ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HỒ CHÍ MINH TRƢỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA NÔNG NGHIỆP - TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP XÂY DỰNG MÔ HÌNH TRỒNG NẤM RƠM TRONG SỌT TRÊN GIÁ THỂ RƠM CÓ PHỐI TRỘN NGUYỄN THỊ YẾN NHI AN GIANG, THÁNG 05 NĂM 2021 ĐẠI HỌC QUỐC GIA TP. HỒ CHÍ MINH TRƢỜNG ĐẠI HỌC AN GIANG KHOA NÔNG NGHIỆP - TÀI NGUYÊN THIÊN NHIÊN CHUYÊN ĐỀ TỐT NGHIỆP XÂY DỰNG MÔ HÌNH TRỒNG NẤM RƠM TRONG SỌT TRÊN GIÁ THỂ RƠM CÓ PHỐI TRỘN NGUYỄN THỊ YẾN NHI MSSV: DSH173269 GIÁO VIÊN HƢỚNG DẪN NGUYỄN KHẮC CHUNG THẨM AN GIANG, THÁNG 05 NĂM 2021 Đề tài “Xây dựng mô hình trồng nấm rơm trong sọt trên giá thể rơm có phối trộn” do sinh viên Nguyễn Thị Yến Nhi thực hiện dƣới sự hƣớng dẫn của Ths.Nguyễn Khắc Chung Thẩm. Phản biện 1 Phản biện 2 Giáo viên hƣớng dẫn i LỜI CẢM TẠ Trong suốt quá trình thực hiện chuyên đề tốt nghiệp: “Xây dựng mô hình trồng nấm rơm trong sọt trên giá thể rơm có phối trộn”, ngoài sự cố gắng của chính bản thân, còn có sự giúp đỡ của ngƣời thân, thầy cô và bạn bè.
Tôi xin gửi lời cám ơn đầu tiên đến ba mẹ, ngƣời đã luôn quan tâm, chăm sóc cho con khôn lớn nên ngƣời, động viên con lúc khó khăn, chia sẽ niềm vui buồn, dạy con những kinh nghiệm trong cuộc sống. Ngƣời là nguồn động viên to lớn tiếp thêm cho con niềm tin, nghị lực để con vƣợt qua những khó khăn để thực hiện tốt chuyên đề tốt nghiệp. Kế đến, tôi xin gửi lời cám ơn sâu sắc đến thầy Nguyễn Khắc Chung Thẩm là ngƣời trực tiếp hƣớng dẫn đề tài cũng là ngƣời truyền đạt những kiến thức khoa học quan trọng giúp ích cho tôi trong suốt quá trình nghiên cứu. Xin gửi lời cám ơn chân thành đến các thầy cô trong bộ môn Công nghệ sinh học nói riêng và khoa Nông nghiệp – Tài nguyên thiên nhiên nói chung, truyền đạt cho tôi nhiều kiến thức quý báu, những kinh nghiệm quý giá giúp ích cho tôi hiểu rõ về ngành nghề.
Tôi xin gửi lời cám ơn đến tất cả các bạn trong lớp DH18SH đã luôn hỗ trợ tôi trong học tập, vui chơi,…chia sẽ trong 4 năm trên giảng đƣờng Đại học. Một lần nữa tôi xin chân thành cảm ơn! An Giang, ngày 25 tháng 05 năm 2021 Ngƣời thực hiện Nguyễn Thị Yến Nhi ii TÓM LƢỢC Chuyên đề “Xây dựng mô hình trồng nấm rơm trong sọt trên giá thể rơm có phối trộn” đƣợc thực hiện tại trại nấm trong trƣờng Đại học An Giang. Thời gian từ tháng 01 đến tháng 04 năm 2021. Đề tài đƣợc thực hiện gồm 2 thí nghiệm: Thí nghiệm 1: Khảo sát tỷ lệ phối trộn rơm với bông vải phế liệu để trồng nấm rơm trong sọt.
Thí nghiệm 2: Khảo sát tỷ lệ phối trộn rơm với bông vải phế liệu và bổ sung thêm cám, bột bắp để trồng nấm rơm trong sọt. Đề tài đƣợc thực hiện nhằm xác định tỷ lệ phối trộn rơm và bông vải hợp lý để đạt năng suất cao và xác định tỷ lệ bổ sung cám, bột bắp hợp lý cho nghiệm thức tốt nhất đƣợc chọn ở thí nghiệm 1. Kết quả thí nghiệm nhận thấy: Việc trồng nấm rơm trong sọt trên giá thể rơm có phối trộn là khả thi với cả 5 nghiệm thức. Đối với nguyên liệu khi phối trộm rơm với bông vải theo tỷ lệ 1:3 ở nghiệm thức 5 cho thấy thời gian lan tơ 100% khoảng 6,33 ngày và thời gian xuất hiện đinh ghim khoảng 7,33 ngày là nhanh nhất trong các nghiệm thức, năng suất đạt 460,00 gram và hiệu suất sinh học đạt 15,33% cao nhất trong 5 nghiệm thức nên ta chọn nghiệm thức 5 là nghiệm thức tốt nhất để thực hiện tiếp thí nghiệm 2.
Đối với thí nghiệm 2 khi nguyên liệu bổ sung thêm 5% cám ở nghiệm thức 1 cho thấy thời gian lan tơ 100% khoảng 5,17 ngày và thời gian xuất hiện đinh ghim khoảng 6,17 ngày, năng suất đạt 560,83 gram và hiệu suất sinh học đạt 18,64% cao nhất trong 3 nghiệm thức. iii CAM KẾT KẾT QUẢ Tôi cam đoan rằng tất cả những kết quả nghiên cứu đƣợc nêu trong chuyên đề này là do tôi thực hiện, các ý tƣởng tham khảo và những kết quả trích từ công trình khác đều đƣợc nêu rõ trong chuyên đề. An Giang, ngày 25 tháng 05 năm 2021 Ngƣời thực hiện Nguyễn Thị Yến Nhi iv MỤC LỤC Trang LỜI CẢM TẠ. iii CAM KẾT KẾT QUẢ.
iiiv MỤC LỤC. v DANH SÁCH HÌNH. xi DANH SÁCH BẢNG. x DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT.
xii CHƢƠNG 1 .1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI .2 MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU .3 ĐỐI TƢỢNG NGHIÊN CỨU .4 NỘI DUNG NGHIÊN CỨU. 3 TỔNG QUAN VẤN ĐỀ NGHIÊN CỨU .1 TỔNG QUAN VỀ NẤM RƠM .2 ĐẶC TÍNH SINH HỌC CỦA NẤM RƠM.1 Đặc điểm hình thái .2 Chu trình sống của nấm rơm.3 Đặc tính sinh lý .2 Độ ẩm không khí.3 Độ ẩm nguyên liệu .7 Độ thông thoáng.4 GIÁ TRỊ DINH DƢỠNG CỦA NẤM RƠM .4 Chất khoáng .5 KỸ THUẬT TRỒNG NẤM RƠM .2 Xử lý nguyên liệu .4 Chất mô, rải meo .5 Chăm sóc và tƣới đón nấm .6 Thu hái và bảo quản .6 SÂU BỆNH HẠI NẤM RƠM VÀ BIỆN PHÁP PHÒNG TRỪ .1 Bệnh hại sợi nấm rơm .2 Bệnh hại quả thể nấm .7 TỔNG QUAN VỀ BÔNG VẢI .8 TÌNH HÌNH SẢN XUẤT VÀ TIÊU THỤ NẤM RƠM .1 Tình hình sản xuất và tiêu thụ nấm rơm trên thế giới.2 Tình hình sản xuất và tiêu thụ nấm rơm ở Việt Nam .9 TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU CÓ LIÊN QUAN TRONG VÀ NGOÀI NƢỚC .1 Tình hình nghiên cứu trong nƣớc .2 Tình hình nghiên cứu ngoài nƣớc. 23 PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU .1 MẪU NGHIÊN CỨU .2 THIẾT KẾ NGHIÊN CỨU .3 CÔNG CỤ NGHIÊN CỨU .1 Nguyên vật liệu .2 Thiết bị và dụng cụ .4 TIẾN TRÌNH NGHIÊN CỨU .1 Thí nghiệm 1: Khảo sát tỷ lệ phối trộn rơm với bông vải phế liệu để trồng nấm rơm trong sọt.2 Thí nghiệm 2: Khảo sát tỷ lệ phối trộn rơm với bông vải phế liệu và bổ sung thêm cám, bắp để trồng nấm rơm trong sọt. 30 KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN .1 KHẢO SÁT TỶ LỆ PHỐI TRỘN RƠM VỚI BÔNG VẢI PHẾ LIỆU ĐỂ TRỒNG NẤM RƠM TRONG SỌT.1 Thời gian lan tơ 100% của nấm rơm .2 Thời gian xuất hiện đinh ghim của nấm rơm .3 Tổng năng suất qua các ngày thu hái của nấm rơm .4 Hiệu suất sinh học của nấm rơm.2 KHẢO SÁT TỶ LỆ PHỐI TRỘN RƠM VỚI BÔNG VẢI PHẾ LIỆU VÀ BỔ SUNG THÊM CÁM, BỘT BẮP ĐỂ TRỒNG NẤM RƠM TRONG SỌT.1 Thời gian lan tơ 100% của nấm rơm .2 Thời gian xuất hiện đinh ghim của nấm rơm .3 Tổng năng suất qua các ngày thu hái của nấm rơm .4 Hiệu suất sinh học của nấm rơm.
48 KẾT LUẬN VÀ KHUYẾN NGHỊ. 48 TÀI LIỆU THAM KHẢO. 51 PHỤ LỤC A: BẢNG SỐ LIỆU VÀ PHÂN TÍCH THỐNG KÊ BẰNG PHẦN MỀM SAS CỦA CÁC THÍ NGHIỆM. 51 vii PHỤ LỤC B: MỘT SỐ HÌNH ẢNH TRONG QUÁ TRÌNH THÍ NGHIỆM 53 viii DANH SÁCH HÌNH Trang Hình 1: Cấu tạo nấm rơm.
4 Hình 2: Chu trình sống của nấm rơm. 6 Hình 3: Các giai đoạn phát triển quả thể của nấm rơm. 7 Hình 4: Sơ đồ bố trí thí nghiệm 1. 24 Hình 5: Sơ đồ bố trí thí nghiệm 2.
28 Hình 10: Mô nấm sau 7 ngày cấy meo. 37 Hình 11: Quả thể đạt đƣợc kích cỡ thu hái. 38 Hình 12: Quy trình trồng nấm rơm ở thí nghiệm 1. 39 Hình 17: Mô nấm sau 6 ngày cấy meo.
46 Hình 18: Quả thể đạt đƣợc kích cỡ thu hái. 46 Hình 19: Quy trình trồng nấm rơm ở thí nghiệm 2. 47 Hình 20: Meo giống nấm rơm. 53 Hình 21: Một số hình ảnh nấm rơm trƣớc khi thu hái.
54 ix DANH SÁCH BẢNG Trang Bảng 1: Sinh lý nuôi trồng nấm rơm có thể tóm tắt nhƣ sau. 9 Bảng 2: Các acid amin có trong nấm rơm. 10 Bảng 3: Thành phần hóa học trên hạt bông. 18 Bảng 4: Tỷ lệ phối trộn của các nghiệm thức ở thí nghiệm 2.
28 Bảng 5: Bảng thống kê thời gian lan tơ 100% trong quá trình ƣơm tơ tính từ ngày cấy meo nấm rơm ở thí nghiệm 1. 30 Bảng 6: Bảng thống kê thời gian trung bình xuất hiện đinh ghim tính từ ngày cấy meo nấm rơm ở thí nghiệm 1. 32 Bảng 7: Bảng thống kê tổng năng suất trung bình qua các ngày thu hái của các nghiệm thức ở thí nghiệm 1. 33 Bảng 8: Bảng thống kê hiệu suất trung bình của nấm rơm trên các nghiệm thức ở thí nghiệm 1.
35 Bảng 9: Bảng thống kê thời gian lan tơ 100% trên các nghiệm thức ở thí nghiệm 1. 36 Bảng 10: Bảng thống kê thời gian xuất hiện đinh ghim trong quá trình ƣơm tơ tính từ ngày cấy meo nấm rơm ở thí nghiệm 2. 41 Bảng 11: Bảng thống kê tổng năng suất trung bình qua các ngày thu hái của các nghiệm thức ở thí nghiệm 2. 43 Bảng 12: Bảng thống kê hiệu suất trung bình của nấm rơm trên các nghiệm thức ở thí nghiệm 2.
44 Bảng 13: Bảng ANOVA thời gian lan tơ 100% của thí nghiệm 1. 51 Bảng 14: Bảng ANOVA thời gian xuất hiện đinh ghim của thí nghiệm 1. 51 Bảng 15: Bảng ANOVA tổng năng suất qua các ngày thu hái của thí nghiệm 1. 51 Bảng 16: Bảng ANOVA hiệu suất sinh học của thí nghiệm 1.
51 Bảng 17: Bảng ANOVA thời gian lan tơ 100% của thí nghiệm 2. 52 Bảng 18: Bảng ANOVA thời gian xuất hiện đinh ghim của thí nghiệm 2. 52 Bảng 19: Bảng ANOVA tổng năng suất qua các ngày thu hái của thí nghiệm 2. 52 x Bảng 20: Bảng ANOVA hiệu suất sinh học của thí nghiệm 2.
52 xi DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT C Carbon cs Cộng sự cm Centimet g gam kg Kilogam m Mét m2 Mét vuông mg Miligam N Nitơ NT Nghiệm thức NTTN Nghiệm thức tốt nhất NXB Nhà xuất bản xii CHƢƠNG 1 GIỚI THIỆU 1.1 TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI Nấm ăn bao gồm nhiều loại nấm nhƣ nấm rơm, nấm sò, nấm mỡ, nấm mộc nhĩ, nấm hƣơng,…là loại thực phẩm chứa nhiều hàm lƣợng dinh dƣỡng cao. Theo Nguyễn Lân Dũng (2003), nấm rơm là một loại thực phẩm rất giàu dƣỡng chất với 19 loại acid amin, nhiều loại chất khoáng và vitamin; hàm lƣợng dồi dào trong nấm rơm có thể so ngang với thịt, sữa bò hay trứng.