phần Mở đầu, Kết luận thì phần nội dung của luận văn gồm: Chƣơng 1: Cơ sở lý luận về công chức và chất lƣợng đội ngũ công chức. 4 Chƣơng 2: Thực trạng chất lƣợng đội ngũ công chức trên địa bàn quận Đồ Sơn. Chƣơng 3: Các biện pháp nhằm nâng cao chất lƣợng đội ngũ công chức trên địa bàn quận Đồ Sơn. 5 CHƢƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ CÔNG CHỨC VÀ CHẤT LƢỢNG ĐỘI NGŨ CÔNG CHỨC 1.
Khái niệm công chức - Khái niệm công chức đƣợc quy định tại khoản 2 Điều 4 Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Cán bộ, công chức và Luật Viên chức năm 2019 nhƣ sau: Công chức là công dân Việt Nam, đƣợc tuyển dụng, bổ nhiệm vào ngạch, chức vụ, chức danh tƣơng ứng với vị trí việc làm trong cơ quan của Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nƣớc, tổ chức chính trị - xã hội ở Trung ƣơng, cấp tỉnh, cấp huyện; trong cơ quan, đơn vị thuộc Quân đội nhân dân mà không phải là sĩ quan, quân nhân chuyên nghiệp, công nhân quốc phòng; trong cơ quan, đơn vị thuộc Công an nhân dân mà không phải là sĩ quan, hạ sĩ quan phục vụ theo chế độ chuyên nghiệp, công nhân công an, trong biên chế và hƣởng lƣơng từ ngân sách Nhà nƣớc. - Khái niệm công chức cấp xã đƣợc quy định tại khoản 3 Điều 4 Luật Cán bộ, công chức năm 2008 nhƣ sau: Công chức cấp xã là công dân Việt Nam đƣợc tuyển dụng giữ một chức danh chuyên môn, nghiệp vụ thuộc Ủy ban nhân dân cấp xã, trong biên chế và hƣởng lƣơng từ ngân sách Nhà nƣớc. Vị trí, vai trò của công chức Công chức có vị trí, vai trò vô cùng quan trọng trong hệ thống cơ quan hành chính Nhà nƣớc. Công chức là những ngƣời gần dân nhất và thƣờng xuyên phải giải quyết những công việc lớn, đa dạng và phức tạp, liên quan đến tất cả mọi mặt của đời sống chính trị, kinh tế, văn hóa, xã hội.
Vì vậy, nâng cao chất lƣợng đội ngũ công chức là nhiệm vụ đặc biệt quan trọng trong tình hình hiện 6 nay, góp phần đắc lực cho công cuộc phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nền hành chính phục vụ Nhân dân. Chất lƣợng công chức và chất lƣợng đội ngũ công chức * Chất lượng công chức: Chất lƣợng công chức là tập hợp các yếu tố phản ánh chất lƣợng cá nhân mỗi công chức qua ba nhóm thể lực, trí lực, tâm lực với các yếu tố nhƣ: - Thể lực: Biểu hiện ở các chỉ tiêu về sức khỏe trên phƣơng diện y tế nhƣ: Chỉ số huyết áp, chỉ số đƣờng huyết, nồng độ cholesterol trong máu, nồng độ triglycerid, chỉ số hormone do tuyến yên tiết ra, chỉ số khối cơ thể (BMI), chỉ số protein có trong máu (CPR). Theo Giáo sƣ ngƣời Nhật Bản Georges Ohsawa, ngƣời khỏe là ngƣời không thấy mệt nhọc, ăn ngon, ngủ ngon giấc, trí nhớ bền bỉ, vẻ mặt vui tƣơi, xét đoán và hành động nhanh nhẹn. Trong số các tiêu chí trên, có những tiêu chí có thể áp dụng đƣợc trong đánh giá thể lực của công chức nhƣ: Không thấy mệt nhọc, trí nhớ bền bỉ, vẻ mặt vui tƣơi, hành động nhanh nhẹn.
- Trí lực: Biểu hiện qua trình độ, năng lực và kỹ năng công tác. Trình độ bao gồm các khía cạnh: Chuyên môn, nghiệp vụ (Sơ cấp, Trung cấp, Cao đẳng, Đại học, Thạc sỹ, Tiến sỹ); lý luận chính trị (Sơ cấp, Trung cấp, Cao cấp); Quản lý Nhà nƣớc (theo các chƣơng trình Chuyên viên cao cấp, Chuyên viên chính, Chuyên viên, Cán sự); Tin học (Trung cấp trở lên, Chứng chỉ A, B C); Ngoại ngữ (Trung cấp trở lên, Chứng chỉ A, B C). Năng lực gồm có năng lực tƣ duy và năng lực thực thi, thừa hành. Năng lực tƣ duy chia thành các cấp độ khác nhau nhƣ: Biết, hiểu, phân tích, tổng hợp, đánh giá, phản biện, sáng tạo; năng lực thực thi, thừa hành theo yêu cầu, tiêu chuẩn của các ngạch Cán sự, Chuyên viên, Chuyên viên chính và Chuyên viên cao cấp.
Kỹ năng công tác gồm: Giao tiếp, quản lý thời gian, phân tích công việc, lập kế hoạch, phân công và phối hợp, làm việc nhóm, điều hành hội họp… Ngoài ra, công chức giữ vị trí lãnh đạo, quản lý còn cần có năng lực, kỹ năng lãnh đạo, quản lý; tập hợp, đoàn kết công chức. 7 - Tâm lực: Biểu hiện chủ yếu qua thái độ, trách nhiệm trong công tác. Thái độ và trách nhiệm đều có điểm chung là trạng thái tâm lý (bên trong, chủ quan) của công chức có thể tích cực hoặc không tích cực, nhƣng dù ở trạng thái nào thì cũng phải thể hiện ra bên ngoài (khách quan, bên ngoài) bằng các hành vi, hành động cụ thể nhƣ: Lời nói, việc làm, cử chỉ… Không chỉ tƣơng đồng trên các phƣơng diện nêu trên, giữa thái độ và trách nhiệm còn có các yếu tố tác động chung, theo đó tạo nên trạng thái tích cực hay không tích cực trong lời nói, việc làm, cử chỉ của công chức. Các yếu tố này chia thành hai nhóm vật chất (tiền lƣơng, tiền thƣởng, trang thiết bị làm việc…) và tinh thần (khen thƣởng, sự quan tâm, động viên đúng lúc của đồng nghiệp, thủ trƣởng…).
Nếu nhƣ thái độ thiên về trạng thái tâm lý của chủ thể thì trách nhiệm thể hiện tính pháp lý. Công chức có thể có thái độ không tích cực nhƣng vẫn phải thực hiện công việc đƣợc giao và nếu thực hiện sai, không đạt kết quả sẽ phải chịu trách nhiệm. Đây là điểm khác giữa thái độ với trách nhiệm, cho thấy trong thực tế quản lý, sử dụng công chức việc tăng cƣờng áp dụng các biện pháp để nâng cao trách nhiệm cần đi đôi với giáo dục, thuyết phục, động viên để nâng cao thái độ, tính tích cực nghề nghiệp của công chức. Nếu nhƣ trách nhiệm thể hiện tính pháp lý, chịu sự chi phối nhiều về pháp lý thì thái độ chịu sự chi phối, ảnh hƣởng của tâm lý, khí chất của mỗi ngƣời.
* Chất lượng đội ngũ công chức: Chất lƣợng đội ngũ công chức là chất lƣợng lao động của đội ngũ công chức - một loại lao động có tính chất đặc thù riêng, xuất phát từ vị trí, vai trò của chính đội ngũ này. Chất lƣợng đội ngũ công chức đƣợc thể hiện thông qua hoạt động của bộ máy chính quyền, ở việc nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của bộ máy. Chất lƣợng đội ngũ công chức đƣợc đánh giá dƣới góc độ phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực và kết quả thực hiện nhiệm vụ của đội ngũ công chức. Đội ngũ công chức là tập hợp nhiều công chức (tập thể công chức), do vậy xem 8 xét, đánh giá chất lƣợng đội ngũ công chức cùng với các tiêu chí phản ánh chất lƣợng mỗi công chức còn có các tiêu chí phản ánh chất lƣợng của tập thể công chức nhƣ: Sự đoàn kết, thống nhất ý chí; Mức độ gắn kết trong phân công, phối hợp để thực hiện mục tiêu, nhiệm vụ chung.
Đối với đội ngũ công chức, muốn xác định chất lƣợng cao hay thấp, ngoài việc đánh giá về phẩm chất đạo đức, trình độ, năng lực, kết quả thực hiện nhiệm vụ, còn phải lấy ý kiến đánh giá của ngƣời dân, bởi đội ngũ công chức chính là những ngƣời trực tiếp làm việc với Nhân dân, phục vụ Nhân dân. Kết quả đánh giá của ngƣời dân là một tiêu chí quan trọng trong việc xem xét chất lƣợng của đội ngũ công chức. Các nhân tố ảnh hưởng đến chất lượng đội ngũ công chức 1. Công tác đào tạo, bồi dưỡng công chức Đào tạo, bồi dƣỡng công chức nhằm nâng cao trình độ về mọi mặt cho đội ngũ công chức là nhiệm vụ quan trọng và cấp bách.
Đội ngũ công chức là những ngƣời gần gũi, trực tiếp làm việc với Nhân dân; vì vậy trƣớc hết phải am hiểu chủ trƣơng, đƣờng lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nƣớc để giải thích cho Nhân dân hiểu và trả lời thỏa đáng những kiến nghị của Nhân dân; đi sâu đi sát, tìm hiểu thực tế, gƣơng mẫu đi đầu trong thực hiện những chủ trƣơng nhƣ xóa đói giảm nghèo, chống quan liêu, tham nhũng, phòng chống tệ nạn xã hội. Qua đó, đảm bảo thực hiện tốt pháp luật, góp phần quan trọng vào công cuộc phát triển kinh tế - xã hội của địa phƣơng và nâng cao chất lƣợng cuộc sống của ngƣời dân. Công tác tuyển dụng, bố trí, phân công công chức a. Công tác tuyển dụng công chức Tuyển dụng công chức giúp chọn đƣợc những ngƣời có đủ phẩm chất chính trị, đạo đức, lập trƣờng vững vàng, chấp hành nghiêm chỉnh đƣờng lối, chính sách của Đảng và Nhà nƣớc, có trình độ chuyên môn nghiệp vụ, năng lực 9 tốt.
Tuyển dụng công chức là một trong những nhân tố quan trọng quyết định đến chất lƣợng của đội ngũ công chức. Các tiêu chuẩn tuyển dụng phải xuất phát trên cơ sở yêu cầu tiêu chuẩn chức danh đảm nhận, bám sát yêu cầu của tổ chức và định hƣớng chung của công tác tuyển dụng công chức là trẻ hóa đội ngũ công chức, nâng cao trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, đáp ứng yêu cầu của sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nƣớc. Công tác tuyển dụng công chức phải chú ý đến cơ chế, chính sách đãi ngộ xứng đáng nhằm thu hút ngƣời tài giỏi tham gia. Công tác bố trí, phân công công chức Trong quá trình xây dựng và nâng cao chất lƣợng đội ngũ công chức, công tác bố trí, phân công đối với công chức luôn là vấn đề đƣợc đặc biệt quan tâm và có thể nói đây là một trong những nhân tố quan trọng nhằm góp phần nâng cao chất lƣợng đội ngũ công chức.
Việc đƣợc sắp xếp đúng chỗ, công việc phù hợp sẽ tạo điều kiện để công chức phát huy năng lực, sở trƣờng của bản thân, rèn luyện kỹ năng, thành thạo công việc, khuyến khích tinh thần học tập nhằm nâng cao trình độ chuyên môn, góp phần đảm bảo cho công chức hoàn thành tốt và xuất sắc các nhiệm vụ đƣợc giao. Chế độ chính sách đối với công chức Chế độ chính sách là động lực quan trọng trong việc thu hút, kích thích tinh thần làm việc tích cực của đội ngũ công chức hiện nay. Chế độ chính sách hợp lý sẽ là động lực thúc đẩy tài năng, sự sáng tạo, nhiệt tình, trách nhiệm của công chức; nhƣng trong trƣờng hợp chế độ chính sách không đáp ứng đƣợc yêu cầu sẽ kìm hãm, làm thui chột tài năng, sự sáng tạo của công chức. Do đó, cần tính toán việc chi trả tiền lƣơng cho đội ngũ công chức phải đạt ở mức khá của xã hội thì mới có thể đặt ra yêu cầu cao về chất lƣợng và hiệu quả trong công việc của đội ngũ này.