Luận Văn Về Xây Dựng Đội Ngũ Cán Bộ Chuyên Trách Tại Cà Mau

Luận văn phân tích xây dựng đội ngũ cán bộ công chức xã phường thị trấn tại Cà Mau trong bối cảnh hiện nay, đề xuất giải pháp hiệu quả.

• Đề tài: Xây Dựng Đội Ngũ Cán Bộ Chuyên Trách Tại Cà Mau: Thực Trạng Và Giải Pháp
• Loại tài liệu: Luận văn
• Địa điểm: Cà Mau

Mục lục chi tiết

• LỜI MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ XÂY DỰNG ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHUYÊN TRÁCH XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN Ở TỈNH CÀ MAU TRONG GIAI ĐOẠN HIỆN NAY
• 1.1. XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN VÀ ĐỘI NGŨ CÁN BỘ CHUYÊN TRÁCH XÃ, PHƯỜNG, THỊ TRẤN Ở TỈNH CÀ MAU
• 1.2. Vị trí, vai trò, đặc điểm của xã, phường, thị trấn ở tỉnh Cà Mau
• 1.3. Tình hình nghiên cứu đề tài
• 1.4. Mục đích, nhiệm vụ của luận văn
• 1.5. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.6. Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu
• 1.7. Đóng góp khoa học và ý nghĩa thực tiễn của luận văn
• 1.8. Kết cấu của luận văn
• PHỤ LỤC
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Xây Dựng Đội Ngũ Cán Bộ Chuyên Trách Tại Cà Mau

Xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách tại Cà Mau là một nhiệm vụ quan trọng trong hệ thống hành chính. Đội ngũ này không chỉ đảm bảo thực hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước mà còn là cầu nối giữa chính quyền và nhân dân. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chuyên trách sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh Cà Mau.

1.1. Vai Trò Của Đội Ngũ Cán Bộ Chuyên Trách Tại Cà Mau

Đội ngũ cán bộ chuyên trách đóng vai trò quan trọng trong việc thực hiện các chính sách của Đảng và Nhà nước. Họ là những người trực tiếp quản lý và điều hành các hoạt động tại địa phương, đảm bảo sự phát triển kinh tế - xã hội.

1.2. Tình Hình Hiện Tại Của Đội Ngũ Cán Bộ Chuyên Trách

Hiện nay, đội ngũ cán bộ chuyên trách tại Cà Mau còn nhiều hạn chế về trình độ và năng lực. Nhiều cán bộ chưa đáp ứng được yêu cầu công việc, dẫn đến hiệu quả công việc chưa cao.

II. Thách Thức Trong Việc Xây Dựng Đội Ngũ Cán Bộ Chuyên Trách Tại Cà Mau

Việc xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách tại Cà Mau đang đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề như thiếu hụt nguồn nhân lực chất lượng, chính sách đãi ngộ chưa hợp lý và sự suy thoái về phẩm chất đạo đức của một số cán bộ đang gây khó khăn cho công tác này.

2.1. Thiếu Hụt Nguồn Nhân Lực Chất Lượng

Nhiều cán bộ chuyên trách tại Cà Mau chưa được đào tạo bài bản, dẫn đến thiếu hụt về kiến thức và kỹ năng cần thiết để thực hiện nhiệm vụ.

2.2. Chính Sách Đãi Ngộ Chưa Hợp Lý

Chế độ đãi ngộ cho cán bộ chuyên trách chưa đủ hấp dẫn, khiến nhiều người không mặn mà với công việc, dẫn đến tình trạng thiếu nhân lực.

III. Giải Pháp Nâng Cao Chất Lượng Đội Ngũ Cán Bộ Chuyên Trách Tại Cà Mau

Để nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ chuyên trách, cần thực hiện đồng bộ nhiều giải pháp. Các giải pháp này bao gồm cải cách chính sách đãi ngộ, tăng cường đào tạo và bồi dưỡng cán bộ, cũng như xây dựng môi trường làm việc tích cực.

3.1. Cải Cách Chính Sách Đãi Ngộ

Cần xây dựng chính sách đãi ngộ hợp lý, công bằng để thu hút và giữ chân cán bộ có năng lực, từ đó nâng cao chất lượng đội ngũ.

3.2. Tăng Cường Đào Tạo Và Bồi Dưỡng

Đào tạo và bồi dưỡng cán bộ chuyên trách là rất cần thiết. Cần tổ chức các khóa học, hội thảo để nâng cao kiến thức và kỹ năng cho cán bộ.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu Tại Cà Mau

Việc áp dụng các giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách đã mang lại những kết quả tích cực tại Cà Mau. Nhiều cán bộ đã được nâng cao năng lực, góp phần vào sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

4.1. Kết Quả Đạt Được Từ Các Giải Pháp

Nhiều cán bộ đã được đào tạo và bồi dưỡng, từ đó nâng cao năng lực quản lý và điều hành, góp phần vào sự phát triển của địa phương.

4.2. Những Kinh Nghiệm Rút Ra Từ Thực Tiễn

Các kinh nghiệm từ thực tiễn cho thấy rằng việc xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách cần phải được thực hiện một cách đồng bộ và liên tục.

V. Kết Luận Về Xây Dựng Đội Ngũ Cán Bộ Chuyên Trách Tại Cà Mau

Xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách tại Cà Mau là một nhiệm vụ quan trọng và cần thiết. Việc nâng cao chất lượng đội ngũ này sẽ góp phần vào sự phát triển bền vững của tỉnh, đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Đội Ngũ Cán Bộ Chuyên Trách

Đội ngũ cán bộ chuyên trách là nhân tố quyết định đến sự thành công của các chính sách phát triển kinh tế - xã hội tại địa phương.

5.2. Hướng Đi Tương Lai Cho Đội Ngũ Cán Bộ Chuyên Trách

Cần tiếp tục cải cách và đổi mới trong công tác xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách, nhằm đáp ứng tốt hơn yêu cầu của thực tiễn.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong cơ cấu tổ chức hành chính nhà nước, cấp xã, phường, thị trấn giữ vị trí nền tảng, là nơi trực tiếp đưa đường lối của Đảng và chính sách pháp luật vào đời sống của nhân dân. Tại tỉnh Cà Mau, địa bàn có diện tích tự nhiên 5.329 km² với 97 đơn vị hành chính cấp cơ sở gồm 81 xã, 8 phường và 8 thị trấn, khu vực nông thôn chiếm tới 79,90% tổng dân số với 986.571 người. Mặc dù tốc độ tăng trưởng kinh tế của tỉnh đạt mức cao 12,35%/năm vào năm 2007, chất lượng quản trị địa phương đang chịu áp lực lớn trước quá trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa nông nghiệp và biến động kinh tế - xã hội. Thực tiễn cho thấy hiệu quả hoạt động của cả hệ thống chính trị cơ sở phụ thuộc trực tiếp vào năng lực của đội ngũ cán bộ chuyên trách. Tuy nhiên, nguồn nhân lực này tại Cà Mau đang bộc lộ nhiều điểm nghẽn về trình độ chuyên môn, kỹ năng quản lý nhà nước và cơ cấu giới tính.

Mục tiêu nghiên cứu trọng tâm của luận văn là làm sáng tỏ cơ sở lý luận, khảo sát và đánh giá thực trạng đội ngũ cán bộ chuyên trách tại 97 xã, phường, thị trấn trên địa bàn tỉnh Cà Mau trong giai đoạn từ năm 2001 đến tháng 12 năm 2007. Trên cơ sở đó, công trình đề xuất hệ thống giải pháp đồng bộ có tính khả thi cao nhằm xây dựng, chuẩn hóa đội ngũ cán bộ chủ chốt cơ sở đáp ứng yêu cầu phát triển đến năm 2015. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của đề tài thể hiện qua việc cung cấp luận cứ vững chắc giúp các cấp ủy Đảng quy hoạch, kiện toàn 1.058 cán bộ chuyên trách, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ cán bộ chưa qua đào tạo chuyên môn từ 65,60% xuống dưới mức 15%, đồng thời nâng cao chỉ số hài lòng của nhân dân và bảo đảm an ninh chính trị tại địa bàn cực Nam Tổ quốc.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng nền tảng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về công tác cán bộ, trong đó nhấn mạnh quan điểm cán bộ là cái gốc của mọi công việc và là mắt xích quyết định sự thành bại của đường lối chính trị. Nghiên cứu tích hợp các định hướng từ Nghị quyết Hội nghị Trung ương 3 Khóa VIII về Chiến lược cán bộ thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước và Nghị quyết Hội nghị Trung ương 5 Khóa IX về đổi mới, nâng cao chất lượng hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn.

Khung phân tích của đề tài xoay quanh bốn khái niệm cốt lõi:

• Cán bộ cơ sở: Những người giữ chức vụ qua bầu cử hoặc tuyển dụng trong hệ thống tổ chức bộ máy cấp xã.
• Cán bộ chuyên trách cấp xã: Nhóm nhân sự chủ chốt gồm 11 chức danh lãnh đạo cấp ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Ủy ban Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội, dành toàn bộ thời gian lao động để thực thi công vụ.
• Tiêu chuẩn chức danh cán bộ: Hệ thống các chuẩn mực về bản lĩnh chính trị, phẩm chất đạo đức, trình độ học vấn, chuyên môn nghiệp vụ và năng lực thực tiễn được quy định tại Quyết định số 04/2004/QĐ-BNV của Bộ Nội vụ.
• Xây dựng đội ngũ cán bộ: Quá trình tổng thể bao gồm các khâu xác định tiêu chuẩn, đánh giá, quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, bố trí, luân chuyển, quản lý và thực hiện chính sách đãi ngộ.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ các văn kiện của Tỉnh ủy Cà Mau, báo cáo thống kê định kỳ của Sở Nội vụ tỉnh Cà Mau và hồ sơ cán bộ tại 9 huyện, thành phố trong giai đoạn 2001 - 2007. Cỡ mẫu nghiên cứu được xác định là toàn bộ tổng thể 1.058 cán bộ chuyên trách đang công tác tại 97 xã, phường, thị trấn trên toàn tỉnh tính đến tháng 10 năm 2007. Phương pháp chọn mẫu toàn bộ được lựa chọn nhằm bảo đảm tính bao quát tuyệt đối, phản ánh chính xác từng vị trí chức danh và không tạo ra sai số thống kê đối với các tiểu vùng địa lý.

Tác giả kết hợp phương pháp luận duy vật biện chứng và duy vật lịch sử với các kỹ thuật phân tích định lượng thống kê mô tả, phân tích tổng hợp logic, so sánh đối chiếu tỷ lệ phần trăm và phương pháp chuyên gia. Việc lựa chọn phương pháp phân tích này giúp nhận diện rõ mối quan hệ tương tác giữa thực trạng trình độ cán bộ với hiệu quả vận hành của bộ máy chính quyền cơ sở trong bối cảnh đặc thù sông nước miền Tây Nam Bộ.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích dữ liệu thực chứng từ 1.058 cán bộ chuyên trách xã, phường, thị trấn tại tỉnh Cà Mau ghi nhận những kết quả nổi bật sau:

Thứ nhất, tính chính trị và sự ổn định địa phương rất cao nhưng cơ cấu giới tính và độ tuổi trẻ thiếu cân đối. Có 98,11% cán bộ là đảng viên (1.038 người), 69,80% là cấp ủy viên cơ sở (739 người) và 94,14% là nhân sự trưởng thành tại chỗ (996 người). Tuy nhiên, tỷ lệ cán bộ nữ chỉ đạt 11,34% (120 người) và phần lớn tập trung ở vị trí Chủ tịch Hội Liên hiệp Phụ nữ; toàn tỉnh chỉ có 2 cán bộ nữ giữ chức danh Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp xã. Cán bộ dưới 30 tuổi chỉ chiếm 8,04% (85 người), trong khi nhóm tuổi từ 31 đến 45 tuổi chiếm đa số với 52,55% (556 người), độ tuổi bình quân của toàn đội ngũ là 44 tuổi.

Thứ hai, trình độ học vấn phổ thông và chuyên môn nghiệp vụ còn khoảng cách lớn so với chuẩn hóa quốc gia. Toàn tỉnh còn 44,52% cán bộ chuyên trách (471 người) mới có trình độ văn hóa tiểu học và trung học cơ sở, chưa đáp ứng quy định tốt nghiệp trung học phổ thông theo chuẩn của Bộ Nội vụ. Đáng chú ý, tỷ lệ cán bộ chưa qua đào tạo chuyên môn lên tới 65,60% (694 người), trình độ sơ cấp chiếm 11,25% (119 người), trình độ trung cấp đạt 15,50% (164 người), trong khi trình độ đại học chỉ đạt 7,37% (78 người) và sau đại học là 0,18% (2 người).

Thứ ba, sự phân hóa rõ rệt giữa trình độ lý luận chính trị và năng lực quản lý nhà nước, tin học, ngoại ngữ. Tỷ lệ cán bộ có trình độ lý luận chính trị trung cấp và cao cấp đạt 56,05% (593 người), trong đó chức danh Bí thư Đảng ủy có trình độ lý luận chính trị từ trung cấp trở lên đạt 92,78%. Ngược lại, tỷ lệ cán bộ được đào tạo về quản lý nhà nước chỉ đạt 15,50% (164 người), trình độ tin học chỉ đạt 13,14% (139 người) và ngoại ngữ chỉ đạt 5,95% (63 người).

Thảo luận kết quả

Thực trạng trên bắt nguồn từ những nguyên nhân khách quan và chủ quan. Về khách quan, Cà Mau là vùng đất trẻ với hệ thống sông rạch chằng chịt dài trên 7.000 km, giao thông thủy chiếm ưu thế khiến việc đi lại học tập gặp nhiều trở ngại. Tỉnh cách xa các trung tâm đào tạo lớn như Thành phố Hồ Chí Minh 350 km và Cần Thơ 180 km. Về chủ quan, công tác quy hoạch cán bộ ở một số huyện ủy chưa gắn kết chặt chẽ với kế hoạch đào tạo dài hạn; chính sách đãi ngộ đối với cán bộ cơ sở chưa đủ sức thu hút nhân lực trẻ có trình độ chuyên môn cao.

Khi so sánh với các nghiên cứu tương đồng tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long và huyện Bình Chánh thuộc Thành phố Hồ Chí Minh, tỷ lệ đảng viên và cán bộ tại chỗ của Cà Mau ở mức tương đương, nhưng tỷ lệ cán bộ có bằng đại học chuyên môn thấp hơn từ 10% đến 15%. Dữ liệu nghiên cứu khi biểu diễn qua biểu đồ cột thể hiện sự chênh lệch sâu sắc giữa hai trục năng lực: trục bản lĩnh chính trị đạt trên 90% nhưng trục kỹ năng hành chính và chuyên môn kỹ thuật chỉ dao động quanh mức 15% đến 20%. Điều này lý giải tại sao nhiều cơ sở còn lúng túng trong quản lý quy hoạch đất đai, giải phóng mặt bằng và giải quyết tranh chấp nông thôn.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách xã, phường, thị trấn tỉnh Cà Mau vững mạnh đến năm 2015, nghiên cứu đưa ra 4 nhóm giải pháp chiến lược:

1. Hoàn thiện quy hoạch và chuẩn hóa tiêu chuẩn chức danh: Thực hiện rà soát định kỳ hàng năm quy hoạch nguồn cán bộ lãnh đạo cấp xã, bảo đảm hệ số nguồn dự phòng từ 1,5 đến 2 lần cho từng vị trí. Đặt mục tiêu đến năm 2015 nâng tỷ lệ cán bộ chuyên trách dưới 30 tuổi lên trên 15% và tỷ lệ cán bộ nữ đạt tối thiểu 20% đến 25% trong cơ cấu cấp ủy và chính quyền. Chủ thể thực hiện: Ban Tổ chức Tỉnh ủy Cà Mau phối hợp cùng Ban Thường vụ các Huyện ủy, Thành ủy.

2. Đột phá trong công tác đào tạo, bồi dưỡng chuyên môn và kỹ năng quản lý: Mở các lớp đào tạo trung cấp, đại học chuyên ngành luật, kinh tế nông nghiệp và hành chính công ngay tại địa phương. Đặt mục tiêu giảm tỷ lệ cán bộ chưa qua đào tạo chuyên môn từ 65,60% xuống dưới 15%, đạt 100% cán bộ lãnh đạo Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân cấp xã có chứng chỉ bồi dưỡng quản lý nhà nước ngạch chuyên viên trước năm 2015. Chủ thể thực hiện: Trường Chính trị tỉnh Cà Mau phối hợp cùng Sở Nội vụ.

3. Tăng cường luân chuyển và điều động cán bộ thực tế: Định kỳ luân chuyển 10% đến 15% cán bộ trẻ có trình độ chuyên môn từ các phòng, ban cấp huyện về giữ chức vụ Phó Bí thư, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã ven biển và các xã khó khăn trong thời hạn từ 3 đến 5 năm để tích lũy kinh nghiệm, khắc phục tư tưởng cục bộ địa phương. Chủ thể thực hiện: Ban Thường vụ Huyện ủy, Thành ủy Cà Mau.

4. Cải cách chính sách đãi ngộ và cơ chế đánh giá hiệu quả: Xây dựng chính sách hỗ trợ 100% học phí và sinh hoạt phí cho cán bộ cấp xã đi học nâng cao trình độ. Ban hành quy chế đánh giá cán bộ hàng năm dựa trên kết quả giải quyết công việc và mức độ hài lòng của người dân đạt tỷ lệ từ 80% trở lên. Chủ thể thực hiện: Ủy ban nhân dân tỉnh Cà Mau và Sở Tài chính.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Ban Tổ chức Tỉnh ủy và Huyện ủy: Ứng dụng nguồn số liệu khảo sát thực tế 1.058 cán bộ để xây dựng Đề án quy hoạch, đào tạo cán bộ cơ sở các nhiệm kỳ, giải quyết triệt để bài toán thiếu hụt cán bộ nữ và cán bộ trẻ.

2. Sở Nội vụ và cơ quan quản lý nhà nước các tỉnh Đồng bằng sông Cửu Long: Tham khảo mô hình tiêu chí đánh giá cán bộ 5 khâu và khung giải pháp chuẩn hóa nhân sự cho các đơn vị hành chính có đặc thù kinh tế biển, hải đảo và giao thông sông ngòi chia cắt.

3. Giảng viên và học viên Trường Chính trị, Trung tâm Bồi dưỡng Chính trị: Sử dụng nguồn tài liệu thực tiễn và dữ liệu thống kê của 97 xã, phường tỉnh Cà Mau làm case study trong giảng dạy các học phần Xây dựng Đảng và Quản lý hành chính nhà nước.

4. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Xây dựng Đảng, Quản lý công: Kế thừa khung phương pháp nghiên cứu định lượng kết hợp định tính và hệ thống luận cứ khoa học để mở rộng các đề tài phát triển nhân lực công.

Câu hỏi thường gặp

1. Hạn chế lớn nhất về trình độ của cán bộ chuyên trách cấp xã tỉnh Cà Mau giai đoạn 2001 - 2007 là gì? Hạn chế lớn nhất là tỷ lệ cán bộ chưa qua đào tạo chuyên môn nghiệp vụ chiếm tới 65,60% tổng số cán bộ, cùng với 44,52% nhân sự mới đạt trình độ văn hóa tiểu học và trung học cơ sở, gây cản trở lớn đến quá trình hiện đại hóa hành chính công.

2. Tại sao tỷ lệ đảng viên của đội ngũ cán bộ chuyên trách đạt tới 98,11% nhưng kỹ năng quản trị vẫn là điểm nghẽn? Do công tác bồi dưỡng trong giai đoạn trước tập trung phần lớn vào lý luận chính trị (56,05% đạt trình độ trung và cao cấp), trong khi công tác đào tạo quản lý nhà nước chỉ đạt 15,50% và tin học chỉ đạt 13,14%.

3. Luận văn xác định có bao nhiêu chức danh thuộc diện cán bộ chuyên trách cấp xã? Theo Nghị quyết Trung ương 5 Khóa IX và quy định của Đảng, nhóm cán bộ chuyên trách cấp xã gồm 11 chức danh chủ chốt qua bầu cử thuộc thường trực Đảng ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân, Mặt trận Tổ quốc và 4 đoàn thể chính trị - xã hội.

4. Đặc điểm tự nhiên của tỉnh Cà Mau tác động như thế nào đến công tác xây dựng cán bộ cơ sở? Với hệ thống sông rạch dài trên 7.000 km và 24 xã ven biển, giao thông thủy là chủ đạo, mật độ dân cư phân tán khiến việc tập trung cán bộ tham gia các khóa học dài hạn tại trung tâm tỉnh gặp rất nhiều trở ngại về thời gian và chi phí.

5. Mục tiêu cụ thể về chuẩn hóa trình độ chuyên môn đến năm 2015 trong luận văn là gì? Mục tiêu là phấn đấu đạt 100% cán bộ chuyên trách cấp xã có trình độ trung học phổ thông, giảm tỷ lệ chưa qua đào tạo chuyên môn xuống dưới 15%, nâng tỷ lệ có bằng đại học lên trên 35% và 100% cán bộ chủ chốt hoàn thành bồi dưỡng quản lý nhà nước.

Kết luận

• Công trình đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm của Đảng về xây dựng đội ngũ cán bộ chuyên trách hệ thống chính trị cơ sở.
• Đánh giá chính xác thực trạng của 1.058 cán bộ tại 97 xã, phường, thị trấn tỉnh Cà Mau, chỉ rõ ưu điểm về bản lĩnh chính trị (98,11% đảng viên) và điểm nghẽn về chuyên môn (65,60% chưa qua đào tạo).
• Xác lập khung 5 nhóm tiêu chí khoa học đánh giá công tác cán bộ từ khâu tiêu chuẩn, quy hoạch, đào tạo, luân chuyển đến thực hiện chính sách đãi ngộ.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp đột phá có lộ trình rõ ràng, gắn liền với mục tiêu chuẩn hóa đội ngũ cán bộ cấp xã của tỉnh Cà Mau đến năm 2015.
• Cung cấp tài liệu tham khảo có giá trị ứng dụng cao cho công tác tổ chức xây dựng Đảng và cải cách hành chính tại các tỉnh thuộc khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Các cơ quan chuyên trách và cấp ủy địa phương cần khẩn trương triển khai đồng bộ lộ trình chuẩn hóa nhân sự, hoàn thiện kế hoạch đào tạo nguồn giai đoạn 2010 - 2015 nhằm xây dựng nền hành chính cơ sở vững mạnh, phục vụ đắc lực cho sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh Cà Mau trong thời kỳ mới.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề ở góc độ ba bộ ở ba miền trong cả nước. Cùng với sự phát triển của mỗi giai đoạn cách mạng, Hiến pháp nước ta xác định đơn vị hành chính trong cả nước ngày càng rõ và phù hợp với điều kiện quản lý của cơ quan quyền lực nhà nước (hay quản lý nhà nước) hơn. Như Hiến pháp năm 1959 xaùc ñònh: nước chia thành tỉnh, khu tự trị, thành phố trực thuộc trung ương; tỉnh chia thành huyện, thành phố, thị xã; huyện chia thành xã, thị trấn. Hiến pháp năm 1980: tỉnh chia thành huyện, thành phố thuộc tỉnh và thị xã; thành phố trực thuộc trung ương chia thành quận, huyện 9 và thị xã; huyện chia thành xã, thị trấn; thành phố thuộc tỉnh, thị xã chia thành phường và xã; quận chia thành phường.

Điều 118, Hiến pháp nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992, xác định: Các đơn vị hành chính của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam được phân định như sau: Nước chia thành tỉnh, thành phố trực thuộc trung ương; tỉnh chia thành huyện, thành phố thuộc tỉnh và thị xã; thành phố trực thuộc trung ương chia thành quận, huyện và thị xã; huyện chia thành xã, thị trấn; thành phố thuộc tỉnh, thị xã chia thành phường và xã; quận chia thành phường [30, tr. Như vậy, xét về quá trình phát triển, việc phân chia đơn vị hành chính nước ta, từng bước đã thể hiện rõ ở nước ta có 4 cấp hành chính: trung ương, tỉnh, huyện, xã và mỗi cấp đều có các đơn vị tương đương. Trong hệ thống hành chính bốn cấp ở nước ta, xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính cấp cơ sở, có vai trò là nền tảng vững chắc của hệ thống đó. Đây là cấp giữ vị trí hết sức quan trọng; là nơi tuyệt đại bộ phận nhân dân sinh sống, nơi trực tiếp diễn ra mọi hoạt động của đời sống xã hội; là nơi được tổ chức đầy đủ các tổ chức trong HTCT, tổ chức kinh tế, xã hội, nghề nghiệp.

Đồng thời, xã, phường, thị trấn còn là nơi vận động quần chúng nhân dân thực hiện mọi đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ cấp trên giao và biến nghị quyết thành hiện thực sinh động; phát huy sức mạnh đại đoàn kết và quyền làm chủ của nhân dân. Coù theå noùi xaõ, phöôøng, thò traán laø moät hình aûnh cuûa moät xaõ hoäi thu nhoû. Thông qua HTCT, xã, phường, thị trấn, các cấp ủy và chính quyền cơ sở kịp thời nắm bắt tâm tư, nguyện vọng chính đáng của nhân dân phản ảnh với Đảng và Nhà nước, tạo nên cầu nối mật thiết giữa Đảng, Nhà nước với nhân dân trong lãnh đạo, quản lý nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương. Bên cạnh đó, đây là nơi kiểm nghiệm tính đúng đắn của đường lối, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và 10 từ ño ùđóng góp những kinh nghiệm quý báu, phát hiện, đề xuất, kiến nghị với Đảng, Nhà nước điều chỉnh, bổ sung và hoàn thiện đường lối, chủ trương, chính sách, pháp luật phù hợp với cơ sở, với điều kiện khách quan của mỗi giai đoạn cách mạng và tâm tư, nguyện vọng, tình cảm của quần chúng nhân dân.

Chính vì vậy, nói về vị trí, vai trò của cấp cơ sở (xã, phường, thị trấn), Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: “Cấp xã là cấp gần gũi dân nhất, là nền tản của hành chính. Cấp xã làm được việc thì mọi công việc đều xong xuôi” [54, tr. Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, Đảng ta chủ trương hướng mạnh về cơ sở, quan tâm củng cố cơ sở xã hội của chính trị, đề cao các sáng kiến, sáng tạo từ cơ sở. Đảng ta còn nhấn mạnh cơ sở là nơi chính quyền trong lòng dân, nơi đưa đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước vào thực tiễn cuộc sống; phát huy mạnh mẽ quyền làm chủ của nhân dân, phát triển kinh tế - xã hội; giữ vững ổn định chính trị,v.v… Xét về mặt tổ chức Đảng, xã, phường, thị trấn (cấp cơ sở) là nơi thiết lập các tổ chức cơ sở đảng giữ vai trò là hạt nhân chính trị ở cơ sở, nơi tiến hành các hoạt động xây dựng nội bộ Đảng, nơi lãnh đạo cán bộ, đảng viên và nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước và là cầu nối giữa Đảng với nhân dân, nơi Đảng nắm và hiểu rõ tâm tư của nhân dân để phản ánh với Đảng.

Tóm lại, xã, phường, thị trấn là đơn vị hành chính cấp cơ sở, nơi thiết lập và hoạt động của HTCT cơ sở và các tổ chức kinh tế, xã hội khác nhau, đặt dưới sự lãnh đạo trực tiếp của tổ chức cơ sở ñảng. Xã, phường, thị trấn phát triển toàn diện và vững mạnh thì huyện mạnh; huyện mạnh thì tỉnh mạnh và tỉnh mạnh góp phần cùng cả nước phát triển mạnh, bền vững sánh vai cùng các nước trong khu vực và trên thế giới. Ngược lại, cấp cơ sở yếu kém, không ổn định, phát triển thiếu bền vững, tình hình an ninh chính trị diễn biến phức tạp, thì sẽ ảnh hưởng rất lớn và trực tiếp đến huyện, thành phố và tỉnh. Điều 11 đó khẳng định chủ trương của Đảng ta hướng mạnh về cơ sở; khắc phục tình trạng hành chính hóa, xa dân, phô trương, hình thức laø ñuùng ñaén.

Cà Mau là một trong những tỉnh thuộc Đồng bằng sông Cửu long, nằm ở phần đất cực nam của tổ quốc, có bờ biển dài 254 km, là vùng đất trẻ mới được mở mang khai khẩn cách đây khoảng trên 300 năm. Vào những năm cuối thể kỷ XVII, hưởng ứng sự chiêu mộ của Mạc Cửu, một di thần của nhà Minh bất phục triều đình Mãn Thanh, lưu trú tại Mang Khảm (Hà Tiên), một số lưu dân người Việt, người Hoa đã đến cư trú và làm ăn sinh sống, dựng thành một xã với tên gọi “xã” Cà Mau. Đầu thế kỷ XVIII, vùng đất này thuộc chúa Nguyễn quản lý, xã Cà Mau thuộc trấn Hà Tiên. Nửa đầu thế kỷ XVIII, lưu dân về đây sinh sống ngày càng ñoâng và đất đai được khai phá rộng thêm, phần đất thuộc các huyện phía trên Cà Mau hiện nay đã được khẩn hoang và thuộc địa giới của dinh Long Hồ.

Sau nửa cuối thế kỷ XVIII và đầu thế kỷ XIX, lưu dân tiếp tục đổ về đây khai hoang mở đất, do đó diện tích khai phá cũng ngày càng mở rộng. Dưới thời của Gia Long, vua Minh Mạng, xã Cà Mau được nâng lên thành huyện Long Xuyên, thuộc tỉnh Hà Tiên, còn vùng đất phía trên Cà Mau thì thuộc phủ Ba Xuyên, tỉnh Vĩnh Long. Sau khi chiếm 3 tỉnh Miền tây Nam kỳ (Vĩnh Long, An Giang, Hà Tiên) vào năm 1867, thực dân Pháp bắt đầu chia nhỏ các tỉnh cũ nhằm mục đích dễ cai trị. Ngày 18/02/1882, tỉnh Bạc Liêu là tỉnh thứ 21 của Nam kỳ được thành lập gồm 4 quận và 1 thị xã: Cà Mau, Vĩnh Lợi, Vĩnh Châu, Giá Rai và thị xã Bạc Liêu và tỉnh Bạc Liêu tồn tại đến tháng 8/1945.

Năm 1947, tỉnh Bạc Liêu bị thực dân Pháp tái chiếm và chính quyền thực dân Pháp sáp nhập huyện Phước Long của tỉnh Rạch Giá vào tỉnh Bạc Liêu. Về phía chính quyền cách mạng, năm 1947 và 1948, sáp nhập 2 quận An Biên và Phước Long của tinh Rạch Giá vào tỉnh Bạc Liêu, đồng thời năm 1947 thành lập quận Ngọc Hiển 12 và năm 1950, thành lập quận Trần Văn Thời (tách từ quận Cà Mau ra theo quyết định của Uỷ ban hành chính kháng chiến Nam bộ). Đến năm 1955, ngụy quyền Sài Gòn tách huyện Cà Mau ra khỏi Bạc Liêu thành lập tỉnh An Xuyên (theo sắc lệnh số 22/NV, ngày 25/10/1955 của chính quyền ngụy). Các huyện còn lại sáp nhập vào tỉnh Sóc Trăng thành lập tỉnh Ba Xuyên.

Về phía chính quyền cách mạng vẫn gọi khu vực Cà Mau là tỉnh Bạc Liêu sau lấy tên tỉnh Cà Mau (mật danh là U1). Ngày 27/11/1973, tái lập tỉnh Bạc Liêu; tỉnh Cà Mau cắt huyện Giá Rai giao tỉnh Bạc Liêu. Trải qua nhiều thay đổi về địa giới hành chính và tên gọi khác nhau, sau ngày Miền nam hoàn toàn giải phóng, tháng 02/1976, Chính phủ cách mạng lâm thời Cộng hòa Miền nam Việt Nam ra nghị định hợp nhất một số tỉnh ở Miền nam, trong đó hai tỉnh Cà Mau (An Xuyên) và Bạc Liêu hợp thành tỉnh Minh Hải. Lúc này, tỉnh Minh Hải có hai thị xã: thị xã Cà Mau và thị xã Minh Hải và 7 huyện: Vĩnh Lợi, Hồng Dân, Giá Rai, Châu Thành, Thới Bình, Trần Văn Thời và Ngọc Hiển.

Ngày 11/7/1977, Hội đồng Chính phủ ra Quyết định số 181/1977/CP giải thể huyện Châu Thành và chuyển các xã của huyện này về thuộc các huyện Giá Rai, Trần Văn Thời và Thới Bình. Ngày 29/12/1978, Hội đồng Chính phủ ra Quyết định số 328/CP thành lập thêm 6 huyện mới thuộc tỉnh Minh Hải gồm: Phước Long, Cà Mau, U Minh, Phú Tân, Cái Nước và Năm Căn, lúc này tỉnh có 12 huyện. Ngày 30/8/1983, Hội đồng Bộ trưởng ra Quyết định số 94/CP giải thể huyện Cà Mau và đưa các xã của huyện này vào thị xã Cà Mau và các huyện Giá Rai, Thới Bình và Cái Nước, đến thời điểm này, tỉnh Minh Hải có 2 thị xã và 11 huyện. Ngày 17/5/1984, Hội đồng Bộ trưởng ra Quyết định số 75/CP đổi tên thị xã Minh Hải thành thị xã Bạc Liêu; hợp nhất huyện Hồng Dân và huyện Phước Long lấy tên là huyện Hồng Dân; hợp nhất huyện Cái Nước và huyện Phú Tân thành huyện Cái Nước và đổi tên huyện Năm Căn (cũ) thành huyện Ngọc Hiển (môùi); đổi tên huyện Ngọc Hiển (cũ) 13 thành huyện Đầm Dơi (mới).

Như vậy, đến thời điểm này, tỉnh Minh Hải có 2 thị xã, 9 huyện và có 120 xã, phường, thị trấn (93 xã, 13 phường, 14 thị trấn). Ngày 6/11/1996, kỳ họp thứ 10 Quốc Hội khóa 9 đã ra Nghị quyết phê chuẩn việc tách tỉnh Minh Hải ra thành 2 tỉnh là tỉnh Bạc Liêu và tỉnh Cà Mau, thực hiện từ ngày 01/01/1997. Về phương diện địa giới hành chính, khi mới tái lập tỉnh Cà Mau: phía bắc giáp tỉnh Kiên Giang, phía Đông Bắc giáp tỉnh Bạc Liêu, phía Đông Nam và Nam giáp biển Đông và phía Tây giáp Vịnh Thái Lan. Về đơn vị hành chính, tỉnh Cà Mau có 7 đơn vị hành chính cấp huyện, thị xã và có 72 xã, phường, thị trấn (có 56 xã, 8 phường và 8 thị trấn).

Ngày 14/4/1999, Chính phủ ra Nghị định số 21/1999/NĐ-CP thành lập thành phố Cà Mau thuộc tỉnh Cà Mau trên cơ sở toàn bộ diện tích và dân số của thị xã Cà Mau.