CHƯƠNG 1: LUẬN GIẢI TRUNG TAM LOGISTICS NHƯ LA MO HÌNH KINH DOANH MỚI TREN DIA BAN TINH 1. Ly luận chung về trung tâm logistics và quá trình phát triển 1. Quá trình phát triển Logistics có một quá trình phát triển lâu dài cùng với sự hoạt động gan liền với các hoạt động quân sự, lao động, sản xuất, xây dựng, thương mại. của con người.
Logistics được hình thành dựa trên quy luật phân công lao động hợp tác phát triển. Thuở xa xưa, khi mọi thứ còn hoang sơ, các hoạt động mua bán chưa phát triển, con người sống chủ yếu dựa vào tự cung tự cấp, khi có hàng hóa để trao đổi ho chỉ tự mình mang ra chợ bán. Tất cả lợi nhuận từ việc buôn bán đó họ đều được hưởng mà không phải chia cho bất kỳ ai. Nhưng khi xã hội phát triển, các hình thức sản xuất, số lượng hàng hóa giao dịch không còn manh mún như trước.
Bước vào thế kỷ XX, sản xuất vật chất của xã hội đã đạt được năng suất lao động cao nhờ áp dụng kỹ thuật sản xuất tiên tiến và đặc biệt là những thành tựu mới trong công nghệ thông tin song muốn tối ưu hóa quá trình sản xuất, giảm giá thành sản phẩm, nâng cao sức cạnh tranh của hàng hóa trên thị trường, chỉ còn cách cải tiếnvà hoàn thiện hệ thống quản lý phân phối vật chất (Phisical Distribution Management) để giảm tới mức thấp nhất thiệt hại do tồn kho, ứ động nguyên vật liệu, bán thành phẩm và thành phẩm trong quá trình sản xuất và lưu thông. Người bán bắt đầu có xu hướng thuê ngoài, thuê người giúp họ thực hiện nhiệm vụ vận chuyển hàng hóa tới nơi họ cần và trả chi phí cho người vận chuyền. Hệ tống phân phối vật chat này được gọi là logistics. Global logi stics Corporate logistics Facility logistics Worplace Invictirc Hinh 1.1 Lich sir phat trién logistics tir 1950 dén nay Về mặt lich sử, thuật ngữ "logistics" là một thuật ngữ quân sự đã có từ may trăm năm nay, thuật ngữ này đầu tiên được sử dụng trong quân đội và mang nghĩa là "hậu cần" hoặc "tiếp vận".Baker, tác giả cuốn "Transportation of Troops and Merterial" nhà xuất bản Hudson thành phố Kansas có viết: "Một nhánh trong nghệ thuật chiến đấu có liên quan tới việc di chuyển và cung cấp lương thực, trang thiết bị cho quân đội được gọi là "logistics".
Trong chiến tranh thế giới thứ hai, các lực lượng quân đội của các nước tham gia đều sử dụng phương thức logistics rất hiệu quả. đảm bảo hậu cần đúng nơi, đúng lúc cho lực lượng chiến đầu. Thuật ngữ này đến nay vẫn được tiếp tục sử dụng rộng rãi trong quân đội và các ứng dụng dạng quân đội. 1960s-1970s 1980s-1990s Giữa những năm 1990s đến nay Quản trị nguyên liệu Dịch vụ phân phối (quốc gia/toan cau ) Gui hang vao kho Thông quan nhập khâu Gửi hàng vào kho Vận tải đầu vào Nhận hàng Nhận hàng Nhận hàng Gom hàng nhanh Gom hàng nhanh Lưu kho Lưu kho Lưu kho Kiểm soát và quản tri dự trữ Lên lịch trình giao hàng Xử lý đơn hàng Xử lý đơn hàng Xử lý đơn hàng Báo cáo Báo cáo EDI Báo cáo EDI Gom nhặt hàng Gom nhặt hàng Gom nhặt hàng Đặt hàng dây chuyền Đặt hàng dây chuyền Sản phẩm dây chuyền Đóng gói và tái đóng gói Đóng gói và tái đóng gói|Đặt hàng dây chuyền hàng hàng Đóng gói và tái đóng gói hàng Lập pallet/phan loại hàng Lập pallet/phan loại hang Lập pallet/phan loại hang Dán nhãn /đánh dấu Dán nhãn /đánh dấu Dán nhãn /đánh dấu Làm chứng từ vận tải Làm chứng từ vân tải Lam chứng từ vận tải Vận tải đâu ra Vận tải đầu ra CHứng từ XK Khai thác FTZ Dịch vụ JIT/ECR/QR Đàm phán mức cước Lua chọn nhà vận tai/tuyén duong van tai Khiếu nai làm hang Thanh toán cước Kiểm soát an toàn Giám sát thực hiện quy định Đánh giá hiệu quả hoạt động Phản hồi từ khách hàng Hóa đơn cho khách hàng Hình 1.2 Quá trình phát triển của logistics Nguồn: Các giai đoạn phát triển của trung tâm logistics ( Nguôn UNESCAP, New York 2002 ) Trung tâm logistics là khái niệm mới hình thành bắt đầu từ những năm 1970-1980 của thế kỷ trước tại các khu vực và các nước có hệ thống mạng lưới logistics phát triển như Bắc Mỹ, Tây Âu, Nhật Bản và đang phát triển rất nhanh tại các nước đang phát triển như Trung Quốc, Ấn Độ, Cộng hòa Liên Bang Nga, Brazil cùng với nhu cầu phát triển và hoàn thiện hệ thống mạng lưới logistics phục vụ phát triển kinh tế và thương mại tại các nước này.
Quá trình phát triển của trung tam logistics được chia làm 3 giai đoạn như sau: eGiai đoạn 1: Vào những năm 60, 70 của thế kỷ 20, người ta bắt đầu quan tâm đến vấn dé quản lý một cách có hệ thong những hoạt động liên quan đến nhau dé đảm bảo phân phối sản phẩm, hàng hóa cho khách hàng một cách có hiệu quả. Ban đầu các trung tâm logistics chỉ thực hiện các chức năng cơ bản của vận tải như nhận hàng, đóng gói, xử lý đơn hàng, bảo quản hàng hoá, quản lý tồn kho, phân loại, dán nhãn, làm chứng từ vận tai,. những hoạt động nêu trên được gọi là phân phối sản phẩm vật chất hay còn gọi là logistics đầu ra. eGiai đoạn 2: Hệ thống logistics Đến những năm 80, 90 của thế kỷ trước, các công ty tiến hành kết hợp quản lý 2 mặt đầu vào (cung ứng vật tư) với đầu ra (phân phối sản phẩm), dé tiết kiệm chi phí, tăng hiệu quả của quá trình này.
Sự kết hợp đó được gọi là hệ thống logistics. eGiai đoạn 3: Quản lý dây chuyền cung cấp (Supply Chain Management) Giai đoạn này diễn ra từ những năm 90 của thế kỷ XX cho đến nay. Quản lý dây chuyền cung cấp là khái niệm có tính chiến lược về quản lý dãy nối tiếp các hoạt động từ người cung ứng - đến người sản xuất - đến khách hàng cùng với các dịch vụ làm tăng thêm giá trị của sản phẩm như cung cấp chứng từ liên quan, theo dõi, kiểm tra. Khái niệm này coi trọng việc phát triển các quan hệ với đối tác, kết hợp chặt chẽ giữa người sản xuất với người cung ứng, với người tiêu dùng và các bên có liên quan tới hệ thống quản lý như các công ty vận tải, kho bãi và những người cung cấp công nghệ thông tin.
Như vậy logistics được phat triển từ việc áp dụng các kỹ năng “tiếp vận”, “hậu cần” trong quân đội dé giải quyết những van dé phát sinh của thực tế sản xuất - kinh doanh và hiện nay được hoàn thiện trở thành hệ thống quản lý mang lại hiệu quả kinh tẾ cao. Cơ sở hình thành Các trung tâm logistics được hình thành ngày nay tạo điều kiện cho quá trình sản xuất và phân phối hàng hóa được thực hiện một cách nhanh chóng, hợp lý và hiệu quả. Các trung tâm logistics có vai trò thúc đây các ngành sản xuất và tiêu dùng phát triển, sự gia tăng các hoạt động xuất nhập khẩu, sự gia tăng các hoạt động xúc tiễn thương mại. Trong chiến tranh, đặc biệt là chiến tranh thế giới lần thứ nhất, rất nhiều kỹ năng về logistics được biết đến nhưng lại bị lãng quên trong hoạt động kinh tế thời hậu chiến vì lúc này sự chú ý của các nhà quản trị marketing đang hướng về việc đáp ứng những nhu cầu hàng hóa sau chiến tranh.
Phải đến thời kỳ suy thoái kinh tế và những năm 50 của thế kỷ XX thì họ mới bắt đầu nghiên cứu mớng lưới phân phối vật chất. Cuộc khùng hoảng kinh tếthế giới 1958 và việc thu hẹp lợi nhuận đã thúc day các doanh nghiệp tìm kiếm các hệ thống kiếm soát chi phí dé đạt hiệu quả hơn. Và hầu như đồng thời, rất nhiều doanh nghiệp nhận ra rằng "phân phối vật chất" và "logistics" là những vấn đề chưa được nghiên cứu kỹ và chưa thực sự kết hợp với nhau dé kiểm soát và giảm tối đa chi phí. Và dé mạng lưới phân phối vật chất này hoạt động đươc thì việc lập ra các trung tâm logistics là rất cần thiết.
Các trung tâm logistics sẽ là đơn vị giúp kết nối mang lưới logistics của một vùng, của một quốc gia thành một thé thống nhất, dé dang kiểm soát và trao đôi hơn. Cơ sở hình thành của các trung tâm logistics còn dựa trên nhu cầu vận chuyên hàng hóa giữa các địa phương, giảm thời gian luân chuyền của hàng hóa trong chuỗi cung ứng, giảm chi phí logistics, nâng cao hiệu quả và năng lực cạnh tranh cho các doanh nghiệp kinh doanh dịch vụ logistics cũng như hoàn thiện chất lượng dich vụ logistics. Hoạt động trung tâm logistics cần đạt được các yêu cầu cơ bản của khách hàng sử dụng dịch vụ trung tâm logistics như sau: - Tối ưu hóa mức dự trữ; - Đảm bảo chất lượng dịch vụ khách hàng; - Tối thiểu thời gian lưu chuyền của hàng hóa; - Giảm chi phi logistics. Dựa trên việc xây dựng quy trình lưu chuyên hàng hóa rõ ràng, có kế hoạch, các trung tâm logistics sẽ là lựa chọn hàng đầu của doanh nghiệp khi có nhu cần vận chuyển hàng hóa.
Các doanh nghiệp có thé yên tâm hàng hóa của mình được chuyên tới tay khách hàng mà không sợ bị chậm trễ hoạch hư hỏng. Các loại hình trung tâm Các trung tâm Logistics được phân loại theo các tiêu chí sau: eCăn cứ vào quy mô và vai trò eCăn cứ vào vi trí địa lý eCăn cứ vào mục đích và chức năng hoạt động 1. Căn cứ vào quy mô và vai trỏ. Trung tâm logistics cấp toàn cầu thường bé trí ở các đầu mối giao thông vận tải mang ý nghĩa cấp toàn cầu, gần các trung tâm kinh tế - thương mại cấp toàn cầu, và thường có diện tích quy mô từ 100-500ha, cung cấp dịch vụ trung tâm logistics cho một châu lục và toàn cầu tạo nên hệ thống logistics quốc tế phục vụ phát triển kinh tế thương mại toàn cầu.
Trung tâm logistics cấp khu vực được thiết lập ở các đầu mối giao thông vận tải mang ý nghĩa cấp vùng, gần các trung tâm kinh tế - thương mại cấp khu vực, có diện tích quy mô từ 20-30ha, có bán kính phục vụ trung bình 300-800km ké từ khu vực trung tâm. Trung tâm này thường phục vụ phát triển kinh tế - thương mại cho một số quốc gia tại một khu vực nao đó cũng như phục vụ hoạt động sản xuất kinh doanh của các tập đoàn đa quốc gia. Trung tâm logistics cấp quốc gia thường bố trí ở các đầu mối giao thông vận tải và trung tâm kinh tế - thương mại của một quốc gia, có diện tích quy mô từ 10-30ha, có bán kính phục vụ từ 20-30km cho đến 300km kẻ từ khu vực trung tâm.