CHƯƠNG 1. NHỮNG VẤN ĐỀ LIÊN QUAN ĐẾN DỊCH VỤ TƯ VẤN LẬP DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG - VAI TRÒ VÀ NỘI DUNG CỦA DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 1. DỊCH VỤ TƯ VẤN - TƯ VẤN LẬP DỰ ÁN ĐẦU TƯ XÂY DỰNG 1.1 Một số khái niệm 1.1 Tư vấn và dịch vụ tư vấn a. Tư vấn Theo nghiã rộng, với tư cách là một hoạt động hay một chức năng, tư vấn được dùng để chỉ việc một tổ chức hay một cá nhân cung cấp lời khuyên hoặc cung cấp năng lực giải quyết vấn đề cho người ra quyết định.
Tư vấn có nhiều dạng, từ đơn giản đến phức tạp và đề cập đến bất kỳ lĩnh vực hoạt động hay lợi ích nào của con người như sức khoẻ, việc làm, đầu tư, mua bán nhà đất, pháp lý, lập chính sách v. Theo nghĩa hẹp, với tư cách là dịch vụ chuyên môn, tư vấn được dùng để chỉ việc một tổ chức hay một cá nhân cung cấp dịch vụ cố vấn trên cơ sở hợp đồng cho khách hàng, bán năng lực giải quyết vấn đề, hoặc tiến hành chuyển giao cho khách hàng các thông tin, tri thức, giải pháp, kỹ năng đã được lựa chọn và xử lý thích nghi hoá cho từng trường hợp (Tư vấn là loại hình lao động trí tụê có yêu cầu cao về tính thực tiễn, khách hàng thuê tư vấn không chỉ để tăng hiểu biết mà chủ yếu là để định hướng hành động. Tư vấn nhằm vào các trường hợp cụ thể, điều kiện cụ thể, một giải pháp có thể thích hợp với một tổ chức, một tình huống này nhưng này nhưng lại không thích hợp với một tổ chức hoặc một tình huống khác). Dịch vụ tư vấn Là việc bên thứ ba cung cấp lời khuyên tư vấn mang tính chất vô tư và độc lập trên cơ sở một hợp đồng nào đó.
Độc lập bởi lời khuyên của người tư vấn không phải là thành viên của tổ chức được tư vấn, vô tư là lời khuyên của người tư vấn không bị ảnh hưởng bởi bất kỳ ý kiến trái ngược nào của các thành viên trong tổ chức đang cần được tư vấn. Độc lập, khách quan là điều kiện tiên quyết của công tác tư vấn, là tiêu chí được khách hàng rất quan tâm, sao cho các giải pháp được các chuyên gia đưa ra không bị chi phối, ảnh hưởng bởi các mối quan hệ thường nhật, không dựa vào cảm tính chủ quan mà phải dựa trên nền tảng nghiên cứu khoa học. Sản phẩm dịch vụ tư vấn Sản phẩm tư vấn là những thông tin, đối với những dịch vụ tư vấn có tính chất thuần tuý cung cấp các lời khuyên hoặc đưa ra khuyến nghị thì sản phẩm tư vấn là các thông tin Đề tài: Nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ tư vấn lập dự án đầu tư xây dựng Học viên: Vũ Thị Kiều Bắc - CHKT07; GV hướng dẫn: GVC.TS Đặng Văn Dựa 9 Luận văn thạc sỹ kinh tế đã qua xử lý, đó là các luận cứ ra quyết định, khuyến nghị, giải pháp, kế hoạch hành động, thiết kế, quy trình, công thức, số liệu, hướng dẫn kỹ thuật thể hiện trong các báo cáo, ấn phẩm, bản vẽ và các phương tiện lưu trữ thông tin khác. Trường hợp tư vấn hỗ trợ trực tiếp tham gia vào quá trình thực hiện thì sản phẩm tư vấn thể hiện ở chất lượng đầu ra cuối cùng như một công trình, một sản phẩm, một dịch vụ hoặc thể hiện ở việc nâng cao hiệu quả hoạt động của tổ chức, doanh nghiệp, khách hàng.
Đặc điểm các sản phẩm của dịch vụ tư vấn là các “sản phẩm mềm”, đó là các báo cáo, các kế hoạch, các lời khuyên, các chỉ dẫn thực hiện. nói chung đó là các sản phẩm của dịch vụ trí tuệ. Tư vấn là một ngành nghề kinh doanh dựa trên uy tín, do đó sự thoả mãn của khách hàng là thước đo quan trọng nhất của chất lượng dịch vụ. Tuy nhiên, tư vấn là dịch vụ “vô hình”, khách hàng chỉ có thể đánh giá được chất lượng dịch vụ sau khi nhà tư vấn đã hoàn tất công việc.
Do đó, trước khi ký hợp đồng, khách hàng luôn mong muốn xác định cụ thể các sản phẩm đầu ra của dịch vụ tư vấn. Sản phẩm tư vấn chỉ được định hình trong quá trình thực hiện và phụ thuộc rất nhiều vào bản thân nhà tư vấn, do đó nó có sự rủi ro tương đối cao. Nhà tư vấn thường cam kết với khách hàng về việc đảm bảo chất lượng sản phẩm qua việc thể hiện mình có đủ kinh nghiệm, kỹ năng, nhân sự để tìm ra giải pháp tối ưu trong trường hợp đó. Bản lĩnh, năng lực của nhà tư vấn thể hiện ở khả năng sẵn sàng thực hiện những công việc phức tạp đòi hỏi sự trau dồi liên tục những kiến thức và những kỹ năng mới.
Tư vấn luôn là sự kết hợp giữa các vai trò khác nhau như: vai trò chuyên gia, góp ý, gợi ý, vai trò trung gian hoà giải hoặc cũng có thể là vai trò phản biện. Để có thể góp ý, khuyên giải về những vấn đề khách hàng trăn trở, đòi hỏi nhà tư vấn phải có uy tín, có kiến thức sâu rộng và kinh nghiệm phong phú, đồng thời phải có phương pháp phân tích vấn đề, nhằm tìm ra giải pháp hợp lý, sáng tạo trong một khoảng thời gian ngắn. - Dịch vụ tư vấn lập dự án đầu tư xây dựng là một nội dung cụ thể trong vấn đề tư vấn đầu tư xây dựng, sản phẩm của dịch vụ tư vấn lập dự án đầu tư xây dựng sản phẩm “chất xám” được thể hiện trên các hồ sơ dự án đầu tư xây dựng, đây là cơ sở của quá trình triển khai đầu tư. Do đó, chất lượng hồ sơ dự án đầu tư quy định chất lượng dự án đầu tư (hiểu theo nghĩa là quá trình đầu tư).2 Dự án đầu tư Dự án là tập hợp các hoạt động có liên quan đến nhau nhằm đạt được một số mục tiêu nhất định, được thực hiện trong một thời gian nhất định, dựa trên những nguồn lực xác định.
Dự án đầu tư là dự án tạo dựng nên những năng lực mới (về lượng, về chất) trong sản xuất sản phẩm hay tiến hành một dịch vụ nhằm đạt được một hoặc một số mục tiêu nhất định, được thực hiện trong một thời gian nhất định, dựa trên những nguồn lực nhất định. Đó là một tập hợp các biện pháp có căn cứ khoa học và cơ sở pháp lý được đề xuất Đề tài: Nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ tư vấn lập dự án đầu tư xây dựng Học viên: Vũ Thị Kiều Bắc - CHKT07; GV hướng dẫn: GVC.TS Đặng Văn Dựa 10 Luận văn thạc sỹ kinh tế về các mặt kỹ thuật, công nghệ, tổ chức sản xuất, tài chính, kinh tế và xã hội để làm cơ sở cho việc quyết định bỏ vốn đầu tư với hiệu quả tài chính đem lại cho doanh nghiệp và hiệu quả kinh tế - xã hội đem lại cho quốc gia và xã hội lớn nhất có thể có được. Xét về hình thức: Dự án đầu tư là một tập hồ sơ tài liệu trình bày một cách chi tiết và có hệ thống các hoạt động, chi phí theo một kế hoạch để đạt được những kết quả và thực hiện được những mục tiêu nhất định trong tương lai. Xét về mặt nội dung: Dự án đầu tư là một tập hợp các hoạt động có liên quan với nhau được kế hoạch hoá nhằm đạt được các mục tiêu đã định bằng việc tạo ra các kết quả cụ thể trong một thời gian nhất định, thông qua việc sử dụng các nguồn lực xác định Xét trên góc độ quản lý: Dự án đầu tư là một công cụ quản lý việc sử dụng vốn, vật tư, lao động để tạo ra các kết quả tài chính, kinh tế - xã hội trong một thời gian dài.
Dự án là tập hợp các thông tin chỉ rõ chủ dự án định làm gì, làm như thế nào và làm thì được cái gì? Xét trên góc độ kế hoạch hoá: Dự án đầu tư là kế hoạch chi tiết để thực hiện chương trình đầu tư xây dựng nhằm phát triển kinh tế xã hội làm căn cứ cho việc ra quyết định đầu tư và sử dụng vốn đầu tư. Dự án đầu tư là tế bào của hoạt động đầu tư.3 Dự án đầu tư xây dựng Phần lớn các dự án đầu tư đều kèm theo các công trình xây dựng với các máy móc thiết bị, công nghệ tương ứng. DAĐTXD công trình là tập hợp các đề xuất có liên quan đến việc bỏ vốn để xây dựng mới, mở rộng hoặc cải tạo những công trình xây dựng nhằm mục đích phát triển, duy trì, nâng cao chất lượng công trình hoặc sản phẩm, dịch vụ trong một thời gian nhất định. Đây là loại đầu tư phổ biến để tạo ra cơ sở vật chất cho các ngành sản xuất của các chủ đầu tư thuộc mọi thành phần kinh tế.
Đầu tư xây dựng công trình là hoạt động có liên quan đến việc bỏ vốn ở giai đoạn hiện tại nhằm tạo dựng tài sản cố định là công trình xây dựng để sau đó tiến hành khai thác công trình, sinh lời với một khoảng thời gian nhất định nào đó trong tương lai. Mỗi công trình xây dựng thường là kết tinh của những thành quả khoa học, công nghệ, tổ chức sản xuất và nghệ thuật kiến trúc của cả một thời kỳ đang tồn tại. Sau khi xây dựng xong và đưa vào khai thác sử dụng, các công trình xây dựng đó lại góp phần mở ra một thời kỳ phát triển mới của đất nước. DAĐTXD xét về mặt hình thức, là tập hợp các hồ sơ và bản vẽ thiết kế kiến trúc, thiết kế kỹ thuật và tổ chức thi công CTXD và các tài liệu liên quan khác xác định chất lượng công trình cần đạt được, tổng mức đầu tư của DA và thời gian thực hiện DA, hiệu Đề tài: Nâng cao chất lượng sản phẩm dịch vụ tư vấn lập dự án đầu tư xây dựng Học viên: Vũ Thị Kiều Bắc - CHKT07; GV hướng dẫn: GVC.TS Đặng Văn Dựa 11 Luận văn thạc sỹ kinh tế quả kinh tế và hiệu quả xã hội của DA.
Dự án đầu tư xây dựng còn có tên gọi khác là báo cáo nghiên cứu khả thi FS (Feasibility study). Có thể hiểu dự án đầu tư xây dựng bao gồm hai nội dung là đầu tư và xây dựng với một đặc điểm chung là yêu cầu có một diện tích đất, một địa điểm xây dựng nhất định (bao gồm đất, khoảng không, mặt nước, mặt biển, thềm lục địa). Đặc điểm của một dự án đầu tư xây dựng bao gồm các vấn đề sau: a.