TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT TP.HCM KHOA LUẬT HÀNH CHÍNH -----------***------------ NGÔ THANH XUÂN MSSV: 1853801014227 CÔNG KHAI, MINH BẠCH TÀI SẢN, THU NHẬP TRONG PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG: MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN LUẬN VĂN TỐT NGHIỆP CỬ NHÂN LUẬT NIÊN KHÓA: 2018 - 2022 Người hướng dẫn: ThS. NGUYỄN VĂN TRÍ TP. Hồ Chí Minh – Năm 2022 LỜI CAM ĐOAN Tôi là Ngô Thanh Xuân, xin cam đoan rằng Khoá luận tốt nghiệp là công trình nghiên cứu của cá nhân tôi, được thực hiện dưới sự hướng dẫn khoa học của Thạc sĩ Nguyễn Văn Trí. Khoá luận đảm bảo tính trung thực và tuân thủ các quy định về trích dẫn, chú thích tài liệu tham khảo. Tôi xin hoàn toàn chịu trách nhiệm về lời cam đoan này. Sinh viên thực hiện Ngô Thanh Xuân MỤC LỤC LỜI MỞ ĐẦU . MỘT SỐ VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ CÔNG KHAI, MINH BẠCH TÀI SẢN, THU NHẬP TRONG PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG . Khái niệm, đặc điểm công khai, minh bạch tài sản, thu nhập trong phòng, chống tham nhũng . Khái niệm công khai, minh bạch tài sản, thu nhập trong phòng, chống tham nhũng . Đặc điểm công khai, minh bạch tài sản, thu nhập trong phòng, chống tham nhũng . Cơ sở công khai, minh bạch tài sản, thu nhập trong phòng, chống tham nhũng . Cơ sở thực tiễn. Cơ sở pháp lý quốc tế . Vai trò công khai, minh bạch tài sản, thu nhập trong phòng, chống tham nhũng . 20 CHƯƠNG II: THỰC TRẠNG QUY ĐỊNH VÀ THỰC HIỆN PHÁP LUẬT VỀ CÔNG KHAI, MINH BẠCH TÀI SẢN PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG Ở VIỆT NAM HIỆN NAY . Thực trạng quy định pháp luật về công khai, minh bạch tài sản, thu nhập .1 Chủ thể có nghĩa vụ công khai, minh bạch tài sản, thu nhập .2 Những tài sản, thu nhập là đối tượng kê khai .3 Phương thức, hình thức công khai, minh bạch tài sản, thu nhập .4 Kiểm tra, xác minh kê khai tài sản, thu nhập .5 Xử lý vi phạm trong việc kê khai tài sản, thu nhập . Thực tiễn việc thực hiện quy định về công khai, minh bạch tài sản, thu nhập . Tình hình thực hiện việc kê khai, công khai, xác minh tài sản, thu nhập tại một số địa phương . Tình hình vi phạm quy định pháp luật về công khai, minh bạch tài sản, thu nhập . 56 CHƯƠNG III: MỘT SỐ KIẾN NGHỊ GÓP PHẦN BẢO ĐẢM HIỆU QUẢ CÔNG KHAI, MINH BẠCH TÀI SẢN TRONG PHÒNG, CHỐNG THAM NHŨNG . 61 PHẦN KẾT LUẬN . 70 DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 1 LỜI MỞ ĐẦU 1. Tính cấp thiết của đề tài Tham nhũng là một “căn bệnh bẩm sinh” nguy hiểm gắn liền với quyền lực, là biểu hiện của sự tha hoá quyền lực nhà nước. Nguồn gốc của căn bệnh “tham nhũng” là lòng tham của con người. Đấu tranh phòng, chống tham nhũng với những chủ thể mang quyền lực thực chất là đấu tranh chống lại thói hư tật xấu, chống lại bản tính tham lam của con người, ngăn chặn những hoàn cảnh để lòng tham không thể xảy trong khi thực thi quyền lực. Nghiên cứu các yếu tố ảnh hưởng đến tham nhũng, công thức: C=M+D-A1 được sử dụng khá phổ biến. Trong đó, C (Corruption): tham nhũng; M (Monopoly): sự chuyên quyền, độc đoán; D (Discretion): sự tự ý hành động do thiếu kiểm soát; A (Accountability): trách nhiệm giải trình. Qua công thức trên, về cơ bản, muốn phòng ngừa tham nhũng, ta cần phải giảm yếu tố D (Discretion) càng nhiều càng tốt. Để ngăn cản sự tung hoành, tự do làm theo ý mình, thoải mái thao túng trong bí mật, tốt nhất chính là đưa những vấn đề dễ bị tham nhũng hoặc là kết quả của tham nhũng công khai ra ánh sáng – tạo tâm lý sợ bị bại lộ cho những chủ thể vi phạm để không dám tham nhũng. Vạch xuất phát của tham nhũng chính là lòng tham, vạch đích của tham nhũng chính là lợi ích, là tiền bạc, là tài sản. Vì vậy, một trong những vấn đề thiết yếu cần phải công khai, minh bạch là vấn đề liên quan đến tài sản, thu nhập của các chủ thể có nguy cơ tham nhũng. Vấn đề yêu cầu công khai, minh tài sản, thu nhập của các chủ thể có nguy cơ tham nhũng để phòng ngừa tham nhũng được đặt ra từ lâu và tồn tại gắn liền với quá trình hình thành và phát triển của pháp luật về phòng, chống tham nhũng ở Việt Nam. Tuy nhiên, thực tiễn cho thấy hiệu quả của việc áp dụng chế định này không khả quan trên thực tế xuất phát từ nhiều lý do, đòi hỏi cần phải không ngừng đánh giá, nghiên cứu và tiếp tục hoàn thiện. Pháp luật phòng, chống tham nhũng của Việt Nam ra đời từ khi Pháp lệnh Chống tham nhũng năm 1998 được ban hành và chính thức được nâng lên thành Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2005. Sau nhiều lần sửa đổi, bổ sung thì hiện nay, Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 đang có hiệu lực. Với nhiều lần sửa đổi, bổ sung, quy định về vấn đề “công khai, minh bạch tài sản nhằm phòng ngừa tham nhũng” có nhiều thay đổi nhất định, cho thấy tính quan trọng của chế định này trong công tác phòng, chống tham nhũng và các nhà làm luật luôn dành sự quan tâm nhất định cho trong nội dung này. Tính đến thời điểm nghiên cứu, Luật 1 Robert Klitgaard (1998), “International Cooperation Against Corruption”, Finance & Development, nguồn: https://www.org/view/journals/022/0035/001/article-A002-en.xml?ArticleTabs=fulltext (truy cập ngày 01/05/2022). 2 Phòng, chống tham nhũng năm 20182 đã có hiệu lực 03 năm. Với những thay đổi trong Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018, nội dung của chế định này đã được áp dụng trên thực tiễn và xuất hiện dần những hạn chế nhất định cần được nghiên cứu. Xuất phát từ những lý do trên, tác giả chọn đề tài “Công khai, minh bạch tài sản, thu nhập trong phòng, chống tham nhũng. Một số vấn đề lý luận và thực tiễn” làm Khoá luận tốt nghiệp để nghiên cứu, làm rõ những vấn đề liên quan đến lý luận chung và thực tiễn áp dụng của vấn đề, từ đó đề xuất những phương hướng hoàn thiện quy định pháp luật với hy vọng góp phần cho chế định này ngày càng có hiệu quả trên thực tế. Tình hình nghiên cứu Với biện pháp phòng ngừa thông qua việc kê khai tài sản của cán bộ, công chức, những chủ thể mang quyền lực công đã được đặt ra từ khi Pháp lệnh Chống tham nhũng năm 1998 ra đời. Sau hơn 20 năm tồn tại, biện pháp kê khai tài sản dần dần phát triển và không ngừng được bổ sung, hoàn thiện qua nhiều lần sửa đổi, bổ sung, thay đổi các văn bản pháp luật trong lĩnh vực phòng, chống tham nhũng. Từ khi Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 hiện hành có hiệu lực, có không ít công trình nghiên cứu đã phân tích, đánh giá các quy định của công tác công khai, minh bạch tài sản, thu nhập mà hiện hành đang tồn tại với thuật ngữ “kiểm soát tài sản, thu nhập”. Dưới góc độ sách chuyên khảo, nội dung quy định của pháp luật về kiểm soát tài sản, thu nhập hiện hành được phân tích rất đầy đủ qua tác phẩm “Tìm hiểu quy định về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn ở Việt Nam (Theo Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018 và Nghị định 130/2020/NĐ-CP/ ngày 30/10/2020 của Chính phủ)” của tác giả Đinh Văn Minh. Cùng tác giả, còn có tác phẩm “Một số vấn đề về tham nhũng và những nội dung cơ bản của Luật Phòng, chống tham nhũng năm 2018” cũng có phân tích đôi nét về quy định của pháp luật về kiểm soát tài sản, thu nhập. Tuy nhiên, hai tác phẩm này chỉ mới dừng lại ở việc phân tích quy định của pháp luật hiện hành mà chưa đánh giá cũng như có phương hướng đề xuất khắc phục những hạn chế còn tồn tại của các quy định đó. Ngoài ra, vấn đề “công khai, minh bạch tài sản, thu nhập”, hiện nay được thể hiện với cụm từ “kiểm soát tài sản, thu nhập” cũng được nhiều tác giả khác quan tâm nghiên cứu từ sau khi Luật Phòng, chống tham nhũng 2018 có hiệu lực, được đăng trên các tạp chí chuyên ngành luật. Có thể kể đến các tác phẩm nổi bật như: “Pháp luật về kiểm soát tài sản, thu thập của người có chức vụ, quyền hạn ở Việt Nam hiện 2 Luật Phòng, chống tham nhũng số 36/2018/QH14 được thông qua ngày 20 tháng 11 năm 2018 và có hiệu lực từ ngày 01 tháng 7 năm 2019. 3 nay” của tác giả Lê Thị Hoa được đăng trên Tạp chí Thanh tra, năm 2021, số 08; “Hoàn thiện các quy định pháp luật về kiểm soát thu nhập, tài sản của người có chức vụ, quyền hạn” của tác giả Phan Thị Lan Phương đăng tại Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, 2019, Số 8 (384); “Hoàn thiện các quy định của pháp luật về kiểm soát tài sản, thu nhập” tác giả Hà Quang Thanh tại Tạp chí Nghiên cứu Lập pháp, 2021, số 16 (440); “Pháp luật về kiểm soát tài sản, thu nhập của người có chức vụ, quyền hạn” của tác giả Nguyễn Hoài Thịnh trên Tạp chí Quản lý nhà nước, 2022, Số 314. Những tác phẩm này đều nghiên cứu tổng thể các quy định hiện hành của cơ chế “kiểm soát tài sản, thu nhập”. Tuy nhiên, chúng chỉ dừng lại ở góc độ nghiên cứu quy định của pháp luật, có đánh giá và đề xuất hạn chế những điểm còn hạn chế mà chưa nghiên cứu những vấn đề chung về lý luận của chế định này. Xuất phát từ những mặt hạn chế của những tác phẩm, Khoá luận hướng đến nghiên cứu tổng thể nội dung của chế định này từ những vấn đề chung về lý luận, phân tích các quy định pháp luật, đánh giá thực tiễn và đưa ra đề xuất, kiến nghị nhằm hoàn thiện quy định của pháp luật. Đối tượng và mục đích nghiên cứu Về đối tượng nghiên cứu, Khoá luận tập trung tìm hiểu một số vấn đề lý luận liên quan đến công khai, minh bạch tài sản, thu nhập với mục đích phòng, chống tham nhũng như: khái niệm và đặc điểm của “công khai, minh bạch tài sản, thu nhập trong phòng, chống tham nhũng”; cơ sở lý luận và cơ sở thực tiễn của nội dung nghiên cứu; vai trò của chế định và một số kinh nghiệm của quốc tế của vấn đề “công khai, minh bạch tài sản, thu nhập với mục đích phòng, chống tham nhũng”. Trên cơ sở đó, Khoá luận tiến hành nghiên cứu thực trạng quy định pháp luật và việc thực hiện quy định về công khai, minh bạch tài sản, thu nhập trong phòng, chống tham nhũng. Từ những phân tích ở góc độ quy định pháp luật và đánh giá thực tiễn thực hiện, Khoá luận đưa ra một số kiến nghị nhằm hoàn thiện pháp luật trong lĩnh vực này.
Công Khai Minh Bạch Tài Sản Thu Nhập Trong Phòng Chống Tham Nhũng
Tài liệu nghiên cứu Công khai minh bạch tài sản thu nhập trong phòng chống tham nhũng một số vấn đề lý luận và thực tiễn, tổng hợp lý thuyết và thực hành, cung cấp kiến thức
Trường đại học
Trường Đại Học Luật TP.HCMChuyên ngành
Luật Hành ChínhNgười đăng
Ẩn danhThể loại
Luận văn tốt nghiệp cử nhân luậtPhí lưu trữ
30 PointMục lục chi tiết
THÔNG TIN CHI TIẾT
Tác giả: Ngô Thanh Xuân
Người hướng dẫn: Ths. Nguyễn Văn Trí
Trường học: Trường Đại Học Luật TP.HCM
Chuyên ngành: Luật Hành Chính
Đề tài: Công Khai, Minh Bạch Tài Sản, Thu Nhập Trong Phòng, Chống Tham Nhũng: Một Số Vấn Đề Lý Luận Và Thực Tiễn
Loại tài liệu: Luận văn tốt nghiệp cử nhân luật
Năm xuất bản: 2022
Địa điểm: Tp. Hồ Chí Minh
Trích đoạn nội dung tài liệu
Nội dung được bảo vệ bản quyền — Tải xuống đầy đủ