Chương 1: Cơ sở lý luận về nâng cao chất lượng NQT cấp trung trong doanh nghiệp; Chương 2: Thực trạng nâng cao chất lượng NQT cấp trung tại TCT May 10; Chương 3: Giải pháp nâng cao chất lượng NQT cấp trung tại TCT May 10. 9 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ NÂNG CAO CHẤT LƢỢNG NHÀ QUẢN TRỊ CẤP TRUNG TRONG DOANH NGHIỆP 1. Một số khái niệm cơ bản 1. Khái niệm nhà quản trị và nhà quản trị cấp trung Nhà quản trị Nhà quản trị là người làm việc trong tổ chức, có nhiệm vụ thực hiện chức năng quản trị trong phạm vi được phân công phụ trách, được giao nhiệm vụ điều khiển công việc của người khác và chịu trách nhiệm trước kết quả hoạt động của những người đó.
Nhà quản trị là người lập kế hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm tra con người, tài chính, vật chất và thông tin trong tổ chức sao cho có hiệu quả để giúp tổ chức đạt mục tiêu. Trong khuôn khổ của luận văn này, khái niệm nhà quản trị được hiểu như sau: “Nhà quản trị là những người có khả năng và nhiệm vụ điều khiển công việc của người khác. Họ là người tổ chức và thực hiện mọi hoạt động của quản trị. Các nhà quản trị sẽ tiến hành lập kế hoạch, tổ chức, chỉ đạo cũng như giám sát về sự phân bổ nguồn lực con người, tài chính.
để có thể đạt được các mục tiêu mà tổ chức đề ra”. Nhà quản trị cấp trung là những nhà quản trị ở cấp trung gian, đứng trên các nhà quản trị cấp cơ sở và ở dưới các nhà quản trị cấp cao. Họ cụ thể hoá các mục tiêu của cấp cao, thực hiện các kế hoạch và chính sách của tổ chức, họ vừa quản trị các quản trị viên cấp cơ sở vừa điều khiển các nhân viên khác. Họ là trưởng các phòng ban, giám đốc các xưởng sản xuất nhỏ, hay tổ trưởng tổ kỹ thuật.
Đây được xem là bộ phận trung gian liên kết các quản lý cấp cao với nhân viên cấp dưới. Trong doanh nghiệp, đội ngũ lao động được chia thành 2 loại là lao động trực tiếp và lao động gián tiếp. Bộ máy điều hành doanh nghiệp bao gồm các lao động gián tiếp, lao động quản lý. Những người tham gia chỉ huy trong bộ máy điều hành doanh nghiệp được gọi là nhà quản trị.
Nhà quản trị trong doanh nghiệp là những người làm việc trong các doanh nghiệp, điều khiển công việc của người khác và chịu trách nhiệm về những kết quả hoạt động của họ. Nhà quản trị là người lập kế 10 hoạch, tổ chức, lãnh đạo và kiểm soát con người, tài chính, vật chất, và thông tin một cách có hiệu quả để đạt được mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp. Đội ngũ các nhà lãnh đạo và kiểm soát con người, tài chính, vật chất, và thông tin một cách có hiệu quả để đạt được mục tiêu dài hạn của doanh nghiệp. Đội ngũ các nhà lãnh đạo, nhà quản trị kinh doanh có vai trò quyết định đến sự tồn tại và phát triển của doanh nghiệp.
Sự vững mạnh của lực lượng nhà quản trị trong doanh nghiệp là nguồn lực, tài sản vô hình quý giá của các doanh nghiệp trong thời đại hiện nay. Lực lượng nhà quản trị trong doanh nghiệp được chi theo ba nhóm dựa trên việc phân cấp nhà quản trị. Đó là: nhà quản trị viên cấp cao; nhà quản trị viên trung gian; nhà quản trị viên cấp cơ sở. Khái niệm được vận dụng trong luận văn này như sau: “nhà quản trị cấp trung là người nhận các chiến lược và chính sách chung từ nhà quản trị cấp cao rồi triển khai chúng thành các mục tiêu và kế hoạch chi tiết, cụ thể cho các quản trị viên cấp cơ sở và nhân viên thực hiện”.
Khái niệm chất lượng nhà quản trị cấp trung Theo tiêu chuẩn Việt Nam ISO 8402 thì “chất lượng là tập hợp các đặc tính của một thực tế (đối tượng) tạo cho thực tế đó có khả năng thỏa mãn những nhu cầu đã nêu ra hoặc nhu cầu tiềm ẩn”. Tổ chức quốc tế về tiêu chuẩn hóa ISO đã đưa ra khái niệm được chấp nhận và tương đối thống nhất: Chất lượng là khả năng tập hợp của các đặc tính của một sản phẩm, hệ thống hay quá trình để đáp ứng các yêu cầu của khách hàng và của các bên có liên quan (ISO 9001:2008). Trên quan điểm Marketing hiện đại, chất lượng được định nghĩa là sự phù hợp của sản phẩm với mục tiêu của người tiêu dùng. Theo từ điển Tiếng Việt của Viện nghiên cứu phát triển Giáo dục cho rằng: “Chất lượng là cái tạo nên phẩm chất, giá trị của một con người, sự vật, sự việc”.
TS Phùng Rân (2008) thì “Chất lượng nguồn nhân lực được đo bằng 2 tiêu chí bao gồm năng lực hoạt động và phẩm chất đạo đức của nguồn nhân lực”. Theo ông, năng lực hoạt động của con người có được thông qua giáo dục, đào tạo, cần có thời gian để năng lực đó được biểu hiện thông qua các học hàm, học vị, cấp bậc công việc, năng lực giải quyết các vấn đề trong công việc và cuộc sống. 11 Khái niệm này cho rằng chất lượng nguồn nhân lực là năng lực chuyên môn mà mỗi người có được do học tập, rèn luyện, có thể đạt được và có thể điều chỉnh trong quá trình trải nghiệm công việc thực tiễn. TS Vũ Thị Ngọc Phùng (2020) thì “Chất lượng nguồn nhân lực được đánh giá qua trình độ học vấn, chuyên môn, kỹ năng của NLĐ cũng như sức khỏe của họ”.
Hiệu lực và hiệu quả kinh doanh phản ánh tầm hạn quản lý và thể hiện ở giá trị gia tăng (lợi ích) doanh nghiệp thu được từ quá trình đầu tư của doanh nghiệp qua năng lực của nhà quản trị các cấp. Hiệu quả xuyên suốt và cuối cùng chính là lợi nhuận của doanh nghiệp, uy tín, vị thế của doanh nghiệp. Như vậy, chất lượng nhà quản trị không đơn giản là các thuộc tính có giá trị - tức có ích, mang lại hiệu lực, hiệu quả cho chính hoạt động chức năng của các nhà quản trị. Không như các nguồn nhân lực khác, do tầm quan trọng và tính nhạy cảm của nó, chất lượng nhà quản trị cấp trung còn là các tố chất tâm lý của bản thân các nhà quản trị cấp trung.
Đó là một đặc trưng của đội ngũ nhà quản trị nói chung và nhà quản trị cấp trung nói riêng. Vận dụng vào thực tế trong luận văn này, “Chất lượng nhà quản trị cấp trung là tập hợp các yếu tố phản ánh năng lực có thể đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ của họ bao gồm nhóm tiêu chí về thái độ, kiến thức và kỹ năng quản lý. Khái niệm nâng cao chất lượng nhà quản trị cấp trung Học thuyết nguồn lực con người của Adam Smith (nhà kinh tế học cổ điển người Anh) cho rằng “nguồn nhân lực là sự tích lũy những tài năng trong quá trình học tập, nghiên cứu hay học việc thường đòi hỏi phải đầu tư, đó là tư bản cố định kết tinh trong con người”. Trung tâm chất lượng giáo dục lực lượng Quốc gia EQW (Mỹ) đã tiến hành khảo sát qua điện thoại các chủ doanh nghiệp thuê từ 20 lao động trở lên trên phạm vi cả nước Mỹ, cho thấy: “Việc tăng số năm đi học của NLĐ trong doanh nghiệp sẽ đóng góp lớn hơn vào năng suất lao động so với tăng vốn hay tăng giờ làm việc”.
Hầu hết các nhà nghiên cứu trước đây đều nhận định, để nâng cao chất lượng nhân lực thì giáo dục, đào tạo là giải pháp thiết thực và có vai trò quan trọng. Ngày nay, thực tế phát triển doanh nghiệp cũng chứng tỏ việc đầu tư vào đào tạo phát 12 triẻn nhân lực là giải pháp nâng cao năng lực làm việc cho nhân lực, giúp tăng năng suất và chất lượng hiệu quả công việc. Như vậy, nâng cao chất lượng nhà quản trị cấp trung chính là các biện pháp cải thiện các nhóm tiêu chí về thái độ, kiến thức và kỹ năng quản lý. Nói một cách khái quát nhất, nâng cao chất lượng nhà quản trị cấp trung chính là quá trình tạo lập và sử dụng năng lực toàn diện con người vì sự tiến bộ kinh tế - xã hội và sự hoàn thiện bản thân của mỗi con người trong vai trò quản lý điều hành cấp trung gian.
Tiêu chí đánh giá chất lƣợng nhà quản trị cấp trung tại doanh nghiệp 1. Nhóm tiêu chí về thái độ 1. Chấp hành nội quy, quy chế làm việc Nội quy công ty được xem là một trong những văn bản thỏa thuận rất quan trọng giữa người sử dụng lao động và NLĐ được xác lập bằng văn bản. Nội quy, quy chế làm việc là những quy định về kỷ luật lao động mà tất cả mọi nhân sự phải thực hiện khi làm việc trong công ty; quy định việc xử lý đối với những ai có hành vi vi phạm kỷ luật lao động; quy định trách nhiệm vật chất đối với bất cứ ai vi phạm kỷ luật làm thiệt hại tài sản của công ty.
Việc đưa ra những nội quy, quy chế, quy ước nhằm mục đích tăng cường quản lý đối với cán bộ CNV trong từng công ty. Nhiều ngành, nghề, lĩnh vực đã xây dựng được các tiêu chuẩn về đạo đức nghề nghiệp và nội quy phù hợp đặc điểm tình hình cụ thể ở từng địa phương, từng lĩnh vực. Những quy định này càng chi tiết, càng sát thực, sẽ càng phát huy hiệu quả. Việc chấp hành nội quy được đánh giá bởi các tiêu chí: - Chấp hành sự phân công tác của cấp trên; - Tuân thủ giờ làm: đi sớm, về muộn, vắng mặt không lý do; - Tiết kiệm trong vận hành sản xuất, không gây lãng phí tài nguyên; - Báo cáo đầy đủ, trung thực, cung cấp thông tin chính xác, khách quan về những nội dung liên quan đến việc thực hiện chức trách, nhiệm vụ được giao và hoạt động của công ty với cấp trên khi được yêu cầu.
Tác phong, lề lối làm việc Tác phong là sự thể hiện ra bên ngoài của phong cách, tạo thành lề lối làm 13 việc, thói quen ứng xử, nề nếp sinh hoạt. Tác phong lề lối làm việc được định nghĩa là cách thức làm việc, ứng xử với những nét riêng, tạo nên đặc trưng của một cá nhân. Và từ mỗi các nhận sẽ xây dựng nên tác phong lề lối làm việc của cả một tập thể. Tác phong làm việc được đánh giá bằng các tiêu chí như: - Ăn mặc lịch sự, gọn gàng, sạch sẽ; - Có trách nhiệm với công việc; - Tác phong làm việc nhanh nhẹn, linh hoạt.
Tôn trọng đồng nghiệp và khách hàng Một môi trường làm việc tôn trọng lẫn nhau khiến nhân viên trung thành và cống hiến nhiều hơn.