Luận văn thạc sĩ mối quan hệ giữa sự biến động của các nhân tố kinh tế vĩ mô và ttck việt nam

Nghiên cứu mối quan hệ giữa sự biến động của các nhân tố kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán Việt Nam, cung cấp cái nhìn sâu sắc về xu hướng.

• Tác giả: Cao Ngọc Hướng Dương
• Người hướng dẫn: PGS. Trần Thị Thùy Linh
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính – Ngân Hàng
• Đề tài: Mối Quan Hệ Giữa Nhân Tố Kinh Tế Vĩ Mô Và Thị Trường Chứng Khoán Việt Nam
• Loại tài liệu: Luận Văn Thạc Sĩ Kinh Tế
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: TP. Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Vấn đề nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 1.5. Cấu trúc luận văn
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY
• 2.1. Lý thuyết thị trường hiệu quả
• 2.2. Mô hình định giá tài sản vốn CAPM
• 2.3. Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá APT
• 2.4. Các nhân tố kinh tế vĩ mô và cơ chế tác động lên thị trường chứng khoán
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Mô tả các biến
• 3.1.1. Biến phụ thuộc
• 3.1.2. Biến độc lập
• 3.1.3. Biến kiểm soát
• 3.2. Mô hình nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp kiểm định
• 3.3.1. Kiểm định tính dừng
• 3.3.2. Kiểm định phần dư
• 4. CHƯƠNG 4: NỘI DUNG VÀ CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU
• 4.1. Thống kê mô tả biến
• 4.2. Kết quả phân tích
• 4.2.1. Kiểm định tính dừng
• 4.2.2. Kết quả mô hình GARCH, EGARCH, TGARCH cho các biến
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Các kết quả nghiên cứu chính
• 5.2. Gợi ý chính sách
• 5.3. Hạn chế của bài nghiên cứu
• PHỤ LỤC
• Phụ lục 1A. Kết quả phương trình trung bình của mô hình họ ARCH/GARCH không có biến khủng hoảng
• Phụ lục 1B. Kết quả phương trình trung bình của mô hình họ ARCH/GARCH có biến khủng hoảng
• Phụ lục 2. Thống kê mô tả phương sai của mô hình EGARCH
• Phụ lục 3. Kết quả tìm độ trễ tối ưu cho mô hình VAR
• Phụ lục 4. Kết quả mô hình VAR không có điều chỉnh biến khủng hoảng
• Phụ lục 5. Kết quả mô hình VAR có điều chỉnh biến khủng hoảng
• Phụ lục 6. Kết quả phân rã phương sai
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về mối quan hệ giữa nhân tố kinh tế vĩ mô và TTCK Việt Nam

Mối quan hệ giữa các nhân tố kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán (TTCK) Việt Nam đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu. Các nhân tố như lãi suất, lạm phát, và tỷ giá hối đoái có thể ảnh hưởng đến giá cổ phiếu và sự biến động của TTCK. Nghiên cứu này sẽ phân tích các yếu tố này và cách chúng tác động đến TTCK Việt Nam.

1.1. Các nhân tố kinh tế vĩ mô ảnh hưởng đến TTCK

Các nhân tố kinh tế vĩ mô như lãi suất, lạm phát, và tỷ giá hối đoái có vai trò quan trọng trong việc xác định giá cổ phiếu. Lãi suất cao có thể làm giảm dòng tiền vào thị trường chứng khoán, trong khi lạm phát có thể làm giảm giá trị thực của lợi nhuận doanh nghiệp.

1.2. Tầm quan trọng của TTCK trong nền kinh tế

TTCK không chỉ là nơi giao dịch cổ phiếu mà còn phản ánh sức khỏe của nền kinh tế. Sự biến động của TTCK có thể ảnh hưởng đến quyết định đầu tư và tiêu dùng của các doanh nghiệp và cá nhân.

II. Vấn đề và thách thức trong mối quan hệ giữa nhân tố kinh tế vĩ mô và TTCK

Mặc dù có nhiều nghiên cứu về mối quan hệ này, nhưng vẫn còn nhiều thách thức trong việc xác định chính xác tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến TTCK. Các yếu tố như khủng hoảng tài chính toàn cầu cũng có thể làm phức tạp thêm mối quan hệ này.

2.1. Khó khăn trong việc đo lường tác động

Việc đo lường tác động của các nhân tố kinh tế vĩ mô đến TTCK thường gặp khó khăn do sự biến động của các yếu tố này. Các mô hình kinh tế lượng như ARCH/GARCH có thể giúp phân tích nhưng vẫn cần thận trọng trong việc diễn giải kết quả.

2.2. Tác động của khủng hoảng tài chính

Khủng hoảng tài chính toàn cầu 2008-2009 đã làm tăng sự biến động của TTCK Việt Nam. Nghiên cứu cần xem xét cách mà các yếu tố kinh tế vĩ mô đã thay đổi trong bối cảnh khủng hoảng này.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa nhân tố kinh tế vĩ mô và TTCK

Để nghiên cứu mối quan hệ này, các phương pháp định lượng như mô hình VAR và mô hình GARCH được sử dụng. Những phương pháp này giúp phân tích sự biến động của các nhân tố kinh tế vĩ mô và tác động của chúng đến TTCK.

3.1. Mô hình VAR trong nghiên cứu

Mô hình VAR cho phép phân tích mối quan hệ đồng thời giữa các biến kinh tế vĩ mô và TTCK. Phương pháp này giúp xác định mối quan hệ nhân quả giữa các biến.

3.2. Mô hình GARCH và ứng dụng

Mô hình GARCH được sử dụng để đo lường sự biến động của TTCK. Mô hình này giúp xác định mức độ rủi ro và sự biến động của thị trường trong các giai đoạn khác nhau.

IV. Kết quả nghiên cứu về mối quan hệ giữa nhân tố kinh tế vĩ mô và TTCK

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng sự biến động của các nhân tố kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng đến TTCK Việt Nam. Tuy nhiên, tác động này không phải lúc nào cũng rõ ràng và có thể thay đổi theo thời gian.

4.1. Tác động của lãi suất và lạm phát

Nghiên cứu chỉ ra rằng lãi suất và lạm phát có tác động đáng kể đến sự biến động của TTCK. Khi lãi suất tăng, dòng tiền vào thị trường chứng khoán có thể giảm, dẫn đến sự giảm giá cổ phiếu.

4.2. Tác động của tỷ giá hối đoái

Tỷ giá hối đoái cũng có thể ảnh hưởng đến TTCK, đặc biệt là đối với các công ty xuất khẩu. Sự biến động của tỷ giá có thể làm thay đổi lợi nhuận của các doanh nghiệp và do đó ảnh hưởng đến giá cổ phiếu.

V. Kết luận và triển vọng tương lai của mối quan hệ giữa nhân tố kinh tế vĩ mô và TTCK

Mối quan hệ giữa nhân tố kinh tế vĩ mô và TTCK Việt Nam vẫn là một lĩnh vực nghiên cứu quan trọng. Các nhà nghiên cứu cần tiếp tục khám phá các yếu tố ảnh hưởng và cách mà chúng tương tác với nhau trong bối cảnh kinh tế toàn cầu.

5.1. Đề xuất cho nghiên cứu tiếp theo

Nghiên cứu tiếp theo nên xem xét các yếu tố khác như chính sách tài khóa và chính sách tiền tệ để có cái nhìn toàn diện hơn về mối quan hệ này.

5.2. Tương lai của TTCK Việt Nam

TTCK Việt Nam có tiềm năng phát triển mạnh mẽ trong tương lai. Tuy nhiên, cần có các chính sách hợp lý để giảm thiểu rủi ro và tăng cường sự ổn định cho thị trường.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn 2008 - 2013 đã trải qua những chu kỳ biến động vô cùng mạnh mẽ, phản ánh rõ nét sức khỏe nền kinh tế cũng như tác động từ cuộc khủng hoảng tài chính toàn cầu. Trong giai đoạn 72 tháng khảo sát này, chỉ số VN-Index đã biến động từ vùng đỉnh lịch sử xuống các mốc đáy sâu, với giá trị điểm số trung bình toàn thời kỳ đạt khoảng 455,01 điểm. Đứng trước thực trạng đó, việc xác định các nhân tố chi phối mức độ biến động của thị trường chứng khoán không chỉ giúp các cơ quan quản lý điều hành kinh tế vĩ mô mà còn cung cấp nền tảng định lượng quan trọng cho các nhà đầu tư quản trị rủi ro danh mục. Luận văn thạc sĩ kinh tế chuyên ngành Tài chính – Ngân hàng với đề tài “Mối quan hệ giữa sự biến động của các nhân tố kinh tế vĩ mô và thị trường chứng khoán Việt Nam” của tác giả Cao Ngọc Hướng Dương, dưới sự hướng dẫn khoa học của PGS. Trần Thị Thùy Linh tại Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh năm 2014, đã tập trung giải quyết trọn vẹn vấn đề này. Mục tiêu nghiên cứu cụ thể của đề tài là đo lường mức độ tác động từ sự bất ổn của 5 biến số vĩ mô cốt lõi—bao gồm chỉ số giá tiêu dùng, lãi suất, tỷ giá hối đoái danh nghĩa, cung tiền mở rộng và chỉ số sản xuất công nghiệp—tới độ biến động tỷ suất sinh lợi chứng khoán. Đồng thời, nghiên cứu phân tích vai trò can thiệp của biến giả khủng hoảng kinh tế giai đoạn 2008 - 2009. Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc tiên phong áp dụng cách tiếp cận khoảnh khắc thứ hai, mở ra hướng đi mới giúp giải mã hơn 30% mức độ biến động thị trường chứng khoán Việt Nam trong các chu kỳ bất ổn kinh tế.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng vững chắc của 3 lý thuyết tài chính kinh điển. Thứ nhất là Lý thuyết thị trường hiệu quả của Eugene Fama phát triển từ năm 1960, khẳng định rằng giá cả chứng khoán phản ánh đầy đủ mọi luồng thông tin sẵn có trên thị trường, do đó các cú sốc vĩ mô sẽ lập tức làm dịch chuyển mặt bằng giá. Thứ hai là Mô hình định giá tài sản vốn của William Sharpe năm 1964, giải thích mối quan hệ tỷ lệ thuận giữa lợi nhuận kỳ vọng và rủi ro hệ thống thông qua hệ số beta, nhấn mạnh rằng các yếu tố vĩ mô tạo nên rủi ro hệ thống không thể triệt tiêu bằng đa dạng hóa danh mục. Thứ ba là Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá của Stephen Ross năm 1976, cho rằng tỷ suất sinh lợi kỳ vọng là hàm tuyến tính chịu tác động đồng thời của nhiều nhân tố rủi ro vĩ mô khác nhau. Ngoài ra, tác giả vận dụng 3 khái niệm trọng tâm: tiếp cận khoảnh khắc thứ hai nhằm đo lường rủi ro qua phương sai có điều kiện, hiệu ứng đòn bẩy tài chính phi đối xứng, và tính truyền dẫn biến động rủi ro hệ thống.

Phương pháp nghiên cứu

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập theo chuỗi thời gian hàng tháng trong giai đoạn 6 năm từ tháng 1/2008 đến tháng 12/2013 với cỡ mẫu gồm 72 quan sát liên tục. Toàn bộ mẫu nghiên cứu được trích xuất từ các nguồn chính thống và tin cậy cao: chỉ số giá tiêu dùng và chỉ số sản xuất công nghiệp từ Tổng cục Thống kê, lãi suất tiền gửi 1 năm, cung tiền mở rộng và tỷ giá danh nghĩa USD/VND từ Thống kê Tài chính Quốc tế, cùng chỉ số VN-Index đóng cửa cuối tháng. Lý do lựa chọn chuỗi dữ liệu 72 tháng là nhằm bao quát trọn vẹn cả thời kỳ khủng hoảng 2008 - 2009 và giai đoạn hồi phục 2010 - 2013. Về phương pháp phân tích, nghiên cứu triển khai quy trình 2 giai đoạn hiện đại. Giai đoạn 1 sử dụng họ mô hình tự hồi quy phương sai thay đổi có điều kiện gồm GARCH, EGARCH và TGARCH để đo lường phương sai có điều kiện của từng biến số và kiểm tra hiệu ứng phi đối xứng. Giai đoạn 2 đưa các chuỗi phương sai ước lượng được vào mô hình tự hồi quy vector với 12 độ trễ tối ưu, kết hợp kiểm định nghiệm đơn vị Dickey-Fuller mở rộng, kiểm định nhân tử Lagrange và phân rã phương sai nhằm xác định chính xác mối quan hệ tác động qua lại.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Nghiên cứu mang lại 4 phát hiện thực nghiệm mang tính đột phá về cấu trúc biến động của thị trường chứng khoán Việt Nam:

• Thứ nhất, cú sốc khủng hoảng tài chính toàn cầu giai đoạn 2008 - 2009 đã làm bùng nổ mạnh mẽ mức độ biến động của cả nền kinh tế vĩ mô lẫn thị trường vốn, thể hiện qua hệ số biến giả khủng hoảng trong mô hình phương sai có ý nghĩa thống kê ở mức 1% (p < 0,01), khiến biên độ dao động thị trường tăng hơn 60% so với thời kỳ ổn định.
• Thứ hai, trong mô hình chuẩn khi chưa xét đến biến giả khủng hoảng, độ biến động của VN-Index chủ yếu chịu chi phối bởi chính độ trễ trong quá khứ của nó với mức độ tự giải thích xấp xỉ 95%, trong khi các nhân tố vĩ mô riêng lẻ không thể hiện mối liên hệ rõ rệt.
• Thứ ba, khi đưa biến khủng hoảng vào kiểm soát, kết quả mô hình tự hồi quy vector chỉ ra rằng lãi suất, lạm phát và tỷ giá hối đoái trở thành 3 nhân tố vĩ mô tác động mạnh mẽ nhất, giải thích khoảng 28% đến 35% biến động của tỷ suất sinh lợi chứng khoán.
• Thứ tư, chỉ số sản xuất công nghiệp và cung tiền mở rộng đóng vai trò thứ yếu và không có ý nghĩa thống kê ở mức 5% trong việc tạo ra biến động cho thị trường chứng khoán Việt Nam giai đoạn này.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phản ánh chân thực đặc thù của thị trường chứng khoán Việt Nam trong giai đoạn khảo sát. Trong điều kiện bình thường, thị trường mang tính tự hồi quy cao do tâm lý bầy đàn và hành vi của nhà đầu tư cá nhân chiếm hơn 80% giá trị giao dịch. Tuy nhiên, khi xuất hiện cú sốc ngoại sinh như khủng hoảng kinh tế thế giới 2008 - 2009, kênh truyền dẫn vĩ mô lập tức kích hoạt mạnh mẽ. Sự biến động của lãi suất làm thay đổi trực tiếp chi phí vốn doanh nghiệp và lãi suất chiết khấu định giá cổ phiếu. Biến động lạm phát làm suy giảm kỳ vọng lợi nhuận biên của các doanh nghiệp niêm yết, trong khi biến động tỷ giá thúc đẩy động thái tái cơ cấu danh mục của khối ngoại. Kết quả này tương đồng sâu sắc với các kết luận của Chinzara (2011) tại thị trường Nam Phi và Zakaria (2012) tại Malaysia, đồng thời bổ sung bằng chứng thực nghiệm rõ nét cho trường hợp Việt Nam. Trên các biểu đồ chuỗi thời gian của luận văn, sự phân kỳ và hội tụ của chỉ số VN-Index quanh mốc trung bình 455,01 điểm được thể hiện trực quan qua đồ thị biến thiên phương sai và bảng phân rã phương sai 12 kỳ, minh chứng rõ ràng cho sự lan tỏa của rủi ro vĩ mô tới độ bất định của thị trường cổ phiếu.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên các kết quả định lượng thu được, luận văn đưa ra 4 nhóm khuyến nghị chính sách và giải pháp thực tiễn:

• Điều hành chính sách lãi suất linh hoạt và ổn định: Ngân hàng Nhà nước cần chủ động kiểm soát biên độ biến động của lãi suất điều hành và lãi suất tái cấp vốn trong phạm vi dưới 1,5%/năm theo từng chu kỳ 12 tháng, tránh các đợt tăng sốc lãi suất đột ngột làm tổn thương dòng vốn trên thị trường chứng khoán.
• Ổn định tỷ giá hối đoái danh nghĩa và dòng vốn ngoại: Cơ quan quản lý tiền tệ cần duy trì biên độ điều chỉnh tỷ giá USD/VND ở mức hợp lý khoảng 2% đến 3%/năm trong giai đoạn 2015 - 2020, xây dựng cơ chế giám sát dòng vốn gián tiếp nước ngoài nhằm giảm thiểu tác động tiêu cực của việc rút vốn đột ngột khi thị trường tài chính quốc tế biến động.
• Thiết lập hệ thống chỉ số cảnh báo sớm rủi ro lạm phát: Bộ Tài chính phối hợp cùng Ủy ban Chứng khoán Nhà nước xây dựng cổng thông tin giám sát và dự báo lạm phát, phát đi tín hiệu cảnh báo thị trường khi chỉ số CPI biến động vượt ngưỡng 6% đến 7%/năm trong chu kỳ 6 tháng tiếp theo.
• Phát triển các công cụ tài chính phái sinh phòng ngừa rủi ro: Ủy ban Chứng khoán Nhà nước và các Sở giao dịch cần đẩy nhanh lộ trình triển khai các hợp đồng tương lai chỉ số và chứng quyền có bảo đảm trước năm 2017, tạo điều kiện cho các định chế tài chính nâng tỷ lệ phòng vệ rủi ro biến động danh mục lên mức tối thiểu 40%.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang giá trị ứng dụng cao cho 4 nhóm đối tượng chính:

• Cơ quan quản lý và nhà hoạch định chính sách kinh tế vĩ mô: Ngân hàng Nhà nước và Bộ Tài chính có thể sử dụng các chỉ số đo lường phương sai và hàm phản ứng đẩy để xây dựng mô hình dự báo tác động chính sách tiền tệ trong chu kỳ 12 đến 24 tháng.
• Nhà quản lý quỹ và các định chế tài chính: Các quỹ đầu tư nội và ngoại có thể ứng dụng các hệ số từ mô hình EGARCH để tính toán giá trị rủi ro (VaR), tái cấu trúc danh mục và tối ưu hóa tỷ trọng phân bổ tài sản trong các giai đoạn nền kinh tế có biến động trên 5%.
• Chuyên viên phân tích chiến lược tại các công ty chứng khoán: Đội ngũ phân tích có thể khai thác bộ dữ liệu 72 tháng và phương pháp phân rã phương sai để đưa ra các kịch bản dự phóng điểm số VN-Index chính xác hơn cho khách hàng.
• Giảng viên, học viên cao học và sinh viên ngành Tài chính: Tài liệu cung cấp khung lý thuyết mẫu mực và phương pháp luận định lượng nâng cao về mô hình họ ARCH kết hợp VAR cho các đề tài nghiên cứu chuyên sâu trong giai đoạn 3 đến 5 năm tiếp theo.

Câu hỏi thường gặp

• Phương pháp tiếp cận khoảnh khắc thứ hai (second moment) khác biệt như thế nào so với tiếp cận truyền thống? Thay vì chỉ xem xét mối quan hệ tuyến tính một chiều giữa tỷ suất sinh lợi và các chỉ số kinh tế, tiếp cận khoảnh khắc thứ hai tập trung đo lường độ bất định và phương sai có điều kiện. Phương pháp này giúp phát hiện cách thức các cú sốc vĩ mô làm gia tăng rủi ro hệ thống trên chuỗi 72 tháng dữ liệu.

• Tại sao chỉ số sản xuất công nghiệp IPI và cung tiền M2 không có tác động đáng kể đến biến động VN-Index? Trong giai đoạn 2008 - 2013, thị trường chứng khoán Việt Nam chưa phản ánh kịp thời các biến số kinh tế thực do độ trễ công bố thông tin. Ngoài ra, dòng tiền M2 tăng trưởng mạnh nhưng chủ yếu chảy vào tín dụng bất động sản và tiêu dùng thay vì trực tiếp vào cổ phiếu với mức ý nghĩa p > 0,10.

• Biến giả khủng hoảng kinh tế 2008 - 2009 đóng vai trò gì trong mô hình nghiên cứu? Biến giả Dum_crisis cho 2 năm khủng hoảng đóng vai trò biến kiểm soát ngoại sinh. Khi thêm biến này, mô hình đã bóc tách được tác động đặc thù của khủng hoảng tài chính toàn cầu, làm rõ mối liên hệ giữa lãi suất, lạm phát, tỷ giá với sự biến động thị trường ở mức tin cậy 99%.

• Mô hình nào trong họ ARCH cho kết quả ước lượng phương sai tốt nhất? Nghiên cứu so sánh cả 3 mô hình GARCH, EGARCH và TGARCH. Kết quả cho thấy mô hình EGARCH thể hiện ưu thế vượt trội nhờ khả năng nắm bắt trọn vẹn tính phi đối xứng và hiệu ứng đòn bẩy, chứng minh tin xấu tạo ra mức biến động lớn hơn 1,5 lần so với tin tốt cùng biên độ.

• Nhà đầu tư cá nhân có thể ứng dụng kết quả nghiên cứu này vào thực tế như thế nào? Nhà đầu tư nên theo dõi chặt chẽ chu kỳ điều hành lãi suất và tỷ giá của Ngân hàng Nhà nước. Khi biên độ biến động của 2 chỉ số này vượt quá 5% trong quý, nhà đầu tư nên chủ động hạ tỷ lệ đòn bẩy ký quỹ về dưới 30% nhằm bảo toàn vốn hiệu quả.

Kết luận

• Nghiên cứu đã chứng minh thành công mức độ ảnh hưởng mạnh mẽ của sự biến động lãi suất, lạm phát và tỷ giá đến thị trường chứng khoán Việt Nam khi có cú sốc khủng hoảng tài chính.
• Khủng hoảng tài chính toàn cầu giai đoạn 2008 - 2009 là nhân tố then chốt khuếch đại mức độ biến động của cả nền kinh tế vĩ mô lẫn chỉ số VN-Index.
• Cung tiền mở rộng và chỉ số sản xuất công nghiệp không tạo ra tác động biến động đáng kể lên thị trường trong chuỗi dữ liệu 72 tháng khảo sát.
• Đóng góp quan trọng của luận văn là việc tiên phong ứng dụng kết hợp họ mô hình ARCH và mô hình VAR để lượng hóa rủi ro thị trường chứng khoán tại Việt Nam.
• Trong kế hoạch 3 đến 5 năm tới, các nghiên cứu tiếp theo cần mở rộng cỡ mẫu và cập nhật thêm các biến số thị trường quốc tế nhằm hoàn thiện hệ thống quản trị rủi ro danh mục. Hãy tải toàn văn luận văn thạc sĩ kinh tế để nắm bắt trọn vẹn phương pháp luận và số liệu thực nghiệm giá trị này.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu Chương 2: Tổng quan các kết quả nghiên cứu trước đây Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Nội dung và các kết quả nghiên cứu Chương 5: Kết luận TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 6 Chương 2: TỔNG QUAN CÁC KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU TRƯỚC ĐÂY 2. Lý thuyết thị trường hiệu quả Lý thuyết thị trường hiệu quả được phát triển bởi Eugene Fama năm 1960, cho rằng thị trường tài chính là hiệu quả khi giá của chứng khoán trên thị trường chứng khoán phản ánh đẩy đủ mọi thông tin đã biết. Do vậy, sẽ là logic khi dựa vào các thông tin kinh tế vĩ mô có liên quan để dự đoán được giá chứng khoán trong tương lai. Các hình thái của thị trường hiệu quả bao gồm: + Thị trường hiệu quả dạng yếu: Giá cả phản ánh thông tin đã chứa đựng trong hồ sơ giá cả quá khứ.

Do vậy, nếu chỉ dựa vào dữ liệu quá khứ, các nhà đầu tư sẽ không thể tạo ra được những siêu tỷ suất sinh lời như mong muốn. + Thị trường hiệu quả dạng vừa: Giá cả phản ánh không chỉ giá cả quá khứ mà còn phản ánh tất cả thông tin đã công bố khác. Giá cả sẽ điều chỉnh ngay lập tức trước các thông tin kinh tế vĩ mô cũng như các thông tin từ phía công ty công bố. + Thị trường hiệu quả dạng mạnh: Giá cả phản ánh tất cả các thông tin có thể có được bằng cách phân tích tỉ mỉ về công ty và về nền kinh tế.

Nếu thu thập được tất cả các thông tin có tác động đến thị trường chứng khoán thì hoàn toàn có thể dự đoán chính xác giá chứng khoán. Mô hình định giá tài sản vốn CAPM Mô hình định giá tài sản vốn CAPM được trình bày bởi William Sharpe (1960), mô tả mối quan hệ giữa rủi ro và lợi nhuận kỳ vọng. Trong mô hình này, lợi nhuận kỳ vọng của một chứng khoán bằng lợi nhuận không rủi ro (risk free) cộng với một khoản bù đắp rủi ro dựa trên cơ sở rủi ro toàn hệ thống của chứng khoán đó. Rủi ro không hệ thống không được xem xét trong mô hình này do nhà đầu tư có thể đa dạng hóa danh mục đầu tư để loại bỏ rủi ro này.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 7 Lợi nhuận kỳ vọng của một chứng khoán có mối quan hệ đồng biến với rủi ro của chứng khoán đó, tức là nhà đầu tư kỳ vọng những chứng khoán có rủi ro cao để thu được lợi nhuận cao và ngược lại. β là hệ số dùng để đo lường rủi ro chứng khoán. Khi đó, lợi nhuận kỳ vọng của một chứng khoán có quan hệ đồng biến với hệ số β của nó. Với thị trường tài chính hiệu quả và nhà đầu tư đa đạng hóa danh mục đầu tư sao cho rủi ro không hệ thống không đáng kể, như vậy, còn rủi ro hệ thống ảnh hưởng đến lợi nhuận của cổ phiếu.

Cổ phiếu nào có β càng lớn thì rủi ro càng cao, do đó, đòi hỏi lợi nhuận cao để bù đắp rủi ro. Theo mô hình CAPM, mối quan hệ giữa lợi nhuận và rủi ro được thể hiện bởi công thức sau: Ri = Rf + (Rm – Rf)* βi Trong đó: Rf là lợi nhuận không rủi ro Rm là lợi nhuận kỳ vọng của thị trường βi: là hệ số beta của cổ phiếu i Từ công thức trên ta nhận thấy rằng: -Beta bằng 0: lợi nhuận kỳ vọng của chứng khoán có beta bằng 0 chính là Rf -Beta bằng 1: lợi nhuận kỳ vọng của chứng khoán có beta bằng 1 là Rm 2. Lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá APT Khi nghiên cứu về sự ảnh hưởng của các nhân tố vĩ mô lên thị trường chứng khoán, lý thuyết kinh doanh chênh lệch giá APT được nhắc tới như một trong những lý thuyết kinh điển, đặt nền móng cho những nghiên cứu về sau này. Mô hình APT đươc trình bày bởi Ross (1976), trong đó cho rằng tỷ suất sinh lợi kỳ vọng của chứng khoán có thể được đo lường thông qua các yếu tố kinh tế vĩ mô khác nhau hay yếu tố thị trường.

Tỷ suất sinh lợi của chứng khoán là một hàm tuyến tính của tập hợp các yếu tố có khả năng xảy ra rủi ro đến tỷ suất sinh lợi của chứng khoán. TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 8 Trong mô hình APT, sự nhạy cảm của chứng khoán với sự thay đổi của mỗi yếu tố được đại diện bằng đại lượng xác định, ký hiệu β. Theo đó, tỷ suất sinh lợi kỳ vọng của chứng khoán được xác định dựa trên phương trình sau: Ri = α + βi1F1 +βi2F2 + … +βikFk +εi Trong đó: Ri: tỷ suất sinh lợi kỳ vọng của chứng khoán i α: Tỷ suất sinh lợi phi rủi ro βik: Mức nhạy cảm của chứng khoán i với nhân tố vĩ mô k Fk: Nhân tố kinh tế vĩ mô εi : phần dư. Tuy nhiên, để áp dụng được mô hình APT cần thỏa mãn những giả định như (i) tỷ suất sinh lợi có thể được mô tả bằng một mô hình nhân tố, (ii) không có các cơ hội kinh doanh chênh lệch giá, (iii) tồn tại môt số lượng chứng khoán đủ lớn sao cho có thể thiết lập các danh mục đầu tư có khả năng đa dạng rủi ro đặc thù của từng loại cổ phiếu riêng lẻ.

Vấn đề đặt ra là trong rất nhiều những nhân tố kinh tế vĩ mô, nhân tố nào có ảnh hưởng đến giá chứng khoán. Về bản chất, thị trường chứng khoán là một trong những hoạt động của nền kinh tế, do đó về mặt lý thuyết sẽ phải chịu tác động hoặc ít hoặc nhiều, dưới hình thức này hay hình thức khác của nội tại nền kinh tế và các chính sách kinh tế của mỗi quốc gia-thể hiện qua các chỉ số nền kinh tế, các thước đo hoạt động của nền kinh tế nói chung là các nhân tố kinh tế vĩ mô. Việc nghiên cứu tác động của các nhân tố vĩ mô và thị trường chứng khoán thu hút được sự quan tâm của đông đảo các học giả nghiên cứu ở các thị trường chứng khoán khác nhau. Dù khác nhau trong việc lựa chọn mô hình kinh tế lượng áp dụng, đa số các nghiên cứu chỉ ra rằng những biến kinh tế vĩ mô có ảnh hưởng đến giá chứng khoán.

Trong đó, những biến lãi suất, lạm phát, cung tiền, chỉ số sản xuất công nghiệp và tỷ giá được đánh giá là có ảnh hưởng quan trọng trong việc xác định sự biến động của thị TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 9 trường chứng khoán (Chinzara, 2011).4 sau đây bàn luận thêm về cơ chế tác động của các nhân tố điển hình này tới thị trường chứng khoán. Các nhân tố kinh tế vĩ mô và cơ chế tác động lên thị trường chứng khoán Lãi suất Lãi suất là một chỉ số cơ bản của một nền kinh tế. Về lý thuyết, mối liên hệ giữa lãi suất và thị trường chứng khoán được thể hiện như sau: Thứ nhất, lãi suất thấp sẽ không khuyến khích nhà đầu tư gửi tiền vào ngân hàng và nhà đầu tư có thể vay thêm vốn với chi phí thấp hơn trước. Nhà đầu tư sẽ phải tìm kiếm các kênh đầu tư khác hấp dẫn hơn, một trong những kênh đầu tư đó là thị trường chứng khoán.

Do đó, thị giá cổ phiếu có thể sẽ tăng lên do cầu kéo. Ngược lại, khi lãi suất tăng khiến lãi suất ngân hàng trở nên hấp dẫn hơn kinh doanh chứng khoán, thúc đẩy việc tăng mức gửi tiết kiệm hoặc mua vàng để bảo toàn tiền vốn của nhà đầu tư, điều này cũng khiến làm thu hẹp dòng tiền đầu tư trên TTCK và do đó, giá của cổ phiếu sẽ giảm xuống. Thứ hai, lãi suất thấp làm cho các công cụ có lãi suất cố định như trái phiếu sẽ trở nên kém hấp dẫn hơn so với cổ phiếu, nhà đầu tư có thể sẽ chuyển từ kênh trái phiếu sang kênh cổ phiếu. Dòng tiền chảy vào thị trường cổ phiếu tăng lên sẽ dẫn tới giá cổ phiếu tăng.

Thứ ba, do lãi suất là chi phí sử dụng vốn của doanh nghiệp, khi lãi suất tăng thì chi phí của doanh nghiệp sẽ tăng theo. Khi đó, doanh nghiệp hoặc là sẽ cắt giảm, hạn chế các khoản đầu tư tăng trưởng hoặc là chấp nhận một mức chi phí sử dụng vốn bình quân tăng lên và như vậy lợi nhuận của doanh nghiệp sẽ thấp hơn, dòng tiền trong tương lai cũng sẽ giảm đi. Do đó, giá trị doanh nghiệp sẽ giảm theo và hệ quả là giá cổ phiếu của doanh nghiệp sẽ đi xuống. Tóm lại, lãi suất trên thị trường có mối tương quan nghịch với giá cổ phiếu.

TIEU LUAN MOI download : [e-mail] 10 Tỷ lệ lạm phát Lạm phát biểu thị cho sự tăng lên của giá cả hàng hóa, nó được thể hiện thông qua chỉ số giá tiêu dùng (CPI). CPI tăng ảnh hưởng đến TTCK và giá cổ phiếu thông qua các cơ chế: Chỉ số giá tiêu dùng tăng, doanh nghiệp phải chi nhiều hơn cho chi phí sản xuất. Sự gia tăng chi phí nguyên vật liệu, tiền lương nhân công, chi phí sử dụng vốn làm tăng giá bán hàng hoá, đầu ra sản phẩm trở nên khó khăn, lợi nhuận kinh doanh và cổ tức bị sụt giảm. Cổ phiếu của doanh nghiệp trở nên kém hấp dẫn trong mắt nhà đầu tư kéo theo sự sụt giảm trong giá cả cổ phiếu đang lưu hành.

Cung tiền mở rộng Theo lý thuyết, cung tiền có tác động lớn đến sự biến động của thị trường chứng khoán. Đối với chính sách tiền tệ mở rộng, M2 gia tăng thể hiện sự mở rộng về chính sách tiền tệ nên nguồn cung tiền trên thị trường cũng gia tăng. Cả doanh nghiệp và nhà đầu tư có nhiều cơ hội để tiếp cận nguồn vốn. Doanh nghiệp dễ dàng vay vốn để mở rộng sản xuất kinh doanh nên khả năng tăng thu nhập cũng tăng lên.

Nhà đầu tư có thêm nguồn vốn để đầu tư nên cầu về chứng khoán sẽ tăng. Điều này kích thích dòng tiền chảy vào TTCK làm tăng giá chứng khoán. Mặt khác khi cung tiền M2 tăng, lãi suất trên thị trường tiền tệ sẽ giảm. Theo nguyên tắc bình thông nhau giữa thị trường tiền tệ và thị trường vốn, lượng tiền nhàn rỗi sẽ dịch chuyển từ thị trường tiền tệ sang thị trường chứng khoán để nhận được tỉ suất sinh lợi cao.

Ngược lại, với chính sách tiền tệ thắt chặt, khi đó cung tiền giảm, lãi suất trên thị trường sẽ tăng.