Chương 1: Những vẫn dé chung vẻ luật áp dụng đối với trong tai thương mai quốc tế - Chương 2: Các quy định của pháp luật Việt Nam liên quan đến luật áp dung trong trong tai thương mai quốc tế - Chương 3: Thực trang va giải pháp nâng cao hiệu quả trong pháp luật Việt ‘Nam vé việc áp dung pháp luật trong trong tai thương mai quốc tế 6 NOI DUNG CHUONG 1: NHỮNG VAN DE CHUNG VE LUAT ÁP DUNG BOI VỚI TRONG TAI THUONG MAI QUOC TE 11 Khai quát về trọng tài thương mại quốc tế "Trọng tài thương mại là một khái niệm đã zuất hiện từ lâu và ngày cảng phổ biển trong đời sống kinh tế ở khắp nơi trên thé giới. Trong xu thé toàn cầu hoa hiện. nay, Trong tải thương mai quốc tế được coi là một phương thức giải quyết tranh. chp phổ biên và hiệu quả nhất hiện nay.
No đem lại cho các thương nhân rất nhiều tiện ích khi tham gia vảo đởi sông thương mại quốc tế. Khai niêm này được nghiên cứu dưới rat nhiều bình diện khác nhau trong khoa. học pháp lý và hiện nay cũng có rất nhiễu cách tiếp cân vẻ khái niệm này. Trọng tải với từ cảch lä một phương thức giãi quyết tranh chấp là cách tiếp cận chủ yêu của hệ thống các quy định pháp luật vé trong tai, vi dụ như theo Hiệp hôi trong tai Hoa kỳ (AAA) thi: " Trong tài là cách thức giải quyết tranh chấp bằng cách độ trình vu tranh chấp cho một số người khách quan xem xét giải quyết và họ sẽ đưa ra quyết đinh cudt cùng, cô gid trì bắt buộc các bên tranh chấp phải the hành: Pháp luật trong tài Việt Nam cũng có quy định tương tư về khái niêm nay: “Trong tài thương mại là phương thức giải quyết tranh chấp phát sinh trong hoạt đồng thương mat được các bên théa imận và được tiễn hành theo trinh tự thi tue do pháp lênh này quy đi".
(Khoan 1, Điều 2 Pháp lênh trong tai thương mại năm. 2003) Theo giáo trình Tư Pháp quốc tế - Trường đai học Luật Ha Nội, xuất bản năm 2012, thi "Trọng tải thương mại quốc tế là phương thức giai quyết tranh chấp phát sinh tử các quan hệ tư pháp quốc tê, nhất lả các quan hệ thương mại quốc té ma pháp luật cho phép giải quyết được bang trong tải. Theo phương thức nảy, các bên. nhất trí thỏa thuận với nhau (thông qua thỏa thuận trọng tài) sẽ đưa vụ tranh chấp ra giải quyết tai một cơ quan trong tài nhất định nào đó” 1 Theo Từ điển Luật hoc, Nab Tư Pháp năm 2006, định nghĩa, “Trong tải quốc tế lả cơ quan hoặc phương thức giải quyết tranh chấp phát sinh tử các quan hệ pháp luật thuộc lĩnh vực điều chỉnh của tư pháp quốc tế ma pháp luật cho phép giải quyết bằng trọng tải” ‘Theo Điều 1492 của Bộ luất tô tung dân sư mới của Pháp, th trong tài quốc tế được hiểu đơn giản 1a trong tải giải quyết tranh chấp quyền lợi trong thương mai quốc tế Hon nữa, thương mại quốc tế được hiểu là hoạt động thương mại có yếu tổ nước ngoài.
Các yêu tổ nước ngoải trong thương mại quốc tế được xác định qua ba dẫu hiệu. chủ thể trong quan hệ thương mai là các bên có quốc tịch khác nhau hoặc có trụ sở ỡ các nước khác nhau, sư kiện làm phát sinh, thay đổi hoặc chấm đứt quan hệ thương mai xảy ra ở nước ngoải, và đổi tượng của quan hệ thương mai như hang hóa, dich vụ, hoặc các đổi tượng khác ở nước ngoài. Vẻ tính thương mai của trọng tải quốc tế, Luật mẫu vẻ Trọng tải của UNCITRAL tuy không đưa ra định nghĩa chính thức về khải niệmi'thương mai” nhưng đã nêu ra khói niệm này ở chú giãi điều I như sau Các quan hệ mang tính chất thương mai bao gồm các giao dịch mua bán hing hóa, dich vụ, théa thuận phan phối, đại điện, hoặc đại lý thương mai, thuê mua xây dựng công trình, tư van kỹ thuật, li xăng, đầu tư, tải chính ngân hang, bao hiểm, hợp đông thăm do, khai thác, liên doanh va các hình thức hợp tác kinh doanh, vẫn ti hành khách, hằng hóa bang đường hang không, đường sắt, đường bộ hoặc đường biển. Theo Luật mẫu vẻ trong tải thương mại quốc tế ngày 21/6/1985 của UNCITRAL, thi Trong tai sẽ mang tính chất quốc tế khi: - Vào thời điểm giao kết thỏa thuận trong tai, các bên có trụ sở kinh doanh ở các nước khác nhau, nếu các bên có nhiều trụ sở kinh doanh thi tính đền trụ sé kinh doanh có quan hé mat thiết nhất đối với thöa thuận trong tai, còn néu các bên không có trụ sở kinh doanh thì sẽ căn cứ theo nơi cứ trú thường xuyên của các bên, 8 - Một trong các yếu tổ sau đây ở ngoài lãnh thổ nơi các bên có trụ sở kinh doanh: Nơi sét xử của trong tai và nói thực hiện phén chủ yêu của nghĩa vụ trong quan hệ thương mại hoặc nơi có quan hệ mật thiết nhất với nội dung tranh chap, - Các tiên đã thöa thuận 16 rang là nội dung chủ yéu của théa thuận trong tau liên quan đến nhiễu nước Trọng tài quốc tế chính là một trong các phương thức giãi quyết tranh chấp do các bên thỏa thuân lập ra hoạt động với tư cách là bên thứ ba độc lập, khách quan, vô tư, đứng ra phân zử cho các bên khi xảy ra tranh chấp có yếu tố nước ngoải.
‘Va phan quyết của Trọng tải mang tính chung thẩm. Tir những khái niệm nêu trên chúng ta có thể nhân thấy trong tài thương mai quốc tế có một số đặc điểm chính sau: - La một cơ quan tai phan tư, ~_ Lả kết quả của sự thỏa thuận giữa các bên tham gia tranh chấp, - __ Nhằm giải quyết các tranh chấp phát sinh trong thương mại quốc tế, = Quyết định của trong tải có giá tri chung thẩm. Qua những phân tích đó, chúng ta di đến kết luân rằng: trong tai thương mại quốc tế là một phương thức giãi quyết tranh dựa trên sư théa thuận của các bên tham gia tranh chấp nhằm giải quyết các tranh chấp thương mại có yếu tổ quốc tế (hay yếu tổ nước ngoài) giữa các thương nhân với nhau bởi một hội đẳng trong tải gồm một hoặc nhiều trong tải viên trên cơ si tình tự thủ tục do các bên tranh chấp thöa thuận chọn ra 1,11 Khái quát về Tranh chap trong thương mai quốc té. Trong quan hệ thương mại quốc té, do nhiễu nguyên nhân khác nhau như sự khác biệt về ngôn ngữ, pháp luật, tập quán,.
và nhất la sự thay đổi về điều kiện thực hiền hop đồng nên các tranh chấp phát sinh là điều không tranh khối. Hiện nay, trên thé giới, tranh chấp thương mại được hiểu chính là tranh chấp. phát sinh do không thực hiện hoặc thực hiện không đúng các théa thuân trong các ° hoạt động thương mai quốc tế Bao gồm các hoat động sau: mua bán hàng hóa, cùng ứng dich vu, phân phối, dai dién, đại lý, từ van, kỹ thuật, vân chuyển hing hỏa, hành khách bing đường sắt, đường bô, đường hang không, đường biển, mua bản cỗ phiếu, trái phiếu vả các giấy tờ có giá khác, đầu từ, tải chính, ngân hàng, bảo hiểm, thăm da, khai thác. Từ đây, ta có thể rút ra định ngiĩa, tranh chấp thương mại quốc tế là những mu thuẫn, bất đồng hay xung đột) vé quyển và nghĩa vụ giữa các bên trong quả trình thực hiền các hoat động thương mai có yếu tô nước ngoài.
112 Cảchinhthức của trọngtàithương mại quốc té én nay, pháp luật nhiêu nước đã công nhận trong tai thương mại quốc tế bao. gồm hai loại chủ yếu: đó 1a trong tải thường trực (trong tài quy chế) và trọng tài vụ việc (trọng tải Ad-hoc) 1 Đồi với mỗi hình thức trọng tai thì đều có những ưu điểm. ‘va nhược điểm, Chỉnh vi thể nên các bên tranh chấp sẽ cân nhắc va Iva chon cho phù hợp. Trọng tài thường trực (trong tài quy chỗ) Trọng tải thường trực chính lả trọng tải được quản lý từ một tổ chức trong tải và phải tuân theo các quy tắc trong tai của tổ chức đó?.
Tùy timg hoạt động và năng. lực va khả năng tim kiếm khách hang ma mỗi tổ chức trọng tai sẽ được cơ cầu bởi số lượng nhiều hay ít cơ quan nhưng bình thường sẽ bao gim + Cơ quan phu trách vé tai chính: Cơ quan nay có nhiệm vụ thu chỉ tải chính + Ban thư ký: Ban nảy có nhiệm vụ giúp việc cho Hội đồng trọng tải như chuẩn. bị các hỗ sơ vụ tranh chap, thuê địa điểm xét xử khi can thiết, tổng đạt giấy từ Đối với mỗi tổ chức trọng tai sẽ đều đưa ra một số quy tắc tổ tụng riêng cũng, 1 Tường Bat lọc Tội HA (2012), Giáo tình Te pháp qắct, N Công am nhân dn, Tà Nà, 354 " : Trin Minh Ngọc C009, đã qyẩt nh chp ương mat gỗ: bằng hong từ & Hội Nom trong âu hn hà nhấp hh et, Lam an Tên sỹ the, Trường Da lóc Lait a Nội tad 10 như danh sách trọng tai viền cia riêng trong tai đấy va đây sé là ngudn quan trong giúp các bên tranh chấp được lựa chon trong tai viên khi thành lên lập Hội đồng trong tải. Đối với những trong tải viên tham gia các tổ chức này là các chuyên gia giỏi, các luật sử giảu kinh nghiệm trong lĩnh vực thương mại, tư pháp, bảo hiểm, đầu tư,.
Nhin chúng ta xem danh sách trong tải viên có nhân định được sự chuyền. nghiệp của tổ chức trọng tai vì đối với những tổ chức trong tai uy tín thi sẽ có khả. ning mời được sự công tac từ những trong tai viên giỗi chuyên môn Đối với quyết định về việc lựa trong tải thường trực, ngoải việc căn cứ vào. mức đô, khả nẵng tài chính, tinh chất của tranh chấp, quốc tịch của các bên, danh tiếng của tổ chức trọng tai, van để thi hành quyết định trong tai,.
vi thé các bên sẽ cân nắm rõ những, nhược điểm của trong tài này. + Ưu điểm đối với trọng tải thường trực Đầu tiên, đối với hình thức trọng tải này, các quả trình tố tung trong tài sẽ được đầm bảo thông suốt va theo một quy trình đã được xác đính từ trước trong ban quy tắc mã trong tai đã được để ra. Béi với trường hop không tính trước được các việc xây ra như.