Luận văn tìm hiểu công tác tổ chức của chủ trang trại nguyễn công chức tại xã tiên hội huyện đại từ tỉnh thái nguyên

Luận văn phân tích công tác tổ chức của chủ trang trại Nguyễn Công Chức tại xã Tiên Hội, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, đánh giá hiệu quả và đề xuất giải pháp.

• Tác giả: Đàm Thị Sen
• Người hướng dẫn: ThS. Nguyễn Thị Giang
• Trường học: Đại học Nông Lâm Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Phát triển nông thôn
• Đề tài: Tìm Hiểu Công Tác Tổ Chức Của Chủ Trang Trại Nguyễn Công Chức Tại Xã Tiên Hội, Huyện Đại Từ, Tỉnh Thái Nguyên
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC TỪ VIẾT TẮT
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC HÌNH
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Sự cần thiết của nội dung thực tập
• 1.2. Mục tiêu cụ thể
• 1.3. Về chuyên môn
• 1.4. Về thái độ
• 1.5. Về kĩ năng sống và kĩ năng làm việc
• 1.6. Nội dung và phương pháp thực hiện
• 1.6.1. Nội dung thực tập
• 1.6.2. Phương pháp thực hiện
• 1.7. Thời gian và địa điểm thực tập
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Về cơ sở lí luận
• 2.2. Một số khái niệm liên quan đến trang trại
• 2.2.1. Khái niệm trang trại
• 2.2.2. Khái niệm kinh tế trang trại
• 2.2.3. Khái niệm cơ cấu tổ chức
• 2.3. Đặc trưng của trang trại
• 2.4. Phân loại trang trại
• 2.5. Những tiêu chí để xác định hộ là trang trại
• 3. PHẦN 3: KẾT QUẢ THỰC TẬP
• 3.1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội của cơ sở thực tập
• 3.1.1. Điều kiện tự nhiên của xã Tiên Hội
• 3.1.1.1. Vị trí địa lí
• 3.1.1.2. Đặc điểm địa hình, khí hậu
• 3.1.1.3. Tài nguyên rừng
• 3.1.1.4. Tài nguyên nước
• 3.1.2. Điều kiện về kinh tế - xã hội
• 3.1.2.1. Tình hình nhân khẩu và lao động
• 3.1.2.2. Tiềm năng phát triển kinh tế
• 3.1.2.3. Tiềm năng phát triển về văn hóa - xã hội
• 3.1.2.4. Tiềm năng phát triển du lịch
• 3.1.2.5. Về phát triển quốc phòng, an ninh
• 3.1.3. Điều kiện tự nhiên kinh tế - xã hội xóm Tiên Trường II
• 3.2. Quá trình hình thành và phát triển của trang trại
• 3.2.1. Quá trình hình thành và phát triển của HTX Tiên Trường III
• 3.2.2. Quá trình hình thành và phát triển của trang trại Nguyễn Công Chức
• 3.3. Những thành tựu của trang trại Nguyễn Công Chức đã đạt được
• 3.4. Những thuận lợi và khó khăn của trang trại
• 3.5. Kết quả thực tập
• 3.5.1. Mô tả nội dung thực tập và những công việc cụ thể tại trang trại
• 3.5.1.1. Nội dung thứ nhất. Tìm hiểu công tác tổ chức của chủ trang trại Nguyễn Công Chức
• 3.5.1.2. Nội dung thứ hai. Làm sạch cỏ gốc cam, bưởi
• 3.5.1.3. Nội dung thứ ba. Cắt tỉa cành
• 3.5.1.4. Nội dung thứ tư. Dọn vườn bưởi, cam
• 3.5.1.5. Nội dung thứ năm. Tỉa quả cho táo Đài loan
• 3.5.1.6. Nội dung thứ sáu. Phân tích hiệu quả sản xuất kinh doanh của trang trại năm 2015
• 3.5.2. Thực trạng về nguồn vốn và lao động của trang trại
• 3.5.3. Doanh thu, chi phí sản xuất kinh doanh của trang trại
• 3.5.4. Phân tích hiệu quả sản xuất kinh doanh của trang trại Nguyễn Công Chức
• 3.5.5. Tìm hiểu hệ thống đầu ra của trang trại
• 3.5.6. Phân tích SWOT về những thuận lợi và khó khăn, cơ hội và thách thức của trang trại Nguyễn Công Chức
• 3.5.7. Bài học kinh nghiệm rút ra từ thực tế
• 3.5.8. Đề xuất giải pháp
• 3.5.8.1. Phương hướng phát triển trang trại
• 3.5.8.2. Mục tiêu phát triển trang trại
• 3.5.8.3. Một số giải pháp phát triển trang trại
• 4. PHẦN 4: KẾT LUẬN
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu về trang trại Nguyễn Công Chức

Trang trại Nguyễn Công Chức, tọa lạc tại xã Tiên Hội, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên, là một mô hình tiêu biểu trong phát triển nông nghiệp tại địa phương. Được thành lập từ năm 2007, trang trại đã nhanh chóng khẳng định vị thế của mình trong kinh tế nông nghiệp. Với quy mô sản xuất lớn, trang trại không chỉ cung cấp sản phẩm cho thị trường mà còn tạo ra việc làm cho nhiều lao động địa phương. Nguyễn Công Chức, chủ trang trại, đã áp dụng nhiều phương pháp sản xuất hiện đại, góp phần nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Theo số liệu thống kê, doanh thu hàng năm của trang trại đạt mức cao, cho thấy sự phát triển bền vững và hiệu quả trong hoạt động sản xuất kinh doanh.

1.1. Đặc điểm tự nhiên và kinh tế xã hội

Xã Tiên Hội có điều kiện tự nhiên thuận lợi cho phát triển nông nghiệp với đất đai màu mỡ và khí hậu ôn hòa. Tình hình kinh tế xã hội tại đây cũng đang trên đà phát triển, với nhiều chính sách hỗ trợ từ chính quyền địa phương. Điều này tạo điều kiện thuận lợi cho các trang trại như Nguyễn Công Chức phát triển. Hệ thống giao thông được cải thiện, giúp việc vận chuyển hàng hóa trở nên dễ dàng hơn. Sự kết hợp giữa điều kiện tự nhiên và chính sách phát triển nông thôn đã tạo ra môi trường lý tưởng cho sự phát triển của trang trại.

II. Tổ chức công tác tại trang trại

Công tác tổ chức tại trang trại Nguyễn Công Chức được thực hiện một cách khoa học và hiệu quả. Quản lý trang trại được thực hiện bởi chủ trang trại, người có nhiều kinh nghiệm trong lĩnh vực nông nghiệp. Các công việc được phân chia rõ ràng, từ khâu trồng trọt, chăm sóc đến thu hoạch. Mỗi nhân viên đều có nhiệm vụ cụ thể, giúp tối ưu hóa quy trình sản xuất. Việc áp dụng công nghệ mới trong quản lý và sản xuất đã giúp trang trại nâng cao năng suất lao động. Theo báo cáo, năng suất cây trồng tại trang trại cao hơn so với mức trung bình của khu vực, cho thấy sự hiệu quả trong công tác tổ chức.

2.1. Quy trình sản xuất

Quy trình sản xuất tại trang trại được thiết kế để đảm bảo tính liên tục và hiệu quả. Từ khâu chuẩn bị đất, chọn giống, đến chăm sóc và thu hoạch, mọi công đoạn đều được thực hiện theo tiêu chuẩn cao. Chính sách nông nghiệp của nhà nước cũng hỗ trợ cho việc áp dụng các kỹ thuật mới, giúp trang trại nâng cao chất lượng sản phẩm. Việc sử dụng phân bón hữu cơ và biện pháp sinh học trong sản xuất không chỉ giúp bảo vệ môi trường mà còn nâng cao giá trị sản phẩm. Điều này đã tạo ra một mô hình sản xuất bền vững, phù hợp với xu hướng phát triển nông nghiệp hiện đại.

III. Đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh

Đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh của trang trại Nguyễn Công Chức cho thấy những kết quả tích cực. Doanh thu hàng năm tăng trưởng ổn định, nhờ vào việc mở rộng quy mô sản xuất và cải thiện chất lượng sản phẩm. Phát triển nông thôn thông qua mô hình trang trại đã góp phần nâng cao đời sống người dân địa phương. Các sản phẩm như cam, bưởi không chỉ tiêu thụ trong nước mà còn có tiềm năng xuất khẩu. Điều này không chỉ mang lại lợi nhuận cho trang trại mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho nền kinh tế địa phương.

3.1. Những thuận lợi và khó khăn

Mặc dù có nhiều thuận lợi, trang trại cũng gặp phải một số khó khăn trong quá trình phát triển. Thị trường tiêu thụ sản phẩm chưa ổn định, ảnh hưởng đến doanh thu. Bên cạnh đó, việc cạnh tranh với các sản phẩm nhập khẩu cũng là một thách thức lớn. Tuy nhiên, với sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương và các chính sách khuyến khích phát triển kinh tế nông nghiệp, trang trại vẫn có thể vượt qua những khó khăn này. Việc xây dựng thương hiệu cho sản phẩm cũng là một trong những giải pháp quan trọng để nâng cao giá trị sản phẩm và mở rộng thị trường tiêu thụ.

IV. Đề xuất giải pháp phát triển trang trại

Để phát triển bền vững trang trại Nguyễn Công Chức, cần có những giải pháp cụ thể. Đầu tiên, việc nâng cao chất lượng sản phẩm thông qua áp dụng công nghệ mới là rất cần thiết. Thứ hai, xây dựng thương hiệu cho sản phẩm để tăng giá trị và khả năng cạnh tranh trên thị trường. Thứ ba, cần có sự hỗ trợ từ chính quyền địa phương trong việc kết nối với các thị trường tiêu thụ. Cuối cùng, việc đào tạo nâng cao kỹ năng cho nhân viên cũng là một yếu tố quan trọng để đảm bảo sự phát triển bền vững của trang trại.

4.1. Hướng phát triển trong tương lai

Trang trại Nguyễn Công Chức cần định hướng phát triển theo hướng bền vững, chú trọng đến bảo vệ môi trường và phát triển cộng đồng. Việc áp dụng các biện pháp sản xuất sạch, thân thiện với môi trường sẽ không chỉ giúp nâng cao chất lượng sản phẩm mà còn tạo ra giá trị gia tăng cho sản phẩm. Hơn nữa, việc hợp tác với các tổ chức, doanh nghiệp trong và ngoài nước cũng sẽ mở ra nhiều cơ hội mới cho trang trại trong tương lai.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Khóa luận tốt nghiệp "Tìm hiểu công tác tổ chức của chủ trang trại Nguyễn Công Chức tại xã Tiên Hội - huyện Đại Từ - tỉnh Thái Nguyên" do sinh viên Đàm Thị Sen thực hiện thuộc chuyên ngành Phát triển nông thôn, Khoa Kinh tế và Phát triển nông thôn, Trường Đại học Nông Lâm – Đại học Thái Nguyên (khóa học 2013–2017, hoàn thành tháng 12 năm 2016). Nghiên cứu được định hướng theo hình thức ứng dụng thực địa, xuất phát từ bối cảnh kinh tế trang trại là bước phát triển có tính quy luật của kinh tế nông hộ, đóng vai trò quan trọng trong việc khai thác nguồn lực đất đai, giải quyết việc làm và thúc đẩy sản xuất hàng hóa. Mặc dù Đảng và Nhà nước đã ban hành các chủ trương khuyến khích phát triển kinh tế trang trại (như Nghị quyết Trung ương lần thứ IV khóa VIII, Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP), song trên thực tế tại khu vực trung du và miền núi phía Bắc, loại hình kinh tế này vẫn đối mặt với nhiều rào cản: quy mô chưa tương xứng tiềm năng, việc khai thác đất đồi núi trọc và đất hoang hóa chưa đạt hiệu quả cao, chất lượng sản phẩm chưa đồng đều, nông sản thiếu thương hiệu nhận diện và năng lực quản lý của các chủ nông hộ còn hạn chế.

Tại địa bàn xã Tiên Hội, huyện Đại Từ, Hợp tác xã (HTX) Tiên Trường III phát triển kinh tế trang trại với các loại cây ăn quả chủ lực như bưởi Diễn, cam Đường Canh, chè. Tuy nhiên, việc liên kết chuỗi giá trị và công tác quản lý nội bộ của các nông hộ thành viên vẫn còn nhiều bất cập. Trang trại của hộ ông Nguyễn Công Chức được UBND huyện Đại Từ cấp giấy chứng nhận kinh tế trang trại tổng hợp từ năm 2007 và là thành viên nòng cốt của HTX Tiên Trường III. Việc nghiên cứu thực nghiệm tại cơ sở này nhằm đánh giá bức tranh tổ chức sản xuất và hiệu quả vận hành thực tế.

Mục tiêu cụ thể của đề tài được tác giả xác định và đánh số thành ba nhóm nhiệm vụ:

1. Về chuyên môn:
   • Hệ thống hóa cơ sở lý luận và thông tin thực tiễn về kinh tế trang trại để phục vụ nghiên cứu.
   • Tìm hiểu quá trình hình thành, phát triển, hệ thống tổ chức, các yếu tố đầu vào - đầu ra, quy trình kỹ thuật trồng trọt, chăm sóc, thu hoạch và bảo quản sản phẩm tại cơ sở.
   • Nâng cao kỹ năng thu thập, xử lý và phân tích số liệu thực tế.
   • Đánh giá thực trạng phát triển trang trại trên địa bàn xã Tiên Hội, từ đó đề xuất các giải pháp khắc phục khó khăn nhằm thúc đẩy kinh tế trang trại phát triển.
2. Về thái độ: Rèn luyện tinh thần học hỏi từ thực tế lao động sản xuất, chấp hành kỷ luật nội quy trang trại, chủ động phối hợp với các thành viên cơ sở.
3. Về kỹ năng sống và làm việc: Xây dựng tác phong làm việc thực tế, thích ứng với áp lực công việc sản xuất nông nghiệp và rèn luyện kỹ năng giao tiếp cộng đồng.

Đối tượng nghiên cứu của khóa luận là công tác tổ chức quản lý, các hoạt động sản xuất kinh doanh và hiệu quả kinh tế của trang trại tổng hợp Nguyễn Công Chức. Phạm vi nghiên cứu về không gian đặt tại xóm Tiên Trường 2, xã Tiên Hội, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Phạm vi về thời gian thực tập và thu thập dữ liệu diễn ra từ ngày 25 tháng 8 năm 2016 đến ngày 26 tháng 12 năm 2016, với mốc dữ liệu tài chính - kinh tế được tổng hợp trọng tâm cho năm 2015 và các giai đoạn phát triển từ năm 1999 đến năm 2016.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Về cơ sở lý luận, khóa luận tiếp cận các khái niệm học thuật cơ bản về trang trại, kinh tế trang trại và cơ cấu tổ chức. Trang trại được xác định là cơ sở sản xuất nông nghiệp gắn với hộ gia đình nông dân, hình thành từ kinh tế tiểu nông vươn lên sản xuất hàng hóa trong nền kinh tế thị trường, trong đó tư liệu sản xuất thuộc sở hữu hoặc quyền sử dụng của một chủ thể độc lập với quy mô đất đai và mức đầu tư tập trung vượt trội so với kinh tế nông hộ thông thường. Tác giả phân loại trang trại dựa trên ba tiêu chí:

• Phân loại theo hình thức tổ chức quản lý: Trang trại gia đình độc lập, trang trại liên doanh, trang trại cổ phần và trang trại ủy thác.
• Phân loại theo cơ cấu sản xuất: Trang trại kinh doanh tổng hợp và trang trại chuyên môn hóa.
• Phân loại theo hình thức sở hữu tư liệu sản xuất: Chủ trang trại sở hữu toàn bộ, sở hữu một phần kết hợp thuê mướn, hoặc đi thuê toàn bộ tư liệu sản xuất.

Khung pháp lý được văn bản sử dụng để đối chiếu bao gồm:

• Nghị quyết số 03/2000/NQ-CP ngày 02/02/2000 của Chính phủ về kinh tế trang trại.
• Thông tư liên tịch số 69/2000/TTLT/BNN-TCTK ngày 23/06/2000 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn và Tổng cục Thống kê hướng dẫn tiêu chí xác định kinh tế trang trại.
• Thông tư số 74/2003/TT-BNN ngày 04/07/2003 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn.
• Thông tư số 27/2011/TT-BNNPTNT ngày 13/04/2011 của Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn quy định tiêu chí và thủ tục cấp giấy chứng nhận kinh tế trang trại (tiêu chuẩn đối với cơ sở trồng trọt, sản xuất tổng hợp: diện tích tối thiểu 1 ha đối với vùng ngoài Đồng bằng sông Cửu Long và Đông Nam Bộ; giá trị sản lượng hàng hóa đạt từ 700 triệu đồng/năm trở lên).

Khung chỉ tiêu kinh tế sử dụng trong đánh giá hiệu quả sản xuất kinh doanh bao gồm:

• Giá trị sản xuất: $GO$ (Gross Output) - giá trị bằng tiền của toàn bộ sản phẩm làm ra.
• Chi phí trung gian: $IC$ (Intermediate Consumption) - toàn bộ chi phí vật chất và dịch vụ sử dụng trong quá trình sản xuất.
• Giá trị gia tăng: $VA$ (Value Added), xác định theo công thức: $VA = GO - IC$.
• Các chỉ số hiệu quả phái sinh: Tỷ suất $GO/\text{Diện tích}$, $VA/\text{Diện tích}$, $GO/\text{Vốn đầu tư}$, $VA/\text{Vốn đầu tư}$, $GO/IC$, $VA/IC$, và năng suất lao động gia đình ($GO/\text{Lao động}$, $VA/\text{Lao động}$).

Phương pháp nghiên cứu thực tế gồm có:

• Phương pháp thu thập số liệu thứ cấp: Tiếp cận tài liệu, báo cáo thống kê chính thức từ UBND xã Tiên Hội, các cơ quan ban ngành huyện Đại Từ, Sở Nông nghiệp và PTNT Thái Nguyên, sách báo và các văn bản quy phạm pháp luật.
• Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: Khảo sát thực địa, phỏng vấn trực tiếp chủ trang trại Nguyễn Công Chức về lịch sử canh tác, cơ cấu cây trồng, chi phí vật tư, nhân công và doanh thu bán hàng.
• Phương pháp thống kê và so sánh kinh tế: Phân tổ số liệu, so sánh biến động chi phí, doanh thu qua các năm để rút ra quy luật vận động.
• Phương pháp quan sát thực tế và thảo luận: Tham gia trực tiếp quy trình lao động nông nghiệp để ghi nhận thông tin kỹ thuật canh tác.
• Phương pháp phân tích SWOT: Đánh giá điểm mạnh, điểm yếu, cơ hội và thách thức của trang trại.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả trình bày tính cấp thiết của việc tìm hiểu công tác tổ chức trang trại tại vùng nông thôn miền núi; công bố đề cương nghiên cứu gồm 3 nhóm mục tiêu (chuyên môn, thái độ, kỹ năng sống và làm việc); xác định các nhóm nội dung thực tập (khảo sát điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội, quy trình thành lập trang trại, tham gia các khâu lao động thực địa, đánh giá hiệu quả tài chính và phân tích SWOT); giới thiệu hệ thống phương pháp nghiên cứu và xác định thời gian thực hiện đề tài kéo dài 4 tháng (từ tháng 8 đến tháng 12 năm 2016).

Phần 2: Tổng quan tài liệu

Phần này hệ thống hóa các vấn đề lý luận và thực tiễn về trang trại:

• Cơ sở lý luận: Làm rõ khái niệm trang trại, phân biệt giữa "trang trại" (chủ thể, không gian vật chất) và "kinh tế trang trại" (quan hệ kinh tế nảy sinh); phân tích ba khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường sinh thái; chi tiết hóa các đặc trưng sở hữu tư nhân, sản xuất hàng hóa quy mô lớn và gắn liền cơ chế thị trường; trình bày các tiêu chí nhận diện trang trại theo Thông tư 27/2011/TT-BNNPTNT.
• Cơ sở thực tiễn quốc tế: Nêu khái quát lịch sử hình thành trang trại tại châu Á (Nhật Bản, Hàn Quốc, Đài Loan với quy luật giảm số lượng trang trại, tăng diện tích bình quân), châu Âu (nước Anh từ thế kỷ XVIII, Pháp, Hà Lan chuyển dần sang mô hình vừa và nhỏ) và châu Mỹ (Hoa Kỳ với xu hướng tích tụ diện tích từ 56 ha/trang trại năm 1950 lên 198,7 ha năm 1992).
• Thực tiễn tại Việt Nam: Cả nước có 8.745 trang trại trồng trọt (36,8%), 9.206 trang trại chăn nuôi (38,7%), 4.690 trang trại thủy sản (19,7%) và 1.133 trang trại tổng hợp (4,7%), giải quyết việc làm cho gần 120 nghìn lao động (thống kê tháng 7/2015). Tại miền núi trung du phía Bắc, diện tích đất canh tác bình quân đạt 8,96 ha/trang trại; lao động bình quân 3,32 người/trang trại (trong đó lao động thuê 0,82 người); vốn đầu tư bình quân khoảng 192 triệu đồng. Tác giả cũng phân tích kinh nghiệm phát triển trang trại tại Vĩnh Phúc (1.354 trang trại năm 2011), Hải Dương (659 trang trại) và tỉnh Thái Nguyên (phân hóa thành 3 vùng: vùng cao thiên về lâm nghiệp chiếm 33,7%; vùng thấp phát triển chăn nuôi chiếm 71,2%, giá trị sản xuất bình quân 285 triệu đồng/trang trại; vùng giữa tập trung chăn nuôi chiếm 76,5%, giá trị sản xuất bình quân 225 triệu đồng/trang trại).

Phần 3: Kết quả thực tập

Chương này phản ánh toàn bộ kết quả khảo sát thực tế và phân tích kinh tế tại địa bàn:

1. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội địa phương:
   • Xã Tiên Hội có diện tích tự nhiên 1.095,40 ha (12,64 km²), dân số 5.710 người (1.611 hộ), mật độ 452 người/km², gồm 15 xóm. Hiện trạng sử dụng đất năm 2015: Đất nông nghiệp chiếm 889,86 ha (81,24%), trong đó đất cây lâu năm 445,68 ha (chè 269,31 ha), đất lúa nước 230,25 ha, đất lâm nghiệp 119,15 ha, đất nuôi trồng thủy sản 47,55 ha; đất phi nông nghiệp 185,41 ha (16,93%); đất chưa sử dụng 21,18 ha (1,83%). Địa hình dốc Tây Bắc - Đông Nam, có sông Công chảy qua dài 3,1 km và 3 con suối dài 8,6 km.
   • Xóm Tiên Trường II có diện tích 23,85 ha (238.500 m²), gồm 91 hộ với 244 nhân khẩu; chuyên canh 14 ha chè, 3 ha cây ăn quả và 7 ha ao nuôi cá; hạ tầng giao thông nội xóm còn nhiều đường đất, gây cản trở vận chuyển nông sản mùa mưa.
2. Quá trình phát triển HTX Tiên Trường III và trang trại:
   • HTX Tiên Trường III thành lập ngày 14/4/2011 gồm 10 hộ thành viên, 37 lao động, tổng diện tích 10,2 ha cây ăn quả (bưởi Diễn, cam Canh) và chè; vốn điều lệ đăng ký 450 triệu đồng, vốn góp xã viên 50 triệu đồng; các hộ tự hạch toán kinh doanh.
   • Trang trại Nguyễn Công Chức hình thành từ năm 1999 (khi ông Chức từ Hà Tây lên Tiên Hội khai hoang). Năm 2007, trang trại được UBND huyện Đại Từ cấp chứng nhận kinh tế trang trại tổng hợp (thu nhập đạt 394 triệu đồng). Giai đoạn 2008–2010 chuyển đổi bỏ vải thiều, trồng táo Đài Loan và đào hồ câu cá 4 ha. Năm 2011 tham gia HTX, trồng thêm 200 cây cam Đường Canh, nuôi ong. Năm 2012 đạt chứng nhận VietGAP do Trung tâm kiểm định chất lượng giống và vật tư hàng hóa nông nghiệp cấp. Giai đoạn 2013–2014 thu nhập ổn định khoảng 790 triệu đồng/năm nhờ bán quả và xuất bán cành giống. Năm 2015 cơ cấu cây trồng gồm bưởi Diễn (100 cây), cam Đường Canh (300 cây), cam Vinh (20 cây mới trồng), nhãn (15 cây), táo Đài Loan (35 cây) và đàn ong.
3. Mô tả công việc thực tập: Tác giả trực tiếp tham gia 6 nội dung lao động: (1) Khảo sát công tác tổ chức, quản lý nhân sự, sổ sách; (2) Làm sạch cỏ gốc cam, bưởi bằng tay bán kính 40–50 cm quanh tán kết hợp máy phát cỏ; (3) Cắt tỉa cành tăm, cành sâu bệnh, cành khuất sáng sát thân cây; (4) Vệ sinh dọn vườn, đốt cành lá hỏng lấy tro bón ruộng và xử lý vỏ thuốc bảo vệ thực vật; (5) Tỉa quả táo Đài Loan (khống chế 8–10 quả/cành); (6) Kỹ thuật thu hái chè (tiêu chuẩn 1 tôm 2 lá).
4. Thực trạng tổ chức, vốn và lao động: Cơ cấu tổ chức theo mô hình gia đình giản đơn: Chủ trang trại vừa là người điều hành, quyết định kế hoạch sản xuất, quản lý sổ sách, vừa là lao động thường xuyên duy nhất. Nguồn vốn đầu tư ban đầu hoàn toàn tự có, không vay ngân hàng. Trang trại chỉ sử dụng lao động thuê thời vụ từ cuối tháng 11 đến tháng 2 năm sau (2 lao động thu hái và dọn vườn, lương 3 triệu đồng/người/tháng).
5. Phân tích kết quả và hiệu quả kinh tế năm 2015: Hạch toán chi tiết doanh thu, chi phí đầu tư thiết bị và chi phí trung gian.

Chỉ tiêu tài chính năm 2015	Giá trị (VNĐ)
Tổng giá trị sản xuất ($GO$)	832.000.000
- Doanh thu cam Đường Canh (8.000 kg)	445.000.000
- Doanh thu bưởi Diễn (5.000 quả)	175.000.000
- Doanh thu mật ong (450 lít)	90.000.000
- Doanh thu táo Đài Loan (2.000 kg)	56.000.000
- Doanh thu bán giống (500 cành giâm, 1.000 cành chiết)	52.000.000
- Doanh thu từ nhãn	13.000.000
Tổng chi phí trung gian ($IC$)	69.000.000
- Chi phí phân bón (phân chuồng 18,8 tấn, NPK, Kali)	Chiếm tỷ trọng đáng kể
- Thuốc bảo vệ thực vật sinh học (34 chai)	17.000.000 (500.000 đ/chai)
- Thuê lao động thời vụ (2 người x 3 tháng)	18.000.000
Giá trị gia tăng ($VA = GO - IC$)	762.000.000

Bên cạnh đó, chi phí máy móc công cụ gồm hệ thống tưới nước tự động (Đại học Thủy Lợi hỗ trợ xây lắp, tổng giá trị đầu tư 75 triệu đồng), máy cắt cỏ, bình phun điện, thang gấp, xe rùa với mức khấu hao năm tính vào chi phí sản xuất.

Phần 4: Kết luận

Khẳng định trang trại Nguyễn Công Chức là mô hình nông hộ chuyển đổi thành công sang trang trại tổng hợp, khai thác tốt đất vườn đồi, tạo thu nhập cao và ổn định từ cây ăn quả đặc sản, đồng thời đóng góp tích cực vào chuỗi sản xuất chung của HTX Tiên Trường III.

Kết quả và đóng góp

Về kết quả thực tiễn, nghiên cứu phản ánh chi tiết các chỉ số hoạt động của trang trại Nguyễn Công Chức trong năm 2015:

• Tổng giá trị sản xuất ($GO$) đạt 832.000.000 đồng, chi phí trung gian ($IC$) là 69.000.000 đồng, tạo ra giá trị gia tăng ($VA$) đạt 762.000.000 đồng trên diện tích canh tác khoảng 2 ha.
• Sản lượng nông sản hàng hóa cung cấp cho thị trường gồm 8.000 kg cam Đường Canh, 5.000 quả bưởi Diễn, 2.000 kg táo Đài Loan, 450 lít mật ong, cùng 1.500 cành giống (1.000 cành chiết, 500 cành giâm).
• Trang trại đã chủ động ứng dụng kỹ thuật bọc quả, sử dụng chế phẩm sinh học bảo vệ thực vật, đạt chứng nhận VietGAP từ năm 2012 và đầu tư hệ thống tưới nước tự động đường ống từ hồ nước cách vườn 20 m.

Hệ thống giải pháp do tác giả đề xuất nhằm phát triển trang trại gồm:

• Hoàn thiện cơ sở hạ tầng: Kiến nghị chính quyền địa phương và nhân dân phối hợp bê tông hóa hệ thống đường giao thông nội xóm Tiên Trường II để giảm chi phí vận chuyển nông sản và phân bón.
• Đa dạng hóa nguồn vốn: Tạo điều kiện cho chủ trang trại tiếp cận nguồn vốn tín dụng ưu đãi từ các ngân hàng thương mại thông qua cơ chế thế chấp tài sản đất đai để mở rộng quy mô.
• Nâng cao năng lực quản lý và lao động: Mở các lớp tập huấn kỹ thuật canh tác chuyên sâu đối với cây có yêu cầu kỹ thuật cao như cam Đường Canh; xây dựng đội ngũ lao động thời vụ có tay nghề tại địa phương.
• Phát triển thị trường và xây dựng thương hiệu: Gắn kết sản phẩm bưởi Diễn và cam Đường Canh của trang trại với nhãn hiệu tập thể "Bưởi Tiên Hội" do xã xây dựng; giảm dần sự phụ thuộc vào thương lái trung gian (vốn chiếm trên 70% kênh tiêu thụ) thông qua việc chủ động tham gia các hội chợ nông sản tỉnh Thái Nguyên.

Đóng góp của khóa luận thể hiện ở việc cung cấp nguồn tư liệu điều tra thực địa xác thực về mô hình trang trại quy mô nông hộ vùng trung du miền núi, làm rõ cơ chế hạch toán "tự chủ kinh doanh, tự chịu lỗ lãi" của hộ nông dân bên trong mô hình hợp tác xã kiểu mới.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

Hạn chế của nghiên cứu:

• Phạm vi khảo sát giới hạn trên một trường hợp điển hình duy nhất (trang trại ông Nguyễn Công Chức), chưa tiến hành so sánh đối chứng toàn diện với 9 trang trại thành viên còn lại trong HTX Tiên Trường III.
• Chuỗi số liệu kế toán chi tiết chỉ tập trung vào năm 2015; số liệu năm 2016 tại thời điểm thực tập mới dừng lại ở mức độ ước tính (dự kiến doanh thu đạt khoảng 600 triệu đồng do thời tiết bất lợi và sản lượng cam, bưởi suy giảm).
• Phương pháp hạch toán kinh tế chưa tách bạch đầy đủ chi phí cơ hội của công lao động gia đình do chủ trang trại đảm nhiệm thường xuyên.

Hướng nghiên cứu tiếp:

• Mở rộng phạm vi khảo sát liên trang trại trên toàn địa bàn huyện Đại Từ để có cái nhìn tổng thể về hiệu quả kinh tế cây ăn quả vùng trung du.
• Phân tích chuyên sâu chuỗi giá trị và hiệu quả kinh tế của các kênh phân phối nông sản đạt tiêu chuẩn VietGAP.

Giá trị tham khảo

Tài liệu này hữu ích cho:

• Sinh viên chuyên ngành Phát triển nông thôn, Kinh tế nông nghiệp, Khuyến nông: Tham khảo phương pháp tiếp cận điều tra nông hộ, khung lý thuyết phân loại trang trại và cấu trúc bảng biểu phân tích tài chính nông nghiệp ($GO$, $IC$, $VA$).
• Các chủ trang trại và hộ nông dân trồng cây ăn quả: Học hỏi kinh nghiệm chuyển đổi cơ cấu cây trồng từ đất kém hiệu quả sang thâm canh bưởi Diễn, cam Canh, kết hợp chiết/giâm cành giống và nuôi ong lấy mật.
• Cán bộ quản lý hợp tác xã và chính quyền cấp xã: Sử dụng làm tư liệu thực tế trong công tác quy hoạch phát triển kinh tế tập thể và quản lý nông hộ thành viên.
• Phần đáng tham khảo nhất: Hệ thống bảng số liệu hạch toán doanh thu - chi phí trung gian (Chương 3) và các quy trình kỹ thuật chăm sóc thực tế (cắt tỉa cành, bao quả, tỉa táo Đài Loan).

Câu hỏi thường gặp

1. Trang trại Nguyễn Công Chức được cấp giấy chứng nhận kinh tế trang trại vào thời gian nào và dựa trên căn cứ pháp lý nào?
Trang trại được UBND huyện Đại Từ cấp giấy chứng nhận kinh tế trang trại tổng hợp vào năm 2007, căn cứ theo tiêu chí quy định tại Thông tư liên tịch số 69/2000/TTLT/BNN-TCTK ngày 23/6/2000 của Bộ Nông nghiệp và PTNT - Tổng cục Thống kê và Thông tư số 74/2003/TT-BNN ngày 04/7/2003 của Bộ Nông nghiệp và PTNT.

2. Cơ cấu tổ chức và việc sử dụng lao động tại trang trại diễn ra như thế nào?
Trang trại vận hành theo mô hình gia đình độc lập. Chủ trang trại là người điều hành, quản trị kỹ thuật, quản lý tài chính và là lao động chính thường xuyên duy nhất. Trang trại không thuê lao động thường xuyên; chỉ thuê 2 lao động thời vụ địa phương trong khoảng thời gian từ cuối tháng 11 đến tháng 2 năm sau để phục vụ thu hoạch và dọn vườn, với mức tiền công 3.000.000 đồng/người/tháng.

3. Kết quả tài chính về giá trị sản xuất, chi phí và giá trị gia tăng của trang trại trong năm 2015 đạt mức bao nhiêu?
Năm 2015, trang trại đạt tổng giá trị sản xuất ($GO$) là 832.000.000 đồng, tổng chi phí trung gian ($IC$) là 69.000.000 đồng, mang lại giá trị gia tăng ($VA$) là 762.000.000 đồng. Hai nguồn thu chủ lực nhất là cam Đường Canh (445.000.000 đồng) và bưởi Diễn (175.000.000 đồng).

4. Mối quan hệ giữa trang trại Nguyễn Công Chức và HTX Tiên Trường III được tổ chức ra sao?
Trang trại gia nhập HTX Tiên Trường III từ khi HTX thành lập ngày 14/4/2011 (với 10 hộ thành viên, diện tích 10,2 ha). Dù là thành viên của HTX, trang trại vẫn giữ quyền tự chủ sản xuất hoàn toàn, tự đầu tư vốn và tự hạch toán lỗ lãi riêng biệt, đồng thời phối hợp với HTX tham gia các lớp tập huấn kỹ thuật và hội chợ xúc tiến thương mại nông sản của tỉnh.

5. Sản phẩm của trang trại đạt chứng nhận tiêu chuẩn chất lượng nào và vào thời gian nào?
Năm 2012, các sản phẩm cây ăn quả của trang trại Nguyễn Công Chức đã được Trung tâm kiểm định chất lượng giống và vật tư hàng hóa nông nghiệp cấp chứng nhận đạt tiêu chuẩn chất lượng VietGAP.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Đàm Thị Sen đã phản ánh hệ thống và chi tiết bức tranh tổ chức sản xuất tại trang trại tổng hợp Nguyễn Công Chức tại xã Tiên Hội, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên. Nghiên cứu chứng minh tính hiệu quả của mô hình kinh tế nông hộ chuyển đổi sang chuyên canh cây ăn quả giá trị cao (bưởi Diễn, cam Canh) kết hợp đa dạng hóa nguồn thu từ giống cây và mật ong, đạt giá trị gia tăng 762 triệu đồng trong năm 2015. Đồng thời, văn bản cung cấp căn cứ thực tiễn về những điểm nghẽn hạ tầng, vốn vay và lao động thời vụ mà các trang trại gia đình miền núi cần tháo gỡ để phát triển bền vững.

Trích đoạn nội dung tài liệu

MỞ ĐẦU 1. Sự cần thiết của nội dung thực tập Trang trại là bước phát triển cao có tính quy luật của kinh tế nông hộ, là mô hình sản xuất đã có từ lâu, mang tính phổ biến và giữ vai trò quan trọng trong quá trình phát triển nông nghiệp, ở hầu hết các quốc gia trên thế giới. Thực tiễn đã khẳng định khả năng phát triển và hiệu quả nhiều mặt của trang trại. Nó góp phần khai thác hiệu quả các nguồn lực, tạo ra khối lượng hàng hóa nông sản ngày càng nhiều, tạo ra khả năng to lớn trong việc áp dụng các tiến bộ khoa học kỹ thuật, tăng năng suất lao động.Trên cơ sở đó góp phần giải quyết các vấn đề phát triển kinh tế xã hội và môi trường bền vững.

Ở Việt Nam trong những năm gần đây nhất là từ nghị quyết X của bộ chính trị năm 1998 trang trại đã có bước phát triển khá và từng bước khẳng định là một hình thức tổ chức sản xuất kinh doanh nông nghiệp có nhiều ưu thế và phù hợp với xu thế phát triển tất yếu của một nền sản xuất nông nghiệp theo hướng công nghiệp hóa - hiện đại hóa. Trên cơ sở tổng kết thực tiễn trang trại đã được nghị quyết hội nghị lần IV, ban chấp hành trung ương Đảng khóa VIII khuyến khích phát triển. Tuy nhiên trang trại hiện nay chưa phát triển rộng và chưa tương xứng với tiềm năng thế mạnh của nước ta, chưa tạo ra được bước đột phá trong việc đầu tư khai thác và sử dụng hiệu quả diện tích đất trồng, đồi núi trọc đất hoang hóa ở các khu vực trung du và miền núi phía Bắc, chưa đóng góp thỏa đáng vào việc mở rộng quy mô sản xuất hàng hóa, nâng cao hiệu quả sản xuất, hiệu quả và sức cạnh tranh các mặt hàng nông sản mang tính hàng hóa trong điều kiện kinh tế thị trường mở cửa và hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay. Trang trại vẫn là một loại hình kinh tế còn mới mẻ ở nước ta, vì vậy cần phải đẩy mạnh nghiên cứu và phát triển tiềm năng của trang trại.

Mô hình trang trại phát triển bước đầu có hiệu quả góp phần chuyển dịch cơ cấu nông nghiệp nông thôn. Theo xu hướng tăng nhanh tỉ trọng sản xuất hàng hóa, tạo ra nhiều vùng sản xuất tập chung, tạo điều kiện để phát triển công nghiệp chế biến nông sản. c 9 HTX Tiên Trường 3 là một HTX phát triển mạnh về kinh tế trang trại hộ phát triển chủ yếu về cây ăn quả như cam, bưởi, vải, và chè…mang lại nguồn thu nhập lớn cho hộ gia đình, là cơ sở để phát triển các loại hình kinh tế và dịch vụ khác tại địa phương. Hình thức kinh tế hộ trang trại này đã góp phần giải quyết được một phần việc làm cho lao động tại địa phương.

Tuy nhiên các sản phẩm quả ở đây chưa có thương hiệu và được mọi người biết đến nhiều, các trang trại hộ gia đình còn sản xuất không đồng đều về cả số lượng và chất lượng, công tác quản lí ại tổng hợp trang trại hộ còn nhiều hạn chế.Do đó việc phát triển nền kinh tế trang trại là vô cùng hợp lý để đáp ứng yêu cầu của sản xuất và đời sống của người dân, củng cố và làm tăng mức sống cho người dân là việc làm hết sức cần thiết. Trang trại Nguyễn Công Chức được chứng nhận là trang trại tổng hợp từ năm 2007 là một thành viên của HTX Tiên Trường III, đã có nhiều đóng góp cho HTX ngày một đi lên, góp phần đấy mạnh kinh tế vùng phát triển. Xuất phát từ những lí do trên em đã lựa chọn đề tài: “Tìm hiểu công tác tổ chức của chủ trang trại Nguyễn Công Chức tại xã Tiên Hội, huyện Đại Từ, tỉnh Thái Nguyên” làm vấn đề nghiên cứu. Mục tiêu cụ thể 1.

Về chuyên môn - Biết cách hệ thống hóa kiến thức và những thông tin cần thiết cho khóa luận để từ đó có thể tập chung vào những vấn đề quan trọng của đề tài giúp tiết kiệm thời gian và công sức. Tìm hiểu được được quá trình hình thành và phát triển của trang trại, đầu vào đầu ra của sản phẩm, kỹ thuật trồng, chăm sóc, thu hoạch và bảo quản sản phẩm, tìm hiểu được công tác hệ thống tổ chức của trang trại. - Cần phải có kỹ năng thu thập và diễn đạt thông tin, đánh giá và xử lí thông tin để sử dụng có hiệu quả cho mục tiêu của đề tài. - Sinh viên có cái nhìn tổng thể hơn về thực trạng phát triển của trang trại trên địa bàn xã Tiên Hội huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên từ đó đưa ra một số giải pháp nhằm khắc phục những khó khăn còn tồn tại thúc đẩy loại hình trang trại phát triển.

Về thái độ - Có thái độ nhiệt tình trong công việc, nghiêm túc học hỏi, không được dạy mà phải có thái độ học hỏi từ trang trại. - Thực hiện nghiêm túc các nội quy và quy định của trang trại trong thời gian thực tập. - Chủ động trong các công việc sẵn sàng giúp đỡ mọi người hoàn thành công việc trong trang trại, bên cạnh đó cũng tự khẳng định được năng lực của bản thân. Về kĩ năng sống và kĩ năng làm việc - Thái độ nghiêm túc khiêm tốn trong quá trình thực tập.

- Đề cao tinh thần vừa học vừa làm, không gây mất tình cảm giữa bản thân và người dân địa phương,. - Tạo cho sinh viên tác phong nhanh nhẹn, chịu được áp lực cao trong mọi công việc, có thể tự lập sau khi ra trường. - Biết lắng nghe và học hỏi từ những lời phê bình của người khác. Nội dung và phương pháp thực hiện 1.

Nội dung thực tập - Tìm hiểu về điều kiện tự nhiên - kinh tế xã hội của xã Tiên Hội, Xóm Tiên Trường II. - Tìm hiểu quá trình hình thành và phát triển của trang trại. - Tham gia lao động trong trang trại: Làm cỏ gốc cam, gốc bưởi, tỉa cành cam, cành bưởi tại trang trại, tỉa táo đài loan, hái chè. - Đánh giá hiệu quả kinh doanh của trang trại.

- Thuận lợi và khó khăn, cơ hội và thách thức trong phát triển trang trại trên địa bàn xã Tiên hội huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên. - Đề xuất các giải pháp phát triển trang trại. Phương pháp thực hiện Các phương pháp sử dụng: - Phương pháp thu thập tài liệu, số liệu thứ cấp: Các thông tin, tài liệu có liên quan đến các vấn đề trang trại của Việt Nam và Thái Nguyên được thu thập qua báo chí, mạng internet. c 11 - Thu thập số liệu thứ cấp là: Thu thập những số liệu, thông tin liên quan trực tiếp và gián tiếp đến vấn đề nghiên cứu của đề tài đã được công bố chính thức của cơ quan nhà nước có thẩm quyền, như lấy số liệu từ các ban ngành của huyện, xã, các báo cáo tổng kết liên quan đến trang trại, thu thập số liệu qua sách báo, tạp chí, nghị định, quyết định,.

- Phương pháp thu thập số liệu sơ cấp: Số liệu sơ cấp được thu thập trực tiếp từ trang trại Nguyễn Công Chức trên địa bàn nghiên cứu thông qua phỏng vấn chủ trang trại tổng hợp. - Phương pháp phân tích SWOT: Là công cụ giúp xác định được những thuận lợi và khó khăn cơ hội và thách thức mà nó gây tác động đến quá trình phát triển của trang trại. - Phương pháp so sánh: So sánh về đặc điểm và cơ cấu kinh tế để xác định xu hướng biến động của các chỉ tiêu phân tích, phản ánh chân thực chính xác và khách quan về nội dung nghiên cứu. - Phương pháp thảo luận: Là nhằm làm sáng tỏ kiến thức tìm hiểu chân lí, tìm cách vận dụng chân lí vào thực tiễn.

- Phương pháp thống kê: Được coi là chủ đạo để nghiên cứu các mối quan hệ giữa các yếu tố đầu vào, đầu ra, qua đó đánh giá so sánh và rút ra những kết luận, nhằm đưa ra các giải pháp có tính khoa học cũng như thực tế trong việc phát triển trang trại. - Phương pháp quan sát thực tế. Là phương pháp thu thập thông tin một cách chủ quan thông qua quan sát, đánh giá trực tiếp về điều kiện kinh tế xã hội, đời sống sinh hoạt và lao động sản xuất của trang trại. - Phương pháp sử lí số liệu.

Là phương pháp xử lí thông tin thông qua các công cụ để làm cơ sở lý luận khoa học hay chứng cứ chứng minh giả thuyết để tìm ra vấn đề nghiên cứu. Thời gian và địa điểm thực tập - Thời gian: Từ ngày 25 tháng 8 năm 2016 đến ngày 26 tháng 12 năm 2016 - Địa điểm: Trang trại ông Nguyễn Công Chức xóm Tiên Trường 2 tại xã Tiên Hội huyện Đại Từ tỉnh Thái Nguyên. c 12 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Về cơ sở lí luận 2.

Một số khái niệm liên quan đến trang trại 2. Khái niệm trang trại - Khái niệm trang trại. Trang trại là cơ sở sản xuất nông nghiệp gắn với hộ gia đình nông dân. Hình thành và phát triển chủ yếu trong điều kiện kinh tế thị trường, khi phương thức sản xuất tư bản thay thế phương thức sản xuất phong kiến.

Một số tác giả khi nghiên cứu quá trình hình thành và phát triển kinh tế trang trại cho rằng, các trang trại được hình thành từ cơ sở của các hộ tiểu nông, sau khi từ bỏ sản xuất tự cung tự cấp khép kín, vươn lên sản xuất hàng hóa đáp ứng nhu cầu thị trường trong điều kiện cạnh tranh.[8] - Trang trại: Là một hình tức tổ chức sản xuất cơ sở trong nông nghiệp (bao gồm cả nông ,lâm, ngư nghiệp) mà tư liệu sản xuất thuộc quyền sở hữu hay quyền sử dụng của một chủ độc lập. Sản xuất được tiến hành với quy mô ruộng đất và các yếu tố sản xuất tập chung đủ lớn cùng phương thức tổ chức quản lí sản xuất tiến bộ và trình độ kỹ thuật cao, hoạt động tự chủ để sản xuất ra các loại sản phẩm hàng hóa phù hợp với yêu cầu đặt ra của cơ chế thị trường. Khái niệm kinh tế trang trại - Kinh tế trang trại: Là một loại hình kinh tế sản xuất hàng hóa phát triển trên cơ sở kinh tế hộ nhưng ở quy mô lớn hơn được đầu tư lớn hơn cả về vốn và kĩ thuật, có thể thuê mướn nhân công để sản xuất ra một hoặc vài loại sản phẩm hàng hóa từ nông nghiệp với khối lượng lớn cho thị trường.