Chương 1: Cơ sở lý luận về tuyển dụng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp. Chương 2: Thực trạng tuyển dụng nguồn nhân lực của Công ty NashTech Chương 3: Một số giải pháp nhằm hoàn thiện tuyển dụng nguồn nhân lực của Công ty NashTech. 7 CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TUYỂN DỤNG NGUỒN NHÂN LỰC TRONG DOANH NGHIỆP 1. Một số khái niệm cơ bản 1.
Khái niệm tuyển dụng nguồn nhân lực Có nhiều quan điểm về tuyển dụng nguồn nhân lực: “Tuyển dụng nhân lực chính là một quá trình tìm kiếm và lựa chọn nhân lực để thỏa mãn nhu cầu sử dụng của tổ chức và bổ sung lực lượng lao động cần thiết để thực hiện các mục tiêu của tổ chức (Nguyễn Vân Điềm & Nguyễn Ngọc Quân, 2007) Một quan điểm khác cho rằng Tuyển dụng nhân lực là quá trình thu hút các cá nhân trong và ngoài tổ chức có đủ tiêu chuẩn thích hợp tham gia dự tuyển để lựa chọn ra những ứng viên đầy đủ điều kiện đáp ứng được yêu cầu của tổ chức. Sau đó định hướng, hướng dẫn nhân viên mới hòa nhập với mội trường của tổ chức(Phạm Đức Thành, 2006) Cũng có ý kiến cho rằng: Tuyển dụng nhân lực là một quá trình tìm kiếm, thu hút và lựa chọn những người có đủ các tiêu chuẩn thích hợp cho các công việc và các chức danh cần người trong tổ chức (Vũ Thị Thùy Dương & Hoàng Văn Hải, 2005) Từ những phân tích trên cho thấy: Tuyển dụng nguồn nhân lực là quá trình tìm kiếm, thu hút, lựa chọn và đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để tìm được những người phù hợp bổ sung lực lượng lao động cần thiết nhằm đáp ứng được yêu cầu sử dụng lao động của tổ chức. Quá trình tuyển dụng được coi là hoàn tất khi bao gồm cả hoạt động định hướng nhân viên, hướng dẫn nhân viên mới hòa nhập trong môi trường của tổchức.” Trong tuyển dụng nguồn nhân lực cho doanh nghiệp, ngoài khái niệm tuyển dụng chúng ta còn thường xuyên sử dụng một số khái niệm có liên quan đến tuyển 8 dụng nguồn nhân lực như tuyển mộ và tuyển chọn nhân lực. “Tuyển mộ là quá trình thu hút những người xin việc có trình độ từ lực lượng lao động xã hội và lực lượng lao động bên trong tổ chức.
Mọi tổ chức phải có đầy đủ khả năng để thu hút đủ số lượng và chất lượng lao động để nhằm đạt được các mục tiêu của mình” (Trần Kim Dung, 2005). “Tuyển chọn nhân lực là quá trình đánh giá các ứng viên theo nhiều khía cạnh khác nhau dựa vào các yêu cầu của công việc, để tìm được những người phù hợp với các yêu cầu đặt ra trong số những người đã thu hút được trong quá trình tuyển mộ. Cơ sở của tuyển chọn là các yêu cầu của công việc đã được đề ra theo bản mô tả công việc và bản yêu cầu đối với người thực hiện công việc”(Nguyễn Vân Điềm & Nguyễn Ngọc Quân, 2007). Cả hai quá trình tuyển mộ và tuyển chọn đều có vai trò nhất định trong tuyển dụng nguồn nhân lực.
Tầm quan trọng của tuyển dụng nguồn nhân lực “Quá trình tuyển dụng nguồn nhân lực là khâu quan trọng giúp cho các nhà quản lý nguồn nhân lực đưa ra được các quyết định tuyển dụng một cách đúng đắn nhất. Quyết định tuyển dụng có ý nghĩa rất quan trọng đối với chiến lược kinh doanh và đối với các tổ chức, bởi vì quá trình tuyển dụng tốt sẽ giúp cho các nhà tổ chức có được những con người có kỹ năng phù hợp với sự phát triển của tổ chức trong tương lai. Tuyển dụng tốt sẽ giúp cho tổ chức giảm được các chi phí do phải tuyển dụng lại, đào tạo lại, cũng như tránh được các thiệt hại rủi ro trong quá trình thực hiện các công việc. Qua tuyển dụng nguồn nhân lực mới, một mặt lực lượng lao động được trẻ hoá, và mặt kia, trình độ trung bình của nhân viên được nâng lên.Vì vậy người ta có thể nói rằng: tuyển dụng nguồn nhân lực là một sự đầu tư phi vật chất - đầu tư về con người.
Một chính sách tuyển dụng nguồn nhân lực đúng đắn, được chuẩn bị chu đáo, tiến hành nghiêm túc, có tiêu chuẩn xác đáng theo một quy trình khoa học sẽ bảo đảm cho doanh nghiệp chọn được những người tài giỏi và chắc chắn sẽ góp phần mang lại những thành công cho doanh nghiệp. Tuyển dụng nguồn nhân lực không chỉ là nhiệm vụ của phòng tổ chức, và cũng không chỉ là công việc đơn giản bổ sung người lao động cho doanh nghiệp, 9 mà đó thực sự là quá trình tìm kiếm và lựa chọn cẩn thận. Nó đòi hỏi phải có sự kết hợp giữa các bộ phận trong doanh nghiệp với nhau, phải có sự định hướng rõ ràng, phù hợp của lãnh đạo doanh nghiệp. Nguyên tắc tuyển dụng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp “Một quy trình tuyển dụng hiệu quả không thể thiếu những nguyên tắc cơ bản sauđây: Thứ nhất, tuyển dụng theo nhu cầu thực tiễn.
Nhu cầu này phải được phản ánh trong chiến lược và chính sách nhân viên của doanh nghiệp và trong kế hoạch tuyển dụng của mỗi bộ phận của doanh nghiệp. Thứ hai, tuyển dụngphải dân chủ và công bằng. Mọi người đều có quyền và có điều kiện được bộc lộ phẩm chất tài năng của mình. Đối với bất kỳ một vị trí, cương vị nào đang tuyển dụng, các yêu cầu, tiêu chuẩn, điều kiện cần thiết đều cần được công khai rộng rãi để mọi người đều được bình đẳng trong việc tham gia ứngcử.
Lãnh đạo doanh nghiệp cần kiên quyết khắc phục tư tưởng sống lâu lên lão làng, tránh tình trạng ô dù, cảm tình, bè phái.” Thứ ba, tuyển dụng phải có điều kiện, tiêu chí rõ ràng. Nguyên tắc này nhằm tránh việc tùy tiện trong quá trình tuyển dụng nhân viên kiểu “yêu nên tốt, ghét nên xấu” hoặc chủ quan, cảm tính trong quá trình nhận xét đánh giá con người. (Lê Thanh Hà, 2009) “Cùng với thông tin tuyển dụng rõ ràng, chế độ thưởng phạt nghiêm minh cũng cần phải được công bố hết sức cụ thể trước khi tuyển dụng. Doanh nghiệp cần cho các ứng viên biết rằng khi doanh nghiệp trân trọng trao phần thưởng để động viên những nhân viên có thành tích trong công việc thì cũng không thể chấp nhận những nhân viên liên tiếp không hoàn thành nhiệm vụ hoặc làm việc cầm chừng để giữ vị trí.
Đương nhiên, việc tuyển chọn chính xác hay không tuỳ thuộc vào nhiều yếu tố như nguyên tắc, tiêu chí tuyển chọn, phẩm chất người tuyển dụng. Song, một quy chế tuyển dụng đúng đắn và thích hợp sẽ giúp doanh nghiệp nâng cao hiệu quả của quá trình tuyển dụng. Có như thế mới tập hợp được đội ngũ nhân viên có đức 10 có tài, luôn được sàng lọc, bổ sung và tăng cường để có thể đương đầu với những thách thức ngày càng gay gắt trên thươngtrường. Nội dung tuyển dụng nguồn nhân lực trong doanh nghiệp Lập kế hoạch Thực hiện Kiểm tra, đánh tuyển dụng tuyển dụng giá tuyển dụng Xác định người thực Thu hút ứng viên hiện tuyển dụng Xây dựng tiêu Xác định nhu cầu chuẩn và phương tuyển dụng pháp so sánh ứng viên Đánh giá và lựa Xác định nguồn và chọn ứng viên phương pháp tuyển dụng Hoàn tất quá trình tuyển dụng Xác định thời gian tuyển dụng Xác định chi phí tuyển dụng Sơ đồ 1.
Quy trình tuyển dụng nguồn nhân lực (Nguồn: tác giả tổng hợp) 1. Lập kế hoạch tuyển dụng 1. Xác định ngƣời thực hiện tuyển dụng “Tuyển dụng là một trong những chức năng cơ bản của quản trị nguồn nhân lực. Bộ phận nhânsựchịutráchnhiệmhầuhếtcáchoạtđộngtuyển dụngcủatổchức.Cácnhàquảnlý chức năng thường không muốn trực tiếp tiến hành tuyển dụng nguồn nhân lực.
Quả thật đó là một việc khó và tốn thời gian và họ cho 11 rằng bộ phận nhân sự sẽ làm tốt hơn. Tuy nhiên, các nhà quản lý chức năng thường chỉ cho bộ phận nhân sự biết một số yêucầucơbản,chẳnghạnnhưcácyêucầuvềtrìnhđộ chuyênmôn,số nămkinh nghiệm cần thiết, và một số kỹ năng khác. Những tiêu chuẩn đó thực sự chưađủ để xác định được chính xác người mà nhà quản lý chức năng cần và vì vậy bộ phận nhân sự khó có thể tìm được đúng người. Giống như các hoạt động quản lý nguồn nhân lực khác, tuyển dụng nên là trách nhiệm của tất cả các nhà quản lý chứcnăng.
Xác định nhu cầu tuyển dụng “Xác định nhu cầu tuyển dụng nhằm xác định đúng nhu cầu nguồn nhân lực trước mắt và lâu dài cho doanh nghiệp. Nhà quản trị cần biết rõ ràng cần tuyển bao nhiêu nguồn nhân lực, ở vị trí nào và yêu cầu về trình độ chuyên môn của nhân sự đó ra sao. Căn cứ vào nhu cầu kinh doanh, định hướng phát triển của doanh nghiệp để có thể xác định nhu cầu tuyển dụng một cách chính xác nhất. Bước này được thực hiện bằng quá trình phân tích công việc, phân tích công việc là quá trình thu thập các tư liệu đánh giá một cách có hệ thống các thông tin quan trọng có liên quan tới các công việc cụ thể trong tổ chức nhằm làm rõ bản chất của từng công việc.
Kết quả của việc xác định nhu cầu tuyển dụng được thể hiện bằng tài liệu quan trọng phục vụ cho tuyển dụng của doanh nghiệp, đó là Bản mô tả công việc và Bản yêu cầu chuyên môn đối với người thực hiện công việc. Bản mô tả công việc: là một tài liệu cung cấp thông tin liên quan đến các cụ thể, các nhiệm vụ và trách nhiệm của công việc. Bản mô tả công việc bao gồm các nội dung chính như : tên công việc, mã số, cấp bậc công việc, chức năng, trách nhiệm trong công việc, quyền hạn của người thực hiện công việc, điều kiện làmviệc… Bản mô tả công việc có vai trò rất quan trọng trong quá trình tuyển dụng. Bộ phận phụ trách Nguồn nhân lựcphải sử dụng bản này làm căn cứ để quảng cáo, thông báo tuyển dụng, để xác định các kỹ năng, cần thiết mà người tìm việc cần phải có nếu như họ muốn làm việc tại các vị trí cầntuyển dụng (Hà Văn Hội, 2007).
Bản yêu cầu chuyên môn đối với người thực hiện công việc: là bản trình bày 12 ở các điều kiện tiêu chuẩn tối thiểu có thể chấp nhận được mà một người cần phải có để hoàn thành một công việc nhất định nào đó.