Chương 1: Cơ sở lí luận về nâng cao chất lượng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Công ty TNHH Thương mại Hạnh Huyên. Chương 3: Một số giải pháp nâng cao chất lượng nguồn nhân lực tại Công ty TNHH Thương mại Hạnh Huyên. 8 CH¯¡NG 1: C¡ Sä LÝ LUÂN VÀ NÂNG CAO CHÂT L¯þNG NGUâN NHÂN LĀC TRONG DOANH NGHIàP 1.
Mßt sá khái niám có liên quan 1. Khái niệm nguồn nhân lực Cho đến nay, do xuất phát từ các cách tiếp cận khác nhau, nên vẫn có nhiều cách hiểu khác nhau khi bàn về khái niám nguồn nhân lực. Theo Liên Hÿp quốc, <Nguồn nhân lực là tất cÁ những kiến thức, kỹ năng, kinh nghiám, năng lực và tính sáng t¿o của con người có quan há tới sự phát triển của mßi cá nhân và của đất nước=. Như vậy, ở đây nguồn lực con người đưÿc coi như mát nguồn vốn bên c¿nh các lo¿i vốn vật chất khác: vốn tiền tá, công nghá, tài nguyên thiên nhiên.
Theo nghĩa ráng, nguồn nhân lực là nguồn cung cấp sức lao đáng cho sÁn xuất xã hái, cung cấp nguồn lực con người cho sự phát triển. Do đó, nhân lực bao gồm toàn bá dân cư có thể phát triển bình thường. Theo nghĩa hẹp, nguồn nhân lực là khÁ năng lao đáng của xã hái, là nguồn lực cho sự phát triển kinh tế – xã hái, bao gồm các nhóm dân cư trong đá tuổi lao đáng, có khÁ năng tham gia vào lao đáng, sÁn xuất xã hái, tức là toàn bá các cá nhân cā thể tham gia vào quá trình lao đáng, là tổng thể các yếu tố về thể lực, trí lực của họ đưÿc huy đáng vào quá trình lao đáng. Nguồn nhân lực đưÿc biểu hián trên hai mặt: • Về số lưÿng đó là tổng số những người trong đá tuổi lao đáng làm viác theo quy định của nhà nước và thời gian lao đáng có thể huy đáng đưÿc từ họ; • Về chất lưÿng, đó là sức khoẻ và trình đá chuyên môn, kiến thức và trình đá lành nghề của người lao đáng.
Nguồn lao đáng là tổng số những người trong đá tuổi lao đáng quy định đang tham gia lao đáng hoặc đang tích cực tìm kiếm viác làm. 9 Nguồn lao đáng cũng đưÿc hiểu trên mặt số lưÿng. Như vậy, có mát số đưÿc tính là nguồn nhân lực nhưng l¿i không phÁi là nguồn lao đáng, đó là: những người không có viác làm nhưng không tích cực tìm kiếm viác làm, tức là những người không có nhu cầu tìm viác làm, những người trong đá tuổi lao đáng quy định nhưng đang đi học. Trong thời đ¿i ngày nay, con người đưÿc coi là mát <tài nguyên đặc biát=, mát nguồn lực của sự phát triển kinh tế.
Bởi vậy, viác phát triển con người, phát triển nhân lực trở thành vấn đề chiếm vị trí trung tâm trong há thống phát triển các nguồn lực. Chăm lo đầy đủ đến con người là yếu tố bÁo đÁm chắc chắn nhất cho sự phồn vinh, thịnh vưÿng của mọi quốc gia. Đầu tư cho con người là đầu tư có tính chiến lưÿc, là cơ sở nền tÁng cho sự phát triển bền vững. Khái niệm chất lượng nguồn nhân lực Chất lưÿng nguồn nhân lực là bao gồm phẩm chất đ¿o đức, thể chất, năng lực và thẩm mỹ của con người, có Ánh hưởng quyết định đến viác hoàn thành những māc tiêu hián t¿i và tương lai của mßi tổ chức.
Xét dưới góc độ kinh tế, quá trình này đưÿc mô tÁ như sự đầu tư vốn đó mát cách hiáu quÁ vào sự phát triển của nền kinh tế và sự tích lũy vốn con người. Xét dưới góc độ chính trị - xã hội, chất lưÿng nguồn nhân lực là quá trình xây dựng mát lực lưÿng lao đáng trung thành, nghiêm túc chấp hành các chính sách, đường lối của ĐÁng và Nhà nước ta, đÁm bÁo về chất lưÿng và số lưÿng đồng thời lực lưÿng này đưÿc sử dāng có hiáu quÁ nhằm đáp ứng nhu cầu phát triển kinh tế - xã hái của Quốc gia, vùng lãnh thổ trong từng thời kỳ. Xét dưới góc độ cá nhân, chất lưÿng nguồn nhân lực là nâng cao sức khoẻ, tri thức, kỹ năng làm viác để thúc đẩy năng suất lao đáng dẫn đến tăng thu nhập và cÁi thián chất lưÿng cuác sống của xã hái. 10 Theo tác giÁ Vũ Thị Mai, chất lưÿng nguồn nhân lāc trong doanh nghiáp đưÿc hiểu Mức đá đáp ứng về khÁ năng làm viác của người lao đáng đối với yêu cầu công viác của tổ chức và đÁm bÁo cho tổ chức thực hián thắng lÿi māc tiêu và thỏa mãn cao nhất nhu cầu của người lao đáng.
Theo tác giÁ Theo Mai Quốc Chánh, chất lưÿng nguồn nhân lực đưÿc xem xét trên các mặt: Trình đá chuyên môn, trình đá văn hóa, trình đá sức khỏe và năng lực phẩm chất của người lao đáng. Như vậy, viác đánh giá chất lưÿng nguồn nhân lực đưÿc tác giÁ nhấn m¿nh tiêu chí cần phÁi có. Nếu như thiếu mát yếu tố trong số yếu tố thì không thể nào t¿o nên hiáu quÁ công viác. Từ những khái niám về chất lưÿng nguồn nhân lực nêu trên, ta thấy rằng quan điểm về chất lưÿng nguồn nhân lực không có sự thống nhất.
Các tiêu chí đưÿc sử dāng làm thước đo trong mßi khái niám đưÿc đưa ra khá là trừu tưÿng và khó đánh giá, chi có thể định lưÿng đưÿc chủ yếu qua trình đá học vấn, kiến thức chuyên môn, trình đá văn hóa, kỹ năng làm viác, năng lực, phẩm chất. Thông qua viác nghiên cứu các quan điểm của các nhà khoa học đi trước, mát số nhận định về chất lưÿng nguồn nhân lực mát cách tổng quát như sau: Chất lưÿng nguồn nhân lực là thuật ngữ dùng để chỉ tr¿ng thái nhất định của nguồn nhân lực trong mát tổ chức. Chất lưÿng nguồn nhân lực thể hián mối quan há giữa các yếu tố cấu thành nên bÁn chất bên trong của nguồn nhân lực. Đó chính là: • Tr¿ng thái sức khỏe của nguồn nhân lực: Là tr¿ng thái thoÁi mái về thể chất cũng như tinh thần của con người.
• Trình đá văn hóa của nguồn nhân lực: Đưÿc biểu hián bằng sự hiểu biết của nguồn nhân lực của tổ chức đối với kiến thức phổ thông về tự nhiên và xã hái (như tỷ lá nhân lực qua các lớp học, số lưÿng nhân lực biết chữ. Trình đá văn hóa t¿o ra khÁ năng vận dāng và tiếp thu mát cách nhanh chóng những tiến bá khoa học kỹ thuật vào các ho¿t đáng trong tổ chức. 11 • Trình đá chuyên môn kỹ thuật của nguồn nhân lực: Là sự hiểu biết, khÁ năng thực hành về mát chuyên môn, lĩnh vực, nghề nghiáp nào đó trong tổ chức, đưÿc thể hián bằng cơ cấu cấp bậc đào t¿o (sơ cấp, trung cấp, cao cấp); cơ cấu lao đáng đưÿc đào t¿o và chưa đào t¿o; cơ cấu lao đáng kỹ thuật và các nhà chuyên môn; cơ cấu trình đá đào t¿o. Trình đá chuyên môn kỹ thuật đưÿc xem là chỉ tiêu quan trọng nhất, nó phÁn ánh chất lưÿng nguồn nhân lực, cho thấy khÁ năng áp dāng tiến bá khoa học hián đ¿i vào các ho¿t đáng của tổ chức.
Như vậy, dựa trên các quan điểm khác nhau chất lưÿng nguồn nhân lực có thể hiểu như sau: Chất lưÿng nguồn nhân lực là toàn bá năng lực về thể lực, trí lực, tinh thần của mßi con người nó Ánh hưởng tới viác quyết định hoàn thành những māc tiêu hián t¿i và tương lai của mßi tổ chức. Khái niệm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực Đối với cá nhân người lao đáng thì: <Nâng cao chất lưÿng NNL= là gia tăng giá trị con người, cÁ giá trị vật chất và tinh thần, cÁ trí tuá lẫn tâm hồn cũng như kĩ năng nghề nghiáp, làm cho con người trở thành người lao đáng có những năng lực và phẩm chất mới cao hơn đáp ứng yêu cầu ngày càng tăng của sự phát triển kinh tế xã hái. Đối với tổ chức, doanh nghiáp: <Nâng cao chất lưÿng NNL= chỉ viác thực hián mát số ho¿t đáng nào đó dẫn đến sự thay đổi về chất lưÿng NNL tăng lên so với chất lưÿng NNL hián có. Đó là sự tăng cường sức m¿nh, kĩ năng ho¿t đáng sáng t¿o của năng lực thể chất, năng lực tinh thần của lực lưÿng lao đáng lên trình đá nhất định để lực lưÿng này có thể hoàn thành đưÿc nhiám vā đặt ra trong những giai đo¿n phát triển của mát quốc gia, mát tổ chức, doanh nghiáp.
Thể lực: là yêu cầu đầu tiên đối với người lao đáng, đây là điều kián tiên quyết để duy trì và phát triển trí tuá, là phương tián thiết yếu để chuyền tÁi tri thức vào ho¿t đáng thực tißn, biến tri thức thành sức m¿nh vật chất. Trong điều kián 12 cách m¿ng khoa học công nghá, hàm lưÿng tri thức trong sÁn phẩm lao đáng chiếm tỷ trọng lớn thì yêu cầu về sức khỏe tâm thần càng cao bởi nó là cơ sở của năng lực tư duy, sáng t¿o. Tuy nhiên, mát thực tế hián nay là thể lực của người lao đáng Viát Nam tuy có tăng so với trước nhưng vẫn còn khá thấp so với các nước trong khu vực và thế giới. Người lao đáng Viát Nam có tầm vóc nhỏ bé, sức khỏe yếu vì thế gây Ánh hưởng không nhỏ đến quá trình lao đáng đặc biát là khi xuất khẩu lao đáng.
Do đó, nâng cao chất lưÿng NNL là thực sự cần thiết để cÁi thián tình tr¿ng này. Trí lực: Người lao đáng phÁi có năng lực thu thập xử lí thông tin, khÁ năng sáng t¿o, áp dāng những thành tựu khoa học, biến những tri thức thành kĩ năng lao đáng nghề nghiáp thể hián qua trình đá tay nghề, mức đá thành th¿o chuyên môn nghề nghiáp, trong xu thế toàn cầu hóa, người lao đáng cần phÁi biết chủ đáng tham gia hái nhập quốc tế,& Có mát thực tế hián nay là lao đáng Viát Nam có bằng cấp cao nhưng không làm đưÿc viác hoặc làm viác không hiáu quÁ, bằng cấp Viát Nam không có giá trị khi mang ra nước ngoài, do đó, nâng cao chất lưÿng NNL để chất lưÿng NNL để tương xứng với bằng cấp là viác làm cần thiết. Nâng cao chất lưÿng NNL để t¿o ra NNL đủ m¿nh về tri thức chuyên môn, tay nghề, kĩ năng sẽ t¿o ra năng suất, hiáu quÁ lao đáng cao hơn, đem l¿i nhiều giá trị hơn cho doanh nghiáp và xã hái.