Báo cáo tổng hợp kết quả nghiên cứu về đội ngũ cán bộ tư pháp tại Việt Nam

Chuyên khảo kỹ thuật phân tích Xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp theo yêu cầu của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa việt nam hiện, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất

• Tác giả: Lê Thanh Bình
• Người hướng dẫn: TS. Trần Đình Thắng
• Trường học: Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tư pháp
• Đề tài: Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tư pháp tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Báo cáo tổng hợp
• Năm xuất bản: 2007
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA VIỆC XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ TƯ PHÁP THEO YÊU CẦU CỦA NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA VIỆT NAM
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm và phân loại cán bộ tư pháp
• 1.1.1. Khái niệm cán bộ tư pháp
• 1.1.2. Đặc điểm cán bộ tư pháp
• 1.1.3. Phân loại cán bộ tư pháp
• 1.2. Nhiệm vụ, quyền hạn của cán bộ tư pháp
• 1.3. Những yêu cầu đối với đội ngũ cán bộ tư pháp trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa
• 1.4. Tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cán bộ tư pháp
• 1.4.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh về đội ngũ cán bộ tư pháp
• 1.4.2. Quan điểm của Đảng Cộng sản Việt Nam về cán bộ tư pháp
• 2. CHƯƠNG 2: SỰ HÌNH THÀNH, PHÁT TRIỂN CỦA CÁC CƠ QUAN TƯ PHÁP VÀ THỰC TRẠNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ TƯ PHÁP Ở VIỆT NAM HIỆN NAY
• 2.1. Khái quát sự hình thành phát triển của các cơ quan tư pháp ở Việt Nam
• 2.1.1. Hệ thống cơ quan tư pháp từ Cách mạng Tháng Tám đến 1954
• 2.1.2. Hệ thống cơ quan tư pháp từ 1954 - 1975
• 2.1.3. Hệ thống cơ quan tư pháp từ 1975 đến 1986
• 2.1.4. Hệ thống cơ quan tư pháp từ 1986 đến nay
• 2.2. Thực trạng đội ngũ cán bộ tư pháp
• 2.2.1. Thực trạng đội ngũ thẩm phán
• 2.2.2. Thực trạng đội ngũ cán bộ điều tra
• 2.2.3. Thực trạng đội ngũ kiểm sát viên
• 2.2.4. Thực trạng đội ngũ Hội thẩm nhân dân
• 2.2.5. Thực trạng đội ngũ cán bộ thi hành án
• 2.2.6. Nhận xét chung về thực trạng đội ngũ cán bộ tư pháp
• 3. CHƯƠNG 3: QUAN ĐIỂM, GIẢI PHÁP NHẰM XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ TƯ PHÁP THEO YÊU CẦU CỦA NHÀ NƯỚC PHÁP QUYỀN XÃ HỘI CHỦ NGHĨA Ở VIỆT NAM
• 3.1. Quan điểm tiếp tục xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp theo yêu cầu của nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam hiện nay
• 3.2. Giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp theo yêu cầu của nhà nước pháp quyền XHCN ở Việt Nam hiện nay
• 3.2.1. Giải pháp chung
• 3.2.2. Giải pháp cụ thể đối với một số loại cán bộ tư pháp
• KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Cán Bộ Tư Pháp và Vai Trò Của Họ

Bài viết này tập trung vào việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tư pháp tại Việt Nam. Cán bộ tư pháp đóng vai trò then chốt trong hệ thống pháp luật, đảm bảo công lý và bảo vệ quyền lợi của công dân. Đội ngũ cán bộ tư pháp bao gồm thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên, chấp hành viên và các chức danh khác. Chất lượng của đội ngũ này ảnh hưởng trực tiếp đến hiệu quả hoạt động của hệ thống tư pháp. Việc xây dựng một đội ngũ cán bộ tư pháp trong sạch, vững mạnh, có năng lực chuyên môn cao và phẩm chất đạo đức tốt là một yêu cầu cấp thiết trong bối cảnh cải cách tư pháp hiện nay. Cần có chính sách đào tạo cán bộ tư pháp, bồi dưỡng nghiệp vụ tư pháp và đánh giá cán bộ tư pháp một cách khách quan, minh bạch.

1.1. Định nghĩa Cán Bộ Tư Pháp Ai được coi là cán bộ

Khái niệm cán bộ tư pháp chưa được định nghĩa một cách thống nhất trong các văn bản pháp luật. Tuy nhiên, có thể hiểu cán bộ tư pháp là những người làm việc trong các cơ quan tư pháp như Tòa án, Viện Kiểm Sát, Cơ quan Điều tra, Cơ quan Thi hành án và trực tiếp thực hiện các hoạt động tư pháp. Đội ngũ thẩm phán, đội ngũ kiểm sát viên, đội ngũ điều tra viên và đội ngũ chấp hành viên là những bộ phận quan trọng của đội ngũ cán bộ tư pháp. Cần xác định rõ tiêu chuẩn, nhiệm vụ và quyền hạn của từng chức danh để đảm bảo hiệu quả hoạt động của hệ thống tư pháp Việt Nam.

1.2. Vai trò của Cán Bộ Tư Pháp trong Nhà Nước Pháp Quyền

Trong Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cán bộ tư pháp có vai trò quan trọng trong việc bảo vệ pháp chế, bảo vệ quyền con người, quyền công dân. Họ là người trực tiếp áp dụng pháp luật để giải quyết các tranh chấp, xử lý các hành vi vi phạm pháp luật. Theo Nghi quyết 49 của Bộ Chính trị nhấn mạnh “mục tiêu của cải cách tư pháp là xây dựng một nền tư pháp sạch vững mạnh dân chủ nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt nam Xã hội chủ nghĩa”. Do đó, đạo đức cán bộ tư pháp và kỹ năng cán bộ tư pháp là những yếu tố then chốt để đảm bảo tính công bằng, khách quan của hoạt động tư pháp.

II. Thách Thức và Khó Khăn Trong Xây Dựng Đội Ngũ Tư Pháp

Mặc dù đã có nhiều nỗ lực trong việc xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp, vẫn còn tồn tại nhiều thách thức và khó khăn. Một bộ phận cán bộ tư pháp còn hạn chế về năng lực chuyên môn, nghiệp vụ, thậm chí có biểu hiện suy thoái về phẩm chất đạo đức. Tình trạng oan sai, bỏ lọt tội phạm vẫn còn xảy ra, gây ảnh hưởng đến uy tín của hệ thống tư pháp. Ngoài ra, cơ chế tuyển dụng, đánh giá cán bộ tư pháp còn nhiều bất cập, chưa tạo được động lực cho cán bộ tư pháp phấn đấu, rèn luyện. Cần có những giải pháp đồng bộ để khắc phục những hạn chế này.

2.1. Hạn chế về Năng Lực Chuyên Môn và Kinh Nghiệm Thực Tế

Năng lực chuyên môn và kinh nghiệm thực tế của cán bộ tư pháp chưa đáp ứng được yêu cầu ngày càng cao của công tác tư pháp. Nội dung và phương pháp đào tạo cán bộ tư pháp còn nặng về lý thuyết, ít chú trọng đến thực hành. Kinh nghiệm cho thấy nhiều cán bộ tư pháp trẻ còn thiếu kinh nghiệm giải quyết các vụ việc phức tạp, đòi hỏi phải có sự hướng dẫn, chỉ đạo của những người có kinh nghiệm. “Vẫn còn tình trạng oan sai trong điều tra, bắt, giam giữ, truy tố xét xử”. Cần tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ tư pháp, tổ chức các khóa tập huấn, bồi dưỡng chuyên sâu để nâng cao năng lực cho cán bộ tư pháp.

2.2. Vấn đề Đạo Đức Nghề Nghiệp và Tính Liêm Chính Của Cán Bộ

Một trong những thách thức lớn nhất trong xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp là vấn đề đạo đức nghề nghiệp và tính liêm chính. Vẫn còn một bộ phận cán bộ tư pháp có biểu hiện tham nhũng, tiêu cực, lợi dụng chức vụ, quyền hạn để trục lợi cá nhân. Điều này làm xói mòn lòng tin của người dân vào hệ thống tư pháp. Do vậy phải thường xuyên kiểm tra, thanh tra, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật, đồng thời xây dựng môi trường làm việc trong sạch, minh bạch để ngăn ngừa tham nhũng.

III. Giải Pháp Đột Phá Nâng Cao Chất Lượng Cán Bộ Tư Pháp

Để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ tư pháp, cần có những giải pháp đột phá, toàn diện trên nhiều lĩnh vực. Cần đổi mới cơ chế tuyển dụng, đào tạo cán bộ tư pháp, bồi dưỡng nghiệp vụ tư pháp, đánh giá cán bộ tư pháp, và có chính sách đãi ngộ cán bộ tư pháp hợp lý. Quan trọng hơn, cần tăng cường công tác kiểm tra, giám sát, xử lý nghiêm minh các hành vi vi phạm pháp luật của cán bộ tư pháp.

3.1. Đổi Mới Cơ Chế Tuyển Dụng Cán Bộ Tư Pháp Chọn người xứng đáng

Thực tế cho thấy hoạt động của các cơ quan tư pháp còn khá nhiều trường hợp gây oan sai. Bên cạnh những nguyên nhân oan sai do trình độ năng lực của đội ngũ cán bộ tư pháp còn bất cập, hạn chế thì cũng không hiếm trường hợp oan sai do một bộ phận không nhỏ cán bộ tư pháp có biểu hiện suy thoái về phẩm chất đạo đức, không tự mình vượt qua được sức cám dỗ của các lợi ích vật chất.

3.2. Nâng Cao Chất Lượng Đào Tạo và Bồi Dưỡng Cán Bộ Tư Pháp

Cần nâng cao chất lượng đào tạo cán bộ tư pháp bằng cách đổi mới nội dung, phương pháp giảng dạy, tăng cường thực hành, gắn lý thuyết với thực tiễn. Cần chú trọng đào tạo các kỹ năng mềm như kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng giao tiếp, kỹ năng làm việc nhóm. Đồng thời, cần tăng cường bồi dưỡng nghiệp vụ tư pháp thường xuyên cho cán bộ tư pháp để cập nhật kiến thức pháp luật mới, nâng cao trình độ chuyên môn nghiệp vụ.

IV. Ứng Dụng CNTT và Hợp Tác Quốc Tế Trong Tư Pháp Việt Nam

Việc ứng dụng công nghệ thông tin (ứng dụng công nghệ thông tin trong tư pháp) và tăng cường hợp tác quốc tế (hợp tác quốc tế về tư pháp) là những giải pháp quan trọng để nâng cao hiệu quả hoạt động của hệ thống tư pháp và chất lượng đội ngũ cán bộ tư pháp. Ứng dụng công nghệ thông tin giúp tăng cường tính minh bạch, hiệu quả trong hoạt động xét xử, quản lý hồ sơ, và cung cấp thông tin cho người dân. Hợp tác quốc tế giúp học hỏi kinh nghiệm, tiếp cận các chuẩn mực quốc tế về tư pháp, và nâng cao năng lực cho cán bộ tư pháp.

4.1. Ứng Dụng Công Nghệ Thông Tin Số hóa quy trình nghiệp vụ

Điển hình như đẩy mạnh xây dựng và phát triển các hệ thống phần mềm phục vụ công tác quản lý, điều hành và chuyên môn nghiệp vụ của các cơ quan tư pháp. Đồng thời, tập trung xây dựng, quản lý và khai thác các cơ sở dữ liệu, đặc biệt là các cơ sở dữ liệu chuyên ngành tư pháp như cơ sở dữ liệu về pháp luật, án lệ, đội ngũ cán bộ tư pháp.

4.2. Hợp Tác Quốc Tế về Tư Pháp Học hỏi kinh nghiệm quốc tế

Cần tăng cường hợp tác quốc tế về tư pháp với các nước có nền tư pháp phát triển để học hỏi kinh nghiệm, tiếp cận các chuẩn mực quốc tế về tư pháp, và nâng cao năng lực cho cán bộ tư pháp. Cần chú trọng hợp tác trong các lĩnh vực như đào tạo, bồi dưỡng cán bộ, trao đổi thông tin, kinh nghiệm, và tham gia các diễn đàn quốc tế về tư pháp.

V. Chính Sách Đãi Ngộ và Sử Dụng Cán Bộ Tư Pháp Hiệu Quả Nhất

Chính sách đãi ngộ cán bộ tư pháp hợp lý và chính sách sử dụng cán bộ tư pháp hiệu quả là những yếu tố quan trọng để thu hút, giữ chân và phát huy tối đa năng lực của đội ngũ cán bộ tư pháp. Cần có chế độ lương, thưởng, phụ cấp phù hợp với tính chất công việc và trách nhiệm của cán bộ tư pháp. Đồng thời, cần có chính sách sử dụng cán bộ tư pháp công bằng, khách quan, tạo cơ hội cho cán bộ tư pháp phát triển sự nghiệp.

5.1. Chế Độ Đãi Ngộ Hợp Lý Tạo động lực làm việc

Việc xây dựng một chế độ đãi ngộ hợp lý không chỉ bao gồm việc tăng lương mà còn cần phải đảm bảo các phúc lợi xã hội khác như bảo hiểm y tế, bảo hiểm xã hội, nhà ở, điều kiện làm việc,... Điều này sẽ giúp cán bộ tư pháp yên tâm công tác, tập trung vào chuyên môn và nâng cao hiệu quả công việc.

5.2. Chính Sách Sử Dụng Công Bằng Phát huy năng lực cán bộ

Việc quy hoạch cán bộ cần được thực hiện một cách khoa học và bài bản, đảm bảo tính kế thừa và phát triển. Các cán bộ trẻ có năng lực và triển vọng cần được tạo điều kiện để học tập, bồi dưỡng và thử thách trong thực tiễn. Đồng thời, cần có sự luân chuyển cán bộ giữa các vị trí và địa phương khác nhau để giúp cán bộ có thêm kinh nghiệm và kiến thức.

VI. Triển Vọng và Tương Lai Của Đội Ngũ Cán Bộ Tư Pháp Việt Nam

Với những nỗ lực không ngừng trong việc cải cách tư pháp, đội ngũ cán bộ tư pháp Việt Nam đang dần được nâng cao về chất lượng, đáp ứng yêu cầu ngày càng cao của sự nghiệp xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa. Trong tương lai, đội ngũ cán bộ tư pháp sẽ tiếp tục phát triển, trở thành lực lượng nòng cốt trong việc bảo vệ pháp chế, bảo vệ quyền con người, quyền công dân, và xây dựng một xã hội công bằng, dân chủ, văn minh.

6.1. Xây Dựng Nền Tư Pháp Chuyên Nghiệp Mục tiêu dài hạn

Mục tiêu dài hạn là xây dựng một nền tư pháp chuyên nghiệp, hiện đại, hoạt động hiệu quả, minh bạch, và đáp ứng được yêu cầu của xã hội. Để đạt được mục tiêu này, cần tiếp tục đầu tư vào việc đào tạo, bồi dưỡng cán bộ tư pháp, nâng cao chất lượng hoạt động của các cơ quan tư pháp, và tăng cường hợp tác quốc tế về tư pháp.

6.2. Vai Trò Của Học Viện Tư Pháp Đào tạo nguồn nhân lực chất lượng

Học viện Tư pháp đóng vai trò quan trọng trong việc đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao cho hệ thống tư pháp. Học viện cần tiếp tục đổi mới chương trình đào tạo, phương pháp giảng dạy, và tăng cường hợp tác với các cơ quan tư pháp, các trường đại học, và các tổ chức quốc tế để nâng cao chất lượng đào tạo.

Nội dung chính

Nâng Cao Chất Lượng Đội Ngũ Cán Bộ Tư Pháp Tại Việt Nam: Luận Cứ Khoa Học Và Giải Pháp Thể Chế

Thông tin đề tài nghiên cứu:

• Tên đề tài: Xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp theo yêu cầu của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam hiện nay
• Mã số đề tài: B.07-12 (Đề tài nghiên cứu khoa học cấp Bộ)
• Cơ quan chủ trì: Viện Nhà nước – Pháp luật, Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh
• Chủ nhiệm đề tài: TS. Trần Đình Thắng | Thư ký khoa học: ThS. Tào Thị Quyên
• Năm nghiệm thu: 2007 - 2008

---

Tóm tắt nghiên cứu (Research Summary)

Nghiên cứu cấp Bộ mã số B.07-12 do TS. Trần Đình Thắng chủ nhiệm tại Viện Nhà nước – Pháp luật (Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh) tập trung giải quyết câu hỏi nghiên cứu cốt lõi: Làm thế nào để xây dựng và hoàn thiện đội ngũ cán bộ tư pháp đáp ứng toàn diện các tiêu chuẩn chính trị, phẩm chất đạo đức và năng lực chuyên môn nghiệp vụ trong tiến trình xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa (XHCN) và thực thi Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020 theo Nghị quyết số 49-NQ/TW của Bộ Chính trị?

Về phương pháp tiếp cận, đề tài ứng dụng hệ phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp phương pháp phân tích quy phạm pháp luật, khảo sát thực tiễn hoạt động tư pháp qua các thời kỳ lịch sử và so sánh luật học.

Kết quả nghiên cứu đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về quyền tư pháp theo nghĩa rộng; làm rõ cấu trúc nhân sự của các cơ quan tiến hành tố tụng và thi hành án; phân tích sâu sắc thực trạng năng lực, cơ cấu ngạch bậc của Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên, Hội thẩm nhân dân và Chấp hành viên.

Hàm ý khoa học của công trình là cung cấp hệ thống luận cứ vững chắc, đề xuất khung giải pháp đồng bộ mang tính đột phá nhằm tái cấu trúc thể chế tuyển dụng, bổ nhiệm, đào tạo, đãi ngộ và kiểm soát quyền lực tư pháp, ngăn chặn triệt để tình trạng oan sai và bảo vệ công lý tại Việt Nam.

---

Bối cảnh và tầm quan trọng (Context & Significance)

1. Thực trạng nhận thức và bối cảnh cải cách thể chế

Trong tiến trình đổi mới toàn diện đất nước, việc xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân đặt ra yêu cầu thượng tôn Hiến pháp và pháp luật, tôn trọng và bảo đảm quyền con người, quyền công dân. Hoạt động tư pháp – với trọng tâm là hoạt động xét xử – là lĩnh vực nhạy cảm, tác động trực tiếp đến tính mạng, tự do, danh dự, tài sản và các quyền cơ bản của công dân.

Đảng Cộng sản Việt Nam đã ban hành nhiều chủ trương chiến lược như Nghị quyết số 08-NV/TW (ngày 02/01/2002) và đặc biệt là Nghị quyết số 49-NQ/TW (ngày 02/06/2005) của Bộ Chính trị về Chiến lược cải cách tư pháp đến năm 2020. Mục tiêu tối thượng đặt ra là: "Xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh, dân chủ, nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa". Nhân tố quyết định thành bại của mục tiêu này chính là chất lượng của nguồn nhân lực tư pháp.

2. Khoảng trống nghiên cứu (Research Gap)

Trước khi đề tài B.07-12 được triển khai, các công trình khoa học trong nước chủ yếu tiếp cận vấn đề cán bộ công chức nói chung hoặc chỉ khảo sát riêng lẻ từng chức danh cụ thể (như chức danh Thẩm phán, Kiểm sát viên, Luật sư, hoặc các luận văn về áp dụng pháp luật trong từng giai đoạn tố tụng). Chưa có công trình khoa học cấp Bộ nào nghiên cứu một cách quy mô, tổng thể và có hệ thống toàn bộ đội ngũ cán bộ tư pháp đặt trong hệ quy chiếu các tiêu chí khắt khe của Nhà nước pháp quyền XHCN.

3. Tính thời sự và tác động chính sách

Bối cảnh thực tiễn tư pháp giai đoạn 2000–2007 bộc lộ nhiều điểm nghẽn: số lượng cán bộ thiếu hụt, trình độ không đồng đều, bản lĩnh chính trị của một bộ phận còn non kém, chế độ đãi ngộ bất cập và đặc biệt là sự xuất hiện của các vụ án oan sai gây bức xúc dư luận. Đề tài B.07-12 ra đời kịp thời cung cấp luận cứ khoa học trực tiếp cho việc hoạch định chính sách cán bộ của Đảng, Quốc hội, Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Tư pháp.

---

Phương pháp tiếp cận và quy trình nghiên cứu (Methodology & Approach)

                              ┌──────────────────────────────────────────────┐
                              │     Cơ sở lý luận & Tư tưởng chỉ đạo         │
                              │ - CN Duy vật biện chứng & DV lịch sử         │
                              │ - Tư tưởng Hồ Chí Minh về Tư pháp            │
                              │ - Nghị quyết 08-NQ/TW & NQ 49-NQ/TW          │
                              └──────────────────────┬───────────────────────┘
                                                     │
                                                     ▼
                              ┌──────────────────────────────────────────────┐
                              │       Phân tích thực tiễn & Thể chế          │
                              │ - Khảo sát 4 giai đoạn lịch sử (1945 - nay)  │
                              │ - Đánh giá 5 nhóm chức danh tư pháp          │
                              │ - Bóc tách nguyên nhân hạn chế, oan sai      │
                              └──────────────────────┬───────────────────────┘
                                                     │
                                                     ▼
                              ┌──────────────────────────────────────────────┐
                              │     Hệ thống giải pháp đồng bộ (B.07-12)     │
                              │ - Hoàn thiện thể chế tuyển chọn, bổ nhiệm   │
                              │ - Cải cách chế độ đãi ngộ, bảo vệ cán bộ     │
                              │ - Đổi mới đào tạo & Kiểm soát quyền lực      │
                              └──────────────────────────────────────────────┘

1. Khung thiết kế nghiên cứu (Research Design)

Đề tài áp dụng phương pháp tiếp cận liên ngành giữa Lý luận Nhà nước và Pháp luật, Luật Tố tụng (Hình sự, Dân sự, Hành chính), Tổ chức bộ máy nhà nước và Khoa học Nhân lực công quyền. Đề tài giải quyết vấn đề từ ba tầng nấc logic:

1. Xác lập cơ sở lý luận và tiêu chuẩn hóa khái niệm cán bộ tư pháp.
2. Phân tích thực trạng lịch sử và hiện trạng tổ chức cán bộ qua số liệu, báo cáo ngành.
3. Luận giải quan điểm chỉ đạo và đề xuất giải pháp khả thi.

2. Phương pháp thu thập và xử lý dữ liệu

• Nghiên cứu văn bản quy phạm và tư liệu lịch sử: Rà soát toàn bộ hệ thống lập pháp từ Hiến pháp 1946, 1959, 1980, 1992 (sửa đổi 2001) đến các Luật Tổ chức TAND, Luật Tổ chức VKSND, Pháp lệnh Thẩm phán và Hội thẩm (2002), Pháp lệnh Kiểm sát viên (2002), Pháp lệnh Tổ chức điều tra hình sự (2004), Pháp lệnh Thi hành án dân sự (2004).
• Phương pháp lịch sử - cụ thể: Phân kỳ sự phát triển của hệ thống tư pháp Việt Nam qua 4 mốc lịch sử trọng yếu: 1945–1954, 1954–1975, 1975–1986 và 1986 đến nay.
• Phương pháp phân tích thực chứng và so sánh: Tổng hợp, đánh giá thực trạng năng lực, cơ cấu trình độ của đội ngũ Thẩm phán, Điều tra viên, Kiểm sát viên, Chấp hành viên trên phạm vi cả nước.

3. Tính chuẩn xác và độ tin cậy khoa học (Validity & Reliability)

Công trình được thực hiện bởi tập thể gồm 17 nhà khoa học, chuyên gia cao cấp đến từ Học viện Chính trị - Hành chính Quốc gia Hồ Chí Minh, Đại học Cảnh sát nhân dân, Bộ Công an và Bộ Tư pháp. Sự tham gia trực tiếp của các chuyên gia làm việc tại các cơ quan quản lý và đào tạo tư pháp đầu ngành đảm bảo nguồn tư liệu có tính chính xác cao, bám sát thực tiễn công tác điều tra, truy tố, xét xử và thi hành án.

---

Những phát hiện nghiên cứu chính (Major Findings)

1. Chuẩn hóa định nghĩa quyền tư pháp và cấu trúc đội ngũ cán bộ tư pháp

Đề tài làm sáng tỏ quyền tư pháp trong mô hình tổ chức quyền lực nhà nước Việt Nam (nguyên tắc quyền lực nhà nước là thống nhất, có sự phân công, phối hợp giữa các cơ quan trong việc thực hiện quyền lập pháp, hành pháp và tư pháp).

• Theo nghĩa hẹp: Quyền tư pháp là quyền tài phán (xét xử) độc lập của Tòa án.
• Theo nghĩa rộng (cách tiếp cận của đề tài): Quyền tư pháp bao gồm quyền xét xử của Tòa án và toàn bộ các hoạt động bảo vệ pháp luật của Cơ quan điều tra, Viện kiểm sát, Cơ quan thi hành án nhằm thực hiện quyền tài phán hiệu quả.
• Xác lập danh mục các chức danh tư pháp cốt lõi:
  • Thẩm phán: Trung tâm của hoạt động xét xử, đòi hỏi tính độc lập và tinh thông pháp luật.
  • Kiểm sát viên: Thực hành quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp.
  • Điều tra viên: Thu thập chứng cứ, làm rõ tội phạm và người phạm tội.
  • Hội thẩm nhân dân / Hội thẩm quân nhân: Đại diện cho ý chí, nhận thức xã hội của nhân dân tại phiên tòa.
  • Chấp hành viên & Cán bộ trại giam: Hiện thực hóa phán quyết của Tòa án vào đời sống thực tế.
  • Thư ký Tòa án và Cán bộ lãnh đạo quản lý cơ quan tư pháp.

2. Bóc tách nguyên nhân cốt lõi dẫn đến tình trạng oan sai

Nghiên cứu chỉ ra rằng các vi phạm pháp luật tố tụng và các trường hợp gây oan sai trong điều tra, bắt, giam giữ, truy tố, xét xử xuất phát từ hai nhóm nguyên nhân chính:

• Hạn chế về năng lực nghiệp vụ: Thiếu kỹ năng điều tra hiện đại, nhận thức pháp luật chưa sâu sắc, còn nặng về áp dụng tư duy "suy đoán có tội" hoặc xét xử rập khuôn theo định kiến hồ sơ.
• Suy thoái về phẩm chất chính trị và đạo đức công vụ: Một bộ phận cán bộ không giữ được sự liêm chính, bị cám dỗ bởi lợi ích vật chất, thiếu tinh thần trách nhiệm và bản lĩnh nghề nghiệp trước áp lực bên ngoài.

3. Sự thiếu đồng bộ trong cơ chế pháp lý xác định địa vị công vụ

Nghiên cứu chỉ ra địa vị pháp lý của nhiều chức danh tư pháp nằm rải rác ở các văn bản dưới luật (Pháp lệnh, Nghị định, Thông tư), thậm chí chức danh Thư ký Tòa án tại thời điểm nghiên cứu vẫn chịu sự điều chỉnh của công văn hướng dẫn hành chính ban hành từ năm 1989. Cơ chế nhiệm kỳ 5 năm của Thẩm phán và Kiểm sát viên vô hình trung tạo ra tâm lý e dè, ảnh hưởng đến tính độc lập trong hoạt động xét xử và công tố.

4. Đánh giá tính chất đặc thù của hoạt động Thi hành án

Đề tài khẳng định thi hành án là một giai đoạn không thể tách rời của chu trình tố tụng tư pháp. Phủ nhận luận điểm xem thi hành án thuần túy là thủ tục hành chính, đề tài khẳng định nếu bản án có hiệu lực pháp luật không được thi hành nghiêm minh thì toàn bộ nỗ lực của cơ quan điều tra, công tố và xét xử trước đó đều trở nên vô nghĩa.

---

Đóng góp khoa học và Hàm ý chính sách (Contributions & Implications)

1. Đóng góp về mặt lý luận học thuật

• Bổ sung và hoàn thiện hệ thống khái niệm khoa học pháp lý về cán bộ tư pháp, chức danh tư pháp và hoạt động tư pháp trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN tại Việt Nam.
• Khái quát hóa tư tưởng Hồ Chí Minh và đường lối của Đảng về công tác tư pháp (phụng sự Tổ quốc, phục vụ nhân dân, bảo đảm đức tính "Phụng công, thủ pháp, chí công, vô tư" và "Gần dân, hiểu dân, giúp dân, học dân").

2. Đóng góp về giá trị thực tiễn và ứng dụng chính sách

Đề tài đề xuất hệ thống giải pháp phân tầng mang tính khả thi cao:

                            ┌─────────────────────────────────────────────────────────┐
                            │    NHÓM GIẢI PHÁP ĐỒNG BỘ CẢI CÁCH CÁN BỘ TƯ PHÁP       │
                            └────────────────────────────┬────────────────────────────┘
                                                         │
                ┌────────────────────────────────────────┼────────────────────────────────────────┐
                ▼                                        ▼                                        ▼
    ┌───────────────────────┐                ┌───────────────────────┐                ┌───────────────────────┐
    │  Hoàn thiện Thể chế   │                │   Chế độ & Đãi ngộ    │                │  Đào tạo & Giám sát   │
    ├───────────────────────┤                ├───────────────────────┤                ├───────────────────────┤
    │• Luật hóa các chức    │                │• Lương & phụ cấp đặc  │                │• Đào tạo lại theo     │
    │  danh tư pháp         │                │  thù ngành tư pháp    │                │  chức danh nghề       │
    │• Đổi mới cơ chế tuyển │                │• Cơ chế bảo vệ Thẩm   │                │• Giám sát nội bộ và   │
    │  chọn, bổ nhiệm       │                │  phán, ĐTV khi tác    │                │  giám sát từ nhân     │
    │• Kéo dài/bỏ nhiệm kỳ  │                │  nghiệp               │                │  dân, Quốc hội        │
    │  để tăng tính độc lập │                │• Đầu tư trang thiết bị│                │• Luân chuyển, tinh    │
    └───────────────────────┘                └───────────────────────┘                └───────────────────────┘

• Về mặt thể chế: Đề xuất nâng tầm các Pháp lệnh hiện hành thành các bộ luật chuyên ngành; xây dựng cơ chế thi tuyển quốc gia công khai, minh bạch đối với các chức danh Thẩm phán, Kiểm sát viên, Điều tra viên; nghiên cứu kéo dài nhiệm kỳ hoặc bổ nhiệm vô thời hạn đối với Thẩm phán sau nhiệm kỳ đầu tiên để bảo đảm nguyên tắc xét xử độc lập chỉ tuân theo pháp luật.
• Về chế độ chính sách: Đề xuất xây dựng bảng lương và chế độ đãi ngộ đặc thù tương xứng với trọng trách, áp lực và nguy cơ rủi ro nghề nghiệp, tạo động lực nội sinh để cán bộ giữ gìn sự liêm chính, triệt tiêu động cơ tham nhũng.
• Về đào tạo và kiểm soát quyền lực: Tách bạch rõ đào tạo cử nhân luật thuần túy với đào tạo kỹ năng nghề nghiệp tư pháp; đổi mới công tác giám sát của Hội đồng nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và tăng cường thanh tra nội bộ ngành nhằm kịp thời phát hiện tiêu cực.

---

Đối tượng thụ hưởng và Nhóm độc giả quan tâm (Target Audience)

• Các cơ quan hoạch định chính sách & Lập pháp: Ban Chỉ đạo Cải cách Tư pháp Trung ương, Ủy ban Tư pháp của Quốc hội, Ban Nội chính Trung ương, Bộ Tư pháp trong việc tham mưu xây dựng luật và hoàn thiện tổ chức bộ máy.
• Cơ quan quản lý và thực thi tố tụng: Tòa án nhân dân tối cao, Viện kiểm sát nhân dân tối cao, Cơ quan Cảnh sát điều tra (Bộ Công an), Cơ quan Điều tra Hình sự (Bộ Quốc phòng), Tổng cục Thi hành án dân sự trong công tác quy hoạch, luân chuyển, đào tạo và bổ nhiệm cán bộ.
• Giới học thuật và Viện nghiên cứu: Giảng viên, nghiên cứu sinh, học viên cao học chuyên ngành Luật học, Khoa học Quản lý công, Xây dựng Đảng và Chính quyền Nhà nước tại Học viện Chính trị Quốc gia Hồ Chí Minh, Đại học Luật Hà Nội, Đại học Kiểm sát, Học viện Tòa án, Học viện An ninh nhân dân, Học viện Cảnh sát nhân dân.
• Lợi ích cụ thể: Cung cấp tài liệu tham khảo chính thống, có giá trị trích dẫn học thuật cao phục vụ các đề tài nghiên cứu chuyên sâu về cải cách tư pháp và mô hình công vụ hiện đại.

---

Câu hỏi thường gặp (FAQ)

1. Điểm mới đột phá nhất trong định nghĩa "Cán bộ tư pháp" của đề tài là gì?

Đề tài đã tiếp cận khái niệm cán bộ tư pháp theo nghĩa rộng. Thay vì chỉ gói gọn trong những người làm công tác xét xử tại Tòa án, nghiên cứu khẳng định cán bộ tư pháp bao gồm tất cả các chủ thể đại diện cho quyền lực nhà nước tham gia vào toàn bộ chu trình tố tụng: từ Điều tra viên, Kiểm sát viên, Thẩm phán, Hội thẩm nhân dân cho đến Chấp hành viên thi hành án và cán bộ quản lý trại giam.

2. Phương pháp tiếp cận lịch sử của đề tài có giá trị như thế nào?

Phương pháp tiếp cận lịch sử chia quá trình hình thành hệ thống tư pháp Việt Nam qua 4 giai đoạn (1945–1954, 1954–1975, 1975–1986, 1986 đến nay). Cách tiếp cận này giúp nhận diện rõ sự kế thừa các giá trị truyền thống, lý giải nguyên nhân dẫn đến cơ cấu đa ngành của cơ quan điều tra và rút ra bài học kinh nghiệm để kiến tạo mô hình tư pháp hiện đại phù hợp thể chế chính trị Việt Nam.

3. Kết quả nghiên cứu từ năm 2007 có còn giá trị ứng dụng trong bối cảnh hiện nay không?

Hoàn toàn còn nguyên giá trị. Những luận điểm cốt lõi của đề tài B.07-12 về xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN, bảo đảm nguyên tắc độc lập xét xử của Thẩm phán, nâng cao vị thế của Hội đồng xét xử và hoàn thiện chức danh tư pháp đã được thể chế hóa mạnh mẽ trong Hiến pháp 2013, Luật Tổ chức Tòa án nhân dân 2014 & 2024, Luật Tổ chức Viện kiểm sát nhân dân 2014 và Nghị quyết số 27-NQ/TW (năm 2022) về tiếp tục xây dựng và hoàn thiện Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam trong giai đoạn mới.

4. Đề tài xác định yêu cầu nào là quan trọng nhất đối với cán bộ tư pháp?

Đề tài nhấn mạnh yêu cầu về bản lĩnh chính trị và phẩm chất đạo đức liêm chính song hành với trình độ chuyên môn tinh thông. Do hoạt động tư pháp can thiệp trực tiếp vào sinh mệnh chính trị, quyền tài sản và tự do của con người, sự thiếu hụt về đạo đức hoặc chuyên môn đều dẫn đến hậu quả nghiêm trọng là làm sai lệch công lý và gây oan sai.

5. Tại sao nghiên cứu khẳng định Thi hành án là một bộ phận không thể tách rời của hoạt động tư pháp?

Theo lý thuyết áp dụng pháp luật và trình tự tố tụng, việc tuyên một bản án đúng pháp luật mới chỉ là điều kiện cần. Điều kiện đủ để công lý được thực thi là bản án đó phải được hiện thực hóa ngoài đời sống. Do đó, hoạt động của Chấp hành viên và cán bộ thi hành án mang bản chất bảo vệ tính nghiêm minh của quyền tư pháp, chứ không thuần túy là hoạt động quản lý hành chính.

---

Kết luận (Conclusion)

Báo cáo tổng hợp đề tài khoa học cấp Bộ Mã số B.07-12 do TS. Trần Đình Thắng chủ nhiệm là một công trình nghiên cứu công phu, chuẩn mực, đặt nền móng lý luận và thực tiễn vững chắc cho việc xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp tại Việt Nam. Bằng việc bóc tách toàn diện các chiều cạnh từ tư tưởng chính trị, năng lực chuyên môn, quy trình tuyển chọn đến chế độ đãi ngộ, công trình đã định hình rõ nét lộ trình xây dựng nền tư pháp trong sạch, vững mạnh và phụng sự nhân dân.

Trong giai đoạn hiện nay, việc tiếp tục kế thừa những kết quả nghiên cứu này để phát triển mô hình Tòa án điện tử, chuyển đổi số ngành tư pháp và tăng cường tính độc lập của hoạt động xét xử chính là bước đi then chốt để hiện thực hóa mục tiêu xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN Việt Nam văn minh, tiến bộ và giàu mạnh.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài C¶i c¸ch t− ph¸p lµ mét trong nh÷ng nhiÖm vô quan träng cña qu¸ tr×nh x©y dùng vµ hoµn thiÖn nhµ n−íc ph¸p quyÒn x· héi chñ nghÜa ë n−íc ta hiÖn nay. §Ó l·nh ®¹o thùc hiÖn nhiÖm vô nµy, §¶ng Céng s¶n ViÖt Nam ®· ra nhiÒu nghÞ quyÕt, chØ thÞ, trong ®ã cã néi dung vÒ ®æi míi tæ chøc, ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan t− ph¸p nói chung và đội ngũ cán bộ của các cơ quan tư pháp nói riêng. NghÞ quyÕt §¹i héi lÇn thø IX cña §¶ng chØ râ: “C¶i c¸ch tæ chøc, n©ng cao chÊt l−îng vµ ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan t− ph¸p, n©ng cao tinh thÇn tr¸ch nhiÖm cña c¬ quan vµ c¸n bé t− ph¸p trong c«ng t¸c ®iÒu tra, b¾t, giam gi÷, truy tè, xÐt xö, thi hµnh ¸n, kh«ng ®Ó x¶y ra nh÷ng tr−êng hîp oan sai.

ViÖn kiÓm s¸t thùc hiÖn tèt chøc n¨ng c«ng tè vµ kiÓm s¸t ho¹t ®éng t− ph¸p. S¾p xÕp l¹i hÖ thèng tßa ¸n nh©n d©n, ph©n ®Þnh hîp lý thÈm quyÒn cña toµ ¸n c¸c cÊp. T¨ng c−êng ®éi ngò thÈm ph¸n vµ héi thÈm nh©n d©n c¶ vÒ sè l−îng vµ chÊt l−îng. Tæ chøc l¹i c¬ quan ®iÒu tra vµ c¬ quan thi hµnh ¸n theo nguyªn t¾c gän ®Çu mèi.

Thµnh lËp c¶nh s¸t t− ph¸p”. NghÞ quyÕt 08 cña Bé ChÝnh trÞ (ban hành ngµy 02/01/2002) "vÒ mét sè nhiÖm vô träng t©m c«ng t¸c t− ph¸p trong thêi gian tíi " ®· v¹ch ra ph−¬ng h−íng nhiÖm vô chñ yÕu cña c«ng t¸c t− ph¸p. Mét trong nh÷ng nhiÖm vô ®ã lµ: "N©ng cao tiªu chuÈn vÒ chÝnh trÞ, ®¹o ®øc vµ nghÒ nghiÖp chuyªn m«n cña c¸n bé t− ph¸p… T¨ng c−êng c¸n bé l·nh ®¹o chñ chèt cña c¬ quan t− ph¸p ë Trung −¬ng vµ ®Þa ph−¬ng; chó träng ®Ò b¹t c¸n bé cã quan ®iÓm chÝnh trÞ v÷ng vµng, phÈm chÊt ®¹o ®øc tèt ®· ®−îc ®µo t¹o c¬ b¶n vµ cã kinh nghiÖm thùc tiÔn. Nghị quyết 49 của Bộ Chính trị (ban hành ngày 02 Tháng 06 năm 2005) về chiÕn l−îc c¶i c¸ch t− ph¸p đến năm 2020 chỉ râ: “ môc tiªu cña c¶i c¸ch t− ph¸p lµ xây dựng một nền tư pháp sạch vững mạnh dân chủ nghiêm minh, bảo vệ công lý, từng bước hiện đại, phục vụ nhân dân, phụng sự Tổ quốc Việt nam 1 Xã hội chủ nghĩa; hoạt động tư pháp mà trọng tâm và hoạt động xét xử được tiến hành có hiệu lực và hiệu quả cao".

Mét trong nh÷ng nhiÖm vô träng yÕu cña viÖc ®æi míi c«ng t¸c t− ph¸p lµ ph¶i x©y dùng ®éi ngò c¸n bé c¸c c¬ quan t− ph¸p trong s¹ch v÷ng m¹nh, cã n¨ng lùc chuyªn m«n, nghiÖp vô, ®¸p øng ®−îc yªu cÇu nhiÖm vô cña giai ®o¹n c¶i c¸ch t− ph¸p. Đặc biệt, trong điều kiện xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân – Nhà nước đề cao quyền con người, quyền công dân, vấn đề đặt ra là Nhà nước phải đề cao trách nhiệm của mình trước công dân, mọi hoạt động của Nhà nước trong khuôn khổ của pháp luật và phải vì quyền và lợi ích của công dân, không một cơ quan, cá nhân nào được xâm phạm đến các quyền và lợi ích hợp pháp của công dân. Hơn nữa, hoạt động tư pháp là loại hoạt động nhạy cảm, dễ đụng chạm đến quyền con người, quyền công dân. Bất kỳ một sự tuỳ tiện nào của cán bộ tư pháp đều có nguy cơ dẫn đến oan sai gây tổn hại nghiêm trọng đến quyền con người, quyền công dân.

Nh÷ng n¨m qua, thùc hiÖn chñ tr−¬ng cña §¶ng vÒ c«ng t¸c c¶i c¸ch t− ph¸p, ho¹t ®éng t− ph¸p ®· cã nhiÒu chuyÓn biÕn tÝch cùc, hÖ thèng c¸c c¬ quan t− ph¸p ®· ®−îc kiÖn toµn mét b−íc c¶ vÒ tæ chøc bé m¸y vµ c«ng t¸c c¸n bé. Tuy nhiªn, công tác tư pháp vẫn còn nhiều hạn chế. Đội ngũ cán bộ tư pháp, bổ trợ tư pháp còn thiếu, trình độ nghiệp vụ và bản lĩnh chính trị của một bộ phận còn yếu, thậm chí có một số cán bộ sa sút về phẩm chất đạo đức và trách nhiệm nghề nghiệp. Vẫn còn tình trạng oan sai trong điều tra, bắt, giam giữ, truy tố xét xử.

Thực tiễn thời gian qua cho thÊy, hoạt động của các cơ quan tư pháp còn khá nhiều trường hợp gây oan sai. Bên cạnh những nguyên nhân oan sai do trình độ năng lực của đội ngũ cán bộ tư pháp còn bất cập, hạn chế thì cũng không hiếm trường hợp oan sai do một bộ phận không nhỏ cán bộ tư pháp có biểu hiện suy thoái về phẩm chất đạo đức, không tự mình vượt qua được sức cám dỗ của các lợi ích vật chất. §Ó kh¾c phôc c¸c h¹n chÕ trªn, gãp phÇn x©y dùng ®éi ngò c¸n bé c¸c c¬ quan t− ph¸p trong s¹ch, v÷ng m¹nh, vÊn ®Ò ®Æt ra lµ ph¶i lµm râ cơ sở lý luận và thực tiễn cña viÖc x©y dùng ®éi ngò c¸n bé c¸c c¬ quan t− ph¸p đủ về số lượng, mạnh về 2 trình độ chuyên môn, nghiệp vụ, có lập trường chính trị vững vàng, có đạo đức trong sáng và công tâm với công vụ, trung thành với Đảng, với nhân dân, ®¸p øng ®−îc ®ßi hái cña c«ng cuéc x©y dùng Nhµ n−íc ph¸p quyÒn XHCN cña d©n, do d©n vµ v× d©n. Do vậy, viÖc nghiªn cøu vấn đề: “X©y dựng ®éi ngò c¸n bé t− ph¸p theo yªu cầu của Nhµ n−íc ph¸p quyÒn xã hội chủ nghĩa ViÖt Nam hiÖn nay" lµ rÊt cÇn thiÕt vµ cã ý nghÜa c¶ vÒ mÆt lý luËn vµ thùc tiÔn.

T×nh h×nh nghiªn cøu Trong nh÷ng n¨m gÇn ®©y ®· cã nhiÒu c«ng tr×nh nghiªn cøu ®Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò x©y dùng ®éi ngò c¸n bé c«ng chøc nhµ n−íc nãi chung nh−: - X©y dùng ®éi ngò c¸n bé c«ng chøc nhµ n−íc ë ViÖt Nam hiÖn nay cña t¸c gi¶ T« Tö H¹. - LuËn cø khoa häc cho viÖc n©ng cao chÊt l−îng ®éi ngò c¸n bé trong thêi kú ®Èy m¹nh CNH, H§H đất n−íc, cña c¸c t¸c gi¶ NguyÔn Phó Träng vµ TrÇn Xu©n SÇm; Nxb CTQG năm 2002. - VÊn ®Ò n©ng cao uy tÝn c¸n bé c«ng chøc nhµ n−íc trong t×nh h×nh hiÖn nay cña NguyÔn §×nh GÊm - T¹p chÝ Nhà nước và pháp luật th¸ng 9/2003; - §æi míi, hoµn thiÖn ph¸p luËt vÒ c¸n bé c«ng chøc nhµ n−íc cña t¸c gi¶ TrÞnh Xu©n Toµn -T¹p chÝ Nhà nước và Pháp luật Th¸ng 4/2003. Liªn quan ®Õn ®éi ngò c¸n bé cña c¸c c¬ quan t− ph¸p cã mét sè c«ng tr×nh khoa häc sau ®©y: - Cải cách tư pháp và xây dựng Nhà nước pháp quyền của GS.

Trần Ngọc Đường -Tạp chí Cộng sản tháng 1 – 2007. - Đảng lãnh đạo cải cách tư pháp trong điều kiện xây dựng nhà nước pháp quyền của TS Nguyễn Văn Quyền (Tạp chí Cộng sản tháng 1 - 2007) - Hoµn thiÖn tæ chøc ho¹t ®éng cña luËt s− cña Phan Trung Hoµi (T¹p chÝ Nhµ n−íc vµ Ph¸p luËt, th¸ng 5/2002); 3 - §Æc ®iÓm cña nghÒ luËt vµ ®¹o ®øc cña ng−êi hµnh nghÒ luËt cña t¸c gi¶ Phan H÷u Th− (T¹p chÝ Nhµ n−íc vµ Ph¸p luËt, th¸ng 10/2004); - C¶i c¸ch t− ph¸p vµ viÖc n©ng cao ®¹o ®øc nghÒ nghiÖp, tr×nh ®é chuyªn m«n cho c¸c c¸n bé c¬ quan t− ph¸p cña t¸c gi¶ Tr−¬ng ThÞ Hoµ (T¹p chÝ Nhµ n−íc vµ Ph¸p luËt, th¸ng 9/2004). - Cơ sở lý luận và thực tiễn xây dựng các chức danh tư pháp (Đề tài cấp Nhà nước do Bộ Tư pháp chủ trì). C¸c c«ng tr×nh nµy ë c¸c møc ®é kh¸c nhau ®· ®Ò cËp ®Õn c«ng t¸c c¸n bé t− ph¸p.

Ngoµi ra cã mét sè luËn v¨n, luËn ¸n th¹c sÜ vµ tiÕn sÜ luËt häc ®Ò cËp ®Õn vÊn ®Ò nµy ë møc ®é kh¸i qu¸t nh−: - Áp dông ph¸p luËt trong ho¹t ®éng xÐt xö cña toµ ¸n nh©n d©n (LuËn ¸n tiÕn sü cña Lª Xu©n Th©n, n¨m 2003); - §¶m b¶o quyÒn con ng−êi trong ho¹t ®éng t− ph¸p (LuËn ¸n tiÕn sü cña NguyÔn Huy Hoµn, n¨m 2005); Mét sè c«ng tr×nh nghiªn cøu ë cÊp ®é th¹c sü luËt häc nh−: - Áp dông ph¸p luËt trong ho¹t ®éng xÐt xö cña ¸n h×nh sù cña TAND TØnh Ninh B×nh cña NguyÔn §øc HiÖp, n¨m 2004 - §¶m b¶o quyÒn con ng−êi trong ho¹t ®éng tè tông h×nh sù cña t¸c gi¶ NguyÔn §øc Phóc, n¨m 2004 - Cơ sở khoa học xây dựng đội ngũ thẩm phán ở Việt nam của Đỗ Gia Thư - Áp dông ph¸p luËt trong ho¹t ®éng kiÓm s¸t ®iÒu tra cña t¸c gi¶ NguyÔn §øc Thanh, n¨m 2004. - Vi phạm pháp luật trong giải quyết vụ án hình sự của tác giả Lê Thị Kim Chung, năm 2005. Trong c¸c luËn v¨n, luận ¸n kÓ trªn, c¸c t¸c gi¶ ®· ®Ò cËp mét c¸ch kh¸i qu¸t ®Õn chÊt l−îng ®éi ngò c¸n bé t− ph¸p vµ vai trß cña ®éi ngò c¸n bé t− ph¸p trong ho¹t ®éng cña c¸c c¬ quan tiÕn hµnh tè tông hoÆc ®Ò cËp ®Õn nh÷ng 4 khÝa c¹nh, gãc ®é nhÊt ®Þnh cña c«ng t¸c c¸n bé t− ph¸p. Nh− vËy, hiÖn nay ch−a cã c«ng tr×nh nµo nghiªn cøu vÒ ®éi ngò c¸n bé t− ph¸p trong ®iÒu kiÖn x©y dùng Nhµ n−íc ph¸p quyÒn x· héi chñ nghÜa ë ViÖt Nam mét c¸ch quy m« vµ cã hÖ thèng.

Phạm vi nghiên cứu Đề tài tập trung phân tích, nghiên cứu về đội ngũ cán bộ tham gia vào hoạt động tư pháp của các cơ quan tư pháp nhằm thực hiện quyền tư pháp. Môc tiêu, nhiệm vụ: Môc tiêu: Lµm râ c¬ së lý luËn vµ thùc tiÔn về việc xây dựng ®éi ngò c¸n bé t− ph¸p theo yêu cầu của Nhµ n−íc ph¸p quyÒn XHCN ViÖt Nam hiÖn nay. Đề xuất quan điểm, giải pháp cơ bản nhằm xây dựng đội ngũ này. Nhiệm vụ: Để thực hiện mục đích trên, đề tài có nhiệm vụ làm rõ khái niệm, đặc điểm vai trò, nhiệm vụ, quyền hạn, những yêu cầu của đội ngũ cán bộ tư pháp và tính tất yếu khách quan của việc đổi mới đội ngũ cán bộ tư pháp theo yêu cầu của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam.

Đồng thời đánh giá thực trạng và đề xuất các giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ tư pháp ở Việt Nam hiện nay. Phương pháp nghiên cứu Phương pháp được sử dụng để nghiên cứu đề tài chủ yếu là phương pháp nghiên cứu của chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử. Ngoài ra còn sử dụng các phương pháp khác như phân tích tổng hợp, phương pháp so sánh. 5 ch−¬ng I C¬ së lý luËn cña viÖc x©y dùng ®éi ngò c¸n bé t− ph¸p theo yªu cÇu cña nhµ n−íc ph¸p quyÒn x∙ héi chñ nghÜa ViÖt Nam 1.

Kh¸i niÖm, ®Æc ®iÓm và phân loại cán bộ tư pháp 1.