật, mà đúng như tên gọi của nó, đây là những hướng dẫn thực tế (phương pháp trọng tài) đối với những bài tập theo trình tự nhằm giám sát các yêu cầu thể thao của các cuộc đua xe đạp đường trường. Các thông tin trong cuốn sách miêu tả nội dung giảng dạy và kiểm tra đối với các trọng tài quốc gia cao cấp. Các giảng viên của UCI có thể sử dụng các thông tin trong cuốn sách như những thông tin hướng dẫn của quá trình giảng dạy.
Cuốn sách này cũng cung cấp cho các trọng tài, những người muốn đánh giá lại khả năng kiểm soát thể thao của mình đối với cả về phương pháp cũng như tinh thần mà một trọng tài cần thể hiện trong quá trình làm việc và hợp tác với các bên khác nhau tham gia vào quá trình tổ chức một giải xe đạp. Cuốn sách này được viết dựa trên cuốn “Phương pháp trọng tài xe đạp đường trường” do UCI phát hành năm 2001. UCI xin được gửi lời cảm ơn đến những người đã giúp chúng tôi hoàn thành cuốn sách này. Ban Thể thao và Kỹ thuật UCI Được sự cho phép của UCI, Liên đoàn Xe đạp - Mô tô thể thao Việt Nam đã biên dịch tài liệu này sang tiếng Việt với mong muốn nâng cao trình độ của các trọng tài xe đạp Việt Nam, đồng thời tạo điều kiện tham khảo cho những người yêu xe đạp.
Nguyễn Ngọc Vũ, Phó Tổng thƣ ký Liên đoàn Xe đạp - Mô tô thể thao Việt Nam HƢỚNG DẪN THỰC TẾ DÀNH CHO TRỌNG TÀI QUỐC GIA CAO CẤP MỤC LỤC Phần I: Những quy định chung 1. Sơ đồ bộ máy của UCI 2. Kế hoạch làm việc của trọng tài xe đạp 3. Quy định về đạo đức nghề nghiệp 4.
Các điều luật chung 5. Phát hành thẻ - Hạng của VĐV 6. Ban Trọng tài và phân công nhiệm vụ 7. Thủ tục hành chính và kỹ thuật của người tổ chức 8.
Hướng dẫn kỹ thuật của mỗi cuộc đua Phần II: Kiểm tra và mỗi cuộc họp trƣớc mỗi giải đấu 9. Thu thập và chuẩn bị thông tin liên quan đến giải đấu 10. Liên hệ với người tổ chức 11. Buổi họp kỹ thuật Phần III: Thực hiện việc giám sát thể thao trong suốt quá trình thi đấu 12.
Tổ chức việc giám sát thể thao trước khi bắt đầu cuộc đua 13. Vị trí của các phương tiện tham gia đoàn đua dưới sự giám sát về thể thao 14. Điều hành thể thao của cuộc đua (Các tình huống thi đấu – Biểu đồ) 15. Sự tôn trọng các điều lệ thi đấu đối với các phóng viên 16.
Các điểm đặc biệt trong việc kiểm soát tính thể thao 17. Giai đoạn cuối của cuộc đua và kết thúc 18. Hoạt động của trung tâm điều hành của cuộc đua tại đích Phần IV: Đua mở màn và các cuộc đua tính giờ 19. Các quy định riêng và cách tổ chức đua tính giờ 20.
Thủ tục kiểm soát tính thể thao đối đua tính giờ Phần V: Trang thiết bị và trang phục 21. Trang thiết bị 22. Kiểm tra trang phục thi đấu Phần VI: Kiểm tra Doping 23. Chương trình kiểm tra Doping 24.
Kế hoạch đối với các chi tiết cần kiểm tra Phần VII: Cơ sở của việc tính toán dùng cho trọng tài bấm giờ HƢỚNG DẪN THỰC TẾ DÀNH CHO TRỌNG TÀI QUỐC GIA CAO CẤP PHẦN I: NHỮNG QUY ĐỊNH CHUNG 1. Sơ đồ bộ máy của UCI Mỗi trọng tài xe đạp quốc gia cao cấp cần biết về UCI và nhiệm vụ của UCI. Liên đoàn Xe đạp Quốc tế (UCI) là một liên đoàn quốc tế về xe đạp được Ủy ban Olympic Quốc tế (IOC) công nhận. UCI được thành lập năm 1990 tại Paris.
Trụ sở hiện tại của UCI được đặt tại Trung tâm Xe đạp thế giới, Aigle, Thụy Sỹ. UCI hiện đang quản lý và phát triển 8 loại hình xe đạp trên toàn thế giới bao gồm: Đường trường, Trong sân, Địa hình, BMX, Việt dã, Trình diễn, Trong nhà và Xe đạp cho mọi người cũng như xe đạp cho người khuyết tật. Nhiệm vụ chung của UCI: Nhiệm vụ của UCI là phát triển và thúc đẩy xe đạp, trong sự phối hợp với các Liên đoàn quốc gia, như các cuộc thi đấu với các giá trị liên quan (nỗ lực, khỏe mạnh và chơi đẹp), như các hành động thể hiện sức khỏe tốt và cũng như là một phương tiện giao thông thân thiện với môi trường. Cụ thể, UCI hiện: + Tổ chức các Giải vô địch thế giới và Cúp Thế giới.
+ Cộng tác với IOC tổ chức các nội dung thi đấu xe đạp tại các kỳ Thế Vận Hội. + Xây dựng lịch thi đấu xe đạp quốc tế. + Ban hành luật thi đấu của các loại hình xe đạp. + Phát triển các loại hình thi đấu xe đạp trên toàn thế giới.
+ Tổ chức các chương trình giáo dục. + Chống lại việc sử dụng chất kích thích. UCI hiện là đại diện cho quyền lợi của trên 170 Liên đoàn Quốc gia, 5 Liên đoàn châu lục, 1.000 VĐV có thẻ, hàng triệu người tập luyện xe đạp thường xuyên và hơn 1 tỷ người sử dụng xe đạp. Để thực hiện nhiệm vụ này, UCI đang được hỗ trợ bởi các tiểu ban hành chính, trong khi vẫn tôn trọng giá trị liên quan đến tài sản của xe đạp: + Cung cấp các kỹ năng và dịch vụ đối với các Liên đoàn Quốc gia và các tổ chức khác trong phong trào xe đạp, + Hỗ trợ các hoạt động giáo dục và phát triển, + Đáp ứng các yêu cầu của VĐV thông qua các sáng kiến về vật chất và tinh thần, + Đại diện cho xe đạp trong cộng đồng thể thao và xã hội, + Quy định tính thể thao của xe đạp và tổ chức giải Vô địch thế giới, Cúp Thế giới và các nội dung thi đấu xe đạp tại Thế Vận Hội.
HƢỚNG DẪN THỰC TẾ DÀNH CHO TRỌNG TÀI QUỐC GIA CAO CẤP Những bộ phận chính của UCI: Đại hội: là hội đồng quản lý tối cao. Đại diện của các Liên đoàn Quốc gia thành viên tham dự Đại hội hàng năm. Đại hội sẽ lựa chọn Ban Điều hành và Ban Điều hành được ủy quyền chịu trách nhiệm điều hành UCI. Ban Quản lý: Bộ phận ra quyết định.
Gồm 15 thành viên được bầu lên, Ban Quản lý gánh vác trách nhiệm và quyền lợi rất lớn cho phép họ quyết định ngay các hành động cần thiết như kết quả của các sự kiện. Ban Quản lý thực hiện quyền lực linh hoạt và nhanh. Ban Hành chính: Là bộ phận thực hiện. Ban Hành chính phối hợp với các cán bộ của UCI tại trụ sở chính.
Các cán bộ của UCI thường là những nhà chuyên môn hoặc các cựu VĐV. Ban Hành chính có trách nhiệm thực hiện các nhiệm vụ do Ban Quản lý quyết định. HƢỚNG DẪN THỰC TẾ DÀNH CHO TRỌNG TÀI QUỐC GIA CAO CẤP BỘ MÁY TỔ CHỨC CỦA UCI: ĐẠI HỘI BAN QUẢN LÝ BAN THƯỜNG VỤ CADF WCC GCP CÁC Quỹ phòng Trung tâm Xe CHỦ TỊCH Thúc đẩy xe TIỂU BAN chống Doping đạp Thế giới đạp toàn cầu QUẢN LÝ CHUNG THỂ THAO VÀ SỰ KIỆN VÀ QUẢN TRỊ DỊCH VỤ KỸ THUẬT TIẾP THỊ HƢỚNG DẪN THỰC TẾ DÀNH CHO TRỌNG TÀI QUỐC GIA CAO CẤP 2. Cấp độ làm việc của trọng tài xe đạp Điều lệ thi đấu không thể hiện hết tất cả các khía cạnh liên quan đến chức năng của trọng tài do đó mỗi trọng tài cần xây dựng cho mình tầm ảnh hưởng trong quá trình làm việc ở mỗi tầm giải đấu đối với các bên khác nhau tham gia cuộc đua.
Biểu đồ dưới đây thể hiện các cấp độ của trọng tài và các quy định liên quan: LIÊN ĐOÀN QUỐC GIA Trọng tài: - Địa phương: huấn luyện, công nhận, - Quốc gia: Chỉ định, bổ nhiệm theo các tiêu chuẩn quốc gia, - Quốc gia cao cấp (1) theo các tiêu chuẩn của UCI. TRỌNG TÀI QUỐC TẾ UCI Công nhận, lựa chọn trước, huấn luyện, kiểm tra, bổ nhiệm theo Điều lệ của UCI YÊU CẦU CỦA TRỌNG TÀI QUỐC GIA CAO CẤP Là người mang thẻ: - Nhưng không phải là VĐV hoặc lãnh đội, hoặc là thành viên một Tiểu ban kỹ thuật của Liên đoàn, Giới hạn tuổi: - Theo quy định của Liên đoàn quốc gia, Hạng: - Tùy thuộc vào Liên đoàn quốc gia, Chức năng: - Do Liên đoàn Quốc gia bổ nhiệm thực hiện nhiệm vụ quốc gia, - Làm nhiệm vụ quốc tế khi được Liên đoàn Quốc gia cho phép, Nhiệm vụ: - Được bổ nhiệm là thành viên hoặc Trưởng ban trọng tài, Trách nhiệm: - Trưởng ban trọng tài gửi báo cáo về cuộc đua cho Liên đoàn. - Mặc đồng phục của Liên đoàn quốc gia. Tiền làm nhiệm vụ - Theo quy định của Liên đoàn quốc gia.
CÁC QUY ĐỊNH NGHỀ NGHIỆP Dưới đây là tập hợp các quy định về nhiều khía cạnh mà trọng tài phải thực hiện: - Về tổng quát: Các thủ tục cần thiết phải thực hiện trước, trong và sau giải. - Các mối quan hệ: Xác định trước vai trò của mình trong mối quan hệ với các bên tham gia giải. - Thái độ và giao tiếp: Có ý thức chịu trách nhiệm, tôn trong bản thân và các bên liên quan. (1) Các trọng tài quốc gia UCI giai đoạn 1979 – 1992, được công nhận theo đề nghị của Liên đoàn quốc gia.
Cách thức này lại được áp dụng trong năm 2011. HƢỚNG DẪN THỰC TẾ DÀNH CHO TRỌNG TÀI QUỐC GIA CAO CẤP 3. Quy định về trọng tài xe đạp: Tổng quát Trọng tài là vị trí với những đòi hỏi cao và nhạy cảm do yêu cầu quan hệ rộng với nhiều bên liên quan (Bàn tổ chức, VĐV, lãnh đội, phóng viên, người cung cấp dịch vụ). Mỗi bên lại có các nhu cầu khác nhau, đôi khi còn xảy ra sự bất đồng về quyền lợi.
Xuất phát từ lý do trên, mối quan hệ và các kỹ năng cá nhân luôn được đề cao, gồm: - Tâm lý: Khả năng khắc phục vấn đề, tìm ra giải pháp thông qua đối thoại Chú ý: Quan tâm đến các nhược điểm về tâm lý ít được thể hiện. - Cảm giác: Trực giác đối với tình huống và cách tình huống tiếp diễn. - Uy tín: Sử dụng sự nhiệt tình và tầm ảnh hưởng hướng tới những lợi ích chung. - Quyền lực: không phải là sự độc đoán.
Trong mọi tình huống, người trọng tài phải kiên quyết và sẵn sàng giúp đỡ. Điều này phụ thuộc vào kỹ năng và kinh nghiệm của mỗi trọng tài.