MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết nghiên cứu đề tài. Xây dựng, nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức, viên chức nhà nƣớc (sau đây gọi chung là cán bộ, công chức) là một trong những nội dung quan trọng của công tác cải cách hành chính ở nƣớc ta. Vì vậy, trong Chƣơng trình tổng thể cải cách hành chính nhà nƣớc giai đoạn 2011 - 2020, vấn đề xây dựng, nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức tiếp tục là một trong những nội dung trọng tâm của chƣơng trình và có ý nghĩa quan trọng góp phần xây dựng một hệ thống các cơ quan hành chính nhà nƣớc từ Trung ƣơng tới cơ sở thông suốt, trong sạch, vững mạnh, tăng tính dân chủ và pháp quyền.
Bảo đảm thực hiện trên thực tế quyền dân chủ của nhân dân, bảo vệ quyền con ngƣời, xây dựng đội ngũ cán bộ công chức, viên chức có đủ phẩm chất, năng lực và trình độ, đáp ứng yêu cầu phục vụ nhân dân và sự phát triển của đất nƣớc. Chủ tịch Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: "Cán bộ là cái gốc của công việc", "Muôn việc thành công hoặc thất bại đều do cán bộ tốt hay kém". Thực hiện lời dạy của Ngƣời, Đảng và Nhà nƣớc ta luôn quan tâm chăm lo đến công tác cán bộ. Thực tiễn đã chỉ ra rằng, cách mạng là sự nghiệp của quần chúng nhân dân, để giữ vững ổn định xã hội và khai thác tốt mọi nguồn lực nhằm phát triển kinh tế thì phải luôn chú trọng tới xây dựng chính quyền cơ sở.
Cấp cơ sở bao gồm xã, phƣờng, thị trấn (gọi chung là cấp xã) là nơi nhân dân cƣ trú sinh sống, là cầu nối trực tiếp toàn bộ hệ thống chính trị với dân, là nơi tổ chức, vận động quần chúng nhân dân thực hiện đƣờng lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nƣớc; tăng cƣờng đại đoàn kết toàn dân; phát huy quyền làm chủ tập thể của nhân dân, khai thác mọi tiềm năng, lợi thế ở địa 1 phƣơng để phát triển kinh tế - xã hội, tổ chức cuộc sống của cộng đồng dân cƣ. Vì vậy, việc chăm lo xây dựng cán bộ, công chức, đảng viên ở xã, phƣờng, thị trấn có đủ phẩm chất, năng lực là nhiệm vụ thƣờng xuyên, có ý nghĩa hết sức quan trọng cả trƣớc mắt cũng nhƣ lâu dài trong sự nghiệp cách mạng của Đảng và Nhà nƣớc ta. Nhận thức đƣợc vai trò quan trọng của cán bộ, công chức cấp xã, Hội nghị lần thứ 5 Ban Chấp hành Trung ƣơng Đảng khóa IX đã ra Nghị quyết số 17-NQ/TƢ, ngày 18/3/2002 về đổi mới và nâng cao chất lƣợng hoạt động hệ thống chính trị ở cơ sở. Nghị quyết Trung ƣơng 6 khoá X, Nghị quyết Trung ƣơng 7 khóa XI tiếp tục khẳng định sự quan tâm của Đảng đối với đội ngũ CB-CC cơ sở.
Thời gian qua, mặc dù đã đƣợc Đảng, Nhà nƣớc hết sức quan tâm nhƣng chất lƣợng cán bộ, công chức cấp xã vẫn chƣa thực sự đáp ứng đƣợc đòi hỏi của thực tiễn vì nhiều nguyên nhân cả chủ quan và khách quan. Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, với xu thế của quá trình toàn cầu hóa diễn ra mạnh mẽ, đất nƣớc ta cũng không nằm ngoài xu thế đó, hiện đã, đang và ngày càng tham gia hội nhập sâu vào nền kinh tế thế giới. Với chủ trƣơng lớn của Đảng và Nhà nƣớc ta về việc đẩy mạnh sự nghiệp CNH-HĐH đất nƣớc, phấn đấu đến năm 2020 đƣa nƣớc ta trở thành một nƣớc CNH-HĐH. Đặc biệt, thành phố Hà Tĩnh đơn vị trung tâm của tỉnh lỵ Hà Tĩnh, là trung tâm kinh tế, chính trị văn hóa xã hội của tỉnh.
Hà Tĩnh hiện đang là một trong những trung tâm phát triển công nghiệp lớn của cả nƣớc nằm ở vùng ƣu tiên phát triển kinh tế xã hội, bảo đảm an ninh quốc phòng của các tỉnh Bắc Trung bộ và Duyên hải miền Trung theo Nghị quyết 39 và Kết luận 25 của Bộ chính trị. Để đáp ứng sự phát triển đi lên của tỉnh nhà trong quá trình CNH- HĐH, một trong những yêu cầu đặt ra là cần phải tiếp tục có sự cải cách hành chính một cách mạnh mẽ, toàn diện mà trƣớc hết là có sự đổi mới về chất 2 lƣợng của những cán bộ công chức trực tiếp thực thi nhiệm vụ. Do vậy, vấn đề nâng cao chất lƣợng cán bộ, công chức cấp xã đƣợc coi là một nhiệm vụ quan trọng của Đảng, Nhà nƣớc và chính quyền địa phƣơng trong quá trình cải cách nền hành chính Nhà nƣớc để phục vụ sự nghiệp CNH-HĐH của đất nƣớc ta nói chung cũng nhƣ địa phƣơng Hà Tĩnh nói riêng hiện nay. Đối với CBCC xã, phƣờng hiện nay ở địa bàn Thành phố Hà Tĩnh nhìn chung đều có bản lĩnh chính trị vững vàng, trung thành với mục tiêu lý tƣởng của Đảng, tận tụy phục vụ nhân dân, nhiệt tình trong công tác, có ý thức phấn đấu vƣơn lên và cơ bản đáp ứng với yêu cầu nhiệm vụ đƣợc giao.
Tuy nhiên, qua nghiên cứu, xem xét tình hình chất lƣợng CBCC hiện nay của thành phố Hà Tĩnh cho thấy một số vấn đề sau: + Thứ nhất: Còn nhiều bất cập về chất lƣợng và chƣa thực sự phát huy hết tiềm năng, thế mạnh của CBCC cấp xã. (Do công tác tổ chức, kế hoạch, bố trí, sử dụng, quy hoạch, đào tạo, bồi dƣỡng….) + Thứ hai: Chƣa ngang tầm với yêu cầu đòi hỏi ngày càng cao của nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội Thành phố Hà Tĩnh - là đô thị trung tâm của tỉnh lỵ Hà Tĩnh trong tiến trình đẩy mạnh CNH-HĐH của tỉnh hiện nay. (Xuất phát từ yêu cầu của địa phƣơng và trong bối cảnh chung của thành phố, của Tỉnh) Nhận thức đƣợc ý nghĩa, tầm quan trọng của vấn đề trên nên tôi đã lựa chọn đề tài “Nâng cao chất lượng cán bộ, công chức cấp xã, phường tại thành phố Hà Tĩnh” làm Luận văn Thạc sỹ của mình. Quản lý CBCC là một trong những nội dung của công tác quản lý nhà nƣớc.
Để bộ máy nhà nƣớc hoạt động vận hành có hiệu quả, góp phần vào sự phát triển kinh tế xã hội của đất nƣớc, địa phƣơng thì việc nâng cao chất lƣợng CBCC để góp phần nâng cao hiệu quả hoạt động của bộ máy chính quyền các cấp là một việc làm hết sức cấp thiết. Cấp xã là một cấp trong bộ 3 máy hành chính bốn cấp hiện nay của Nhà nƣớc ta, là cấp cơ sở và là cấp cuối cùng và có ý nghĩa quan trọng trong đảm bảo hiệu quả việc triển khai các chủ trƣơng, chính sách, yêu cầu của cấp trên, giữ vững sự ổn định và khai thác tốt mọi nguồn lực nhằm phát triển KTXH của mỗi địa phƣơng đóng góp vào sự phát triển của toàn bộ nền kinh tế quốc dân. Đánh giá, nghiên cứu hoạt động của CBCC cấp xã dƣới góc độ của quản lý kinh tế, thực chất là việc nghiên cứu quản lý hoạt động CB-CC cấp xã trên cơ sở thích ứng với sự biến đổi của tình hình thực tiễn thông qua cơ chế, cơ cấu, bộ máy, về hoạch định, về bố trí nhân lực…để kiến nghị những thay đổi trong chế độ chính sách mới đối với các cấp có liên quan cho phù hợp tình hình yêu cầu thực tiễn của cơ sở. Đây chính là một trong những nội dung của chuyên ngành Quản lý nhà nƣớc về kinh tế - phù hợp với chuyên ngành đào tạo theo chƣơng trình định hƣớng thực hành mà hiện nay học viên đang học Việc nghiên cứu đề tài này nhằm mục đích trả lời cho câu hỏi đặt ra của đề tài đối với vấn đề nghiên cứu: Tại sao chất lƣợng CB-CC cấp xã phƣờng của thành phố Hà Tĩnh vẫn còn nhiều bất cập và chƣa thực sự phát huy hết tiềm năng, thế mạnh so với yêu cầu của sự phát triển KTXH đặt ra cho cấp xã phƣờng thành phố Hà Tĩnh trong tình hình mới hiện nay.
Trên cơ sở đó đề tài đƣa ra các quan điểm, định hƣớng và các giải pháp về chuẩn hóa các chức danh, cơ cấu, số lƣợng; giải pháp về tuyển dụng, bố trí, sử dụng, luân chuyển; giải pháp về củng cố, hoàn thiện công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dƣỡng; giải pháp về kiểm soát, đánh giá và giải pháp về chế độ chính sách đãi ngộ đối với CBCC xã phƣờng. Tình hình nghiên cứu. Các công trình nghiên cứu có liên quan đến đề tài Trong những năm gần đây đã có nhiều công trình, đề tài nghiên cứu của 4 các cấp liên quan đến đội ngũ cán bộ, công chức hành chính nhà nƣớc ở nƣớc ta nhƣ: 1. "Luận cứ khoa học cho việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức trong thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp, hóa hiện đại hóa đất nước" của PGS.TS Nguyễn Phú Trọng và PGS.TS Trần Xuân Sầm, Nxb Chính trị quốc gia, 2003; các tác giả của công trình nghiên cứu này nghiên cứu lịch sử phát triển của các khái niệm về cán bộ, công chức, viên chức; góp phần lý giải, hệ thống hóa các căn cứ khoa học của việc nâng cao chất lƣợng đội ngũ cán bộ, công chức nói chung.
Từ đó đƣa ra những kiến nghị về phƣơng hƣớng, giải pháp nhằm củng cố, phát triển đội ngũ này cả về chất lƣợng, số lƣợng và cơ cấu. "Xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân" của TS. Thang Văn Phúc và TS. Nguyễn Minh Phƣơng, năm 2004.
Trên cơ sở nghiên cứu các quan điểm cơ bản của chủ nghĩa Mác- Lê nin, tƣ tƣởng Hồ Chí Minh và của Đảng Cộng sản Việt Nam về vai trò, vị trí ngƣời cán bộ cách mạng, cũng nhƣ yêu cầu đào tạo, xây dựng đội ngũ cán bộ, công chức; tìm hiểu những bài học kinh nghiệm về việc tuyển chọn và sử dụng nhân tài trong suốt quá trình lịch sử dựng nƣớc và giữ nƣớc của dân tộc ta, cũng nhƣ kinh nghiệm xây dựng nền công vụ chính quy hiện đại của các nƣớc trong khu vực và trên thế giới. Từ đó xác định hệ thống các yêu cầu, tiêu chuẩn của cán bộ, công chức đáp ứng đòi hỏi của Nhà nƣớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân. "Hệ thống công vụ và xu hướng cải cách của một số nước trên thế giới" của các tác giả TS. Thang Văn Phúc, TS.
Nguyễn Minh Phƣơng, Nguyễn Thu Huyền, Nxb Chính trị quốc gia, năm 2004.