Khóa luận quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái tại trại Bùi Huy Hạnh

Quy trình chăm sóc và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trang trại Bùi Huy Hạnh, Hải Dương, đảm bảo sức khỏe và năng suất cao.

• Tác giả: Ngô Duy Cương
• Người hướng dẫn: TS. Lê Minh
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Thú y
• Đề tài: Quy Trình Chăm Sóc Và Phòng Trị Bệnh Cho Lợn NáI Sinh Sản Tại Trang Trại Bùi Huy Hạnh, Hải Dương
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hải Dương

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC BẢNG
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỤC LỤC
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề
• 1.1.1. Mục đích của chuyên đề
• 1.1.2. Yêu cầu của chuyên đề
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Điều kiện của trang trại
• 2.1.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.1.2. Đặc điểm khí hậu
• 2.1.1.3. Cơ cấu tổ chức của trang trại
• 2.1.1.4. Cơ sở vật chất của trang trại
• 2.1.1.5. Hệ thống chuồng nuôi
• 2.1.2. Thuận lợi, khó khăn
• 2.1.2.1. Thuận lợi
• 2.1.2.2. Khó khăn
• 2.2. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề
• 2.2.1. Những hiểu biết về phòng, trị bệnh cho vật nuôi
• 2.2.1.1. Phòng bệnh
• 2.2.1.2. Điều trị bệnh
• 2.2.2. Những hiểu biết về những bệnh gặp tại cơ sở
• 2.2.2.1. Bệnh viêm tử cung
• 3. PHẦN 3: ĐỐI TƯỢNG, NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Địa điểm và thời gian tiến hành
• 3.2. Nội dung thực hiện
• 3.3. Các chỉ tiêu và phương pháp thực hiện
• 3.3.1. Các chỉ tiêu thực hiện
• 3.3.2. Phương pháp thực hiện
• 3.3.3. Phương pháp tính toán các dữ liệu
• 3.3.4. Phương pháp xử lý số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Tình hình chăn nuôi lợn tại trại lợn Bùi Huy Hạnh xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương qua 3 năm (từ 2015 - 2017)
• 4.2. Tình hình sinh sản của lợn nái nuôi tại trại lợn Bùi Huy Hạnh, xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương
• 4.3. Một số chỉ tiêu về số lượng lợn con của lợn nái
• 4.4. Kết quả thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Bùi Huy Hạnh, xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương
• 4.4.1. Thực hiện biện pháp vệ sinh phòng bệnh
• 4.4.2. Kết quả tiêm vắc xin phòng bệnh cho lợn nái
• 4.5. Kết quả chẩn đoán và điều trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Bùi Huy Hạnh, xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương
• 4.6. Kết quả thực hiện một số công tác khác
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại trang trại Bùi Huy Hạnh, Hải Dương được thực hiện theo các giai đoạn cụ thể, từ mang thai đến sau đẻ. Giai đoạn mang thai, lợn nái được cung cấp dinh dưỡng lợn nái phù hợp, đảm bảo khẩu phần ăn giàu protein và vitamin. Giai đoạn sau đẻ, lợn nái được chăm sóc đặc biệt để phục hồi sức khỏe và đảm bảo nguồn sữa cho lợn con. Kỹ thuật chăn nuôi lợn hiện đại được áp dụng, bao gồm hệ thống chuồng trại thoáng mát, sạch sẽ, và hệ thống tự động cung cấp nước uống. Vệ sinh chuồng trại được thực hiện thường xuyên để ngăn ngừa bệnh tật.

1.1. Dinh dưỡng lợn nái

Dinh dưỡng lợn nái là yếu tố quan trọng trong quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản. Lợn nái mang thai được cung cấp khẩu phần ăn giàu protein, vitamin, và khoáng chất để đảm bảo sự phát triển của thai nhi. Sau đẻ, lợn nái được bổ sung thức ăn giàu năng lượng để phục hồi sức khỏe và tăng tiết sữa. Kinh nghiệm chăn nuôi lợn cho thấy, việc cân bằng dinh dưỡng giúp lợn nái sinh sản hiệu quả và đàn con khỏe mạnh.

1.2. Vệ sinh chuồng trại

Vệ sinh chuồng trại là yếu tố không thể thiếu trong quy trình chăm sóc lợn nái. Chuồng trại được vệ sinh hàng ngày, sử dụng các loại hóa chất sát trùng để ngăn ngừa vi khuẩn gây bệnh. Hệ thống thoát nước và làm mát được thiết kế hợp lý, đảm bảo môi trường sống sạch sẽ và thoáng mát cho lợn nái. Quản lý trang trại lợn hiệu quả giúp giảm thiểu nguy cơ bệnh tật và nâng cao năng suất chăn nuôi.

II. Phòng trị bệnh lợn nái

Phòng trị bệnh lợn nái là một phần quan trọng trong quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản. Trang trại Bùi Huy Hạnh áp dụng các biện pháp phòng bệnh như tiêm vắc xin định kỳ, vệ sinh chuồng trại, và kiểm soát thức ăn, nước uống. Các bệnh thường gặp như viêm tử cung, bệnh đường tiêu hóa được điều trị kịp thời bằng các loại thuốc kháng sinh và kháng viêm. Kỹ thuật chăn nuôi lợn hiện đại giúp giảm thiểu nguy cơ bệnh tật và nâng cao sức khỏe đàn lợn.

2.1. Phòng bệnh cho lợn

Phòng bệnh cho lợn được thực hiện thông qua việc tiêm vắc xin định kỳ và kiểm soát môi trường sống. Trang trại Bùi Huy Hạnh sử dụng các loại vắc xin phòng bệnh truyền nhiễm như dịch tả lợn, bệnh tai xanh. Vệ sinh chuồng trại và kiểm soát thức ăn, nước uống cũng là biện pháp hiệu quả để ngăn ngừa bệnh tật. Quản lý trang trại lợn chặt chẽ giúp đảm bảo sức khỏe đàn lợn.

2.2. Điều trị bệnh lợn

Điều trị bệnh lợn được thực hiện kịp thời khi phát hiện các dấu hiệu bệnh. Các bệnh như viêm tử cung, bệnh đường tiêu hóa được điều trị bằng kháng sinh và thuốc kháng viêm. Kỹ thuật chăn nuôi lợn hiện đại giúp chẩn đoán và điều trị bệnh hiệu quả. Sức khỏe lợn nái được theo dõi thường xuyên để đảm bảo đàn lợn luôn trong tình trạng tốt nhất.

III. Quản lý trang trại lợn

Quản lý trang trại lợn tại trang trại Bùi Huy Hạnh được thực hiện chặt chẽ, từ việc quản lý nhân sự đến kiểm soát môi trường sống. Công nghệ chăn nuôi lợn hiện đại được áp dụng, bao gồm hệ thống chuồng trại tự động, hệ thống cung cấp thức ăn và nước uống. Quy trình quản lý trang trại được xây dựng khoa học, giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi và giảm thiểu rủi ro.

3.1. Công nghệ chăn nuôi lợn

Công nghệ chăn nuôi lợn hiện đại được áp dụng tại trang trại Bùi Huy Hạnh, bao gồm hệ thống chuồng trại tự động, hệ thống cung cấp thức ăn và nước uống. Kỹ thuật chăn nuôi lợn hiện đại giúp giảm thiểu sức lao động và nâng cao hiệu quả chăn nuôi. Quản lý trang trại lợn chặt chẽ giúp đảm bảo môi trường sống tốt nhất cho đàn lợn.

3.2. Quy trình quản lý trang trại

Quy trình quản lý trang trại được xây dựng khoa học, từ việc quản lý nhân sự đến kiểm soát môi trường sống. Trang trại Bùi Huy Hạnh áp dụng các biện pháp quản lý hiện đại, giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi và giảm thiểu rủi ro. Kinh nghiệm chăn nuôi lợn được áp dụng để tối ưu hóa quy trình quản lý.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Trong tiến trình phát triển của ngành nông nghiệp Việt Nam, chăn nuôi lợn đang chuyển đổi mạnh mẽ từ quy mô nông hộ nhỏ lẻ sang mô hình chăn nuôi tập trung theo phương thức trang trại công nghiệp. Trong chuỗi sản xuất này, đàn lợn nái sinh sản giữ vai trò then chốt, quyết định trực tiếp đến số lượng và chất lượng con giống nuôi thịt thương phẩm. Việc quản lý tốt quy trình nuôi dưỡng, chăm sóc và kiểm soát dịch bệnh trên đàn nái là yếu tố quyết định hiệu quả kinh tế của các cơ sở chăn nuôi.

Khóa luận tốt nghiệp của tác giả Ngô Duy Cương (Chuyên ngành Thú y, Khoa Chăn nuôi Thú y, Trường Đại học Nông Lâm - Đại học Thái Nguyên, dưới sự hướng dẫn của TS. Lê Minh, năm 2017) thực hiện chuyên đề: "Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trang trại Bùi Huy Hạnh, xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương".

Văn bản xác định các mục tiêu và nhiệm vụ nghiên cứu cụ thể như sau:

• Mục tiêu nghiên cứu:
  1. Nắm được quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản.
  2. Nắm được các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai.
  3. Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất.
• Nhiệm vụ/Yêu cầu của chuyên đề:
  1. Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trang trại Bùi Huy Hạnh, xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương.
  2. Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trại.
  3. Xác định tình hình nhiễm bệnh trên đàn nái sinh sản và áp dụng quy trình phòng trị bệnh.
• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái sinh sản (lợn nái mang thai, lợn nái đẻ và nuôi con) được nuôi tại trang trại Bùi Huy Hạnh.
• Phạm vi không gian và thời gian:
  • Địa điểm: Trang trại Bùi Huy Hạnh, xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương (đơn vị chăn nuôi gia công của Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam).
  • Thời gian: Từ ngày 18/5/2017 đến ngày 25/11/2017 (trong đó có 4 tháng thực tập tại chuồng lợn mang thai và 2 tháng tại chuồng lợn đẻ).

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận xây dựng nội dung dựa trên nền tảng lý thuyết chăn nuôi thú y chuyên sâu kết hợp quy chuẩn kỹ thuật của Công ty CP Việt Nam và các công trình khoa học trong và ngoài nước:

• Cơ sở lý thuyết và tài liệu tham khảo:
  • Đặc điểm sinh lý sinh dục lợn nái: Khái niệm thành thục về tính và thể vóc; chu kỳ động dục kéo dài 19 - 21 ngày; giai đoạn chịu đực kéo dài 2 ngày ở lợn ngoại/lợn lai; thời điểm phối giống thích hợp (phối kép vào chiều ngày thứ 3 và sáng ngày thứ 4 kể từ khi bắt đầu động dục) theo các nghiên cứu của Nguyễn Thiện, Phạm Hữu Doanh, John Nichl.
  • Bệnh lý học đường sinh sản và tuyến vú: Cơ chế bệnh sinh của bệnh viêm tử cung (tác nhân tụ cầu vàng Staphylococcus aureus, liên cầu dung huyết Streptococcus hemolitica, E. coli, Proteus, Klebsiella gây hoại tử niêm mạc, kích thích tiết $\text{PGF}_{2\alpha}$ phá hủy thể vàng làm giảm Progesterone dẫn đến sảy thai hoặc mất chu kỳ động dục); bệnh viêm vú (do vi khuẩn xâm nhập từ môi trường bẩn hoặc tắc sữa, sốt cao làm giảm tiết hoóc môn Prolactin); bệnh sót nhau (do rối loạn trương lực co bóp cơ tử cung, thiếu khoáng Ca, P) theo nghiên cứu của Trần Tiến Dũng, Trịnh Đình Thâu, Đoàn Kim Dung, Bilkei, Pierre Brouillt.
  • Bệnh lý lợn con: Cơ chế tiêu chảy do E. coli, Salmonella; viêm phổi do Mycoplasma hyopneumoniae; viêm khớp do Streptococcus suis lây qua cuống rốn, vết cắt đuôi, bấm nanh theo Phạm Ngọc Thạch, Nagy B.
• Phương pháp nghiên cứu:
  • Phương pháp điều tra, thu thập số liệu: Hồi cứu sổ sách theo dõi quản lý đàn của trang trại trong giai đoạn 2014 - 2016; ghi chép thông tin cá thể trên bảng theo dõi gắn tại từng ô chuồng (số tai, ngày phối, ngày đẻ dự kiến); phỏng vấn trực tiếp cán bộ quản lý và kỹ sư của Công ty CP.
  • Phương pháp quan sát và chẩn đoán lâm sàng: Theo dõi hàng ngày bằng mắt thường các biểu hiện thể trạng, kiểm tra bộ phận sinh dục ngoài, tính chất và màu sắc dịch rỉ viêm âm đạo, phản xạ đau và kiểm tra độ căng cứng của bầu vú.
  • Phương pháp can thiệp kỹ thuật và điều trị thực nghiệm: Thực hiện quy trình đỡ đẻ, can thiệp lợn đẻ khó bằng thủ thuật cơ học và tiêm Oxytoxin (2 ml/con); tiêm phòng kháng sinh Dufamox định kỳ sau đẻ; áp dụng phác đồ điều trị viêm tử cung (dùng Lutalyse hoặc Oxytoxin tống sản dịch, thụt rửa cồn Iod 10%, tiêm Pendistrep 10 ml/con); phác đồ điều trị viêm vú (chườm đá lạnh, tiêm Analgin kết hợp Vetrimoxin LA); điều trị viêm phổi bằng Tylogenta; điều trị viêm khớp bằng Pendistrep L.A (tiêm bắp 3 - 5 ngày).
  • Phương pháp áp dụng vệ sinh an toàn sinh học: Vận hành lịch sát trùng nghiêm ngặt hàng tuần trong và ngoài khu vực chuồng nuôi (phun thuốc sát trùng, rắc vôi bột, xả vôi xút gầm chuồng).
• Phương pháp xử lý số liệu:
  • Tính tỷ lệ lợn mắc bệnh (%) và tỷ lệ khỏi bệnh (%).
  • Sử dụng phương pháp thống kê sinh vật học theo tài liệu của Nguyễn Văn Thiện (2008) để tính toán các tham số: số trung bình cộng ($\bar{X}$), độ lệch tiêu chuẩn ($S_X$), sai số trung bình ($m_X$).
• Nguồn dữ liệu: Số liệu ghi chép nội bộ của trang trại Bùi Huy Hạnh và số liệu thực nghiệm do tác giả trực tiếp theo dõi, xử lý trong 6 tháng thực tập tại cơ sở.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Tác giả nêu bật vị trí của ngành chăn nuôi lợn trong cơ cấu nông nghiệp và xu thế chuyển dịch sang chăn nuôi trang trại công nghiệp. Khẳng định chăn nuôi lợn nái là mắt xích quyết định sự phát triển đàn lợn cả về số lượng và chất lượng thịt thương phẩm. Xác định rõ mục đích nghiên cứu nhằm nắm vững quy trình nuôi dưỡng, khẩu phần dinh dưỡng qua các giai đoạn mang thai và phương pháp phòng trị bệnh sinh sản tại trại Bùi Huy Hạnh.

Phần 2: Tổng quan nghiên cứu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Trang trại Bùi Huy Hạnh thành lập năm 2007, là đơn vị gia công của Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam, đặt tại xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương (nhiệt độ trung bình năm 21°C - 23°C, lượng mưa trung bình 1.567 mm, độ ẩm trung bình 82%). Cơ cấu nhân sự gồm 20 người (1 chủ trại, 1 quản lý, 1 kỹ sư chính của CP, 2 tổ trưởng, 1 bảo vệ, 14 công nhân). Diện tích đất xây dựng 0,5 ha, gồm 6 chuồng lợn đẻ (3 dãy, mỗi dãy chia 2 chuồng nhỏ với 56 ô chuồng sàn), 2 chuồng lợn bầu (cũi sắt), chuồng đực giống nằm trong chuồng bầu 1 và 3 chuồng cách ly.
• Cơ sở tài liệu chuyên đề: Tổng hợp cơ chế bệnh sinh, triệu chứng, hậu quả và phác đồ can thiệp của 3 bệnh sinh sản chính (viêm tử cung, viêm vú, sót nhau); đặc điểm sinh lý chu kỳ động dục lợn nái; tiêu chuẩn dinh dưỡng cho nái chửa và nái nuôi con (năng lượng trao đổi 3.100 Kcal/kg, protein 15%, Ca 0,9 - 1,0%, P 0,7%); bệnh lý tiêu chảy, viêm phổi và viêm khớp trên lợn con.
• Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước: Lược khảo các công trình nghiên cứu về can thiệp sinh sản của Phạm Sỹ Lăng, Trần Tiến Dũng, Nguyễn Xuân Bình, Phạm Hữu Doanh; các nghiên cứu quốc tế của Bilkei, Smith, Taylor, Pierre Brouillt, Trekaxova A.

Phần 3: Đối tượng, nội dung và phương pháp tiến hành

Xác lập đối tượng nghiên cứu là đàn nái sinh sản tại trại Bùi Huy Hạnh từ 18/5/2017 đến 25/11/2017. Mô tả chi tiết quy trình vệ sinh chuồng trại, lập lịch sát trùng cố định cho từng thứ trong tuần (Bảng 3.1) cho chuồng bầu, chuồng đẻ, chuồng cách ly, ngoài chuồng và khu vực bao quanh. Trình bày chi tiết phác đồ chẩn đoán, điều trị bệnh và các công thức toán học thống kê sinh học áp dụng để xử lý dữ liệu.

Phần 4: Kết quả và thảo luận

• Tình hình chăn nuôi giai đoạn 2014 - 2016: Quy mô đàn duy trì trên 23.000 con (dao động từ 22.633 con năm 2014 lên 23.537 con năm 2016). Đàn nái sinh sản tăng từ 1.236 con lên 1.265 con; lợn con đạt từ 21.258 đến 22.130 con. Năng suất đạt 2,45 - 2,5 lứa/năm; số con sơ sinh bình quân 11,23 con/đàn; cai sữa 9,86 con/đàn lúc 21 - 26 ngày tuổi.
• Tình hình sinh sản của lợn nái: Khảo sát 1.433 ca đẻ từ tháng 6 đến tháng 11/2017, ghi nhận 1.400 ca đẻ bình thường (97,69%) và 33 ca đẻ khó phải can thiệp kỹ thuật (2,31%). Tỷ lệ đẻ khó dao động từ 1,66% (tháng 10) đến 3,05% (tháng 7). Tác giả đã can thiệp tiêm Oxytoxin cho 2 trường hợp và tiêm kháng sinh Dufamox phòng viêm tử cung cho 180 nái sau đẻ.
• Chỉ tiêu số lượng lợn con: Theo dõi chi tiết trên nhóm nái đẻ (mỗi tháng theo dõi 30 nái), số con đẻ ra/lứa trung bình đạt $10,97 \pm 0,12$ con; số con sống đến khi cai sữa trung bình đạt $10,09 \pm 0,28$ con; tỷ lệ nuôi sống bình quân đạt $90,79 \pm 1,52%$ (riêng tháng 11 đạt cao nhất $95,28 \pm 1,31%$).
• Quy trình chăm sóc nuôi dưỡng: Thực hiện chế độ cho ăn nghiêm ngặt: nái chửa tuần 1 - 12 ăn cám mã 566 mức 1,5 - 2 kg/con/ngày (1 bữa/ngày); tuần 13 - 14 ăn cám 566 mức 2,5 - 3 kg/con/ngày (1 bữa/ngày); tuần 15 trở đi ăn cám mã 567SF mức 3,5 - 4 kg/con/ngày (2 bữa/ngày). Nái chờ đẻ chuyển chuồng trước 7 - 10 ngày, cho ăn 3 kg/ngày chia 2 bữa sáng - chiều.
• Kết quả điều trị: Bệnh viêm tử cung được điều trị bằng phác đồ kết hợp Lutalyse/Oxytoxin, thụt rửa cồn Iod 10% và tiêm Pendistrep đạt tỷ lệ khỏi 88,00%.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đánh giá toàn diện kết quả thực tập, khẳng định việc áp dụng đúng quy trình chăm sóc, vệ sinh dịch tễ và phác đồ điều trị của Công ty CP đã giúp trang trại duy trì năng suất sinh sản cao, giảm tỷ lệ đẻ khó và nâng cao tỷ lệ nuôi sống lợn con.

Kết quả và đóng góp

1. Dữ liệu và kết quả nghiên cứu chính

Các kết quả định lượng cụ thể được trích xuất từ các bảng số liệu trong khóa luận:

Chỉ tiêu theo dõi	Năm 2014	Năm 2015	Tháng 10/2016
Lợn đực giống (con)	20	20	21
Lợn nái sinh sản (con)	1.236	1.256	1.265
Lợn hậu bị (con)	119	120	121
Lợn con (con)	21.258	22.089	22.130
Tổng đàn (con)	22.633	23.485	23.537

Bảng: Tình hình chăn nuôi của trại Bùi Huy Hạnh qua 3 năm (2014 - 2016)

Tháng theo dõi (năm 2017)	Tổng số nái đẻ (con)	Đẻ bình thường (con)	Tỷ lệ đẻ bình thường (%)	Đẻ khó (con)	Tỷ lệ đẻ khó (%)
Tháng 6	237	233	98,31	4	1,69
Tháng 7	262	254	96,95	8	3,05
Tháng 8	269	263	97,77	6	2,23
Tháng 9	256	250	97,66	6	2,34
Tháng 10	181	178	98,34	3	1,66
Tháng 11	228	222	97,37	6	2,63
Tổng / Trung bình	1.433	1.400	97,69	33	2,31

Bảng: Tình hình sinh sản và tỷ lệ đẻ khó của lợn nái tại trang trại (Tháng 6 - 11/2017)

Tháng theo dõi	Số nái theo dõi (con)	Số con đẻ ra/lứa ($\bar{X} \pm m_X$)	Số con sống đến cai sữa ($\bar{X} \pm m_X$)	Tỷ lệ nuôi sống ($\bar{X} \pm m_X$ %)
Tháng 6	30	$11,20 \pm 1,02$	-	-
Tháng 10	30	$10,77 \pm 1,89$	$9,43 \pm 0,30$	$87,91 \pm 1,10$
Tháng 11	30	$10,03 \pm 1,75$	$10,50 \pm 0,33$	$95,28 \pm 1,31$
Trung bình	30	$10,97 \pm 0,12$	$10,09 \pm 0,28$	$90,79 \pm 1,52$

Bảng: Một số chỉ tiêu năng suất đàn lợn con theo dõi tại trại

2. Các quy trình kỹ thuật và giải pháp tác giả đề xuất/áp dụng

• Lịch trình sát trùng an toàn sinh học: Thiết lập quy trình luân phiên: khử trùng 2 ngày/lần và xả vôi gầm 1 ngày/lần đối với chuồng đẻ; phun khử trùng hàng ngày đối với chuồng cách ly và khu vực ngoại vi chăn nuôi; rắc vôi quét sạch định kỳ lối đi và gầm chuồng chửa vào thứ 3 và thứ 6 hàng tuần.
• Quy chuẩn kỹ thuật đỡ đẻ và ô úm: Chuẩn bị ô úm kích thước $1,2 \times 1,5\text{ m}$, sát trùng để trống 3 - 5 ngày trước khi đón lợn con; thực hiện trực đỡ đẻ liên tục để xé bọc màng thai kịp thời, lau khô các lỗ tự nhiên, bấm nanh, cắt rốn và cho lợn con bú sữa đầu.
• Phác đồ phòng trị bệnh sinh sản: Tiêm phòng thường quy 3 mũi kháng sinh Dufamox sau khi sinh (mũi 1 vào ngày đẻ thứ nhất, mũi 2 và 3 cách nhau 1 ngày). Áp dụng phác đồ điều trị viêm tử cung kết hợp thuốc co bóp tống mủ (Lutalyse/Oxytoxin) với thụt rửa cồn Iod 10% và kháng sinh toàn thân Pendistrep (khỏi bệnh đạt 88,00%).

3. Đóng góp thực tiễn

Khóa luận cung cấp bức tranh thực tế về hiệu quả vận hành mô hình chăn nuôi lợn nái gia công công nghiệp quy mô lớn của Công ty CP tại địa bàn Hải Dương, chứng minh tính hiệu quả của việc kết hợp giữa quản lý dinh dưỡng theo tuần thai và an toàn sinh học đối với năng suất sinh sản của đàn nái.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế:
  • Nghiên cứu được thực hiện trong khoảng thời gian 6 tháng (từ tháng 5/2017 đến tháng 11/2017) tại một cơ sở chăn nuôi gia công duy nhất (Trại Bùi Huy Hạnh), do đó số liệu chịu ảnh hưởng của điều kiện khí hậu mùa hè - thu tại địa phương.
  • Công tác chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa trên quan sát triệu chứng lâm sàng và kinh nghiệm thực địa, chưa tiến hành các xét nghiệm vi sinh chuyên sâu hoặc làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm để xác định mức độ mẫn cảm của từng chủng vi khuẩn gây bệnh.
• Hướng nghiên cứu tiếp:
  • Mở rộng thời gian theo dõi qua đủ 4 mùa trong năm để đánh giá chính xác biến thiên dịch tễ học của các bệnh sinh sản theo thời tiết.
  • Thực hiện lấy mẫu bệnh phẩm dịch viêm tử cung, mẫu sữa viêm và chất thải lợn con để phân lập vi khuẩn, kiểm tra tính kháng thuốc của mầm bệnh, từ đó hoàn thiện phác đồ kháng sinh đặc hiệu cho từng trang trại.

Giá trị tham khảo

Tài liệu là nguồn tham khảo thực tiễn hữu ích cho:

• Sinh viên, học viên chuyên ngành Thú y, Chăn nuôi Thú y chuẩn bị thực hiện kỳ thực tập tốt nghiệp hoặc xây dựng đề tài khóa luận về quản lý đàn nái sinh sản và lợn con tại các trang trại công nghiệp.
• Kỹ thuật viên thú y, chủ trang trại chăn nuôi gia công quan tâm đến các quy trình chuẩn hóa:
  • Bảng lịch sát trùng hàng tuần (Bảng 3.1) với các thao tác rắc vôi, xả xút, phun thuốc sát trùng cụ thể cho từng khu chuồng.
  • Định mức phân bổ khẩu phần thức ăn công nghiệp (mã 566 và 567SF) cho lợn nái mang thai theo từng giai đoạn tuần tuổi.
  • Kỹ thuật can thiệp đỡ đẻ và phác đồ điều trị kết hợp đối với các ca viêm tử cung, viêm vú thực tế tại chuồng nuôi.

Câu hỏi thường gặp

1. Cơ cấu đàn và quy mô cơ sở vật chất tại trang trại Bùi Huy Hạnh được tổ chức như thế nào?
Trang trại có quy mô nuôi thường xuyên trên 23.000 con (năm 2016 có 1.265 nái sinh sản, 21 đực giống, 121 hậu bị và 22.130 lợn con). Khu chuồng nuôi xây dựng trên diện tích 0,5 ha gồm 6 chuồng đẻ (3 dãy, mỗi dãy 2 chuồng nhỏ với 56 ô chuồng sàn), 2 chuồng lợn bầu kiểu cũi sắt và 3 chuồng cách ly; hệ thống vận hành có quạt thông gió, giàn mát, vòi uống tự động và máy phát điện dự phòng.

2. Tỷ lệ lợn nái đẻ khó tại trang trại là bao nhiêu và biện pháp can thiệp được thực hiện thế nào?
Trong tổng số 1.433 nái đẻ theo dõi từ tháng 6 đến tháng 11/2017, có 33 con đẻ khó (chiếm tỷ lệ 2,31%). Biện pháp can thiệp gồm: sát trùng bộ phận sinh dục lợn mẹ, sát trùng tay người can thiệp, đeo găng tay bôi trơn đưa vào tử cung kéo thai ra ngoài; kết hợp tiêm Oxytoxin liều 2 ml/con đối với trường hợp rặn đẻ yếu.

3. Chế độ dinh dưỡng cho lợn nái mang thai tại trang trại được phân bổ như thế nào theo tuổi thai?
Nái mang thai từ tuần 1 đến tuần 12 ăn thức ăn mã 566 với định mức 1,5 - 2 kg/con/ngày (cho ăn 1 lần/ngày); từ tuần 13 đến tuần 14 ăn thức ăn mã 566 mức 2,5 - 3 kg/con/ngày (1 lần/ngày); từ tuần 15 trở đi ăn thức ăn mã 567SF mức 3,5 - 4 kg/con/ngày (chia 2 lần/ngày). Nái chờ đẻ được cho ăn 3 kg/ngày.

4. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung trên lợn nái đạt hiệu quả bao nhiêu phần trăm?
Phác đồ sử dụng thuốc co bóp tử cung Lutalyse (hoặc Oxytoxin) để tống dịch mủ, thụt rửa tử cung nhiều lần bằng cồn Iod 10% và tiêm bắp 10 ml Pendistrep/con. Phác đồ này đạt tỷ lệ điều trị khỏi bệnh là 88,00%.

5. Các chỉ tiêu số lượng lợn con và thời điểm cai sữa tại cơ sở đạt mức nào?
Đàn lợn nái đạt năng suất trung bình $10,97 \pm 0,12$ con đẻ ra/lứa; số con sống đến khi cai sữa đạt $10,09 \pm 0,28$ con; tỷ lệ nuôi sống bình quân đạt $90,79 \pm 1,52%$. Lợn con theo mẹ được nuôi và tiến hành cai sữa trong khoảng từ 21 đến 26 ngày tuổi trước khi chuyển sang các trại lợn giống của công ty.

Kết luận

Khóa luận tốt nghiệp của sinh viên Ngô Duy Cương đã phản ánh toàn diện việc thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và kiểm soát dịch bệnh trên đàn lợn nái sinh sản tại trang trại Bùi Huy Hạnh (Tứ Kỳ, Hải Dương) theo tiêu chuẩn kỹ thuật của Công ty Cổ phần Chăn nuôi CP Việt Nam. Kết quả thực nghiệm cho thấy việc tuân thủ nghiêm ngặt chế độ dinh dưỡng theo tuần thai, duy trì an toàn sinh học bằng lịch sát trùng cố định và can thiệp điều trị đúng phác đồ đã giúp trang trại kiểm soát tỷ lệ đẻ khó ở mức thấp (2,31%), điều trị khỏi 88,00% ca viêm tử cung và đạt tỷ lệ nuôi sống lợn con cai sữa bình quân 90,79%. Công trình là tài liệu tham khảo có giá trị thực tiễn cao cho sinh viên ngành Thú y và kỹ thuật viên phụ trách kỹ thuật tại các trang trại chăn nuôi lợn công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, chăn nuôi lợn giữ một vị trí quan trọng trong ngành nông nghiệp của Việt Nam. Con lợn được xếp hàng đầu trong số các vật nuôi cung cấp một lượng lớn thực phẩm có giá trị dinh dưỡng cao, mang lại thu nhập cho người chăn nuôi, góp phần vào ổn định đời sống người dân. Cùng với xu hướng phát triển của xã hội thì chăn nuôi lợn cũng chuyển từ loại hình chăn nuôi nông hộ nhỏ lẻ sang chăn nuôi tập trung trang trại, từ đó đã giúp cho ngành chăn nuôi lợn đạt được bước phát triển không ngừng cả về chất lượng và số lượng. Mặt khác, nước ta cũng có nhiều điều kiện thuận lợi cho phát triển chăn nuôi, đặc biệt là chăn nuôi lợn như có nguồn nguyên liệu dồi dào cho chế biến thức ăn, sự đầu tư của Nhà nước… Để phát triển hơn nữa ngành chăn nuôi lợn ở nước ta, chăn nuôi lợn nái là một trong những khâu quan trọng góp phần quyết định đến sự thành công trong ngành chăn nuôi lợn.

Đặc biệt là trong việc chăn nuôi lợn nái ở nước ta để có đàn con nuôi thịt sinh trưởng và phát triển tốt, cho tỷ lệ nạc cao, và đây cũng chính là mắt xích quan trọng để tăng nhanh đàn lợn cả về số lượng và chất lượng. Xuất phát từ tình hình thực tế trên, được sự đồng ý của Ban chủ nhiệm khoa Chăn nuôi Thú y - Trường ĐH Nông Lâm Thái Nguyên, cùng với sự giúp đỡ của giáo viên hướng dẫn và cơ sở nơi thực tập chúng em thực hiện chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và phòng trị bệnh cho lợn nái sinh sản tại trang trại Bùi Huy Hạnh, xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích của chuyên đề - Nắm được quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản.

- Nắm được các loại thức ăn dành cho lợn nái sinh sản, khẩu phần ăn và cách cho lợn nái ăn qua từng giai đoạn mang thai. - Nắm được các bệnh hay xảy ra đối với lợn nái sinh sản và phương pháp phòng trị bệnh hiệu quả nhất. Yêu cầu của chuyên đề - Ðánh giá tình hình chãn nuôi tại trang trại Bùi Huy Hạnh, xã Tái Sõn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dýõng. - Áp dụng quy trình chãm sóc, nuôi dýỡng cho ðàn lợn nái nuôi tại trại.

- Xác ðịnh tình hình nhiễm bệnh trên ðàn nái sinh sản và áp dụng ðýợc quy trình chãm sóc, nuôi dýỡng. n -3- Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện của trang trại 2.

Vị trí địa lý Trang trại chăn nuôi của ông Bùi Huy Hạnh là một đơn vị chăn nuôi gia công của công ty cổ phần chăn nuôi CP (Charoen Pokphand Việt Nam). Trang trại được thành lập và đi vào sản xuất lợn giống theo hướng chăn nuôi công nghiệp từ năm 2007, địa điểm xây dựng trại tại xã Tái Sơn, huyện Tứ Kỳ, tỉnh Hải Dương. Tứ Kỳ là một huyện thuộc tỉnh Hải Dương nằm ở trung tâm đồng bằng Bắc Bộ. Cũng giống như các huyện khác của tỉnh Hải Dương, Tứ Kỳ nằm hoàn toàn ở giữa vùng hạ lưu của hệ thống sông Thái Bình, phía đông bắc giáp huyện Thanh Hà (ranh giới là sông Thái Bình); phía tây Bắc giáp thành phố Hải Dương; phía tây giáp huyện Gia Lộc; phía tây nam giáp huyện Ninh Giang, đều thuộc tỉnh Hải Dương.

Phía đông nam giáp huyện Vĩnh Bảo (ranh giới là sông Luộc); phía đông giáp huyện Tiên Lãng (ranh giới là một đoạn sông Thái Bình). Đặc điểm khí hậu Về điều kiện tự nhiên và các yếu tố khí hậu của xã Tái Sơn có thể khái quát như sau: - Lượng mưa hàng năm cao nhất là 2.157 mm, thấp nhất là 1.060 mm, trung bình là 1.567 mm, lượng mưa tập trung chủ yếu từ tháng 6 đến tháng 7 trong năm. n -4- - Khí hậu: Huyện Tứ Kỳ nằm ở khu vực nhiệt đới gió mùa, lạnh về mùa đông, nóng ẩm về mùa hè. Độ ẩm không khi trung bình hàng năm là 82%, độ ẩm cao nhất là 88%, thấp nhất là 67%.

- Nhiệt độ trung bình trong năm là 21°C - 23°C, mùa nóng tập trung vào tháng 6 đến tháng 7. Do ảnh hưởng của gió mùa đông bắc và gió mùa đông nam nên có sự chênh lệch về nhiệt độ trung bình giữa các mùa. - Về chế độ gió: Gió mùa đông nam thổi từ tháng 3 đến tháng 10, gió mùa đông bắc thổi từ tháng 11 đến tháng 12. Cơ cấu tổ chức của trang trại Trại gồm có 20 người trong đó có: + 1 chủ trại + 1 quản lý + 1 kỹ sư chính của công ty + 2 tổ trưởng (1chuồng lợn chửa, 1chuồng lợn đẻ) + 1 bảo vệ + 14 công nhân 2.

Cơ sở vật chất của trang trại Trang trại Bùi Huy Hạnh được Công ty CP chọn là nơi để tập huấn cho tất cả các kỹ sư mới được tuyển dụng vào công ty. Chính vì vậy, cơ sở vật chất của trang trại được đầu tư khá đầy đủ, theo đúng quy trình. Trong đó, trang trại có riêng hai dãy nhà làm nơi ở và phòng học tập cho các kỹ sư này. Đây là một điều kiện rất thuận lợi cho các sinh viên đến trại thực tập.

- Về cơ sở vật chất: + Trang trại có đầy đủ các thiết bị, máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày như: máy giặt, tắm nóng lạnh, tivi, tủ lạnh, quạt,. n -5- + Trại còn đầu tư mua bàn chơi bi a, cầu lông để công nhân và nhân viên CP giải trí sau giờ làm việc. + Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trại chú trọng đầu tư theo đúng yêu cầu của công ty CP. - Trại lợn có khoảng 0,5 ha đất để xây dựng nhà điều hành, nhà cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại.

- Trong các chuồng đều có các cũi sắt (đối với chuồng lợn chửa) và giường nằm (đối với chuồng lợn đẻ) được lắp đặt theo dãy. - Có hệ thống quạt gió, dàn mát, điện sáng, núm uống nước cho lợn tự động. - Có hệ thống bóng điện sưởi ấm cho lợn con vào mùa đông. - Ngoài ra trại còn có một máy phát điện công suất lớn đủ cung cấp điện cho cả trại sinh hoạt và hệ thống chuồng nuôi những khi mất điện.

- Về cơ sở hạ tầng: + Trại xây dựng gồm 2 khu tách biệt: Khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân, sinh viên và khu chuồng nuôi. + Khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh tiện nghi. + Khu nhà ăn cũng được tách biệt có nhà ăn ca (buổi trưa) và nhà ăn chung (buổi tối). + Khu nhà bếp rộng rãi và sạch sẽ.

+ Trại có một nhà kho là nơi chứa thức ăn cho lợn và một kho thuốc là nơi cất giữ và bảo quản các loại thuốc, vắc xin, dụng cụ kỹ thuật để phục vụ công tác chăm sóc, điều trị cho đàn lợn của trại. - Hệ thống chuồng nuôi Khu vực chuồng nuôi của trại được xây dựng trên một khu vực cao, dễ thoát nước và được bố trí tách biệt với khu sinh hoạt chung của công nhân, gồm: 6 chuồng lợn đẻ, 2 chuồng lợn bầu, chuồng lợn đực nằm trong chuồng n -6- lợn bầu 1 và 3 chuồng cách ly (một chuồng cách ly lợn con). Trong đó có 3 dãy chuồng lợn đẻ, mỗi dãy được tách ra làm 2 chuồng nhỏ với 56 ô chuồng sàn. Chuồng lợn bầu gồm 2 chuồng với kiểu chuồng cũi sắt.

Các chuồng nuôi đều được lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng và hệ thống vòi uống nước tự động ở mỗi ô chuồng. Mùa hè có hệ thống làm mát bằng quạt thông gió và dàn mát. Thuận lợi, khó khăn 2. Thuận lợi - Trại được xây dựng giữa cánh đồng nên cách xa khu dân cư, không làm ảnh hưởng đến người dân xung quanh và đảm bảo yêu cầu vệ sinh an toàn dịch bệnh.

- Đội ngũ quản lý, cán bộ kỹ thuật, công nhân của trại có năng lực, năng động, nhiệt tình và có trách nhiệm trong công việc. - Trại được xây dựng theo mô hình công nghiệp, trang thiết bị hiện đại, do đó rất phù hợp với điều kiện chăn nuôi lợn công nghiệp hiện nay. Khó khăn - Trại nằm trong vùng khí hậu nhiệt đới gió mùa, thời tiết diễn biến phức tạp nên khâu phòng trừ bệnh gặp nhiều khó khăn. - Dịch bệnh diễn biến phức tạp nên chi phí dành cho phòng và chữa bệnh cao.

- Giá thức ăn chăn nuôi mỗi ngày một tăng khiến chi phí thức ăn tăng cao gây ảnh hưởng tới chăn nuôi của trang trại. - Vào khoảng thời gian cuối năm 2016, giá lợn có xu hướng giảm thấp khiến trang trại gặp nhiều khó khăn hơn. Cơ sở tài liệu liên quan đến chuyên đề 2. Những hiểu biết về phòng, trị bệnh cho vật nuôi 2.

Phòng bệnh - Phòng bệnh bằng vệ sinh và chăm sóc nuôi dưỡng tốt: n -7- Bệnh xuất hiện trong một đàn lợn thường do nhiều nguyên nhân phức tạp, có thể là bệnh truyền nhiễm, hoặc không truyền nhiễm hoặc có sự kết hợp cả hai. Có rất nhiều biện pháp đã được đưa ra áp dụng nhằm kiểm soát các khả năng xảy ra bệnh tật trên đàn lợn. Phần lớn các biện pháp này đều nhằm làm giảm khả năng lan truyền các tác nhân gây bệnh và nâng cao sức đề kháng của đàn lợn. Theo Lê Văn Tạo và cs.

coli gây bệnh ở lợn là vi khuẩn tồn tại trong môi trường đường tiêu hoá của vật chủ. Khi môi trường quá ô nhiễm do vê ṣ inh chuồng trại kém, nước uống thức ăn bi ṇ hiễm vi khuẩn, điều kiện ngoại cảnh thay đổi, lợn giảm sức đề kháng dễ bi ̣cảm nhiễm E. coli, bệnh sẽ nổ ra vì vậy mà khâu vê ̣sinh, chăm sóc có một ý nghĩa to lớn trong phòng bệnh. Trong chăn nuôi việc đảm bảo đúng quy trình kỹ thuật là điều rất cần thiết, chăm sóc nuôi dưỡng tốt sẽ tạo ra những gia súc khoẻ mạnh, có khả năng chống đỡ bệnh tật tốt và ngược lại.

Ô chuồng lợn nái phải được vê ṣ inh tiêu độc trước khi vào đẻ. Nhiệt độ trong chuồng phải đảm bảo 27 - 30oC đối với lợn sơ sinh và 28 - 30oC với lợn cai sữa. Chuồng phải luôn khô ráo, không thấm ướt. Việc giữ gìn chuồng trại sạch sẽ kín, ấm áp vào mùa đông và đầu xuân.

Nên dùng các thiết bị sưởi điện hoặc đèn hồng ngoại trong những ngày thời tiết lạnh ẩm để đề phòng bệnh lợn con phân trắng mang lại hiệu quả cao trong chăn nuôi.