Luận văn thạc sĩ vnu ls mối quan hệ giữa viện kiểm sát nhân dân và cơ quan cảnh sát điều tra trong việc khởi tố điều tra các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác

Luận văn thạc sĩ VNU LS phân tích mối quan hệ giữa viện kiểm sát và cơ quan cảnh sát trong khởi tố điều tra vụ án cố ý gây thương tích.

• Tác giả: Phạm Mai Linh
• Người hướng dẫn: TS. Trần Thu Hạnh
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Viện Kiểm Sát Nhân Dân và Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra Trong Việc Khởi Tố, Điều Tra Các Vụ Án Cố Ý Gây Thương Tích Hoặc Gây Tổn Hại Cho Sức Khỏe Của Người Khác (Trên cơ sở thực tiễn địa bàn tỉnh Ninh Bình)
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 1. CHƯƠNG 1: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN VÀ CƠ QUAN CẢNH SÁT ĐIỀU TRA TRONG VIỆC KHỞI TỐ, ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC
• 1.1. Khái niệm, đặc điểm mối quan hệ giữa Viện kiểm sát nhân dân với Cơ quan Cảnh sát điều tra trong khởi tố, điều tra các vụ án Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
• 1.2. Khái niệm các tội Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
• 1.3. Đặc điểm mối quan hệ giữa Viện kiểm sát và Cơ quan cảnh sát điều tra trong việc khởi tố, điều tra các vụ cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
• 1.4. Cơ sở của mối quan hệ giữa Viện kiểm sát nhân dân với Cơ quan Cảnh sát điều tra trong khởi tố, điều tra các vụ án Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
• 1.5. Chức năng, nhiệm vụ, quyền hạn của cơ quan Viện kiểm sát nhân dân và Cơ quan cảnh sát điều tra trong việc khởi tố, điều tra các vụ án hình sự
• 1.5.1. Viện kiểm sát nhân dân
• 1.5.2. Cơ quan cảnh sát điều tra
• 1.6. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: NỘI DUNG, HÌNH THỨC VÀ THỰC TIỄN MỐI QUAN HỆ GIỮA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN VÀ CƠ QUAN CẢNH SÁT ĐIỀU TRA CÔNG AN TỈNH NINH BÌNH TRONG VIỆC KHỞI TỐ, ĐIỀU TRA VỤ ÁN CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI TỚI SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC
• 2.1. Nội dung, hình thức của mối quan hệ giữa Viện kiểm sát nhân dân và Cơ quan cảnh sát điều tra trong việc khởi tố, điều tra các vụ án Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
• 2.2. Hình thức của mối quan hệ
• 2.3. Nội dung của mối quan hệ
• 2.4. Thực tiễn mối quan hệ giữa Viện kiểm sát nhân dân và Cơ quan cảnh sát điều tra Công an tỉnh Ninh Bình trong việc khởi tố, điều tra các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: MỘT SỐ HẠN CHẾ VÀ GIẢI PHÁP NHẰM NÂNG CAO HIỆU QUẢ MỐI QUAN HỆ GIỮA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN VÀ CƠ QUAN CẢNH SÁT ĐIỀU TRA TRONG VIỆC KHỞI TỐ, ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN CỐ Ý GÂY THƯƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƯỜI KHÁC TRÊN ĐỊA BÀN TỈNH NINH BÌNH
• 3.1. Một số kết quả, tồn tại, hạn chế và nguyên nhân tồn tại, hạn chế trong mối quan hệ giữa Viện kiểm sát nhân dân và Cơ quan cảnh sát điều tra trong việc khởi tố, điều tra các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
• 3.2. Những kết quả đạt được
• 3.3. Những tồn tại, hạn chế
• 3.4. Nguyên nhân của tồn tại, hạn chế
• 3.5. Một số giải pháp nâng cao hiệu quả mối quan hệ giữa Viện kiểm sát nhân dân và Cơ quan cảnh sát điều tra trong việc khởi tố, điều tra các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác
• 3.5.1. Hoàn thiện hệ thống pháp luật
• 3.5.2. Tiếp tục kiện toàn, đổi mới cơ cấu tổ chức hoạt động của Cơ quan điều tra và Viện kiểm sát
• 3.5.3. Nâng cao năng lực của đội ngủ cán bộ, Kiểm sát viên, Điều tra viên làm công tác đấu tranh phòng, chống các tội phạm về trật tự xã hội
• 3.5.4. Kiểm tra, giám sát hoạt động của Điều tra viên, Kiểm sát viên. Xây dựng quy chế phối hợp giữa Viện kiểm sát nhân dân và Cơ quan cảnh sát điều tra
• 3.5.5. Chú trọng đầu tư cơ sở vật chất
• 3.6. Kết luận chương 3
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mối Quan Hệ Giữa Viện Kiểm Sát Nhân Dân Và Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra

Mối quan hệ giữa Viện Kiểm Sát Nhân Dân và Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra là một trong những yếu tố quan trọng trong quá trình khởi tố và điều tra các vụ án hình sự, đặc biệt là các vụ án cố ý gây thương tích. Hai cơ quan này có chức năng và nhiệm vụ khác nhau nhưng lại có sự phối hợp chặt chẽ để đảm bảo việc thực thi pháp luật được hiệu quả và công bằng. Việc hiểu rõ mối quan hệ này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công tác điều tra mà còn bảo vệ quyền lợi của người dân.

1.1. Khái Niệm Về Mối Quan Hệ Giữa Hai Cơ Quan

Mối quan hệ giữa Viện Kiểm Sát Nhân Dân và Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra được xác định qua các quy định của pháp luật. Viện kiểm sát có nhiệm vụ thực hành quyền công tố, trong khi cơ quan cảnh sát điều tra có trách nhiệm điều tra và thu thập chứng cứ. Sự phối hợp giữa hai cơ quan này là cần thiết để đảm bảo tính chính xác và khách quan trong quá trình điều tra.

1.2. Đặc Điểm Của Mối Quan Hệ

Mối quan hệ này có những đặc điểm nổi bật như tính chất chế ước và phối hợp. Viện kiểm sát không chỉ giám sát hoạt động của cơ quan cảnh sát điều tra mà còn tham gia vào quá trình điều tra để đảm bảo quyền lợi của người bị hại và người bị cáo. Điều này giúp nâng cao tính minh bạch và công bằng trong quá trình tố tụng.

II. Vấn Đề Và Thách Thức Trong Mối Quan Hệ Giữa Hai Cơ Quan

Mặc dù có sự phối hợp, nhưng vẫn tồn tại nhiều vấn đề và thách thức trong mối quan hệ giữa Viện Kiểm Sát Nhân Dân và Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra. Những vấn đề này có thể ảnh hưởng đến hiệu quả của quá trình khởi tố và điều tra các vụ án cố ý gây thương tích.

2.1. Những Khó Khăn Trong Việc Phối Hợp

Một trong những khó khăn lớn nhất là sự thiếu đồng bộ trong quy trình làm việc giữa hai cơ quan. Viện kiểm sát có thể gặp khó khăn trong việc tiếp cận thông tin từ cơ quan cảnh sát điều tra, dẫn đến việc không thể thực hiện đầy đủ chức năng giám sát của mình.

2.2. Tình Trạng Thiếu Hợp Tác

Có những trường hợp, sự hợp tác giữa hai cơ quan không được thực hiện một cách hiệu quả, dẫn đến việc không kịp thời phát hiện và xử lý các vi phạm pháp luật. Điều này có thể làm giảm tính nghiêm minh của pháp luật và ảnh hưởng đến quyền lợi của người dân.

III. Phương Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Mối Quan Hệ Giữa Hai Cơ Quan

Để nâng cao hiệu quả mối quan hệ giữa Viện Kiểm Sát Nhân Dân và Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra, cần có những phương pháp và giải pháp cụ thể. Việc cải thiện quy trình làm việc và tăng cường sự hợp tác giữa hai cơ quan là rất cần thiết.

3.1. Tăng Cường Đào Tạo Và Nâng Cao Năng Lực

Cần tổ chức các khóa đào tạo cho cán bộ của cả hai cơ quan về quy trình làm việc và các quy định pháp luật liên quan. Điều này sẽ giúp nâng cao năng lực và hiểu biết của cán bộ trong việc phối hợp công tác.

3.2. Xây Dựng Quy Chế Phối Hợp

Việc xây dựng một quy chế phối hợp rõ ràng giữa Viện Kiểm Sát Nhân Dân và Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra sẽ giúp định hình rõ ràng trách nhiệm và quyền hạn của từng bên trong quá trình khởi tố và điều tra các vụ án hình sự.

IV. Ứng Dụng Thực Tiễn Và Kết Quả Nghiên Cứu

Nghiên cứu về mối quan hệ giữa Viện Kiểm Sát Nhân Dân và Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra không chỉ mang tính lý thuyết mà còn có ứng dụng thực tiễn quan trọng. Những kết quả nghiên cứu có thể giúp cải thiện quy trình tố tụng hình sự tại địa phương.

4.1. Kết Quả Nghiên Cứu Tại Tỉnh Ninh Bình

Tại tỉnh Ninh Bình, nghiên cứu cho thấy rằng mối quan hệ giữa hai cơ quan đã có những cải thiện đáng kể trong thời gian qua. Tuy nhiên, vẫn còn nhiều vấn đề cần được giải quyết để nâng cao hiệu quả công tác.

4.2. Ứng Dụng Các Giải Pháp Đề Xuất

Các giải pháp đề xuất từ nghiên cứu có thể được áp dụng để cải thiện mối quan hệ giữa Viện Kiểm Sát Nhân Dân và Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra, từ đó nâng cao hiệu quả trong việc khởi tố và điều tra các vụ án hình sự.

V. Kết Luận Về Mối Quan Hệ Giữa Hai Cơ Quan

Mối quan hệ giữa Viện Kiểm Sát Nhân Dân và Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra là một yếu tố quan trọng trong việc đảm bảo tính công bằng và hiệu quả của hệ thống tư pháp. Việc cải thiện mối quan hệ này không chỉ giúp nâng cao hiệu quả công tác điều tra mà còn bảo vệ quyền lợi của người dân.

5.1. Tầm Quan Trọng Của Mối Quan Hệ

Mối quan hệ này không chỉ ảnh hưởng đến quá trình khởi tố và điều tra mà còn đến sự tin tưởng của người dân vào hệ thống pháp luật. Một mối quan hệ tốt sẽ tạo ra sự đồng thuận và hợp tác giữa các cơ quan chức năng.

5.2. Hướng Tới Tương Lai

Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và cải thiện mối quan hệ giữa Viện Kiểm Sát Nhân Dân và Cơ Quan Cảnh Sát Điều Tra để đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp và bảo vệ quyền lợi của người dân một cách tốt nhất.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong công tác đấu tranh phòng, chống tội phạm về trật tự xã hội tại Việt Nam, nhóm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe luôn chiếm tỷ lệ cao và tiềm ẩn nhiều nguy cơ phức tạp. Số liệu thống kê tư pháp cho thấy trong giai đoạn 5 năm từ năm 2010 đến năm 2015, trên địa bàn tỉnh Ninh Bình, các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác có xu hướng gia tăng trung bình từ 12% đến 18% mỗi năm. Tình trạng các nhóm thanh thiếu niên mang theo hung khí nguy hiểm như dao, kiếm, mã tấu để giải quyết mâu thuẫn bột phát trong giao tiếp hàng ngày diễn ra ngày càng manh động, gây hậu quả nghiêm trọng về thể chất cho nạn nhân và gây mất an ninh trật tự tại địa phương.

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm của luận văn là giải quyết mối quan hệ giữa Viện kiểm sát nhân dân và Cơ quan Cảnh sát điều tra trong giai đoạn khởi tố, điều tra vụ án hình sự. Hai cơ quan này vừa phải duy trì mối quan hệ phối hợp chặt chẽ, vừa phải thực hiện chức năng chế ước lẫn nhau theo luật định. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể là làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng phối hợp và chế ước giữa hai cơ quan tại tỉnh Ninh Bình trong 5 năm từ năm 2010 đến năm 2015, từ đó phát hiện các vướng mắc, bất cập và đề xuất hệ thống giải pháp nâng cao hiệu quả tố tụng.

Ý nghĩa của nghiên cứu gắn liền với yêu cầu cải cách tư pháp theo tinh thần Nghị quyết 08-NQ/TW và Nghị quyết 49-NQ/TW của Bộ Chính trị. Kết quả nghiên cứu góp phần hoàn thiện cơ chế kiểm soát quyền lực, nâng cao tỷ lệ xử lý đúng người, đúng tội đạt trên 98%, hạn chế tối đa việc trả hồ sơ điều tra bổ sung và bảo đảm 100% các quyết định tố tụng tuân thủ đúng Hiến pháp và pháp luật.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết phân công, phối hợp và kiểm soát quyền lực nhà nước trong tố tụng tư pháp, kết hợp với lý thuyết quản lý tư pháp hình sự hiện đại trên nền tảng phương pháp luận Mác - Lênin và Tư tưởng Hồ Chí Minh. Các lý thuyết này khẳng định hoạt động điều tra và kiểm sát điều tra không thể tách rời mà là một thể thống nhất biện chứng, nơi quyền lực công phải được phân định minh bạch nhằm bảo vệ pháp chế xã hội chủ nghĩa và quyền con người.

Khung lý thuyết của công trình xoay quanh 4 khái niệm cốt lõi:

• Quyền công tố và kiểm sát hoạt động tư pháp: Chức năng hiến định của Viện kiểm sát nhân dân theo Điều 107 Hiến pháp năm 2013 và Điều 20 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, nhằm bảo đảm mọi hành vi phạm tội đều được phát hiện và xử lý kịp thời, không làm oan người vô tội và không bỏ lọt tội phạm.
• Hoạt động điều tra hình sự: Hệ thống các biện pháp nghiệp vụ và tố tụng do Cơ quan Cảnh sát điều tra tiến hành theo quy định của Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự năm 2015 để thu thập tài liệu, đồ vật, dấu vết chứng cứ chứng minh sự thật khách quan của vụ án.
• Quan hệ phối hợp và quan hệ chế ước: Quan hệ phối hợp là sự hỗ trợ, trao đổi thông tin để hoàn thành nhiệm vụ chung; quan hệ chế ước là cơ chế giám sát, hủy bỏ, không phê chuẩn các quyết định không có căn cứ nhằm ngăn ngừa lạm quyền.
• Tội cố ý gây thương tích: Nhóm tội danh xâm phạm sức khỏe con người có cấu thành vật chất, quy định tại các Điều 134, 135, 136 Bộ luật Hình sự năm 2015 (tương ứng với các Điều 104, 105, 106 Bộ luật Hình sự năm 1999 sửa đổi năm 2009).

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của đề tài bao gồm hệ thống văn bản quy phạm pháp luật hình sự, các thông tư liên tịch từ năm 1963 đến nay, cùng dữ liệu báo cáo thống kê thực tiễn của Công an tỉnh Ninh Bình và Viện kiểm sát nhân dân tỉnh Ninh Bình trong giai đoạn 5 năm (2010 - 2015).

Cỡ mẫu nghiên cứu được xác lập với 250 hồ sơ vụ án hình sự về tội cố ý gây thương tích được thụ lý, giải quyết tại 8 đơn vị Công an và Viện kiểm sát cấp huyện, thành phố thuộc tỉnh Ninh Bình. Phương pháp chọn mẫu là chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng kết hợp chọn mẫu điển hình theo tính chất vụ án (án trọng điểm, án có vướng mắc về tỷ lệ thương tật, án trả hồ sơ điều tra bổ sung). Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm bảo đảm tính đại diện toàn diện cho toàn bộ địa bàn tỉnh, phản ánh chân thực mọi loại hình vụ việc từ đồng bằng đến miền núi và khu vực đô thị.

Phương pháp phân tích chính bao gồm phương pháp thống kê tư pháp so sánh để phân tích biến động số lượng qua 5 năm, phương pháp phân tích quy phạm pháp luật để đối chiếu quy định với thực tiễn áp dụng, và phương pháp tổng kết kinh nghiệm thực tiễn. Việc kết hợp các phương pháp này giúp bảo đảm tính khách quan, khoa học và cung cấp luận cứ thực tiễn vững chắc.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Quá trình khảo sát thực tế tại tỉnh Ninh Bình trong thời gian 5 năm đã mang lại các phát hiện thực chứng nổi bật:

Thứ nhất, trong công tác tiếp nhận và xử lý nguồn tin báo, tố giác tội phạm: Khoảng 92% các tin báo về hành vi gây thương tích được phối hợp thụ lý và xác minh đúng thời hạn luật định. Tuy nhiên, vẫn còn khoảng 8% nguồn tin bị xử lý kéo dài do khâu xác minh thương tích ban đầu và thu thập lời khai tại cơ sở chưa có sự phối hợp kịp thời từ Kiểm sát viên.

Thứ hai, trong việc phê chuẩn và áp dụng các biện pháp ngăn chặn: Tỷ lệ Viện kiểm sát phê chuẩn các lệnh bắt khẩn cấp, tạm giữ và tạm giam do Cơ quan Cảnh sát điều tra đề nghị đạt xấp xỉ 96,5%. Mặc dù vậy, có khoảng 3,5% trường hợp tạm giữ phải chuyển đổi biện pháp ngăn chặn hoặc hủy bỏ do tài liệu chứng minh tỷ lệ thương tật ban đầu chưa đạt mức tối thiểu theo luật định hoặc do mâu thuẫn trong lời khai của các bên.

Thứ ba, về hoạt động khám nghiệm hiện trường và trưng cầu giám định: Kiểm sát viên tham gia kiểm sát trực tiếp đạt 88% tổng số các cuộc khám nghiệm hiện trường vụ án thương tích nghiêm trọng. Tỷ lệ trưng cầu giám định tổn hại sức khỏe kịp thời theo Bảng tiêu chuẩn thương tật ban hành kèm theo Thông tư liên tịch số 28/2013/TTLT-BYT-BLĐTBXH đạt mức 94%.

Thứ tư, về chất lượng điều tra và mức độ chế ước tố tụng: Tỷ lệ các vụ án bị trả hồ sơ để điều tra bổ sung giữa Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra chiếm tỷ lệ khoảng 15% trong tổng số các vụ án phức tạp. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ việc đánh giá công cụ, phương tiện gây án nguy hiểm và chứng cứ gỡ tội chưa được làm rõ trong giai đoạn điều tra ban đầu.

Thảo luận kết quả

Các phát hiện nêu trên chỉ ra rằng mối quan hệ phối hợp giữa hai cơ quan đã đạt được nhiều thành quả đáng ghi nhận, song quan hệ chế ước đôi lúc còn chưa được phát huy đầy đủ. Nguyên nhân chính là do tâm lý nể nang, ngại va chạm giữa cán bộ tiến hành tố tụng của hai ngành tại cấp huyện, dẫn đến việc Kiểm sát viên chưa thực sự sâu sát kiểm sát ngay từ khi tiếp nhận nguồn tin báo tội phạm. Bên cạnh đó, áp lực về thời hạn giải quyết án và sự thiếu đồng bộ trong cơ chế thông tin định kỳ khiến một số sai sót nghiệp vụ chậm được khắc phục.

So sánh với các nghiên cứu giai đoạn trước, kết quả nghiên cứu này cho thấy sự tiến bộ rõ rệt về nhận thức quyền chế ước. Tuy nhiên, ranh giới giữa kiểm sát tính hợp pháp và can thiệp sâu vào nghiệp vụ điều tra đôi khi vẫn bị nhầm lẫn.

Dữ liệu nghiên cứu thực tiễn có thể được trực quan hóa thông qua biểu đồ cột thể hiện tương quan số lượng vụ án thụ lý và tỷ lệ giải quyết thành công qua từng năm (2010 - 2015), kết hợp cùng bảng tổng hợp phân tích cơ cấu các quyết định phê chuẩn, không phê chuẩn và tỷ lệ hồ sơ trả điều tra bổ sung giữa hai cơ quan. Cách trình bày này giúp làm nổi bật trực quan những điểm nghẽn trong quy trình phối hợp tố tụng.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu, luận văn đề xuất 4 nhóm giải pháp trọng tâm nhằm nâng cao chất lượng mối quan hệ giữa hai cơ quan:

1. Hoàn thiện quy chế phối hợp liên ngành: Ban hành Quy chế phối hợp nghiệp vụ sửa đổi giữa Viện kiểm sát nhân dân và Công an tỉnh Ninh Bình trong quý 2 năm 2018. Mục tiêu là quy định cụ thể trách nhiệm phối hợp trong việc tiếp nhận 100% tin báo tội phạm cố ý gây thương tích, rút ngắn thời gian trao đổi văn bản tố tụng từ 24 giờ xuống trong ngày đối với các vụ việc khẩn cấp. Chủ thể thực hiện: Lãnh đạo liên ngành Công an - Viện kiểm sát tỉnh Ninh Bình.

2. Chuẩn hóa quy trình thu thập chứng cứ và trưng cầu giám định: Tổ chức 2 đợt tập huấn liên ngành mỗi năm cho 100% Điều tra viên và Kiểm sát viên chuyên trách án hình sự. Trọng tâm tập huấn là kỹ năng đánh giá Bảng tiêu chuẩn tỷ lệ tổn thương cơ thể theo Thông tư liên tịch số 28/2013/TTLT-BYT-BLĐTBXH, nhằm giảm tỷ lệ trả hồ sơ điều tra bổ sung xuống dưới 3% vào năm 2020. Chủ thể thực hiện: Phòng Cảnh sát điều tra tội phạm về trật tự xã hội và Phòng Kiểm sát điều tra án trật tự xã hội.

3. Tăng cường hoạt động kiểm tra và thực thi cơ chế chế ước: Thiết lập cơ chế phúc tra định kỳ 6 tháng một lần đối với 100% các quyết định tạm đình chỉ điều tra, quyết định không phê chuẩn biện pháp ngăn chặn hoặc các vụ án có dấu hiệu bỏ lọt tội phạm. Chủ thể thực hiện: Thanh tra Viện kiểm sát nhân dân tỉnh phối hợp cùng Cơ quan Cảnh sát điều tra cấp tỉnh.

4. Hiện đại hóa cơ sở vật chất và kỹ thuật hình sự: Đầu tư trang thiết bị ghi âm, ghi hình có âm thanh trong 100% các phòng hỏi cung bị can theo lộ trình triển khai Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 trong vòng 12 đến 24 tháng, bảo đảm tính minh bạch tuyệt đối và chống bức cung, nhục hình. Chủ thể thực hiện: Viện kiểm sát nhân dân tối cao và Bộ Công an.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Điều tra viên và Cán bộ điều tra thuộc lực lượng Công an nhân dân: Nắm vững quy chuẩn lập hồ sơ, thẩm quyền thu thập chứng cứ và hiểu rõ yêu cầu phê chuẩn văn bản tố tụng để hạn chế tối đa vi phạm thủ tục trong điều tra án thương tích.
• Kiểm sát viên và Chuyên viên Viện kiểm sát nhân dân: Nâng cao năng lực thực hành quyền công tố, vận dụng hiệu quả các quyền năng chế ước như hủy bỏ quyết định không có căn cứ, trực tiếp hỏi cung bị can và kiểm sát khám nghiệm hiện trường.
• Giảng viên, Nghiên cứu sinh và Học viên cao học ngành Luật Hình sự và Tố tụng Hình sự: Tiếp cận nguồn tư liệu thực chứng phong phú, khung lý luận hoàn chỉnh và các dữ liệu so sánh quy định giữa Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2003 với Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.
• Luật sư và Trợ giúp viên pháp lý: Sử dụng công trình như một cẩm nang phân tích các điểm mấu chốt trong quan hệ liên ngành, giúp phát hiện sai sót tố tụng nhằm bảo vệ tốt nhất quyền và lợi ích hợp pháp của thân chủ.

Câu hỏi thường gặp

1. Bản chất cốt lõi của mối quan hệ giữa Viện kiểm sát và Cơ quan điều tra là gì? Bản chất mối quan hệ là sự kết hợp song song giữa phối hợp và chế ước. Phối hợp nhằm mục đích cùng nhau phát hiện tội phạm nhanh chóng, trong khi chế ước là việc Viện kiểm sát giám sát, kiểm tra tính hợp pháp của các quyết định điều tra theo Điều 20 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015 để chống oan sai.

2. Khi Kiểm sát viên và Điều tra viên không thống nhất quan điểm khởi tố thì xử lý ra sao? Hai bên tiến hành họp liên ngành để phân tích, đánh giá toàn diện hệ thống chứng cứ. Nếu vẫn không đạt được sự đồng thuận, Cơ quan điều tra vẫn phải chấp hành quyết định của Viện kiểm sát cùng cấp, nhưng có quyền bảo lưu ý kiến và kiến nghị lên Viện kiểm sát cấp trên trực tiếp theo Điều 162 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015.

3. Tại sao việc trưng cầu giám định tỷ lệ thương tật là thủ tục bắt buộc trong án cố ý gây thương tích? Tội cố ý gây thương tích theo Điều 134 Bộ luật Hình sự năm 2015 có cấu thành vật chất, nghĩa là hậu quả thương tật là dấu hiệu bắt buộc để định tội và định khung hình phạt. Tỷ lệ % thương tổn cơ thể được xác định bởi Hội đồng giám định y khoa là căn cứ pháp lý duy nhất để lượng hình.

4. Viện kiểm sát có quyền trực tiếp hỏi cung bị can trong giai đoạn điều tra không? Theo Điều 183 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Kiểm sát viên hoàn toàn có quyền trực tiếp hỏi cung bị can khi thấy lời khai có mâu thuẫn, có dấu hiệu bức cung, mớm cung hoặc khi xét thấy tài liệu chứng cứ do Cơ quan điều tra thu thập chưa đủ căn cứ phê chuẩn.

5. Việc khám nghiệm hiện trường có bắt buộc phải có sự tham gia của Kiểm sát viên không? Theo Điều 201 Bộ luật Tố tụng hình sự năm 2015, Cơ quan điều tra bắt buộc phải thông báo trước cho Viện kiểm sát cùng cấp biết để cử Kiểm sát viên tham gia kiểm sát việc khám nghiệm hiện trường. Sự có mặt của Kiểm sát viên bảo đảm tính khách quan và hợp pháp của chứng cứ thu thập được.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về mối quan hệ phối hợp và chế ước giữa Viện kiểm sát nhân dân và Cơ quan Cảnh sát điều tra trong tố tụng hình sự.
• Đánh giá thực chứng chính xác bức tranh tội phạm cố ý gây thương tích tại tỉnh Ninh Bình giai đoạn 2010 - 2015 với hơn 250 hồ sơ vụ án được khảo sát chi tiết.
• Làm rõ các tồn tại mang tính thực tiễn như tình trạng nể nang, trả hồ sơ điều tra bổ sung chiếm 15% và sự thiếu đồng bộ trong khâu giám định thương tật.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp có tính khả thi cao, gắn liền với các mốc thời gian hoàn thiện đến năm 2020 và chủ thể thực hiện rõ ràng.
• Khẳng định mối quan hệ chế ước là yếu tố nền tảng để bảo đảm pháp chế, bảo vệ quyền con người và nâng cao hiệu quả phòng ngừa tội phạm trong tình hình mới.

Các cơ quan tiến hành tố tụng và các nhà nghiên cứu quan tâm có thể áp dụng ngay những đề xuất và khung phân tích của công trình này để phục vụ công tác thực tiễn và nghiên cứu chuyên sâu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Một số vấn đề lý luận về mối quan hệ giữa Viện kiểm sát nhân dân và Cơ quan cảnh sát điều tra trong việc khởi tố, điều tra các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Chương 2: Nội dung, hình thức và thực tiễn mối quan hệ giữa Viện kiểm sát nhân dân với Cơ quan Cảnh sát điều tra trong khởi tố, điều tra vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác. Chương 3: Một số hạn chế và giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả mối quan hệ giữa Viện kiểm sát nhân dân với Cơ quan Cảnh sát điều tra trong khởi tố, điều tra các vụ án cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trên địa bàn tỉnh Ninh Bình. 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chƣơng 1 MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA VIỆN KIỂM SÁT NHÂN DÂN VÀ CƠ QUAN CẢNH SÁT ĐIỀU TRA TRONG VIỆC KHỞI TỐ, ĐIỀU TRA CÁC VỤ ÁN CỐ Ý GÂY THƢƠNG TÍCH HOẶC GÂY TỔN HẠI CHO SỨC KHỎE CỦA NGƢỜI KHÁC 1.

Khái niệm, đặc điểm mối quan hệ giữa Viện kiểm sát nhân dân với Cơ quan Cảnh sát điều tra trong khởi tố, điều tra các vụ án Cố ý gây thƣơng tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của ngƣời khác 1. Khái niệm các tội Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác Như chúng ta đã biết, con người là vốn quý của xã hội, là đối tượng hàng đầu được pháp luật bảo vệ. Bảo vệ con người trước hết là bảo vệ tính mạng, sức khỏe, bảo vệ nhân phẩm, danh dự và tự do của họ. Hiến pháp năm 2013 đã quy định một trong những quyền cơ bản của con người đó là quyền bất khả xâm phạm về thân thể.

Thể chế hóa các quy định của Hiếp pháp, Bộ luật hình sự Việt Nam đã đưa ra nhiều điều luật quy định về những hành vi phạm tội và mức hình phạt khi xâm phạm đến tính mạng, sức khỏe, danh dự và nhân phẩm của con người [9]. Nằm trong nhóm tội phạm xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người, tội phạm Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác xâm hại đến quyền bất khả xâm phạm về thân thể và quyền được bảo vệ về sức khỏe của con người. Tội phạm “Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác” lần đầu tiên được quy định tại Sắc luật số 03/SL ngày 15/3/1976. Sắc luật quy định tội danh của 05 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tội thuộc nhóm tội xâm phạm tính mạng, sức khỏe, nhân phẩm, danh dự của con người là tội giết người, tội vô ý làm chết người, tội cố ý gây thương tích, tội cố ý gây thương tích và tội hiếp dâm.

Còn các tội khác chỉ được nêu chung là “các tội khác xâm phạm thân thể và nhân phẩm của người dân”. Năm 1985, BLHS đầu tiên của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam ra đời thì tội phạm này được quy định tại Điều 109 BLHS với tội danh “Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác”. Đến năm 1999, Quốc hội đã ban hành BLHS năm 1999 (có hiệu lực từ ngày 01/7/2000; sau đó đã được sửa đổi, bổ sung ngày 19/6/2009) tội phạm này được quy định thành 03 điều luật: Khoản 1, Khoản 2, Khoản 3 Điều 109 của BLHS năm 1985 chuyển thành Điều 104, BLHS năm 1999 (Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác); Khoản 4 Điều 109 BLHS năm 1985 chuyển thành Điều 105 BLHS năm 1999 (Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh) và Điều 106 BLHS năm 1999 (Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng). Tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác thuộc nhóm các tội xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, danh dự và nhân phẩm của con người được quy định trong Chương XII- BLHS năm 1999.

Đến năm 2015, Quốc hội đã ban hành BLHS năm 2015 (có hiệu lực từ 01/7/2016. Tuy nhiên, ngày 29 tháng 6 năm 2016 Quốc hội ban hành Nghị quyết số: 144/2016/QH13 về việc lùi hiệu lực thi hành của Bộ luật Hình sự số 100/2015/QH13, Bộ luật tố tụng hình sự số 101/2015/QH13; Luật Tổ chức cơ quan điều tra hình sự số 99/2015/QH13; Luật Thi hành tạm giữ, tạm giam số 94/2015/QH13 từ ngày 1 tháng 7 năm 2016 đến ngày Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Bộ luật hình sự số 100/2015/QH13 có hiệu lực thi hành) tội 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] phạm này được quy định thành 03 điều luật mới: Điều 134, BLHS 2015 (Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác); Điều 135 (Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh); Điều 136 (Tội cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác do vượt quá giới hạn phòng vệ chính đáng hoặc do vượt quá mức cần thiết khi bắt giữ người phạm tội). Tội phạm Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác thuộc nhóm các tội xâm phạm tính mạng, sức khoẻ, nhân phẩm, danh dự của con người được quy định trong Chương XIV - BLHS năm 2015. Một trong những điểm mới cơ bản của BLHS năm 2015 là bổ sung các trường hợp phạm tội Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khoẻ của người khác; phân định mức độ gây tỷ lệ thương tích để quy định khung hình phạt thay vì gộp chung như trước; bổ sung trường hợp bị phạt tù từ 12 năm đến 20 năm, hoặc tù chung thân ngoài các trường hợp đã được quy định tại BLHS 2015; bổ sung quy định đối với người chuẩn bị phạm tội.

Và một số điểm mới nữa góp phần hoàn thiện hành lang pháp lý, phục vụ đáp ứng kịp nhu cầu phát triển của xã hội, của tình hình tội phạm. Trong hoạt động điều tra tội phạm, để giải quyết vụ án một cách nhanh chóng, chính xác thì một trong những yêu cầu quan trọng đặt ra đó là phải hiểu rõ về bản chất của hành vi phạm tội cũng như những dấu hiệu pháp lý đặc trưng của loại tội phạm đó. Chính vì vậy, để đấu tranh phòng chống tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác có hiệu quả, vấn đề đầu tiên đặt ra là phải xác định rõ khái niệm của loại tội phạm này. Qua nghiên cứu các quy định của pháp luật hình sự Việt Nam cho thấy tội phạm Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] bao gồm một nhóm tội danh được quy định tại các Điều 134,135,136 của BLHS 2015, cụ thể: Hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác được hiểu là: - Gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác: là hành vi mà người phạm tội dùng sức mạnh vật chất tác động lên thân thể người khác làm cho người đó có những thương tích nhất định (để lại dấu vết) như: đâm, chém, đấm đá, đốt cháy, đầu độc.

Việc dùng sức mạnh vật chất có thể bằng chân tay hoặc các công cụ phương tiện hỗ trợ khác như: dao, súng, gậy gộc…làm cho nạn nhân mất đi một hay nhiều bộ phận trên thân thể [8]. - Do lỗi cố ý: nghĩa là người phạm tội nhận thức rõ hành vi dùng sức mạnh vật chất tác động trực tiếp lên cơ thể người khác là hành vi có thể hoặc nhất định gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác và mong muốn gây thương tích hoặc gây tổn hại tới sức khỏe của nạn nhân, để mặc cho hậu quả đó xảy ra [8]. Điều đó chứng tỏ việc gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác là do ý thức chủ quan của người phạm tội và trái pháp luật hình sự, Điều 2 BLHS quy định: “Chỉ người nào phạm một tội đã được Bộ luật hình sự quy định mới phải chịu trách nhiệm hình sự”. Đối với hành vi cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác trong các trường hợp khác nhau, người phạm tội thực hiện những hành vi mà luật hình sự ngăn cấm cụ thể được quy định tại các Điều 134, Điều 135, Điều 136 BLHS 2015 [13].

Ngoài ra, phân tích dấu hiệu pháp lý của tội Cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác được quy định ở 3 tội danh cụ thể nhưng đều có đặc trưng chung là: 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Tội phạm đã xâm hại vào quyền được tôn trọng và bảo vệ về sức khỏe của con người; đều có hành vi gây thương tích, do lỗi cố ý. Tội phạm cố ý gây thương tích hoặc gây tổn hại cho sức khỏe của người khác được thực hiện bởi người có đủ năng lực TNHS và đạt độ tuổi nhất định. Trong đó, dấu hiệu bắt buộc về mặt hậu quả của loại tội phạm này là để lại thương tích cho nạn nhân với tỷ lệ % thương tật theo luật định. Cơ sở để xác nhận nạn nhân bị thương tích là kết luận của Hội đồng giám định y khoa.

Việc xác định tỷ lệ thương tích được căn cứ vào Bảng tiêu chuẩn thương tật được ban hành kèm theo Thông tư liên tịch số 28/2013/TTLT-BYT-BLĐTBXH ngày 27/9/2013 của Bộ Y tế và Bộ Lao động - Thương binh và Xã hội quy định tỷ lệ tổn thương cơ thể do thương tích, bệnh, tật và bệnh nghề nghiệp, để xác định tỷ lệ thương tật của người bị hại. Xác định tỷ lệ thương tật một cách khách quan, chính xác, nhanh chóng sẽ là một trong những cơ sở quan trọng để khởi tố vụ án hình sự và tiến hành các hoạt động điều tra tiếp theo.