mở đầu một c ng việc, bắt đầu xây dựng sự nghiệp. [3] Theo CEO của Warby Parker, dinh nghĩa “Khởi nghiện là một công ty hoạt động nhằm giải quyết một bài toán mà lời giải không rõ ràng và sự thành công không chắc chn"[§] Theo Nguyễn Thanh Mỹ cho rằng “Khởi nghiệo là một hành trình thành lập và phát triển một doanh nghiệp dựa trên khoa học và công nghệ để tạo ra những sản phẩm hay cách thức phục vụ mới hoặc khác nhằm đáp ứng tốt hơn nhu cầu đời sống xã hội”[S] Cũng theo quy định trong bản Luật hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa đợc Chính Phủ tr nh Quốc hội nớc Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam khóa XIV, kỳ họp thứ 3 th ng qua ngày 12 tháng 6 năm 2017, khái niệm về khởi nghiệp cũng đợc nhắc tới và dần đợc “ uật hóa”. Theo đó khởi nghiệp đợc định nghĩa à “quá trình thực hiện ý tỏng kinh doanh, bao gồm quá trình thành lập và vận hành doanh nghiệp trong vòng 5 năm kể từ ngày đợc cấp giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp lần đâu, cha niêm yết trên thị trờng chứng khoán ”[điều 17, Mục 2] [1] Hiện nay cha có một định nghĩa cụ th nào về khởi nghiệp, cũng nh cha có một văn bản pháp nào giải thích rõ khái niệm khởi nghiệp à g. Tac giả có còng quan đi m với định nghĩa khởi nghiệp à “f p hop cua các ngu '! lực tạm th nh n lực t én th g an.
đ đtm km m tm hình k nh doanh m và nhanh chóng x y dựng thành m t t ch c doanh nghiệp đạt quy m đ ng th có kh n ng lặp lạ hay nh n r ng tạ các th tr ng khác nhau à th ng t n d ng công nghệ đ tạo lợ th cạnh tranh (Temporary — Searching profitable - Repeatable & Scalable)”cua ba Thach Lé Anh — Giám đốc đề án Thơng mại hóa c ng nghệ theo m h nh Thung ũng Sỉ icon tại Việt Nam. Khá n êm khở ngh ộp sáng tạo Hiện nay, cụm từ start-up đã trở nên phổ biến tuy nhiên nhiều ngời vẫn cha phân biệt đợc start-up, tức à khởi nghiệp đôi mới sáng tạo, với khởi nghiệp hay ập nghiệp. Khởi nghiệp à quá tr nh hiện thực tởng kinh doanh, bao gồm quá tr nh thành ập và vận hành doanh nghiệp trong vòng 05 năm k từ ngày đợc cấp Giấy chứng nhận đăng k doanh nghiệp ần đầu, cha niêm yết trên thị tròng chứng khoán. Trong khi đó khởi nghiệp sáng tạo à khởi nghiệp dựa trên nền của sáng tạo (dựa trên một c ng nghệ mới, hoặc tạo ra h nh thức kinh doanh mới, hoặc xây dựng một phân khúc thị trờng mới.
Tức à các doanh nghiệp khởi nghiệp đổi mới sáng tạo phải có sự khác biệt kh ng chỉ với các doanh nghiệp ở trong nớc, với tất cả các c ng ty trớc đây và cả với các doanh nghiệp khác trên thế giới. V đặc đi m đó nên doanh nghiệp khởi nghiệp đôi mới sáng tạo nhanh chóng thu hút đợc đầu t trong và ngoài nớc đ phát tri n nhanh, ví dụ nh Facebook, Goog e chỉ trong 2-3 năm đã phát tri n đ trở thành các tập đoàn ớn. Tóm ạI, khởi nghiép sang tao (startup) a quá tr nh khởi nghiệp dựa trên việc tạo ra hoặc ứng dụng kết quả 10 nghiên cứu, giải pháp kỹ thuật, c ng nghệ, giải pháp quản đ nâng cao năng suất, chất ong, gid tri gia tăng của sản phẩm, hàng hóa và có khả năng tăng trởng nhanh. Khái niệm hệ sinh thái khởi nghiệp sáng tạo Hệ sinh thái khởi nghiệp (tiếng Anh: entrepreneurial ecosystem) a mét thuật ngữ chỉ một cộng đồng (community) bao gom các thực th cộng sinh, chia sẻ và bổ sung cho nhau, tạo nên một m ¡ trờng thuận ợi thúc đây sựhnh thành nên các doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo và tăng trởng nhanh.
Trong khi đó, Tổ chức hợp tác và phát tri n kinh tế (OECD) định nghĩa hệ sinh thái khởi nghiệp nh à “?ổng hợp các mối liên kết chính thức và phi chính thức giữa các chủ thể khởi nghiệp (tiềm năng hoặc hiện tại), tổ chức khởi nghiệp (công ty, nhà đâu t mạo hiển, nhà đâu t thiên thần, hệ thống ngân hàng,.) và các cơ quan liên quan (tròng đại học, các cơ quan nhà nóc, các quỹ đâu t công,.) và tiễn trình khởi nghiệp (tỉ lệ thành lậo doanh nghiệp, số lợng doanh nghiện có tỉ lệ tăng trỏng tốt, số lợng các nhà khởi nghiệp,.) tác động trực tiếp đến môi tròng khởi nghiệp tại địa phơng ”. Nh vậy, nếu chia theo chức năng, nhiệm vụ th hệ sinh thái khởi nghiệp có các tác nhân chính sau: - Chức năng khởi nghiệp: Khởi nghiệp, startup, cộng đồng khởi nghiép,. - Chức năng hỗ trợ: Chính phủ, Trờng Đại học, Phòng thí nghiệm, Viện nghiên cứu, các doanh nghiệp ớn, các chuyên gia và cô vấn - Chức năng đầu t: Nhà đầu t thiên thần, quỹ đầu t mạo hi m và các tô chức kinh doanh tài chính khác. Cụ th trong phạm vi uận văn này, tác giả sẽ tập trung vào chức năng hỗ trợ, cụ th à Nhà trờng trong việc hỗ trợ sinh viên khởi nghiệp sáng tạo.
11 Mặc dù, có th nói nếu thiếu một trong các chức năng này th cũng kh ng th có hệ sinh thái khởi nghiệp, tuy nhiên vai trò của Nhà trờng trong hệ sinh thái à V còng quan trọng, góp phần định hớng và trang bị những kiến thức, cơ hội va chạm đầu tiên cho các tởng sáng tạo khởi nghiệp có th thành h nh. Và hơn hết, cần phải ầm rõ và nâng cao nhận thức về tầm quan trọng của các cơ sở giáo dục đào tạo, cụ th à trờng Đại học trong việc th hiện vai trò và đóng góp của m nh trong hệ sinh thái khởi nghiệp. Uom mâm khởi nghiệp sáng tao Sự thành c ng của các doanh nghiệp trên thơng trờng u n gắn iền với sự phát tri n của kinh tế quốc gia. Những doanh nghiệp khi mới khởi sự thờng gặp kh ng ít khó khăn trong hoạt động sản xuất kinh doanh.
Một trong những biện pháp quan trọng hỗ trợ các doanh nghiệp này tháo gỡ những khó khăn à t m đến các quỹ ơm mầm, nơi tạo ra thị tròng, c ng nghệ, vốn cho những mh nh, doanh nghiệp “chập ching” béc vao thi trong. Van dé om mam a van dé quan trọng kh ng chỉ ở Việt Nam ma con ở nhiều nớc trên thế giới bởi v om mầm khởi nghiệp à một c ng cụ hiệu quả nhằm tối đa hóa sự h nh thành của các doanh nghiệp khởi nghiệp, góp phần tạo việc àm cho cộng đồng và thơng mại hóa các tởng kinh doanh. Nói một cách khác ơm mầm khởi nghiệp à hoạt động hỗ trợ và nu ¡ đỡng các doanh nghiệp trong giai đoạn mới thành ập, giúp doanh nghiệp giảm thi u rủi ro thất bại trên thong trong. D om mam các doanh nghiệp mà đặc biệt à những doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo, những tổ chức có mục đích tạo một " éng ap", một m 1 trờng "nu ¡ dỡng” các doanh nghiệp khởi sự trong một thời gian nhất định đ các đối tợng này có th vợt qua những khó khăn ban đầu, khẳng định sự tổn tại va phát tri n nh những doanh nghiệp độc ập.
Các oại h nh hoạt động ơm tạo cũng khá đa dạng, có th à ơm tạo ảo (virtua incubator), kh ng gian àm việc chung (co-working 12 Spaces), tô chức thúc đây kinh doanh (acce erators), hoặc hoạt động ơm tạo phổ biến nhất à vờn ơm (incubator). Ở các nớc trên thế giới, khái niệm “ơm mầm khởi nghiệp” kh ng xa ạ mà thực sự đã đóng vai trò tích cực trong việc phát tri n kinh tế - xã hội. Trên thực tế, khái niệm này đã đợc xuất hiện từ năm 1942 tại các trờng học và các tròng đại học nơi học sinh, sinh viên và các giáo s đã có cơ hội đ thử nghiệm và sử dụng kiến thức và nghiên cứu của họ đ bắt đầu thành ập c ng ty. Vờn ơm đầu tiên đợc biết đến bên ngoài các trờng đại học à Trung tâm c ng nghiệp Batavia (BIC) ở Batavia, New York vào năm 1959 và các khái niệm chính thức về ơm mầm khởi nghiệp đã đợc phát tri n từ đó.
Ươm mầm khởi nghiệp khác với các h nh thức hỗ trợ mô hình nghiên cứu ở chỗ nó cung cấp mot m i trờng “thực hành” đầy đủ và phò hợp đ hễ trợ các doanh nghiệp. Các nguồn ực phát tri n doanh nghiệp đợc cung cấp sẵn ngay chính tại các vờn ơm hoặc th ng qua các mối quan hệ mạng ới. Mục đích của vờn ơm doanh nghiệp kh ng phải à hỗ trợ v thời hạn, do đó, các vờn ơm thờng định ra khoảng thời gian ơm tạo nhất định. Xuất phát từ những ợi ích mà các vờn ơm mang tới, đến nay các nớc trên thế giới đã và đang tích cực đây mạnh phát tri n quỹ ơm mầm trong mỗi nớc nói riêng và phát tri n mang ới iên kết các quỹ ơm mầm mang tầm quốc tế và khu vực nói chung.
Ngay cả các nớc trong khu vực châu Á nh Trung Quốc, Án Độ, Thái Lan, Phi ipin cũng có tới hàng trăm vờn ơm, quỹ ơm mầm khác nhau. Tại Việt Nam, khái niệm ơm mầm khởi nghiệp sáng tạo mới chỉ du nhập vào từ những năm 1996-1997 khi nói về các biện pháp hỗ trợ khởi nghiệp, hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa. Đến nay, khái niệm này không còn xa ạ đối với những ngời àm c ng tác xúc tiến phát tri n doanh nghiệp ở Việt Nam. Kh ng th so sánh với nớc Mỹ mà ngay cả các nớc trong khu 13 vực nơi có hàng trăm vờn ơm, nhng con số 10 vờn ơm đang hoạt động tại Việt Nam quả à quá ít, và hơn thế nữa cũng cha nhiều ngời biết đến chúng.
Mặc dò đợc đánh giá à có tri n vọng, nhng đ cho quỹ ơm mầm của Việt Nam phát tri n ngang bằng với các nớc trong khu vực và trên thế giới, ngoài việc có một thị trờng tốt, th điều quan trọng nhất à phải có sự hỗ trợ từ Chính phủ, sự tham gia mạnh mẽ của các quỹ đầu t mạo hi m và các tập đoàn ớn sẵn sàng tiếp nhận những doanh nghiệp nhỏ và vừa, những c ng nghệ mới đợc ơm mam. Các dịch vụ ơm mầm cung cấp dành cho các bạn trẻ mới ập nghiệp, các doanh nghiệp tại Việt Nam hiện nay có th k đến bao gồm: (1) dịch vụ hành chính/văn phòng (hỗ trợ hành chính: trợ, é tan, th kí,.; hỗ trợ văn phòng: in tai igu, xu văn bản,.