MỞ ĐẦU. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu đề tài. Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài.
Phạm vi nghiên cứu. Bố cục công trình nghiên cứu. TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU. Những vấn đề chung về GDGT ở tiểu học.
Khái niệm giáo dục giới tính. GDGT trên thế giới và Việt Nam. Cơ sở sinh lý, tâm lí và giáo dục học của GDGT cho HS lớp 3. Cơ sở giáo dục học.
Nội dung giáo dục liên quan đến giới tính trong chƣơng trình tiểu học. Những nội dung GDGT cơ bản. Giai đoạn lớp 1, 2, 3. Giai đoạn lớp 4, 5.
Tích hợp GDGT. CÁCH TIẾP CẬN, PHƢƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VÀ CÁC BƢỚC TIẾN HÀNH. Cách tiếp cận. Từ cơ sở khoa học.
Tiếp cận biện chứng. Phƣơng pháp nghiên cứu. Phƣơng pháp nghiên cứu lý thuyết. Phƣơng pháp nghiên cứu thực tiễn.
Các bƣớc tiến hành. KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU. Thực trạng GDGT ở lớp 3 tại trƣờng tiểu học. Tích hợp nội dung GDGT trong chƣơng trình môn học cho HS lớp 3.
Môn Tự nhiên và Xã hội. Môn Đạo đức. Môn Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp (HĐGDNGLL). Thiết kế một số nội dung và phƣơng pháp dạy học tích hợp GDGT cho HS lớp 3.
Mục đích, yêu cầu chung của những hoạt động GDGT đƣợc tích hợp trong chƣơng trình sách giáo khoa hiện hành cho HS lớp 3. Hoạt động tích hợp nội dung GDGT vào bài học. Kết quả thực nghiệm của HS. Kết quả thực nghiệm của giáo viên.
Kết luận sau thực nghiệm .50 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ.51 TÀI LIỆU THAM KHẢO .55 DANH MỤC CÁC CHỮ CÁI VIẾT TẮT STT CHỮ VIẾT TẮT VIẾT ĐẦY ĐỦ 1 GDGT Giáo dục giới tính 2 GV Giáo viên 3 HS Học sinh 4 HĐGDNGLL Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Số lƣợng GV tham gia khảo sát. Kết quả khảo sát mức độ cần thiết của GDGT ở trƣờng tiểu học. Kết quả khảo sát mức độ phù hợp nội dung GDGT đƣợc đề xuất cho HS lớp 3.
Kết quả khảo sát những khó khăn của GV khi dạy học GDGT cho HS lớp 3. Nội dung GDGT tích hợp trong môn Tự nhiên và Xã hội lớp 3. Nội dung GDGT tích hợp trong môn Đạo đức lớp 3. Nội dung GDGT tích hợp trong Hoạt động giáo dục ngoài giờ lên lớp.
Một số nội dung và hoạt động đƣợc lựa chọn để tích hợp nội dung GDGT ở lớp 3 .29 DANH MỤC BIỂU ĐỒ Biểu đồ 3. Nội dung GDGT trong chƣơng trình lớp 3. 2: Mức độ khả thi tích hợp GDGT cho lớp 3 .19 DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 3. Hình ảnh mô tả trò chơi " Truy tìm đáp án"……………………….
Các dấu hiệu bất thƣờng của cơ quan bài tiết nƣớc tiểu………………. Biện pháp giúp giữ gìn cơ quan bài tiết nƣớc tiểu…………………….Hình ảnh đoạn phim về câu chuyện của Komal…………………………. Cách xử lý khi có ngƣời cố ý đụng chạm vào cơ thể em………………. Thẻ cầm " Đồng ý" hoặc " Không đồng ý"…………………………….
Hình ảnh minh họa trong câu chuyện " Ngôi nhà của Na"……………. Hình ảnh minh họa trò chơi " Tìm nhà"…………………………………40 Hình 3. Hình ảnh minh họa trò chơi " Em là chuyên gia"………………………. Hình ảnh minh họa tự làm lấy việc của mình………………………….Hình ảnh minh họa những công việc có thể tự làm của học sinh lớp 3.
Hình ảnh minh họa talk show " Con đã lớn khôn"……………………. Hình ảnh minh họa đoạn phim tìm hiểu về căn bệnh HIV/AIDS……. Hình ảnh minh họa trò chơi " Mảnh ghép bí mật"……………………. Tính cấp thiết của đề tài Cùng với sự phát triển của xã hội, trẻ em - những ngƣời chủ tƣơng lai của đất nƣớc ngày càng đƣợc quan tâm đến sự phát triển về cả thể chất lẫn tinh thần.
Hiện nay, một trong những nội dung học tập cần trang bị từ sớm cho trẻ em đó chính là giáo dục giới tính (GDGT). Kiến thức này giúp học sinh (HS) hình thành thái độ và cách ứng xử đúng trong cuộc sống để có thể bảo vệ mình và những ngƣời xung quanh. Nội dung GDGT chính là một bộ phận không thể thiếu trong chƣơng trình giáo dục phổ thông tổng thể mới, bao gồm những hiểu biết về phát triển cơ thể, các mối quan hệ, vai trò giới về tình bạn, tình yêu và tình dục [11]. Theo số liệu từ Bộ Lao động - Thƣơng binh và Xã hội là trung bình cứ 8 giờ trôi qua thì có 1 trẻ bị xâm hại tình dục.
Tại Thành phố Hồ Chí Minh, tình trạng nạo phá thai ở tuổi vị thành niên có xu hƣớng tăng sau mỗi năm. Đáng báo động là trong thời gian gần đây, báo chí liên tục đƣa tin các trƣờng hợp trẻ em gái 11-13 tuổi tự nguyện quan hệ tình dục với bạn trai hoặc đồng ý quan hệ tình dục với nhiều đối tác và xem đó nhƣ là việc bình thƣờng vì bạn bè các em đều trải qua những kinh nghiệm nhƣ vậy [26]. Theo khảo sát về độ tuổi dậy thì ở Thành phố Hồ Chí Minh (2008) trong nghiên cứu “Tuổi dậy thì và các yếu tố liên quan ở HS nữ 8-11 tuổi” của nhóm tác giả Nguyễn Thị Kiều Oanh, Võ Minh Tuấn thì có 14/100 bé gái từ 8 - 11 tuổi đã dậy thì. Một con số đáng ngạc nhiên là trong số đó có 0,4% trẻ 8 tuổi đã bắt đầu bƣớc vào dậy thì [31].
Điều đó thể hiện rằng trẻ em ở Việt Nam đang có chiều hƣớng dậy thì sớm hơn. Do đó GDGT đang là một vấn đề thực sự cấp bách và cần thiết để trẻ em phát triển khỏe mạnh. Tuy nhiên đa số các nƣớc Á Đông, trong đó có Việt Nam, nội dung về giới tính, hôn nhân và gia đình vẫn đang là một vấn đề nhạy cảm. Ở độ tuổi tiểu học, HS luôn tò mò muốn khám phá về bản thân mình.
Vì vậy, rất nhiều thắc mắc của HS cần đƣợc giải đáp một cách khoa học đã không đáp ứng đƣợc do sự né tránh của ngƣời lớn. Chính vì thế, kiến thức về giới tính của trẻ em Việt Nam hiện nay đang bị thiếu hụt, dẫn đến 1 những hậu quả đáng tiếc đã xảy ra. Nội dung GDGT ở Việt Nam đã đƣợc đƣa vào môn Khoa học lớp 5 và lồng ghép, tích hợp vào các môn học và hoạt động giáo dục nhƣng chƣa thực sự mang tính hệ thống. Điều đó khiến trẻ em không đƣợc giải đáp hết những thắc mắc của mình, đặc biệt trong quá trình dậy thì.
Vì vậy để triển khai vấn đề GDGT dành cho HS tiểu học vẫn là một khó khăn lớn đối với hầu hết các GV. Đối với giai đoạn tiền dậy thì nhƣ HS lớp 3, việc trang bị kiến thức về giới tính là vô cùng cần thiết. Tuy nhiên làm thế nào tích hợp GDGT mà không ảnh hƣởng đến quan niệm “thuần phong mỹ tục” của ngƣời Việt và đồng thời cung cấp kiến thức về giới tính một cách dễ dàng và kịp thời chính là lí do tôi chọn đề tài: “Xây dựng một số nội dung và phương pháp dạy học tích hợp giáo dục giới tính cho học sinh lớp 3”. Mục tiêu nghiên cứu đề tài Xây dựng một số nội dung và phƣơng pháp dạy học tích hợp GDGT cho HS lớp 3 ở Thành phố Hồ Chí Minh.
Nhiệm vụ nghiên cứu của đề tài Nghiên cứu cơ sở lí luận của vấn đề GDGT: nghiên cứu đặc điểm tâm sinh lý của HS tiểu học ở lớp 3, đặc biệt là đặc điểm tâm sinh lý tuổi dậy thì; Khảo sát tình hình thực tế GDGT cho HS lớp 3 tại một số trƣờng tiểu học tại Thành phố Hồ Chí Minh; Phân tích chƣơng trình sách giáo khoa của HS lớp 3; Đề xuất một số nội dung và phƣơng pháp dạy học tích hợp GDGT cho HS lớp 3; Thực nghiệm cho HS lớp 3 tại trƣờng tiểu học trong địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Phạm vi nghiên cứu Lĩnh vực khoa học: Giáo dục kỹ năng sống cho HS lớp 3. Phạm vi điều tra: Một số trƣờng tiểu học trong địa bàn Thành phố Hồ Chí Minh. Bố cục công trình nghiên cứu Công trình nghiên cứu này gồm có 82 trang, trong đó nội dung chính văn là 51 trang, 02 trang mục lục, 02 trang bảng, 03 trang tài liệu tham khảo và 24 trang phụ lục.
TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 1. Những vấn đề chung về GDGT ở tiểu học 1. Khái niệm giáo dục giới tính Theo định nghĩa trong sinh học, giới tính chỉ giống đực hay cái của các loài động vật hoặc nam hay nữ ở con ngƣời. Hay giới tính đƣợc hiểu là giới nam, nữ hoặc hiểu rộng hơn là chỉ tổng thế những đặc điểm tâm lí, hành vi của từng giới, là toàn bộ những biểu hiện mà chúng ta quan sát đƣợc [23].
GDGT là một thuật ngữ rộng có thể đƣợc miêu tả là "giáo dục tình dục," có nghĩa nó gồm việc giáo dục về mọi khía cạnh của hoạt động tình dục, gồm cả thông tin về kế hoạch hoá gia đình, sinh sản (khả năng sinh sản, tránh thai, sự phát triển của phôi thai và thai nhi, tới sinh đẻ), mọi khía cạnh đời sống tình dục của một cá nhân nhƣ hình ảnh thân thể, khuynh hƣớng tình dục, cảm xúc tình dục, các giá trị, đƣa ra quyết định, thông tin, hẹn hò, các quan hệ, các bệnh lây truyền qua đƣờng tình dục (STIs) và cách phòng tránh, các biện pháp kiểm soát sinh sản,… [37] GDGT có thể đƣợc dạy một cách không chính thức trong gia đình từ cha mẹ hoặc bạn bè, ngƣời lãnh đạo tôn giáo hay truyền thông, các trang web về GDGT. Nội dung này có thể đƣợc dạy chính thức, đầy đủ nhƣ một phần của chƣơng trình học tại các trƣờng trung học phổ thông hay trung học cơ sở. Ở một số trƣờng hợp khác, nội dung này chỉ là một bài học bên trong một lớp học rộng hơn về sinh học, sức khoẻ, kinh tế gia đình, giáo dục thể chất. Hay một số trƣờng không dạy GDGT, bởi nó vẫn là một vấn đề gây tranh cãi ở một số quốc gia, đặc biệt là Hoa Kỳ (đặc biệt về vấn đề độ tuổi trẻ em cần nhận đƣợc sự giáo dục nhƣ vậy, số lƣợng chi tiết liên quan và các chủ đề về khuynh hƣớng tình dục loài ngƣời, ví dụ nhƣ cách thực hiện tình dục an toàn, thủ dâm, tình dục trƣớc hôn nhân và đạo đức tình dục) [28].
GDGT trên thế giới và Việt Nam 1. GDGT trên thế giới Trên thế giới, GDGT là nội dung đƣợc đề cập đến ở rất nhiều quốc gia với mức độ kiến thức, nội dung, phƣơng pháp phù hợp với các độ tuổi khác nhau.