CHƯƠNG I CƠ SỞ LÝ LUẬN GÓI SẢN PHẨM TÀI CHÍNH GIA ĐÌNH CUA NGAN HÀNG THƯƠNG MẠI.1 Các hoạt động của ngân hàng thương mại hiện đại 1.1 Khái niêm ngân hàng thương mại hiện đại Hiện nay vẫn chưa có khái niệm cụ thê về thế nào là ngân hàng thương mại hiện đại. Có người cho rằng ngân hàng thương mai hiện đại là các dịch vụ ngân hàng được cải tiến số với các dịch vụ truyền thống đẻ phù hợp với xu hướng thay đối của thế giới, có người lại cho rang ngân hàng thương mại hiện đại là các dịch vụ ngân hàng mới, có hàm lượng công nghệ cao, đem lại tiện ích mới cho khách hang. Nhưng theo các tai kiệu mà tôi đọc được và suy luận cá nhân, có thể cho rằng ngân hàng thương mại hiện đại là ngân hàng cung cấp các dịch vụ có bản chất là dịch vụ ngân hàng truyền thống nhưng được áp dụng các công nghệ mới dé thuận tiên, tiết kiệm chi phí cho khách hang cũng như cho ngân hàng. Bên cạnh đó ngân hàng thương mại hiên đại cũng sử dụng công nghệ để tạo ra các loại sản phẩm mới dé dpa ứng nhu cầu ngày càng cao của khách hàng.2 Các hoạt động của ngân hàng thương mại hiện đại.
Ngân hàng thương mại đã xuất hiện hình bóng đầu tiên từ những năm ba nghìn trước Công nguyên trải qua hàng vạn năm phát triển NHTM luôn giữ được vị thế là trung gian tài chính, nơi trung chuyên vốn số một trên thế giới. Bên cạnh hoạt động truyền thống có từ lâu đời như nhận tiền gửi và cho vay, khoảng ba thập kỉ trở lại đây với cuộc cách mạng công nghiệp 4.0 diễn ra trên toàn thế giới đã làm thay đổi rất nhiều hoạt động của các NHTM. Sau đây sẽ là các hoạt động mà NHTM hiện đại thực hiện ngày nay. Nhận tiền gửi: Đây là một trong hai hoạt động được coi là lâu đời nhất của các NHTM nhưng vẫn được thực hiện vì nó là hai hoạt động cốt lõi của bất kì tổ chức nào được gọi là ngân hàng.
Hoạt động này vẫn diễn ra theo cách truyền thống đó là khách hàng sẽ mang tiền đến PGD hoặc CN của NHTM gửi tiền với các kì hạn khác nhau và nhận lại từ ngân hàng sô tiết kiệm hoặc thẻ tiết kiệm ghi rõ số tiền gửi và thời hạn gửi. Các thời hạn khác nhau sẽ có mức lãi suất khác nhau và nếu khách hàng rút trước hạn sẽ phải chịu lãi không kì hạn. Tuy nhiên với sự phát triển của mạng máy tính và điện thoại thông minh khách hàng hiện nay có thê gửi tiền trực tuyến thông qua trang web hoặc ứng dụng trên điện SV: Nguyễn Sơn Thái 6 Lớp: Ngân Hàng 57A Chuyên đê thực tập tốt nghiệp GVHD: Ths. Đặng Ngọc Biên thoại thông minh từ tài khoản thanh toán của chính mình.
Phương thức này vô cùng tiện lợi và linh hoạt đối với các khách hàng và rất phù hợp với những người trẻ ít thời gian và thường muốn gửi số tiền nhỏ trong ngắn hạn. Cấp tín dụng: Đây là hoạt động truyền thống thứ hai sau nhận tiền gửi. Hoat động này đã có từ rất lâu đời thể hiện mối quan hệ của bên đi vay (thiếu vốn) và bên cho vay (thừa vốn) nhưng thay vì trực tiếp chịu rủi ro nêu người vay không trả được nợ, người cho vay bây giờ có thể nhờ ngân hàng làm trung gian sử dụng những đồng tiền gửi của minh cho vay các tổ chức hay cá nhân cần vốn. Đây là một hoạt động vô cùng quan trọng của các NHTM thực hiện chức năng tạo tiền cho nền kinh tế, kích thích đầu tư, tiết kiệm giảm thiểu tối đa sự không hiệu quả của nguồn tiền nhàn rỗi.
Bên cạnh đó, hoạt động cấp tín dụng còn giúp hạn chế tín dụng đen hay thị trường phi chính thức từ đó lành mạnh hóa thị trường tai chính. Hiện nay, hoạt động cấp tín dụng thường được chia ra là hai mảng chính là tín chấp và thế chấp hoặc cá nhân và doanh nghiệp. Các ngân hàng Việt Nam vào những năm gần đây thường chọn cho mình một phân khúc khách hàng ưa thích trong thị trường dựa vào khẩu vị rủi ro dễ thấy các ngân hàng như Sài Gòn - Hà Nội (SHB) hay ngân hàng phát triển Hồ Chí Minh (HD Bank) chủ yếu cho vay theo các dự án bất động sản; ngân hàng Tiên Phong (TP Bank) hay ngân hàng quốc tế (VIB) lại chọn theo hướng cho vay mua ô tô là chủ yếu. Nói chung hoạt động cấp tín dụng của các NHTM hiện nay ngày càng đa dạng và có lựa chọn thê hiện bối cảnh cạnh tranh khá gay gắt trong ngành ngân hàng nước ta.
Cung cấp dịch vụ thanh toán qua tài khoản: Vào khoảng 5 năm trở lại đây, với sự cạnh tranh gay gắt giữa các ngân hàng trong hoạt động kinh doanh tín dụng, biên độ lợi nhuận từ hoạt động cho vay của các ngân hàng sụt giảm mạnh. Do đó cùng với xu hướng phát triển của thé giới, các NHTM Viét Nam hiện nay cũng đang bắt đầu quan tâm mạnh đến mảng kinh doanh béo bở từ cung cấp dịch vụ thanh toán qua tài khoản. Hoạt động này vừa lợi nhuận cao từ thu phí dịch vụ, rủi ro thấp lại có lượng dữ liệu người dùng lớn và số dư tiền gửi không kì hạn (với số dư trung bình ôn định thì ngân hàng hoàn toàn có thé dùng dé cho vay ngăn hạn và được hưởng biên độ lãi cao) do vậy các NHTM đang đặc biệt chú ý đến mảng kinh doanh này khi tung ra hàng loạt sản phẩm tài khoản thanh toán có mức độ ưu đãi cao (khách hàng được chọn số tài khoản đẹp, miễn phí chuyển khoản.) nhằm thu hút khách hàng. Hoạt động cung cấp dịch vụ thanh toán qua SV: Nguyễn Sơn Thái 7 Lớp: Ngân Hàng 57A Chuyên đê thực tập tốt nghiệp GVHD: Ths.
Đặng Ngọc Biên tài khoản chủ yếu cũng như tên gọi của nó, khách hàng sẽ được ngân hàng mở cho một tài khoản thanh toán tại ngân hàng và thực hiện các chức năng trên tải khoản như chuyển tiền, rút tiền, thanh toán hóa đơn. Không chỉ có lợi dành cho phía ngân hàng, các khách hàng khi sử dụng dich vụ này cũng vô cùng có lợi khi thời gian thanh toán hay chuyển tiền giảm xuống, độ an toàn cao hơn khi chuyền với số tiền lớn. Ngân hàng nhà nước cũng đang rất khuyết khích hoạt động này vì nó làm tăng tốc độ luân chuyên hàng hóa và thực hiện mục tiêu xã hội không tiền mặt mà nước nào trên thế giới cũng đang hướng đến. Bảo lãnh: Đây cũng là một dịch vụ kha lâu đời của các NHTM.
NHTM sẽ sử dụng uy tín và tiềm lực tài chính đã được chứng minh của mình để bảo lãnh cho một tổ chức (vi dụ như doanh nghiệp) dé kí kết các hợp đồng kinh tế thường thì sẽ là bảo lãnh thực hiện hợp đồng. Dịch vụ này thường được một trong hai bên (thường là bên bán) yêu cầu bên còn lại (bên mua) phải có ngân hàng đứng ra bảo lãnh thi họ mới có thé kí hợp đồng đối tác để phòng ngừa rủi ro hàng đến tay bên mua nhưng bên mua không chịu hoặc trả chậm tiền mua hàng, khi đó ngân hàng sẽ phải đứng ra thanh toán hoặc đền bì thiệt hại khi hợp đồng bị phá vỡ. Hoạt động này rất cần thiết trong các hoạt động kinh tế vì nó sẽ làm lành mạnh các hợp đồng, chống lừa đảo khi các ngân hàng sẽ phải thâm định khách hàng cần bảo lãnh của mình trước từ đó tăng niềm tin đối với đối tác qua đó hoạt động mua bán hay xuất nhập khâu sẽ diễn ra một cách dễ dàng, thuận tiện và an toàn hơn đối với cả hai phía. Ngân hàng cũng sẽ được hưởng lợi từ phí dịch vụ bảo lãnh.
Hiện nay, chủ yếu các NHTM làm bảo lãnh bang tài sản thé chấp. Khách hàng thường sẽ phải thế chấp một hoặc nhiều tài sản (bất động sản, phương tiện đi lại,.) tùy theo nhu cầu bảo lãnh của khách hàng. Ngân hàng đầu tư: Đây là một hoạt động khá mới mẻ tại Việt Nam nhưng đã phát triển rất lâu trên thế giới. Hoạt động này vô cùng đa dạng với nhiều hình thái khác nhau nhưng chủ yếu ngân hàng sẽ là cầu nối cho các doanh nghiệp trên thị trường vốn cô phần.
Khi các doanh nghiệp bắt đầu chào bán hoặc phát hành cô phiếu ra công chúng cũng cần một tổ chức đứng ra phát hành và bảo lãnh số cô phần đó, với kinh nghiệm, kiến thức và khả năng tài chính vững mạnh không một tô chức nào xứng đáng hơn ngân hàng đứng ra thực hiện nhiệm vụ tư vân và phát hành đó đó. NHTM cũng sẽ chính là người đứng ra thâm định, định giá giá trị của công ty từ đó đưa ra giá trị khới điểm của số cỗ SV: Nguyễn Sơn Thái 8 Lớp: Ngân Hàng 57A Chuyên đê thực tập tốt nghiệp GVHD: Ths. Đặng Ngọc Biên phần chào bán. Không chỉ thế, các NHTM cũng có rất nhiều mối quan hệ với các nhà dau tư trong và ngoài nước cũng sẽ dam bảo phiên chào bán cổ phan của doanh nghiệp diễn ra thành công từ đó các doanh nghiệp có thé huy động vốn một cách dé dàng hon và cũng làm giảm thiêu rất nhiều rủi ro cho phía các nhà đầu tư.
Bên cạnh việc làm trung gian cho mỗi đợt phát hành mới hoặc thêm cô phiéu, hoạt động ngân hàng đầu tư còn tham gia vào các hoạt động mua bán, sáp nhập giữa các công ty. Tuy nhiên hoạt động này vẫn chưa phát triển mạnh tại Việt Nam và cần thêm nhiều thời gian để các NHTM tích lũy đủ kinh nghiệm giúp làm hạn chế rủi ro tối đa cho ngân hàng. Trên thế giới ngày nay đã có các ngân hàng chỉ chuyên thực hiên hoạt động đầu tư tiêu biểu như Softbank (Nhat) hay Goldman Sachs (Mỹ),. Bảo hiểm: Là một phần của dịch vụ tài chính, các NHTM cũng không thể bỏ qua mảng kinh doanh mang lại vô cùng nhiều lợi nhuận này.
Hiện nay chủ yếu các NHTM sẽ liên kết với một công ty bảo hiểm (chủ yếu là các công ty có uy tín lớn trên thế giới) để bán bảo hiểm và hưởng hoa hồng từ hoạt động, tiêu biểu trong số đó là ngân hàng TMCP Kỹ Thương Việt Nam (Techcombank) liên kết với công ty bảo hiểm của Nhật là Manulife và ngân hàng TMCP Á Châu (ACB) liên kết với công ty bảo hiểm AIA. Tuy nhiên một số NHTM của Việt Nam cũng đã mạnh dạn mở ra hắn một công ty bảo hiểm cho riêng mình để thuận lợi và linh hoạt trong chính sách hay điều khoản hợp đồng bảo hiểm.