CHƯƠNG I. NHỮNG VAN DE CƠ BAN VE CHAT LƯỢNG PHAN TICH TAI CHINH CUA DOANH NGHIEP 1. Téng quan vé phan tich tai chinh 1. Khai niém phan tich tai chinh Phân tích tài chính là việc sử dụng tong thể các phương pháp phân tích dé nghiên cứu xu thế, mối liên hệ của các dữ liệu của doanh nghiệp trong thời gian hoạt động nhất định nham đánh giá kết quả kinh doanh, căn cứ vào đó nhà quản trị có thé đưa ra các quyết định tài chính quan trọng, chính xác trong hiện tại và tương lai.
Đối tượng và ý nghĩa của phân tích tài chính Đối tượng của phân tích tài chính là các mối quan hệ kinh tế phát sinh trong quá trình hình thành, phát triển và biến đổi vốn dưới các hình thức có liên quan trực tiếp đến hiệu quả sản xuất kinh doanh của doanh nghiệp, điển hình là các mối quan hệ tài chính: - _ Trong nội bộ doanh nghiệp - Doanh nghiệp và Nhà nước - _ Doanh nghiệp va thị trường tài chính - _ Doanh nghiệp và các thị trường khác Qua việc phân tích tình hình tài chính ta có thé đánh giá day đủ, chính xác tình hình phân phối, sử dụng và quản lý các nguồn vốn, vạch ra khả năng tiềm tàng về vốn của doanh nghiệp. Trên cơ sở đó đề ra biện pháp nâng cao hiệu quả sử dụng vốn. Mục tiêu phân tích tài chính doanh nghiệp Phân tích tài chính là mối quan tâm của nhiều nhóm đối tượng khác nhau, vậy nên việc tiến hành hoạt động phân tích là nhằm dé hướng đến mục tiêu riêng của mỗi nhóm, cụ thê: - Voi các nhà quản trị Việc thực hiện phân tích tài chính doanh nghiệp với các nhà quản trị được tiễn hành một cách thuận lợi hơn khi họ có nhiều lợi thế như nắm bắt đầy đủ thông tin, hiểu rõ doanh nghiệp. Ở góc độ quản trị, người phân tích hướng vào các tiêu chí đánh giá tình hình tài chính trong quá khứ và hiện tại, đồng thời hỗ trợ cho việc ra các quyết định tài chính của doanh nghiệp, là căn cứ cho việc lập kế hoạch tài chính ky sau.
- Voi các nhà đầu tư Nhà đầu tư có các nguồn thu nhập chính là tiền chia lợi tức cổ phan và giá trị tăng thêm của vốn đầu tư. Các khoản thu nhập này được quyết định bởi lợi nhuận của SV: Mai Văn Hiếu 2 Lớp: Tài chính doanh nghiệp 16A Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: Th.S Lê Thu Thủy doanh nghiệp trong hiện tại và tương lai. Vậy nên khi phân tích tài chính doanh nghiệp, tiêu chí mà các nhà đầu tư hướng đến chính là sự biến thiên của cô phiếu, khả năng sinh lời cũng như triển vọng của doanh nghiệp trong tương lai. - Voi chủ nợ (những người cho vay) Việc phân tích tài chính doanh nghiệp đóng vai trò quan trọng đối với người cho vay, giúp họ lường trước được khả năng trả nợ của khách hàng.
Điều này sẽ tác động lớn đến quyết định của chủ nợ đó là cho vay hay không cho vay, cho vay ngắn hạn hay dài hạn. Cùng với đó, các khoản vốn vay có kỳ hạn khác nhau cũng mang những đặc điểm khác nhau, dẫn đến sự khác biệt của kết quả mà hoạt động phân tích hướng đến: + Với những khoản cho vay ngắn hạn, hoạt động phân tích nhằm làm rõ khả năng thanh toán ngay của doanh nghiệp khi đến hạn trả nợ. + Với các khoản cho vay dài hạn, hoạt động phân tích giúp người cho vay tính toán được khả năng trả nợ, khả năng sinh lời trong tương lai từ các hoạt động kinh doanh của doanh nghiệp. Qua đây ta thấy phân tích tài chính doanh nghiệp là một công cụ hữu ích, dùng để xác định giá trị kinh tế của doanh nghiệp, đánh giá mặt mạnh, mặt yếu, giúp cho từng đối tượng lựa chọn và đưa ra được những quyét định tài chính phù hợp với mục dich của mình.
Quy trình phân tích tài chính doanh nghiệp 1. Thu thập thông tin Phân tích tài chính cần đến mọi nguồn thông tin có khả năng lý giải thực trạng sử dụng tài chính của doanh nghiệp, nhằm đưa ra các dự đoán tài chính tin cậy nhất. Những nguồn thông tin này không chỉ đến từ bên trong doanh nghiệp (các loại báo cáo tài chính, các thông tin quản lý.) mà còn bao gồm cả những thông tin bên ngoài như sự tăng trưởng của nền kinh tế, chính sách tài chính của Chính phủ, đối thủ cạnh tranh. Xử lý thông tin Xử ly thông tin là giai đoạn nhà phân tích đi sâu vào phân tích các thông tin đã thu thập được.
Họ tiến hành sắp xếp các thông tin theo những mục tiêu nhất định để thuận lợi cho việc tính toán và so sánh số liệu thu được, xác định, giải thích nguyên nhân dẫn đến các kết quả đã đạt được. Từ đó có những đánh giá về xu hướng thay đôi của kết quả, phục vụ cho quá trình dự đoán và quyết định. Ở bước phân tích này, người sử dụng thông tin thông qua các ứng dụng, các phương pháp xử lý thông tin khác nhau đưa ra kết quả phân tích phục vụ mục tiêu phân tích đã đặt ra. SV: Mai Văn Hiếu 3 Lớp: Tài chính doanh nghiệp 16A Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: Th.S Lê Thu Thủy 114.
Du báo và ra quyết định Từ những thông tin đã qua xử lý, người phân tích có thê đưa ra các ý kiến tư van giúp nhà quản trị ra quyết định dé phát triển công ty, phát huy điểm mạnh đồng thời khắc phục điểm yếu. Nhà đầu tư quyết định có nên mua hay bán cô phiếu của mình không? Các nhà cho vay đưa ra quyết định có nên cho doanh nghiệp vay hay không? Còn các nhà dau tư tiềm năng dựa trên cơ cấu vốn của doanh nghiệp và các dự báo về khả năng sinh lợi của công ty để đưa ra quyết định của mình. Cac phương pháp phân tích tài chính của doanh nghiệp 1. Phương pháp so sánh Phương pháp so sánh được sử dụng dé phân tích sự thay đổi của các khoản mục/ chỉ tiêu thông qua việc sử dụng báo cáo tài chính của nhiều năm liên tiếp: - Phân tích sự thay đổi qua thời gian 2-3 năm đối với các chỉ tiêu trong báo cáo tài chính.
- Phân tích xu hướng dài hạn, trên cơ sở so sánh số liệu các năm sau với năm gốc. Ưu điểm: Đơn giản, dễ sử dụng, có thể đánh giá được xu hướng biến động của các chỉ tiêu. Nhược diém: Không đánh giá được chất lượng thông tin dùng dé phân tích. Gém 3 loại: so sánh chuỗi thời gian, so sánh chéo theo thời điểm và phân tích kết hợp.
Phương pháp phân tích quy mô Là phương pháp thực hiện tính toán ty trọng cua các khoản mục/tài khoản chi tiết của báo cáo tài chính, kết hợp phân tích so sánh dé có kết quả tong quan về sự biến động của các khoản mục trên báo cáo tài chính. Đánh giá tính trọng yếu của từng khoản mục thành phân, so sánh tỷ trọng của các khoản mục tại các doanh nghiệp có khoản mục tổng quát khác nhau. Uu điểm: Dùng dé phân tích các nhân tô với 2 hay nhiều doanh nghiệp có cùng quy mô. Phương pháp phân tích tách đoạn (Dupont) Là kỹ thuật được sử dung dé phân tích mỗi liên hệ giữa các chỉ tiêu tài chính.
Nhờ sự phân tích mối liên kết này, chúng ta có thể tìm ra những nhân tố đã ảnh hưởng đến chỉ tiêu phân tích theo một trình tự nhất định. Uu diém: - Tính toán đơn giản - Kết hợp dé dàng hơn với các chính sách tài chính SV: Mai Văn Hiếu 4 Lớp: Tài chính doanh nghiệp 16A Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: Th.S Lê Thu Thủy - Giúp các cấp quản lý nhận thấy rõ ràng hơn bức tranh tài chính của doanh nghiệp, thuận lợi trong việc đưa ra các quyết sách vĩ mô. - Phụ thuộc chủ yếu vào nguồn số liệu đầu vào của các báo cáo tài chính, nghĩa là phụ thuộc vào phương pháp và giả định của kế toán đầu vào. - Không bao gồm chỉ phí vốn.
Nội dung phân tích tài chính của doanh nghiệp 1. Phân tích tình hình Tài sản — Nguồn vốn Thông tin và dữ liệu cần thiết phục vụ quá trình phân tích tình hình tài sản — nguồn vốn của doanh nghiệp là các số liệu trên bảng cân đối kế toán. Mục tiêu của việc phân tích này là nghiên cứu sự tương quan giữa tài sản và nguồn vốn thông qua nghiên cứu lượng, tỷ trọng, sự biến động của nguồn vốn và tài sản của doanh nghiệp qua các năm. Từ đó có sự nhìn nhận đúng đắn về tính hợp lý và sự hiệu quả của việc huy động các nguồn vốn đề thực hiện đầu tư, mua sắm.
Phân tích kết cấu tài sản —- nguồn vốn Các bước và nội dung phân tích: - Điều chỉnh bảng cân đối kế toán về dạng một phía theo hình thức bảng cân đối báo cáo. - Xác định số đầu kỳ, cuối ky theo lượng và tỷ trọng của từng loại so với tông số, so sánh và đưa ra nhận xét số liệu cuối kỳ so với đầu kỳ. - Phân tích, đánh giá thực trạng tài sản, nguồn vốn theo những tiêu thức nhất định của doanh nghiệp và của ngành kinh doanh. Mẫu bang phân tích kết cấu tài sản - nguồn vốn sea Dau nam Cuôi năm Cuôi năm/đầu năm Chỉ tiêu Lượng | Tỷ trọng | Lượng | Tytrong | Luong | Tỷ trọng Tài sản Nguôn vôn (Nguôn: Giáo trình Tài chính doanh nghiệp - ĐHKTQD) 1.
Phân tích diễn bién tạo nguồn von và sử dụng vốn. La việc xem xét và đánh giá sự thay đổi các chỉ tiêu cuối kỳ so với đầu kỳ trên bảng cân đôi kê toán vê von và cách thức sử dụng vôn của doanh nghiệp. SV: Mai Văn Hiếu 5 Lớp: Tài chính doanh nghiệp 16A Chuyên đề tốt nghiệp GVHD: Th.S Lê Thu Thủy Bảng 1-2. Bảng diễn biến và sử dụng vốn Chỉ tiêu Số tiền Tỷ trọng 1.
Sử dụng vốn Cộng sử dụng vôn 2. Tạo nguôn vôn Cộng tạo nguôn vôn (Nguôn: Giáo trình Tài chính doanh nghiệp — DHKTQD) Xác định tăng giảm vốn trong doanh nghiệp theo nguyên tắc dưới đây: - Sử dụng vốn: tăng tài sản và giảm vốn. - Tạo nguồn vốn: tăng vốn và giảm tài sản. - Tạo nguồn vốn và sử dụng vốn phải cân đối nhau.
Bản chất của việc tiễn hành phân tích là tìm ra sự thay đổi của các khoản mục trong bảng cân đối kế toán, điều này cho ta biết sự biến động của nguồn vốn, sự biến động này có hợp lý hay không, cách sử dụng nguồn vốn thế nào? Từ đó đưa ra các giải pháp khai thác và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn.