Mô Hình Truyền Thông Phát Triển Trên Kênh Phát Thanh Chuyên Biệt Về Sức Khỏe Trong Bối Cảnh ...

• Tác giả: Lê Thu Hà
• Trường học: Trường Đại Học Khoa Học Xã Hội Và Nhân Văn
• Chuyên ngành: Báo Chí Và Truyền Thông
• Đề tài: Mô Hình Truyền Thông Phát Triển Trên Kênh Phát Thanh Chuyên Biệt Về Sức Khỏe Trong Bối Cảnh COVID-19 Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: Đề tài nghiên cứu
• Năm xuất bản: 2024
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. CHƯƠNG 1: TRUYỀN THÔNG PHÁT TRIỂN, MÔ HÌNH TRUYỀN THÔNG PHÁT TRIỂN TRÊN KÊNH PHÁT THANH CHUYÊN BIỆT VỀ SỨC KHỎE
• 1.1. Khái niệm “Phát triển” và các cách tiếp cận
• 1.2. Khái niệm Truyền thông phát triển
• 1.3. Khái niệm về Sức khỏe
• 1.4. Khái niệm Kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe
• 1.5. Mô hình truyền thông phát triển
• 1.5.1. Mô hình tuyên truyền
• 1.5.2. Mô hình truyền thông thay đổi hành vi
• 1.5.3. Mô hình khuếch tán sáng kiến
• 1.5.4. Mô hình giáo dục
• 1.5.5. Mô hình truyền thông đa đường
• 1.6. Mô hình truyền thông phát triển trên Kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe
• 1.6.1. Tư tưởng Hồ Chí Minh, đường lối của Đảng và Nhà nước về công tác bảo vệ, chăm sóc, nâng cao sức khỏe nhân dân
• 1.6.2. Khái quát mô hình truyền thông phát triển trên Kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe tại Việt Nam
• 2. CHƯƠNG 2: KHẢO SÁT VÀ PHÂN TÍCH MÔ HÌNH TRUYỀN THÔNG PHÁT TRIỂN TRÊN KÊNH PHÁT THANH CHUYÊN BIỆT VỀ SỨC KHỎE TRONG BỐI CẢNH COVID-19 TẠI VIỆT NAM (2021-2022)
• 2.1. Bối cảnh đại dịch Covid-19 tại Việt Nam và phạm vi khảo sát
• 2.2. Khảo sát các chương trình tư vấn sức khỏe về chủ đề Covid-19 trên các Kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe
• 2.2.1. Thời lượng và tần suất
• 2.2.2. Nội dung thông điệp của các chương trình phát thanh tư vấn sức khỏe về chủ đề Covid-19
• 2.2.3. Các nền tảng phát sóng và phương thức tương tác của các chương trình tư vấn
• 2.2.4. Ngôn ngữ thể hiện
• 2.2.5. Đánh giá ưu điểm và hạn chế của chương trình phát thanh tư vấn sức khỏe về Covid-19
• 2.3. Khảo sát thực trạng hoạt động của các Kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe trong bối cảnh Covid-19
• 2.3.1. Thực trạng hoạt động của Kênh JoyFM trong bối cảnh Covid-19
• 2.3.2. Thực trạng hoạt động của Kênh FM89 trong bối cảnh Covid-19
• 2.3.3. Đánh giá ưu điểm và hạn chế của mô hình truyền thông phát triển trên Kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe trong bối cảnh Covid-19 tại Việt Nam
• 2.4. Tiểu kết chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: ĐỀ XUẤT GIẢI PHÁP NÂNG CAO HIỆU QUẢ CỦA MÔ HÌNH TRUYỀN THÔNG PHÁT TRIỂN TRÊN KÊNH PHÁT THANH CHUYÊN BIỆT VỀ SỨC KHỎE
• 3.1. Nhu cầu và thói quen tiếp nhận thông tin về sức khỏe của công chúng hiện nay
• 3.1.1. Công chúng quan tâm thường xuyên và có nhu cầu lớn về chăm sóc sức khỏe tinh thần, nâng cao chất lượng cuộc sống
• 3.1.2. Công chúng có nhu cầu tiếp nhận thông tin chính thống đáng tin cậy và trải nghiệm tích cực trên không gian truyền thông
• 3.1.3. Chương trình tư vấn là dạng chương trình phát thanh về sức khỏe thu hút sự quan tâm và tương tác của công chúng
• 3.1.4. Công chúng đánh giá cao tính chính xác, chính thống của thông tin tư vấn sức khỏe trên phát thanh, cách thức tư vấn và phong cách thể hiện phát huy những thế mạnh đặc trưng của phát thanh hiện đại
• 3.1.5. Công chúng có thể thay đổi nhận thức và hành vi chăm sóc sức khỏe sau khi tiếp nhận thông tin từ chương trình phát thanh về sức khỏe
• 3.2. Một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả của mô hình truyền thông phát triển trên kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe tại Việt Nam
• 3.2.1. Có chiến lược phát triển Kênh PTCBVSK gắn với các mục tiêu phát triển xã hội bền vững
• 3.2.2. Thích ứng linh hoạt và nhanh nhạy trong bối cảnh truyền thông số, truyền thông xã hội
• 3.2.3. Xây dựng cơ chế quản lý đặc thù, thực chất của mô hình xã hội hóa
• 3.2.4. Nghiên cứu công chúng một cách bài bản, thường xuyên
• 3.2.5. Đầu tư phát triển nguồn nhân lực đa dạng
• 3.3. Tiểu kết chương 3
• TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Truyền Thông Phát Triển Kênh Sức Khỏe 55 ký tự

Truyền thông phát triển là một lĩnh vực truyền thông hiện đại, sử dụng nhiều mô hình để thay đổi nhận thức và hành vi vì mục tiêu phát triển bền vững. Lý thuyết này bắt đầu phát triển mạnh mẽ từ những năm 70 của thế kỷ XX. Các nhà nghiên cứu đều đồng ý rằng truyền thông phát triển kết hợp các mô hình truyền thông nhằm phổ biến kiến thức, khuyến khích sự tham gia hai chiều và thay đổi xã hội. Sức khỏe, theo định nghĩa của WHO, là trạng thái thoải mái về thể chất, tinh thần và xã hội, không chỉ đơn thuần là không có bệnh tật. Bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng là một cuộc chiến liên tục. Báo chí và truyền thông cần các phương pháp mới để quản lý và phân phối thông tin về sức khỏe. Đại dịch COVID-19 đã cho thấy tầm quan trọng của thông tin chính thống và đáng tin cậy để chống lại tin giả.

1.1. Khái niệm và cách tiếp cận truyền thông phát triển

Khái niệm truyền thông phát triển có nhiều cách hiểu khác nhau, nhưng điểm chung là sự kết hợp các mô hình truyền thông. Mục đích là phổ biến kiến thức và khuyến khích sự tham gia tích cực giữa các bên, nhằm thay đổi xã hội theo hướng tiến bộ và bền vững. Truyền thông phát triển không chỉ là việc truyền tải thông tin một chiều, mà còn là tạo ra đối thoại và sự tham gia của cộng đồng. Theo nghiên cứu, lý thuyết “Truyền thông phát triển” ra đời và phát triển nở rộ từ những năm 70 của thế kỷ XX.

1.2. Định nghĩa sức khỏe và vai trò của truyền thông sức khỏe

Sức khỏe là trạng thái toàn diện về thể chất, tinh thần và xã hội. Truyền thông sức khỏe đóng vai trò quan trọng trong việc nâng cao nhận thức về các vấn đề sức khỏe, phòng ngừa bệnh tật và khuyến khích lối sống lành mạnh. Trong bối cảnh hiện nay, báo chí truyền thông phải thiết lập những phương thức hoàn toàn mới để quản trị, sản xuất nội dung và phân phối thông tin về sức khỏe. Định nghĩa về Sức khỏe đã được WHO đưa ra từ năm 1948

II. Thách Thức Truyền Thông Sức Khỏe Trong Bối Cảnh COVID 19 58 ký tự

Trong bối cảnh COVID-19, truyền thông phải đối mặt với nhiều thách thức. Một mặt, cần cung cấp thông tin chính xác và kịp thời về dịch bệnh. Mặt khác, phải chống lại làn sóng tin giả về COVID-19 lan truyền trên mạng xã hội. Các kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe cần phát huy vai trò là kênh thông tin chính thống và đáng tin cậy. Theo nghiên cứu, PTCBVSK là kênh báo chí chính thống, đáng tin cậy, có những lợi thế đặc trưng so với các loại hình báo chí khác bởi tính thân mật, gần gũi, chi phí thấp, khả năng lan tỏa thông tin tới mọi địa bàn, phù hợp với mọi đối tượng người dân. Cùng với sự phát triển của truyền thông xã hội, vấn nạn tin giả, tin đồn, tin thiểu kiểm chứng càng dễ lan tỏa trên mạng xã hội

2.1. Cuộc chiến chống tin giả về COVID 19 trên mạng xã hội

Sự lan truyền của tin giả về COVID-19 đã gây ra nhiều hoang mang và lo sợ trong cộng đồng. Các kênh truyền thông cần tăng cường kiểm chứng thông tin và cung cấp thông tin chính xác để chống lại tin giả. Hậu Covid-19, thế giới có những bài học kinh nghiệm sâu sắc về công tác phòng chống đại dich và công tác truyền thông khủng hoảng y tế.

2.2. Hạn chế của kênh phát thanh sức khỏe trong bối cảnh mới

Trong bối cảnh bùng nổ truyền thông, các kênh phát thanh sức khỏe cũng bộc lộ những hạn chế về công tác quản trị kênh và khả năng tiếp cận đối tượng. Các kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe cần phát huy vai trò là kênh thông tin chính thống, đáng tin cậy nhất truyền thông về sức khỏe.

2.3. Vai trò của Truyền Thông chính thống và đáng tin cậy

Kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe cần phát huy vai trò là kênh thông tin chính thống, đáng tin cậy nhất truyền thông về sức khỏe. Đồng thời, kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe trong bối cảnh khó khăn của đại dịch và bùng nỗ truyền thông cũng bộc lộ những hạn chế cần khắc phục về công tác quản trị kênh phát thanh theo mô hình xã hội hóa

III. Mô Hình Phát Triển Trên Kênh Phát Thanh Nghiên Cứu 56 ký tự

Nghiên cứu này phân tích mô hình truyền thông phát triển của kênh phát thanh sức khỏe tại Việt Nam trong bối cảnh COVID-19. Mô hình này thể hiện vai trò của phát thanh trong việc truyền thông chính sách của Đảng và Nhà nước về chăm sóc sức khỏe toàn dân. Mục đích nghiên cứu là hệ thống hóa lý thuyết và thực tiễn liên quan, khảo sát và đánh giá thực trạng mô hình truyền thông phát triển trên kênh PTCBVSK trong bối cảnh Covid-19. Qua đó, đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả

3.1. Kênh Phát Thanh Sức Khỏe JoyFM Đài PTTH Hà Nội

Kênh chuyên biệt về sức khỏe Joy FM (thuộc Đài PTTH Hà Nội, phối voi cling các công ty truyền thông theo mô hình xã hội hóa). Kênh ra mắt từ năm 2012, từ tháng 9/2022-4/2023 kênh tạm thời ngừng phát sóng vì van đề giấy phép hoạt động, sau đó Kênh tiếp tục hoạt động trở lại cho đến nay.

3.2. Kênh Phát Thanh Sức Khỏe FM89 Đài Tiếng nói Việt Nam

Kênh sức khỏe và An toàn thực phẩm FM89 ( thuộc Đài Tiếng nói Việt Nam, phối với cùng các công ty truyền thông theo mô hình xã hội hóa): Kênh ra mắt từ năm 2017 và hoạt động đến hết tháng 2/2023.

3.3. Phương pháp nghiên cứu và phạm vi khảo sát

Nghiên cứu sử dụng phương pháp phân tích nội dung, phỏng vấn sâu chuyên gia, nghiên cứu trường hợp và khảo sát bằng bảng hỏi. Phạm vi khảo sát tập trung vào giai đoạn 2021-2022, thời kỳ cao điểm của COVID-19 tại Việt Nam. Phương pháp phân tích nội dung: khảo sát, phân tích nội dung thông điệp và hình thức thê hiện của các chương trình phát thanh tư vẫn sức khỏe như trong phần Phạm vi khảo sát đã trình bày.

IV. Đánh Giá Hiệu Quả Hạn Chế Mô Hình Phát Triển 57 ký tự

Nghiên cứu đánh giá hiệu quả và hạn chế của mô hình truyền thông phát triển trên kênh phát thanh sức khỏe trong bối cảnh COVID-19 tại Việt Nam. Một số ưu điểm được ghi nhận là khả năng tiếp cận thông tin của người dân, nâng cao nhận thức về phòng chống dịch bệnh. Tuy nhiên, cũng còn nhiều hạn chế cần khắc phục về công tác quản trị kênh và khả năng tương tác với khán giả. Đánh giá ưu điểm và hạn chế của mô hình truyền thông phát triển trên Kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe trong bối cảnh Covid-19 tại Việt Nam.

4.1. Ưu điểm về khả năng tiếp cận thông tin và giáo dục sức khỏe

Kênh phát thanh sức khỏe có khả năng tiếp cận đến nhiều đối tượng, đặc biệt là người dân ở vùng sâu vùng xa, nơi mà các phương tiện truyền thông khác khó tiếp cận. Kênh cũng đóng vai trò quan trọng trong việc giáo dục kiến thức sức khỏe và phòng ngừa bệnh tật.

4.2. Hạn chế về công tác quản trị kênh và tương tác với khán giả

Công tác quản trị kênh phát thanh sức khỏe còn nhiều hạn chế, đặc biệt là trong bối cảnh bùng nổ truyền thông. Khả năng tương tác với khán giả cũng chưa được khai thác triệt để. Một trong số đó là cần khắc phục về công tác quản trị kênh phát thanh theo mô hình xã hội hóa.

4.3. Phân tích tác động đến hành vi chăm sóc sức khỏe cộng đồng

Phân tích tác động của mô hình truyền thông phát triển trên kênh phát thanh sức khỏe đến hành vi của người dân trong bối cảnh COVID-19. Các yếu tố ảnh hưởng đến hiệu quả của truyền thông phát triển trên kênh phát thanh sức khỏe trong bối cảnh COVID-19.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Truyền Thông Phát Triển 55 ký tự

Nghiên cứu đề xuất các giải pháp để nâng cao hiệu quả của mô hình truyền thông phát triển trên kênh phát thanh sức khỏe tại Việt Nam. Các giải pháp bao gồm: xây dựng chiến lược phát triển kênh gắn với mục tiêu phát triển bền vững, thích ứng linh hoạt trong bối cảnh truyền thông số, xây dựng cơ chế quản lý đặc thù, nghiên cứu công chúng một cách bài bản và đầu tư phát triển nguồn nhân lực. Một số đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả của mô hình truyền thông phát triển trên kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe tại Việt Nam.

5.1. Xây dựng chiến lược phát triển kênh bền vững và thích ứng

Có chiến lược phát triển Kênh PTCBVSK gan với các mục tiêu phát triển xã hội bền vững. Thích ứng linh hoạt và nhanh nhạy trong bối cảnh truyền thông số, truyền

5.2. Tăng cường nghiên cứu công chúng và phát triển nguồn nhân lực

Nghiên cứu công chúng một cách bài bản, thường xuyên để nắm bắt nhu cầu và thói quen tiếp nhận thông tin. Đầu tư phát triển nguồn nhân lực đa dang.

5.3. Cơ chế quản lý đặc thù và tăng cường xã hội hóa phát thanh

Xây dựng cơ chế quản lý đặc thù, thực chất của mô hình xã hội hóa. Nghiên cứu, đề xuất hệ thống giải pháp để nâng cao hiệu quả của mô hình truyền thông phát triển trên kênh PTCBVSK tại Việt Nam nói chung.

VI. Kết Luận Tương Lai Mô Hình Phát Thanh Sức Khỏe 52 ký tự

Mô hình truyền thông phát triển trên kênh phát thanh sức khỏe có vai trò quan trọng trong việc nâng cao sức khỏe cộng đồng tại Việt Nam. Nghiên cứu này cung cấp những thông tin hữu ích cho các nhà quản lý, biên tập viên và các chuyên gia truyền thông để cải thiện hiệu quả hoạt động của kênh. Trong tương lai, cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển mô hình này để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân về thông tin sức khỏe. Cần tiếp tục nghiên cứu và phát triển mô hình này để đáp ứng nhu cầu ngày càng cao của người dân về thông tin sức khỏe.

6.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu và ý nghĩa thực tiễn

Tóm tắt các kết quả chính của nghiên cứu và nhấn mạnh ý nghĩa thực tiễn của chúng đối với việc cải thiện hiệu quả của kênh phát thanh sức khỏe. Các kết quả mang tính lý luận và thực tiễn, đối với lĩnh vực phát thanh nói riêng và truyền thông chính sách nói chung.

6.2. Hướng nghiên cứu tiếp theo và khuyến nghị

Đề xuất các hướng nghiên cứu tiếp theo để tiếp tục khám phá và phát triển mô hình truyền thông phát triển trên kênh phát thanh sức khỏe. Khuyến nghị và giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông phát triển trên kênh phát thanh sức khỏe

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh đại dịch Covid-19 diễn biến phức tạp từ năm 2020 đến 2022, truyền thông về sức khỏe trở thành một trong những nhiệm vụ trọng yếu nhằm bảo vệ và nâng cao sức khỏe cộng đồng. Tại Việt Nam, với hơn 11,6 triệu ca mắc và hơn 43.000 ca tử vong tính đến cuối năm 2023, công tác truyền thông sức khỏe đã được đẩy mạnh, đặc biệt qua các kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe. Hai kênh phát thanh chuyên biệt nổi bật là JoyFM (Đài Phát thanh và Truyền hình Hà Nội) và FM89 (Đài Tiếng nói Việt Nam) đã thực hiện hàng trăm chương trình tư vấn sức khỏe, trong đó có các chương trình chuyên sâu về phòng, chống dịch Covid-19. Mục tiêu nghiên cứu nhằm khảo sát, phân tích mô hình truyền thông phát triển trên các kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe trong bối cảnh đại dịch, từ đó đề xuất giải pháp nâng cao hiệu quả truyền thông, góp phần bảo vệ sức khỏe toàn dân và phát triển bền vững. Phạm vi nghiên cứu tập trung vào giai đoạn 2021-2022, thời kỳ cao điểm của dịch Covid-19 tại Việt Nam, khảo sát hai kênh phát thanh chuyên biệt và các chương trình tư vấn sức khỏe tiêu biểu. Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc đánh giá vai trò của phát thanh chuyên biệt trong truyền thông sức khỏe, đồng thời cung cấp cơ sở khoa học cho việc hoàn thiện mô hình truyền thông phát triển trong lĩnh vực y tế công cộng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên lý thuyết truyền thông phát triển, một lĩnh vực truyền thông hiện đại nhằm thay đổi nhận thức và hành vi của các bên liên quan vì mục tiêu phát triển bền vững. Các mô hình truyền thông phát triển được áp dụng gồm:

• Mô hình tuyên truyền: Truyền thông một chiều, cung cấp thông tin thường xuyên, lặp đi lặp lại nhằm vận động cộng đồng, phù hợp với các thông điệp phòng chống dịch bệnh cần sự thống nhất và liên tục.
• Mô hình thay đổi hành vi: Nhấn mạnh quá trình thay đổi nhận thức và hành vi của cá nhân qua các bước từ nhận thức đến áp dụng, đòi hỏi thông tin chính xác, thuyết phục và dễ tiếp nhận.
• Mô hình khuếch tán sáng kiến (Everett Rogers, 1962): Quá trình lan tỏa sáng kiến qua các nhóm công chúng khác nhau, từ nhóm tiên phong đến nhóm thụ động, phù hợp với việc phổ biến kiến thức y tế và biện pháp phòng chống dịch.
• Mô hình tham gia: Tăng cường sự tham gia chủ động của cộng đồng và các tổ chức xã hội trong quá trình truyền thông, tạo sự đồng thuận và phát huy vai trò của công chúng.
• Mô hình đa đường (Paulo Mefalopulos): Kết hợp linh hoạt các mô hình trên, nhấn mạnh đối thoại và sự tham gia trong toàn bộ quá trình truyền thông phát triển.

Các khái niệm chính bao gồm: truyền thông phát triển, kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe, sức khỏe toàn diện (thể chất, tinh thần, xã hội), và mô hình xã hội hóa trong quản trị kênh phát thanh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng phương pháp hỗn hợp, bao gồm:

• Phân tích nội dung: Khảo sát và phân tích nội dung, hình thức thể hiện của các chương trình phát thanh tư vấn sức khỏe về Covid-19 trên hai kênh JoyFM và FM89 trong giai đoạn 2021-2022. Tổng số chương trình khảo sát gồm 60 số phát sóng, với tần suất từ 2 đến 4 số/tuần, thời lượng từ 30 đến 60 phút.
• Phỏng vấn sâu: Thực hiện 6 cuộc phỏng vấn với các chuyên gia, lãnh đạo quản lý, biên tập viên và bác sĩ tham gia sản xuất chương trình nhằm thu thập quan điểm chuyên sâu về mô hình truyền thông và thực tiễn vận hành.
• Nghiên cứu trường hợp: So sánh hoạt động và hiệu quả của hai kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe trong bối cảnh đại dịch.
• Khảo sát bảng hỏi: Thu thập dữ liệu từ 307 phiếu khảo sát ngẫu nhiên qua Google Form, khảo sát nhu cầu, thói quen tiếp nhận thông tin sức khỏe và đánh giá của công chúng về các chương trình phát thanh.
• Phân tích tài liệu thứ cấp: Tổng hợp các tài liệu chuyên khảo, báo cáo ngành, văn bản pháp luật liên quan đến truyền thông phát triển và công tác chăm sóc sức khỏe tại Việt Nam.

Thời gian nghiên cứu kéo dài từ 2022 đến 2024, tập trung khảo sát giai đoạn cao điểm dịch Covid-19 (2021-2022).

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Tăng cường thời lượng và tần suất chương trình tư vấn sức khỏe về Covid-19: Chương trình “Gặp thầy thuốc nổi tiếng” trên JoyFM phát 47 số trong năm 2021, chiếm 22,6% tổng số chương trình phát sóng, với thời lượng 60 phút mỗi số. Trong khi đó, “Cùng bạn sống khỏe” trên FM89 phát 13 số, chiếm 12,5%, thời lượng 30 phút mỗi số. Số lượng chương trình tăng mạnh vào quý II năm 2021, thời điểm dịch bệnh căng thẳng nhất tại miền Nam Việt Nam.

2. Nội dung thông điệp đa dạng và chuyên sâu: Các chương trình tập trung chủ yếu vào thông tin về bệnh lý, phòng và điều trị Covid-19 (chiếm 61,5% đến 68,1% số nội dung). Ngoài ra, tăng cường dinh dưỡng và sức đề kháng chiếm 15,4% đến 17,1%, thông tin về vaccine và tiêm chủng chiếm 7,7% đến 8,5%. Các nội dung về pháp luật, chính sách và chống tin giả chiếm tỷ lệ nhỏ nhưng có vai trò quan trọng trong việc định hướng dư luận.

3. Hình thức thể hiện linh hoạt, tương tác cao: Các chương trình phát thanh trực tiếp, kết hợp phỏng vấn chuyên gia, trả lời câu hỏi thính giả qua điện thoại, email và mạng xã hội. Hình thức này tạo không khí cởi mở, thân mật, giúp tăng sự tin tưởng và tương tác của công chúng.

4. Ảnh hưởng tích cực đến nhận thức và hành vi của công chúng: Khoảng 70% người nghe khảo sát cho biết đã thay đổi nhận thức và áp dụng các biện pháp phòng chống dịch sau khi tiếp nhận thông tin từ các chương trình phát thanh. Tỷ lệ này cao hơn so với các kênh truyền thông khác, cho thấy phát thanh chuyên biệt có hiệu quả truyền thông vượt trội trong bối cảnh đại dịch.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu cho thấy mô hình truyền thông phát triển trên kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe đã phát huy hiệu quả trong việc truyền tải thông tin chính thống, khoa học và kịp thời về Covid-19. Việc tăng cường thời lượng và tần suất chương trình tư vấn sức khỏe phù hợp với nhu cầu cấp thiết của công chúng trong giai đoạn dịch bệnh bùng phát mạnh. Hình thức phát thanh trực tiếp, tương tác đa chiều giúp nâng cao sự tham gia của công chúng, phù hợp với mô hình tham gia và đa đường trong truyền thông phát triển.

So sánh với các nghiên cứu quốc tế, như tại Nigeria và Ấn Độ, phát thanh cũng được đánh giá là kênh truyền thông hiệu quả trong chống lại tin giả và lan tỏa thông tin y tế chính xác. Tại Việt Nam, mô hình xã hội hóa trong quản trị kênh phát thanh chuyên biệt đã tạo điều kiện cho sự đa dạng hóa nội dung và nguồn lực, tuy nhiên cũng đặt ra thách thức về quản lý chất lượng thông tin và kiểm soát quảng cáo không phù hợp.

Việc công chúng thay đổi hành vi tích cực sau khi tiếp nhận thông tin từ phát thanh chuyên biệt cho thấy vai trò quan trọng của kênh trong chiến lược truyền thông bảo vệ sức khỏe toàn dân. Tuy nhiên, hạn chế về tính trực quan của phát thanh đòi hỏi cần kết hợp đa nền tảng truyền thông số để tăng cường hiệu quả truyền tải thông tin.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện tần suất phát sóng các chương trình tư vấn Covid-19 theo tháng, biểu đồ phân bố nội dung thông điệp và bảng khảo sát mức độ thay đổi hành vi của công chúng sau khi nghe phát thanh.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Xây dựng chiến lược phát triển kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe gắn với mục tiêu phát triển bền vững: Tập trung nâng cao chất lượng nội dung, đa dạng hóa chủ đề phù hợp với nhu cầu công chúng, đặc biệt trong các tình huống khủng hoảng y tế. Thời gian thực hiện: 2024-2026. Chủ thể: Ban lãnh đạo các Đài phát thanh, Bộ Y tế.

2. Thích ứng linh hoạt với truyền thông số và đa nền tảng: Đầu tư công nghệ phát thanh kỹ thuật số, phát triển các định dạng Podcast, webradio, tăng cường tương tác trên mạng xã hội để mở rộng phạm vi tiếp cận và nâng cao trải nghiệm người nghe. Thời gian: 2024-2025. Chủ thể: Đài phát thanh, các công ty truyền thông đối tác.

3. Xây dựng cơ chế quản lý đặc thù cho mô hình xã hội hóa kênh phát thanh chuyên biệt: Thiết lập quy định chặt chẽ về nội dung, quảng cáo, tài trợ nhằm đảm bảo tính chính xác, khách quan và uy tín của thông tin sức khỏe. Thời gian: 2024-2025. Chủ thể: Bộ Thông tin và Truyền thông, Bộ Y tế, các cơ quan quản lý báo chí.

4. Nghiên cứu công chúng thường xuyên và bài bản: Thực hiện khảo sát định kỳ về nhu cầu, thói quen tiếp nhận thông tin và đánh giá hiệu quả truyền thông để điều chỉnh nội dung và phương thức phù hợp. Thời gian: liên tục từ 2024. Chủ thể: Viện nghiên cứu truyền thông, các Đài phát thanh.

5. Đầu tư phát triển nguồn nhân lực đa dạng và chuyên nghiệp: Đào tạo biên tập viên, phóng viên, chuyên gia y tế có kỹ năng truyền thông hiện đại, am hiểu công nghệ số và tâm lý công chúng. Thời gian: 2024-2027. Chủ thể: Các trường đại học, Viện đào tạo báo chí và truyền thông.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà quản lý truyền thông và báo chí: Nghiên cứu cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng chính sách, chiến lược phát triển kênh phát thanh chuyên biệt, đặc biệt trong lĩnh vực sức khỏe và y tế công cộng.

2. Chuyên gia và cán bộ ngành y tế: Hiểu rõ vai trò của truyền thông phát triển trong công tác phòng chống dịch bệnh, nâng cao hiệu quả truyền thông y tế và tương tác với cộng đồng.

3. Nhà nghiên cứu truyền thông và sinh viên ngành báo chí, truyền thông: Tài liệu tham khảo quý giá về lý thuyết truyền thông phát triển, mô hình truyền thông đa đường và ứng dụng thực tiễn trong bối cảnh đại dịch.

4. Các tổ chức xã hội, đoàn thể và doanh nghiệp truyền thông: Hướng dẫn xây dựng nội dung, phương thức tương tác phù hợp với công chúng, đồng thời quản lý hiệu quả các hoạt động truyền thông xã hội hóa.

Câu hỏi thường gặp

1. Mô hình truyền thông phát triển là gì và tại sao nó quan trọng trong truyền thông sức khỏe?
   Mô hình truyền thông phát triển là cách tiếp cận truyền thông nhằm thay đổi nhận thức và hành vi của công chúng vì mục tiêu phát triển bền vững. Nó quan trọng vì giúp truyền tải thông tin sức khỏe chính xác, kịp thời, tạo sự tham gia của cộng đồng, từ đó nâng cao hiệu quả phòng chống dịch bệnh và chăm sóc sức khỏe.

2. Tại sao phát thanh chuyên biệt về sức khỏe lại hiệu quả trong bối cảnh Covid-19?
   Phát thanh chuyên biệt có ưu thế về tính thân mật, gần gũi, chi phí thấp và khả năng lan tỏa rộng khắp, phù hợp với mọi đối tượng. Trong đại dịch, nó giúp cung cấp thông tin chính thống, tư vấn trực tiếp, tạo sự tương tác và tin tưởng cao từ công chúng.

3. Các kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe tại Việt Nam hoạt động theo mô hình nào?
   Hai kênh JoyFM và FM89 hoạt động theo mô hình xã hội hóa, phối hợp với các công ty truyền thông để tự chủ tài chính, đồng thời phối hợp với các cơ quan y tế và tổ chức xã hội để xây dựng nội dung chuyên sâu, đa dạng.

4. Làm thế nào để nâng cao hiệu quả truyền thông trên kênh phát thanh chuyên biệt?
   Cần xây dựng chiến lược phát triển nội dung phù hợp, áp dụng công nghệ truyền thông số đa nền tảng, tăng cường tương tác với công chúng, quản lý chặt chẽ nội dung và quảng cáo, đồng thời đào tạo nguồn nhân lực chuyên nghiệp.

5. Công chúng có thay đổi hành vi sau khi tiếp nhận thông tin từ phát thanh chuyên biệt không?
   Theo khảo sát, khoảng 70% người nghe đã thay đổi nhận thức và áp dụng các biện pháp phòng chống dịch Covid-19 sau khi tiếp nhận thông tin từ các chương trình phát thanh chuyên biệt, cho thấy hiệu quả tích cực của truyền thông phát triển.

Kết luận

• Mô hình truyền thông phát triển trên kênh phát thanh chuyên biệt về sức khỏe tại Việt Nam đã phát huy vai trò quan trọng trong truyền thông phòng chống dịch Covid-19, với tần suất và thời lượng chương trình tăng cao trong giai đoạn dịch bệnh căng thẳng.
• Nội dung chương trình đa dạng, tập trung vào thông tin bệnh lý, phòng chống, dinh dưỡng, vaccine và chống tin giả, được thể hiện qua hình thức tương tác trực tiếp, tạo sự tin tưởng và tham gia của công chúng.
• Công chúng tiếp nhận thông tin qua phát thanh chuyên biệt có sự thay đổi tích cực về nhận thức và hành vi chăm sóc sức khỏe, góp phần nâng cao hiệu quả phòng chống dịch.
• Mô hình xã hội hóa giúp kênh phát thanh chuyên biệt đa dạng hóa nguồn lực và nội dung, nhưng cũng đặt ra thách thức về quản lý chất lượng và kiểm soát quảng cáo.
• Đề xuất các giải pháp chiến lược phát triển kênh, thích ứng truyền thông số, quản lý đặc thù, nghiên cứu công chúng và đào tạo nguồn nhân lực nhằm nâng cao hiệu quả truyền thông phát triển trong lĩnh vực sức khỏe.

Các cơ quan quản lý và đơn vị truyền thông cần phối hợp triển khai các giải pháp đề xuất, đồng thời tiếp tục nghiên cứu, đánh giá hiệu quả truyền thông để điều chỉnh phù hợp với bối cảnh phát triển và nhu cầu công chúng. Để biết thêm chi tiết và ứng dụng mô hình truyền thông phát triển, quý độc giả và chuyên gia có thể liên hệ với Viện Đào tạo Báo chí và Truyền thông Hà Nội.