Mô Hình Tố Tụng Hình Sự Việt Nam và Vấn Đề Áp Dụng Tố Tụng Tranh Tụng

Luận văn thạc sĩ luật học phân tích mô hình tố tụng hình sự việt nam và vấn đề áp dụng tố tụng tranh tụng luận án ts luật 62 38 40, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất

• Tác giả: Nguyễn Thị Thủy
• Người hướng dẫn: GS.TSKH Đào Trí Úc
• Trường học: Đại học Quốc gia Hà Nội
• Chuyên ngành: Luật hình sự
• Đề tài: Mô Hình Tố Tụng Hình Sự Việt Nam: Nghiên Cứu và Áp Dụng
• Loại tài liệu: luận án tiến sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN ĐỀ TÀI LUẬN ÁN
• 1.1. Tình hình nghiên cứu trong nước
• 1.2. Tình hình nghiên cứu ngoài nước
• 1.3. Những vấn đề đặt ra cần được tiếp tục nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ MÔ HÌNH TỐ TỤNG HÌNH SỰ
• 2.1. Khái niệm và các yếu tố phân loại mô hình tố tụng hình sự
• 2.2. Các mô hình tố tụng hình sự và những đặc trưng chủ yếu
• 2.3. Mô hình tố tụng hình sự Việt Nam trong lịch sử hiện đại
• 3. CHƯƠNG 3: CƠ SỞ PHÁP LÝ VÀ THỰC TIỄN CỦA MÔ HÌNH TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM HIỆN HÀNH
• 3.1. Cơ sở pháp lý của mô hình tố tụng hình sự Việt Nam hiện hành
• 3.2. Thực tiễn áp dụng mô hình tố tụng hình sự ở nước ta hiện nay
• 3.3. Nguyên nhân của những hạn chế, bất cập trong mô hình tố tụng hình sự Việt Nam
• 4. CHƯƠNG 4: ĐỊNH HƯỚNG VÀ NỘI DUNG TIẾP THU TỐ TỤNG TRANH TỤNG TRONG QUÁ TRÌNH ĐỔI MỚI MÔ HÌNH TỐ TỤNG HÌNH SỰ VIỆT NAM
• 4.1. Những tiền đề và thách thức đối với áp dụng tố tụng tranh tụng ở Việt Nam
• 4.2. Cải cách tư pháp và những yêu cầu cơ bản đối với đổi mới mô hình tố tụng hình sự Việt Nam
• 4.3. Những yếu tố của tố tụng tranh tụng cần được tiếp thu trong quá trình đổi mới mô hình tố tụng hình sự Việt Nam
• 4.4. Các biện pháp bảo đảm về thể chế và áp dụng tố tụng tranh tụng trong mô hình tố tụng hình sự Việt Nam
• KẾT LUẬN
• DANH MỤC CÔNG TRÌNH KHOA HỌC CỦA TÁC GIẢ LIÊN QUAN ĐẾN LUẬN ÁN
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Mô Hình Tố Tụng Hình Sự Việt Nam 55

Mô hình tố tụng hình sự (TTHS) là một chủ đề được nhiều học giả trên thế giới quan tâm nghiên cứu. Tại Việt Nam, việc hoàn thiện mô hình TTHS chưa được xem xét đúng mức về nhận thức, lý luận và thực tiễn. Nhận thức về mô hình TTHS chưa thật rõ nét và đầy đủ, từ khái niệm đến các yếu tố cấu thành. Về mặt lý luận, đã có nhiều công trình nghiên cứu đề cập đến các khía cạnh cụ thể của mô hình TTHS, nhưng chưa có sự quan tâm nghiên cứu một cách tổng thể và sâu sắc. Cần có một cái nhìn toàn diện hơn về Tố tụng hình sự Việt Nam để đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp.

1.1. Khái niệm và vai trò của mô hình tố tụng hình sự

Mô hình tố tụng hình sự đóng vai trò quan trọng trong việc định hình cách thức một quốc gia giải quyết các vụ án hình sự. Nó bao gồm các nguyên tắc, quy trình và cơ cấu tổ chức được thiết kế để đảm bảo công bằng, hiệu quả và bảo vệ quyền con người. Việc nghiên cứu và hoàn thiện mô hình tố tụng hình sự là cần thiết để đáp ứng yêu cầu của xã hội và đảm bảo trật tự pháp luật. Cần xác định rõ các yếu tố cấu thành mô hình tố tụng hình sự để có thể đánh giá và cải thiện nó một cách hiệu quả.

1.2. Sự cần thiết của nghiên cứu mô hình tố tụng hình sự

Nghiên cứu mô hình tố tụng hình sự là cần thiết để đánh giá tính hiệu quả và công bằng của hệ thống pháp luật hình sự. Nó giúp xác định những điểm mạnh và điểm yếu của mô hình hiện tại, từ đó đề xuất các giải pháp cải thiện. Nghiên cứu cũng giúp so sánh mô hình tố tụng hình sự Việt Nam với các mô hình khác trên thế giới, học hỏi kinh nghiệm và áp dụng những yếu tố phù hợp. Điều này góp phần xây dựng một hệ thống pháp luật hình sự hiện đại, công bằng và hiệu quả.

II. Vấn Đề Thách Thức Của Tố Tụng Hình Sự Việt Nam 58

Thực tiễn xây dựng và áp dụng pháp luật cho thấy, mô hình TTHS ở nước ta chưa thực sự lấy việc bảo đảm quyền con người làm mục đích tối thượng. Hoạt động TTHS hiện nay đang đứng trước nhiều thách thức to lớn. Tình hình tội phạm diễn biến phức tạp, thủ đoạn tinh vi. Đòi hỏi của nhân dân đối với hoạt động tư pháp ngày càng cao. Các cơ quan tư pháp phải là chỗ dựa tin cậy của nhân dân trong việc bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, đấu tranh hiệu quả với tội phạm và vi phạm pháp luật.

2.1. Hạn chế trong quy định pháp luật về tố tụng hình sự

Các quy định của BLTTHS năm 2003 về vị trí, vai trò, trách nhiệm, quyền hạn của các cơ quan tố tụng chưa thật sự rõ ràng, minh bạch, còn lẫn lộn về chức năng, nhiệm vụ. Tòa án là cơ quan xét xử nhưng lại có trách nhiệm chứng minh tội phạm. Quyền thu thập chứng cứ duy nhất thuộc các cơ quan tiến hành tố tụng. Người bào chữa chưa được tạo các điều kiện đầy đủ để thực hiện tốt chức năng bào chữa. Cần có sự phân định rõ ràng hơn về chức năng và nhiệm vụ của các cơ quan tố tụng để đảm bảo tính khách quan và công bằng.

2.2. Thách thức từ tình hình tội phạm và yêu cầu của xã hội

Tình hình tội phạm tiếp tục diễn biến phức tạp, với tính chất và hậu quả ngày càng nghiêm trọng, thủ đoạn phạm tội ngày càng tinh vi, xảo quyệt. Trong khi đó, đòi hỏi của nhân dân đối với hoạt động tư pháp ngày càng cao. Các cơ quan tư pháp phải thực sự là chỗ dựa tin cậy của nhân dân trong việc bảo vệ công lý, bảo vệ quyền con người, đấu tranh có hiệu quả với mọi loại tội phạm và vi phạm pháp luật. Cần nâng cao năng lực và hiệu quả của các cơ quan tố tụng để đáp ứng yêu cầu của xã hội.

III. Cách Tiếp Cận Tố Tụng Tranh Tụng Trong Cải Cách 59

Để thực hiện yêu cầu cải cách tư pháp, về phương diện lý luận đã đặt ra nhiều vấn đề về mô hình TTHS cần được nghiên cứu, hoàn thiện nhằm bảo đảm hoạt động TTHS diễn ra một cách công bằng, dân chủ, bảo đảm nguyên tắc tranh tụng, lấy kết quả tranh tụng tại Tòa án làm căn cứ để phán quyết. Cần có một cách tiếp cận phù hợp để áp dụng các yếu tố của tố tụng tranh tụng vào mô hình TTHS Việt Nam.

3.1. Yêu cầu cải cách tư pháp và nguyên tắc tranh tụng

Cải cách tư pháp đòi hỏi phải đổi mới mô hình TTHS theo hướng bảo đảm tính công bằng, dân chủ và minh bạch. Nguyên tắc tranh tụng là một yếu tố quan trọng của cải cách tư pháp, đòi hỏi các bên trong vụ án phải có cơ hội trình bày quan điểm và chứng cứ của mình một cách bình đẳng. Kết quả tranh tụng tại Tòa án phải là căn cứ quan trọng để phán quyết. Cần có các quy định pháp luật và cơ chế thực thi để đảm bảo nguyên tắc tranh tụng được thực hiện hiệu quả.

3.2. Tiếp thu có chọn lọc các yếu tố của tố tụng tranh tụng

Việc áp dụng tố tụng tranh tụng vào mô hình TTHS Việt Nam cần được thực hiện một cách có chọn lọc, phù hợp với điều kiện và đặc điểm của Việt Nam. Cần nghiên cứu kinh nghiệm của các quốc gia khác, nhưng không nên sao chép một cách máy móc. Các yếu tố của tố tụng tranh tụng như quyền bào chữa, quyền thu thập chứng cứ, quyền tranh luận cần được quy định rõ ràng và bảo đảm thực thi. Cần có sự đào tạo và nâng cao năng lực cho các cán bộ tư pháp để áp dụng tố tụng tranh tụng một cách hiệu quả.

IV. Giải Pháp Thể Chế Áp Dụng Tố Tụng Tranh Tụng 60

Luận án đề xuất các nội dung, mức độ tiếp thu những hạt nhân hợp lý của tố tụng tranh tụng vào mô hình TTHS nước ta, đồng thời, đề xuất các biện pháp bảo đảm thể chế và áp dụng thành công những nội dung đổi mới trong mô hình TTHS Việt Nam. Cần có các giải pháp cụ thể để thể chế hóa và áp dụng tố tụng tranh tụng một cách hiệu quả.

4.1. Hoàn thiện pháp luật về tố tụng hình sự

Cần sửa đổi, bổ sung BLTTHS năm 2003 để thể chế hóa các nguyên tắc và quy định về tố tụng tranh tụng. Cần quy định rõ ràng hơn về quyền và nghĩa vụ của các bên trong vụ án, đặc biệt là quyền bào chữa của bị can, bị cáo. Cần tạo điều kiện cho người bào chữa tham gia tố tụng từ sớm và có đầy đủ quyền để thu thập chứng cứ, trình bày quan điểm và tranh luận tại phiên tòa. Cần có các quy định về thủ tục tranh tụng tại phiên tòa để đảm bảo tính công bằng và minh bạch.

4.2. Nâng cao năng lực của cán bộ tư pháp

Cần đào tạo và nâng cao năng lực cho các cán bộ tư pháp, bao gồm thẩm phán, kiểm sát viên, điều tra viên và luật sư, về tố tụng tranh tụng. Cần trang bị cho họ kiến thức và kỹ năng cần thiết để áp dụng tố tụng tranh tụng một cách hiệu quả. Cần có các chương trình đào tạo chuyên sâu về kỹ năng tranh tụng, kỹ năng thu thập và đánh giá chứng cứ, kỹ năng xét hỏi và tranh luận tại phiên tòa. Cần có sự phối hợp chặt chẽ giữa các cơ quan tư pháp và các trường đại học, viện nghiên cứu để xây dựng các chương trình đào tạo phù hợp.

V. Ứng Dụng Thực Tiễn Kết Quả Nghiên Cứu TTHS 55

Việc nghiên cứu về mô hình TTHS là một hợp phần của lý luận về hệ thống tư pháp hình sự. Luận án đã góp phần làm rõ tính chất, nội dung và đặc điểm các yếu tố cơ bản làm nên diện mạo của một hệ thống TTHS của một quốc gia, cũng đồng thời là những tiêu chí để đánh giá về mô hình tố tụng của hệ thống đó. Kết quả nghiên cứu có thể phục vụ cho việc đánh giá một cách khá toàn diện và khoa học về mô hình TTHS Việt Nam.

5.1. Đánh giá toàn diện về mô hình TTHS Việt Nam

Kết quả nghiên cứu của luận án có thể được sử dụng để đánh giá một cách toàn diện và khoa học về mô hình TTHS Việt Nam. Đánh giá này cần dựa trên các tiêu chí khách quan và khoa học, bao gồm tính công bằng, tính hiệu quả, tính minh bạch và khả năng bảo vệ quyền con người. Đánh giá cần xem xét cả các quy định pháp luật và thực tiễn áp dụng pháp luật. Kết quả đánh giá sẽ là cơ sở để đề xuất các giải pháp cải thiện mô hình TTHS Việt Nam.

5.2. Đề xuất nội dung đổi mới TTHS đáp ứng cải cách

Kết quả nghiên cứu của luận án có thể được sử dụng để đề xuất các nội dung đổi mới TTHS đáp ứng yêu cầu cải cách tư pháp ở nước ta hiện nay. Các nội dung đổi mới cần tập trung vào việc tăng cường tính tranh tụng, bảo đảm quyền bào chữa, nâng cao năng lực của cán bộ tư pháp và hoàn thiện các quy định pháp luật về TTHS. Các nội dung đổi mới cần được thực hiện một cách đồng bộ và có hệ thống, đảm bảo tính khả thi và hiệu quả.

VI. Kết Luận Tương Lai Của Mô Hình Tố Tụng Hình Sự 59

Những luận điểm và các kiến nghị của luận án có ý nghĩa thiết thực cho việc tiến hành sửa đổi, bổ sung BLTTHS năm 2003 cũng như pháp luật về tổ chức, hoạt động của các thiết chế tư pháp, đề ra các giải pháp nhằm kiện toàn tổ chức và hoạt động của các thiết chế đó. Cần có một tầm nhìn dài hạn về tương lai của mô hình TTHS để đáp ứng yêu cầu phát triển của đất nước.

6.1. Ý nghĩa của luận án đối với cải cách tư pháp

Luận án có ý nghĩa quan trọng đối với quá trình cải cách tư pháp ở Việt Nam. Các luận điểm và kiến nghị của luận án cung cấp cơ sở lý luận và thực tiễn cho việc đổi mới mô hình TTHS theo hướng tăng cường tính tranh tụng và bảo đảm quyền con người. Luận án cũng góp phần nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của TTHS trong việc bảo vệ công lý và xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN.

6.2. Tầm nhìn về tương lai của mô hình TTHS Việt Nam

Tương lai của mô hình TTHS Việt Nam cần hướng tới một hệ thống pháp luật hình sự hiện đại, công bằng, hiệu quả và bảo đảm quyền con người. Mô hình TTHS cần được xây dựng trên cơ sở các nguyên tắc pháp quyền, dân chủ và minh bạch. Cần có sự tham gia của các bên liên quan, bao gồm các cơ quan nhà nước, các tổ chức xã hội và người dân, vào quá trình xây dựng và hoàn thiện mô hình TTHS.

Trích đoạn nội dung tài liệu

đặt vấn đề khá hệ thống về mô hình TTHS, tiếp cận cụ thể hơn với các mô hình TTHS trên thế giới, đề xuất hoàn thiện mô hình TTHS từ khía cạnh tiếp cận về mô hình TTHS theo hướng tăng cường các yếu tố tranh tụng, loại bỏ những yếu tố không đáp ứng yêu cầu "dân chủ, bình đẳng, công khai, minh bạch" như đã được xác định tại Nghị quyết số 48-NQ/TW ngày 24/5/2005 của Bộ Chính trị về chiến lược xây dựng và hoàn thiện hệ thống pháp luật. Về vấn đề tố tụng tranh tụng Yêu cầu chung nhất đối với giai đoạn hiện nay là làm rõ những giá trị ưu việt mà tranh tụng sẽ mang lại cho TTHS Việt Nam. Vì vậy, tính chất tiếp cận giá trị là yếu tố nổi bật trong các đề xuất đổi mới mô hình TTHS Việt Nam. Một điều đáng chú ý là vào thời điểm trước khi Đảng ta ban hành các Nghị quyết quan trọng về cải cách pháp luật và cải cách tư pháp đã có nhiều công trình đi tiên phong trong việc tìm hiểu về tố tụng tranh tụng và nguyên tắc tranh tụng trong TTHS.

Điều đó thể hiện trong nội dung nghiên cứu của các tác giả cuốn chuyên khảo "Cải cách tư pháp ở Việt Nam trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền" do GS.TSKH Lê Văn Cảm và PGS. Nguyễn Ngọc Chí đồng chủ biên (bài của PGS. Nguyễn Ngọc Chí: "Tố tụng tranh tụng 18 z và vấn đề cải cách tư pháp ở Việt Nam theo kiểu tranh tụng"; bài của TS. Trịnh Tiến Việt: "Nâng cao chất lượng tranh tụng tại phiên tòa hình sự trước yêu cầu của cải cách tư pháp").

Không thể không kể đến các công trình và bài viết từ rất sớm của nhiều tác giả như: của PGS.TS Nguyễn Mạnh Kháng: "Cải cách tư pháp và vấn đề tranh tụng" đăng trong Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 10/2003; của PGS.TS Nguyễn Thái Phúc: "Dự thảo Bộ luật tố tụng hình sự sửa đổi và nguyên tắc tranh tụng"; của GS.TSKH Lê Văn Cảm: "Nguyên tắc tranh tụng trong hệ thống các nguyên tắc cơ bản của luật tố tụng hình sự Việt Nam", đăng trong Đặc san Luật học, số 6/2004… Đặc biệt, từ sau khi có chủ trương của Đảng về cải cách tư pháp hình sự theo hướng mở rộng tranh tụng, đã có hàng loạt các bài viết, các luận án tiến sĩ và luận văn thạc sĩ về đề tài này. Trong số đó, có bài của PGS.TS Trần Văn Độ: "Bản chất tranh tụng tại phiên tòa", Tạp chí Khoa học pháp lý, số 4/2004; của ThS. Võ Thị Kim Oanh: "Nguyên tắc tranh tụng - giải pháp nâng cao chất lượng xét xử sơ thẩm vụ án hình sự", Tạp chí Kiểm sát, số 17/2006; của PGS.TS Nguyễn Thái Phúc: "Vấn đề tranh tụng và tăng cường tranh tụng trong tố tụng hình sự theo yêu cầu của cải cách tư pháp", Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 8/2008; Luận án tiến sĩ Luật học của Nguyễn Văn Hiển: "Nguyên tắc tranh tụng trong tố tụng hình sự Việt Nam - những vấn đề lý luận và thực tiễn", 2010… Các công trình này đã từng bước phân biệt sự khác nhau giữa mô hình TTHS tranh tụng với nguyên tắc tranh tụng trong TTHS; làm rõ hơn nội hàm của nguyên tắc tranh tụng trong TTHS và đề xuất một số giải pháp để thể hiện nguyên tắc tranh tụng trong TTHS Việt Nam. Về các nguyên tắc của tố tụng hình sự Khi bàn về mô hình TTHS và đổi mới mô hình TTHS đã có một số công trình đi sâu làm rõ hiện trạng và nội dung của các nguyên tắc TTHS, coi đó là bộ phận cần được đổi mới của TTHS nước ta.

Các tác giả đã xác định những nguyên tắc chủ đạo của mô hình tố tụng thẩm vấn và các nguyên tắc chủ đạo của mô hình tố tụng tranh tụng, từ đó đã đề xuất xây dựng hệ thống các nguyên tắc 19 z đặc trưng mới cho TTHS Việt Nam. Đó là: nguyên tắc tranh tụng, nguyên tắc suy đoán vô tội, nguyên tắc công tố, nguyên tắc bảo đảm quyền bào chữa của bị can, bị cáo; nguyên tắc tự do trình bày chứng cứ; nguyên tắc minh oan. Có thể tìm thấy những đề xuất này trong các công trình như: bài của GS.TSKH Đào Trí Úc: "Các nguyên tắc của tố tụng hình sự Việt Nam", Tạp chí Khoa học (Luật học), Tập 27, số 1/2011; PGS. Nguyễn Ngọc Chí: "Các nguyên tắc cơ bản trong Luật tố tụng hình sự-những đề xuất sửa đổi, bổ sung", Tạp chí Khoa học (Kinh tế - Luật), Đại học Quốc gia Hà Nội, số 24/2008; GS.TSKH Lê Cảm: "Các nguyên tắc cơ bản của cải cách tư pháp trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền Việt Nam", Tạp chí Tòa án nhân dân, số 1/2006; PGS.TS Trịnh Quốc Toản: "Cải cách luật tố tụng hình sự với việc hoàn thiện nguyên tắc suy đoán vô tội", đăng trong cuốn chuyên khảo: "Cải cách tư pháp ở Việt Nam trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền" đã nêu ở trên; Chuyên khảo của PGS.

Hoàng Thị Sơn và TS. Bùi Kiên Điện: "Những nguyên tắc cơ bản của Luật tố tụng hình sự Việt Nam", Nxb Công an nhân dân, 1999… Khi bàn về các nguyên tắc của TTHS, ở Việt Nam hiện có hai luồng ý kiến khác nhau. Loại ý kiến thứ nhất cho rằng, nguyên tắc pháp lý và những nguyên tắc được pháp luật điều chỉnh, nhờ đó, các nguyên tắc cũng có tính quy phạm và được bảo đảm thực hiện bởi sức mạnh của quyền lực nhà nước. Loại ý kiến thứ hai cho rằng, nguyên tắc chỉ là những tư tưởng chỉ đạo chung, phản ánh quy luật khách quan của quá trình phát triển xã hội, có mức độ phổ quát hơn so với các quy định của pháp luật, do đó, nó có khả năng chỉ đạo cả hoạt động lập pháp, định hướng thực tiễn và định hướng nhận thức về pháp luật, áp dụng pháp luật.

Tuy nhiên, nhận định về khả năng điều chỉnh ở cả hai mức độ này của nguyên tắc TTHS Việt Nam hiện hành, các tác giả đều thống nhất nhận thấy rằng, các nguyên tắc được ghi nhận trong BLTTHS Việt Nam năm 2003 chưa phản ánh đầy đủ những đổi mới quan trọng trong quan điểm chỉ đạo về đổi mới các hoạt động tư pháp nói chung và các hoạt động TTHS nói riêng trong giai đoạn xây dựng Nhà nước pháp quyền XHCN và hội nhập quốc tế. Về địa vị pháp lý tố tụng của các chủ thể Đây cũng là một bộ phận quan trọng của các vấn đề về TTHS được các nhà nghiên cứu quan tâm trong quá trình tìm kiếm những giải pháp đổi mới TTHS và pháp luật TTHS nước ta. Các công trình nghiên cứu đã có những đánh giá xác đáng về địa vị pháp lý hiện hành của các chủ thể quan hệ tố tụng và thống nhất nhận định rằng, sự thiếu độc lập và chưa bình đẳng trong địa vị pháp lý của các chủ thể tố tụng là yếu tố cản trở quá trình thực hiện những mục tiêu xây dựng một mô hình tố tụng dân chủ, bình đẳng, bảo đảm yêu cầu tranh tụng, bảo đảm một cách hữu hiệu quyền con người trong TTHS nước ta. Có thể nêu những công trình tiêu biểu trong nhóm các công trình nghiên cứu vấn đề này như: Nguyễn Văn Du: "Vị trí của Tòa án trong hoạt động tố tụng hình sự", Tạp chí Tòa án nhân dân, số 3/1999; PGS.TS Phạm Hồng Hải: "Mấy ý kiến về hoàn thiện mối quan hệ giữa Viện kiểm sát và Tòa án cùng cấp trước và trong giai đoạn xét xử vụ án hình sự", Tạp chí Nhà nước và pháp luật, số 11/1998, "Vai trò của luật sư trong hoạt động tố tụng: thực trạng và phương hướng đổi mới", Tạp chí Nghiên cứu lập pháp, Đặc san số 4, tháng 3/2003; Sách tham khảo của tập thể tác giả do TS.

Lê Hữu Thể chủ biên: "Thực hành quyền công tố và kiểm sát các hoạt động tư pháp trong giai đoạn điều tra" Nxb Tư pháp, 2005; Nguyễn Tiến Long: "Một số giải pháp để bảo đảm quyền và nghĩa vụ của người bào chữa khi tranh tụng tại phiên tòa xét xử", Tạp chí Kiểm sát, số 17, tháng 9/2005; Sách chuyên khảo của TS.Uông Chu Lưu - Hà Mạnh Trí: "Bộ luật tố tụng hình sự mới, Bộ luật của tiến trình dân chủ, bình đẳng, bảo vệ quyền con người", Nxb Tư pháp, 2004… e. Về các chức năng tố tụng Các nhà nghiên cứu nước ta đã thể hiện cách nhìn mới, đề xuất các giải pháp đổi mới các chức năng đó gắn với yêu cầu về tranh tụng và sự độc lập của Tòa án trong TTHS. Chẳng hạn, bài của PGS.TS Nguyễn Thái Phúc: "Những chức năng cơ bản trong tố tụng hình sự", Tạp chí Nhà nước và pháp 21 z luật, số 12/2005. Tuy nhiên, việc nghiên cứu mới chủ yếu tập trung vào từng chức năng: chức năng xét xử, chức năng công tố (buộc tội) và chức năng bào chữa, ví dụ bài: "Xác định chức năng, nhiệm vụ thẩm quyền của Tòa án trong tố tụng hình sự" của PGS.

Một số công trình tạo ra một cách nhìn tổng thể, toàn diện về mối liên hệ giữa các chức năng trong TTHS như bài viết của TS. Phan Trung Hoài "Bàn về mối quan hệ giữa chức năng buộc tội, bào chữa, xét xử trong xét xử hình sự" (Đề tài cấp Bộ của VKSNDTC, 1998) và bài viết của TS. Hoàng Thị Sơn: "Các chức năng buộc tội, bào chữa và xét xử trong tố tụng hình sự", Tạp chí Luật học, số 2/2000. Hoặc chỉ nhìn nhận chức năng tố tụng trong khi bàn về giai đoạn tố tụng cụ thể, chẳng hạn, Luận án tiến sĩ Luật học của Võ Thị Kim Oanh: "Xét xử sơ thẩm trong tố tụng hình sự Việt Nam" của Lê Tiến Châu: "Chức năng xét xử trong tố tụng hình sự Việt Nam" (2008) có thể được coi là một trong những công trình nghiên cứu theo hướng tạo ra một cái nhìn xuyên suốt về sự thể hiện của những chức năng tố tụng trong toàn bộ tiến trình TTHS.

Các công trình nghiên cứu theo hướng này đã góp phần khẳng định rõ hơn về các chức năng cơ bản của TTHS; nhiệm vụ của từng chức năng TTHS; đánh giá việc tổ chức vận hành các chức năng cơ bản của TTHS ở nước ta và bước đầu đề xuất hoàn thiện địa vị pháp lý của các chủ thể gắn với các chức năng của TTHS. Vấn đề bảo đảm quyền con ngƣời trong tố tụng hình sự Hệ thống tư pháp hình sự Việt Nam cần được đổi mới theo hướng bảo vệ tốt hơn quyền con người, tiếp cận đầy đủ hơn với các chuẩn mực pháp lý quốc tế. Đó là nhận định chung trong những công trình nghiên cứu gần đây nhất ở nước ta khi đề cập đến yêu cầu đổi mới TTHS.