Luận văn áp dụng quy trình chăm sóc nuôi dưỡng và điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại nguyễn văn đẩu thị xã từ sơn tỉnh bắc ninh

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại trại Nguyễn Văn Đẩu được thiết kế nhằm đảm bảo sức khỏe và năng suất sinh sản… 73 trang · Đại học Thái Nguyên · 2018.

• Tác giả: Phan Thị Hà Giang
• Người hướng dẫn: GS. Từ Quang Hiển
• Trường học: Đại học Thái Nguyên
• Chuyên ngành: Chăn nuôi Thú y
• Đề tài: Áp Dụng Quy Trình Chăm Sóc, Nuôi Dưỡng Và Điều Trị Một Số Bệnh Thường Gặp Trên Đàn Lợn NáI Sinh Sản Tại Trại Nguyễn Văn Đẩu, Thị Xã Từ Sơn, Tỉnh Bắc Ninh
• Loại tài liệu: khóa luận tốt nghiệp
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CẢM ƠN
• 1. PHẦN 1: MỞ ĐẦU
• 1.1. Đặt vấn đề
• 1.2. Mục tiêu và yêu cầu
• 1.2.1. Mục tiêu
• 1.2.2. Yêu cầu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 2.1. Điều kiện cơ sở nơi thực tập
• 2.1.1. Vị trí địa lý
• 2.1.2. Điều kiện khí hậu
• 2.2. Cơ cấu tổ chức của trại
• 2.3. Cơ sở vật chất của trại
• 2.4. Tình hình sản xuất
• 2.5. Thuận lợi và khó khăn của trại
• 2.6. Tổng quan tài liệu và những kết quả nghiên cứu trong ngoài nước có liên quan đến nội dung của đề tài
• 2.6.1. Cơ sở khoa học
• 3. PHẦN 3: NỘI DUNG VÀ PHƯƠNG PHÁP TIẾN HÀNH
• 3.1. Đối tượng, thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.1.1. Đối tượng nghiên cứu
• 3.1.2. Thời gian và địa điểm nghiên cứu
• 3.2. Các chỉ tiêu theo dõi và phương pháp thực hiện
• 3.2.1. Các chỉ tiêu theo dõi
• 3.2.2. Phương pháp theo dõi (hoặc thu thập thông tin)
• 3.3. Xác định hiệu quả của phác đồ điều trị đối với một số bệnh
• 3.4. Phương pháp xử lí số liệu
• 4. PHẦN 4: KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU VÀ THẢO LUẬN
• 4.1. Kết quả đánh giá tình hình chăn nuôi tại trại
• 4.2. Kết quả công tác chăm sóc nuôi dưỡng đàn lợn
• 4.3. Thực hiện chăm sóc nuôi dưỡng lợn nái sinh sản
• 4.4. Thực hiện chăm sóc, nuôi dưỡng lợn con
• 4.5. Tình hình sinh sản của lợn nái nuôi tại trại lợn Nguyễn Văn Đẩu trong thời gian thực tập
• 4.6. Một số chỉ tiêu về sinh sản của lợn nái
• 4.7. Kết quả thực hiện các biện pháp phòng bệnh cho lợn nái sinh sản tại trại lợn Nguyễn Văn Đẩu
• 4.7.1. Thực hiện biện pháp vệ sinh phòng bệnh
• 4.7.2. Kết quả công tác chẩn đoán và điều trị bệnh
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN VÀ ĐỀ NGHỊ
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Quy trình chăm sóc lợn nái

Quy trình chăm sóc lợn nái sinh sản tại trại Nguyễn Văn Đẩu được thiết kế nhằm đảm bảo sức khỏe và năng suất sinh sản tối ưu cho đàn lợn. Chăm sóc lợn nái bao gồm việc cung cấp chế độ dinh dưỡng hợp lý, đảm bảo vệ sinh chuồng trại và thực hiện các biện pháp phòng bệnh. Theo nghiên cứu, chế độ ăn cho lợn nái cần được điều chỉnh theo từng giai đoạn sinh sản, từ giai đoạn mang thai đến giai đoạn cho con bú. Việc cung cấp đủ vitamin và khoáng chất là rất quan trọng để tăng cường sức đề kháng cho lợn. Ngoài ra, việc theo dõi tình trạng sức khỏe của lợn nái thường xuyên giúp phát hiện sớm các dấu hiệu bệnh tật, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời.

1.1. Chăm sóc lợn nái sinh sản

Chăm sóc lợn nái sinh sản là một phần quan trọng trong quy trình chăn nuôi. Lợn nái cần được cung cấp thức ăn đầy đủ và cân đối, bao gồm các loại thức ăn hỗn hợp có chất lượng cao. Việc theo dõi tình trạng sức khỏe của lợn nái cũng rất cần thiết, bao gồm việc kiểm tra nhiệt độ cơ thể, tình trạng ăn uống và hoạt động hàng ngày. Điều trị bệnh lợn cũng cần được thực hiện kịp thời khi phát hiện dấu hiệu bất thường. Các bệnh thường gặp như viêm tử cung, viêm phổi có thể ảnh hưởng nghiêm trọng đến khả năng sinh sản của lợn nái. Do đó, việc áp dụng quy trình chăm sóc và điều trị bệnh một cách khoa học sẽ giúp nâng cao hiệu quả chăn nuôi.

II. Điều trị bệnh lợn nái

Việc điều trị bệnh lợn là một trong những yếu tố quyết định đến năng suất và chất lượng sản phẩm từ đàn lợn nái. Tại trại Nguyễn Văn Đẩu, các biện pháp điều trị bệnh được thực hiện theo quy trình chuẩn, bao gồm việc chẩn đoán chính xác bệnh và áp dụng phác đồ điều trị phù hợp. Các bệnh thường gặp ở lợn nái như viêm tử cung, viêm vú, và các bệnh nhiễm trùng khác cần được phát hiện sớm để có biện pháp can thiệp kịp thời. Việc sử dụng thuốc kháng sinh và các loại vắc xin cũng được thực hiện theo đúng quy định để đảm bảo an toàn cho đàn lợn.

2.1. Các bệnh thường gặp lợn nái

Các bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản bao gồm viêm tử cung, viêm vú, và các bệnh do vi khuẩn như E. coli và Streptococcus. Những bệnh này không chỉ ảnh hưởng đến sức khỏe của lợn mẹ mà còn tác động đến sự phát triển của lợn con. Việc áp dụng quy trình chăm sóc lợn nái và điều trị bệnh một cách hiệu quả sẽ giúp giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh và nâng cao năng suất sinh sản. Theo thống kê, việc thực hiện các biện pháp phòng bệnh và điều trị kịp thời đã giúp giảm thiểu đáng kể tỷ lệ bệnh tật trong đàn lợn nái tại trại.

III. Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Kết quả nghiên cứu cho thấy việc áp dụng quy trình chăm sóc và điều trị bệnh cho đàn lợn nái tại trại Nguyễn Văn Đẩu đã mang lại hiệu quả tích cực. Tỷ lệ sinh sản của lợn nái được cải thiện rõ rệt, với số lượng lợn con khỏe mạnh tăng lên. Quản lý trại lợn cũng đã thực hiện các biện pháp vệ sinh chuồng trại và môi trường xung quanh, giúp giảm thiểu nguy cơ lây nhiễm bệnh. Việc theo dõi và đánh giá tình hình sức khỏe của lợn nái thường xuyên đã giúp phát hiện sớm các vấn đề sức khỏe, từ đó có biện pháp can thiệp kịp thời.

3.1. Đánh giá hiệu quả chăm sóc

Đánh giá hiệu quả chăm sóc lợn nái sinh sản cho thấy rằng việc áp dụng quy trình chăm sóc khoa học đã giúp nâng cao năng suất sinh sản. Các chỉ tiêu về sinh sản như tỷ lệ đẻ, số con mỗi lứa đều đạt yêu cầu. Hơn nữa, việc thực hiện các biện pháp phòng bệnh đã giúp giảm thiểu tỷ lệ mắc bệnh trong đàn lợn. Điều này không chỉ mang lại lợi ích kinh tế cho trại mà còn góp phần nâng cao chất lượng sản phẩm từ chăn nuôi lợn.

Nội dung chính

Bối cảnh và vấn đề nghiên cứu

Chăn nuôi lợn hướng nạc theo mô hình trang trại công nghiệp đóng vai trò quan trọng trong cơ cấu ngành chăn nuôi tại Việt Nam. Việc nhập nội các giống lợn ngoại có năng suất cao đòi hỏi các yêu cầu khắt khe về kỹ thuật chăm sóc, quản lý dinh dưỡng và điều kiện tiểu khí hậu chuồng nuôi. Tuy nhiên, khả năng thích nghi của đàn nái ngoại với điều kiện khí hậu nhiệt đới ẩm còn hạn chế, dẫn đến nguy cơ mắc các bệnh đường sinh sản như viêm tử cung, hội chứng viêm vú - viêm tử cung - mất sữa (MMA) và các bệnh truyền nhiễm đường hô hấp, tiêu hóa. Các bệnh lý này làm suy giảm chất lượng đàn giống, kéo dài thời gian phi sản xuất, giảm sản lượng sữa và tăng tỷ lệ hao hụt đàn lợn con.

Trước thực tế đó, đề tài khóa luận "Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại Nguyễn Văn Đẩu, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh" được thực hiện nhằm hoàn thiện kỹ thuật chăm sóc và nâng cao hiệu quả kiểm soát dịch bệnh trên đàn nái ngoại nuôi tập trung.

Mục tiêu nghiên cứu của đề tài gồm:

1. Thực hiện quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng trên đàn lợn nái sinh sản.
2. Thực hiện quy trình phòng và điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản.

Nhiệm vụ nghiên cứu:

1. Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái ở các giai đoạn sinh sản.
2. Xác định tình hình nhiễm bệnh, áp dụng các biện pháp vệ sinh phòng bệnh và thử nghiệm các phác đồ điều trị bệnh cho đàn lợn nái nuôi tại trang trại.

Đối tượng và phạm vi nghiên cứu:

• Đối tượng nghiên cứu: Đàn lợn nái ngoại sinh sản (các giống Landrace, Yorkshire, Duroc), lợn con theo mẹ và bệnh viêm tử cung cùng một số bệnh lý thường gặp (viêm khớp, viêm phổi, phân trắng, cầu trùng).
• Không gian nghiên cứu: Trang trại chăn nuôi lợn tập trung của ông Nguyễn Văn Đẩu, phường Đồng Nguyên, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh (quy mô hơn 5 ha, tổng vốn đầu tư gần 30 tỷ đồng).
• Thời gian nghiên cứu: Dữ liệu được theo dõi từ ngày 18/05/2016 đến ngày 18/11/2017, kết hợp với đợt thực tập trực tiếp trong 6 tháng.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp

Khóa luận dựa trên nền tảng lý thuyết giải phẫu, sinh lý sinh sản gia súc và bệnh học thú y chuyên biệt cho loài lợn:

• Giải phẫu và sinh lý cơ quan sinh sản lợn nái: Cấu tạo buồng trứng (Ovarium), ống dẫn trứng (Oviductus), tử cung (Uterus gồm 3 phần: sừng, thân, cổ tử cung), âm đạo (Vagina), âm hộ (Vulva) và tuyến vú (Mamma gồm 6-8 đôi vú).
• Cơ chế nội tiết sinh sản: Chu kỳ động dục trung bình 21 ngày (dao động 18-24 ngày), thời gian động dục kéo dài 4-5 ngày ở lợn ngoại. Hệ thống hormone điều hòa gồm GnRH, FSH, LH, Oestrogen, Progesterone do thể vàng tiết ra để duy trì thai kỳ (trung bình 114 ngày, chia thành Chửa kỳ 1 từ ngày 1 đến 84 và Chửa kỳ 2 từ ngày 85 đến khi đẻ), Prostaglandin $F_{2\alpha}$ ($PGF_{2\alpha}$) làm thoái hóa thể vàng và Oxytocin kích thích co bóp tử cung khi đẻ và tiết sữa.
• Nhu cầu dinh dưỡng: Khẩu phần lợn nái chửa yêu cầu 13% đạm thô, năng lượng trao đổi 2900 kcal/kg; tiêu chuẩn cân đối các axit amin thiết yếu (Lizin, Treonin, Met + xys, Tryptophan, Histidin, Lơxin, Izoloxin, Valin, Tyroxin phenilalanin theo Võ Trọng Hốt, 2000) và các vitamin thiết yếu A, D, E.
• Bệnh học thú y: Phân loại và cơ chế bệnh sinh của bệnh viêm tử cung qua 3 thể (viêm nội mạc tử cung cata cấp tính có mủ / thể màng giả, viêm cơ tử cung, viêm tương mạc tử cung); bệnh viêm khớp do Streptococcus suis; bệnh viêm phổi do Mycoplasma hyopneumoniae kết hợp tạp khuẩn (Pasteurella multocida, Bordetella, Streptococcus); hội chứng MMA.

Phương pháp nghiên cứu bao gồm:

• Phương pháp thu thập dữ liệu thứ cấp: Thống kê, tổng hợp số liệu về cơ cấu đàn, tình hình sản xuất và dịch bệnh qua hệ thống sổ sách theo dõi của trang trại trong hai năm 2016 và 2017.
• Phương pháp chẩn đoán lâm sàng: Quan sát triệu chứng toàn thân (thân nhiệt, phản xạ đau, mức độ thèm ăn) và cục bộ (màu sắc, tính chất và mùi của dịch viêm chảy ra từ âm hộ, tổn thương sưng đau ở các khớp chân, nhịp thở và tiếng ho).
• Phương pháp thực nghiệm điều trị: Áp dụng các phác đồ điều trị bằng kháng sinh, thuốc kháng viêm, dung dịch sát trùng thụt rửa tử cung và thuốc trợ sức; theo dõi trạng thái bệnh lý của lợn trong 7 ngày sau khi kết thúc liệu trình để đánh giá hiệu quả khỏi bệnh.
• Phương pháp xử lý số liệu: Số liệu theo dõi được phân tích và tính toán theo phương pháp thống kê sinh vật học ứng dụng trong chăn nuôi (Nguyễn Văn Thiện, 2008) trên phần mềm Microsoft Excel 2003.

Nội dung chính theo từng chương

Phần 1: Mở đầu

Trình bày tính cấp thiết của việc nâng cao năng suất sinh sản đàn nái thông qua kiểm soát dinh dưỡng và thú y trong chăn nuôi tập trung; xác lập mục tiêu, yêu cầu kỹ thuật cần đạt được của đề tài.

Phần 2: Tổng quan tài liệu

• Điều kiện cơ sở thực tập: Trang trại Nguyễn Văn Đẩu tại phường Đồng Nguyên có diện tích hơn 5 ha, thành lập từ năm 1997. Cơ cấu nhân sự gồm 28 người (1 quản lý, 1 kỹ sư, 2 tổ trưởng và 24 công nhân). Cơ sở vật chất gồm 8 dãy chuồng lớn (chia thành 4 chuồng đẻ với 40 ô chuồng sàn/dãy nhỏ, 3 chuồng mang thai kiểu cũi sắt, 1 chuồng cách ly), hệ thống làm mát bằng quạt hút - dàn mát, sưởi ấm hồng ngoại, vòi uống tự động và hầm Biogas xử lý chất thải.
• Cơ sở khoa học về sinh lý và bệnh học: Hệ thống hóa giải phẫu cơ quan sinh sản cái, quy trình biến đổi hormone trong chu kỳ động dục, quá trình mang thai 114 ngày, cơ chế tạo và tiết sữa (kèm công thức định lượng sản lượng sữa qua khối lượng lợn con lúc 21 ngày tuổi: $SLS = M_1 + M_2$ với $M_2 = \frac{4}{5} M_1$).
• Tổng quan nghiên cứu trong và ngoài nước: Trích dẫn các công trình nghiên cứu của Madec (1991, 1995), Johansson L. Rea (1996), Kemper và Gerjets (2009), Nguyễn Văn Thanh (2002, 2016), Lê Văn Năm và Trần Văn Bình (1997), Phạm Sỹ Lăng (2006) về tỷ lệ mắc bệnh viêm tử cung (25,48% trên nái thuần, 50,84% trên nái lai), nguyên nhân nhiễm khuẩn cơ hội và hậu quả gây chậm động dục, sảy thai hoặc mất sữa.

Phần 3: Nội dung và phương pháp tiến hành

Xác định cụ thể đối tượng nghiên cứu (đàn lợn nái ngoại, bệnh viêm tử cung và các bệnh thường gặp), địa điểm, thời gian và các chỉ tiêu kỹ thuật cần theo dõi. Thiết lập chi tiết danh mục phác đồ điều trị cho từng loại bệnh bằng các chế phẩm thuốc thú y (Hupha-Lincospec, Lugol, Cephachlor, Pen-strep, ADE, Nova-Amcoli, Nor 100, Lincoject, Bromhexine, Neococxin 5%).

Phần 4: Kết quả nghiên cứu và thảo luận

• Đánh giá tình hình chăn nuôi: Phân tích biến động quy mô đàn của trại qua 2 năm. Đàn nái sinh sản năm 2017 giảm 18,67% (từ 1.200 con năm 2016 xuống 976 con năm 2017) do ảnh hưởng từ cuộc khủng hoảng giảm giá lợn thịt trên thị trường, buộc trang trại phải chủ động giảm quy mô và loại thải nái già yếu, kém hiệu quả.
• Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng: Kiểm soát khẩu phần ăn theo từng giai đoạn mang thai và thể trạng nái (từ 1,5 - 3,0 kg/con/ngày); quy trình chuẩn bị chuồng đẻ, vệ sinh sát trùng lợn mẹ trước khi sinh 1 tuần, kỹ thuật đỡ đẻ và sử dụng bột Mistral làm khô, sát khuẩn rốn cho lợn con sơ sinh.
• Công tác vệ sinh phòng bệnh: Áp dụng nguyên tắc "cùng vào - cùng ra" (all in - all out), thời gian trống chuồng cách ly tối thiểu 5 ngày sau khi tẩy uế bằng Fam flus hoặc Vikon S; duy trì hố sát trùng và thay trang phục bảo hộ trước khi vào khu chuồng nuôi.
• Kết quả điều trị bệnh: Ứng dụng thành công các phác đồ điều trị chuyên biệt cho các ca bệnh viêm tử cung, viêm khớp và viêm phổi trên đàn lợn nái và lợn con tại cơ sở.

Phần 5: Kết luận và đề nghị

Đúc kết những kết quả kỹ thuật đạt được trong chăm sóc nuôi dưỡng, quy trình vệ sinh phòng dịch và hiệu quả kiểm soát bệnh tật; đưa ra khuyến nghị duy trì nghiêm ngặt an toàn sinh học để đảm bảo năng suất đàn nái.

Kết quả và đóng góp

Số liệu thực nghiệm và chỉ tiêu kỹ thuật

STT	Loại lợn	Năm 2016 (con)	Năm 2017 (con)	Biến động
1	Lợn đực giống hậu bị	5	3	Giảm 2 con
2	Lợn đực giống làm việc	20	16	Giảm 4 con
3	Lợn nái sinh sản	1.200	976	Giảm 18,67% (224 con)
4	Lợn nái hậu bị	120	0	Giảm 120 con
5	Lợn con	30.050	-	-

Bảng 1: Biến động quy mô đàn lợn tại trại Nguyễn Văn Đẩu qua hai năm 2016 và 2017

Giai đoạn mang thai	Nái bình thường (kg/ngày)	Nái gầy (kg/ngày)	Nái béo (kg/ngày)
Phối giống đến 21 ngày	2,5	2,0	1,5 + Rau xanh
Từ 22 – 84 ngày sau phối giống	2,5	2,0	1,5 + Rau xanh
Từ 84 – 110 ngày sau phối giống	3,0	2,5	2,5
Từ 111 – 112 ngày sau phối giống	2,0	2,0	2,0
Ngày 113 sau phối giống	1,5	1,5	1,5
Ngày cắn ổ đẻ	0 – 0,5	0 – 0,5	0 – 0,5

Bảng 2: Định mức lượng thức ăn cho lợn nái ngoại giai đoạn mang thai theo thể trạng

Chỉ tiêu chẩn đoán	Viêm nội mạc tử cung	Viêm cơ tử cung	Viêm tương mạc tử cung
Màu sắc dịch viêm	Trắng xám, trắng sữa	Hồng, nâu đỏ	Nâu rỉ sắt
Mùi dịch viêm	Tanh	Tanh thối	Thối khắm
Phản ứng đau	Đau nhẹ	Đau rõ	Đau rất rõ
Mức độ bỏ ăn	Bỏ ăn một phần hoặc hoàn toàn	Bỏ ăn hoàn toàn	Bỏ ăn hoàn toàn

Bảng 3: Tiêu chí phân biệt các thể lâm sàng của bệnh viêm tử cung trên lợn nái

Tên bệnh	Tên thuốc	Liều lượng	Đường dùng	Liệu trình
Viêm tử cung	Hupha-Lincospec Lugol Cephachlor	20 ml/con/ngày 500 ml 100 ml	Tiêm bắp Thụt rửa tử cung Thụt rửa tử cung	3 – 5 ngày 3 ngày 3 ngày
Viêm khớp	Pen-strep ADE	1 ml/4 kg thể trọng 1 ml/5 kg thể trọng	Tiêm bắp Tiêm bắp	3 – 4 ngày 4 – 5 ngày
Phân trắng lợn con	Nova-Amcoli Nor 100	1 ml/con/ngày 1 ml/con/ngày	Tiêm bắp Tiêm bắp	3 – 5 ngày 3 – 5 ngày
Viêm phổi	Lincoject Bromhexine	1 ml/con/ngày 2 ml/con/ngày	Tiêm bắp Tiêm bắp	3 – 6 ngày 3 – 6 ngày
Cầu trùng lợn con	Neococxin 5%	1 ml/2,2 kg thể trọng	Cho uống	Uống lúc 3, 4, 5 ngày tuổi

Bảng 4: Danh mục và thông số kỹ thuật các phác đồ điều trị bệnh áp dụng tại trang trại

Đóng góp thực tiễn và giải pháp đề xuất

• Chuẩn hóa quy trình điều chỉnh lượng thức ăn cho nái chửa theo từng giai đoạn phát triển của thai và thể trạng thực tế (nái béo, nái gầy, nái bình thường), giúp hạn chế hiện tượng thừa mỡ gây khó đẻ hoặc thiếu dinh dưỡng làm suy nhược thai.
• Áp dụng bột làm khô Mistral trong công tác đỡ đẻ giúp lợn con nhanh khô ráo, chống hạ thân nhiệt, khô cuống rốn nhanh và sớm tiếp cận bú sữa đầu, giảm tỷ lệ tiêu chảy và nhiễm trùng da sơ sinh.
• Đưa ra bảng đối chiếu triệu chứng lâm sàng rõ ràng giúp phân biệt chính xác 3 thể viêm tử cung (nội mạc, cơ, tương mạc), hỗ trợ người nuôi lựa chọn phác đồ can thiệp kết hợp giữa tiêm kháng sinh toàn thân (Hupha-Lincospec) và dung dịch sát trùng thụt rửa tại chỗ (Lugol, Cephachlor).
• Khẳng định hiệu quả của việc kết hợp quy trình chăn nuôi "cùng vào - cùng ra", tẩy uế chuồng bằng Fam flus, Vikon S và duy trì thời gian trống chuồng 5 ngày để cắt đứt nguồn lây lan mầm bệnh giữa các lứa nuôi.

Hạn chế và hướng nghiên cứu tiếp

• Hạn chế của đề tài: Khảo sát và thực nghiệm được tiến hành trong phạm vi một trang trại chăn nuôi công nghiệp đơn lẻ (trại Nguyễn Văn Đẩu tại Bắc Ninh) với 3 giống nái ngoại thuần và lai của GreenFeed. Biến động thị trường chăn nuôi năm 2017 làm suy giảm quy mô đàn khảo sát. Công tác chẩn đoán bệnh chủ yếu dựa vào quan sát triệu chứng lâm sàng và dịch tễ học thực địa, chưa có điều kiện thực hiện các xét nghiệm vi sinh chuyên sâu (phân lập vi khuẩn, nuôi cấy, làm kháng sinh đồ trong phòng thí nghiệm).
• Hướng nghiên cứu tiếp: Thực hiện các nghiên cứu phân lập và định danh các chủng vi khuẩn chính gây viêm tử cung (E. coli, Streptococcus, Staphylococcus) tại địa phương, thiết lập kháng sinh đồ định kỳ để theo dõi tính kháng thuốc của vi khuẩn; mở rộng đánh giá mối liên hệ giữa các thể bệnh viêm tử cung với nồng độ các hormone sinh sản và các chỉ tiêu sinh hóa máu.

Giá trị tham khảo

• Đối tượng sử dụng: Sinh viên, học viên cao học chuyên ngành Chăn nuôi, Thú y, Chăn nuôi - Thú y; cán bộ kỹ thuật và chủ trang trại chăn nuôi lợn sinh sản quy mô công nghiệp.
• Nội dung có giá trị tham khảo cao:
  • Khung định mức khẩu phần thức ăn chi tiết cho lợn nái ngoại theo thể trạng và tuổi thai.
  • Bảng hướng dẫn nhận diện, phân biệt các thể bệnh viêm tử cung dựa trên tính chất dịch rỉ viêm và phản ứng lâm sàng.
  • Quy trình kỹ thuật can thiệp sản khoa lợn con sơ sinh (sát trùng rốn, dùng bột Mistral, úm sưởi hồng ngoại) và các phác đồ điều trị bằng thuốc thú y thực tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Đàn lợn nái nuôi tại trang trại thực tập gồm những giống nào và nguồn gốc từ đâu?
Trang trại nuôi 3 giống lợn ngoại gồm Landrace, Yorkshire và Duroc do Công ty Cổ phần thức ăn chăn nuôi GreenFeed Việt Nam cung cấp. Đàn đực giống ngoại được nuôi để khai thác tinh phục vụ thụ tinh nhân tạo và kích thích động dục cho nái.

2. Khẩu phần thức ăn của lợn nái chửa được điều chỉnh như thế nào trong tuần cuối trước khi đẻ?
Từ ngày thứ 111 đến 112 sau phối giống, lượng thức ăn giảm xuống còn 2,0 kg/con/ngày; ngày thứ 113 giảm còn 1,5 kg/con/ngày; đến ngày lợn cắn ổ chuẩn bị đẻ chỉ cho ăn từ 0 đến 0,5 kg thức ăn tinh và cho uống nước tự do nhằm tránh hiện tượng chèn ép thai và sưng vú sau đẻ.

3. Làm thế nào để phân biệt thể viêm nội mạc tử cung và viêm tương mạc tử cung trên lâm sàng?
Viêm nội mạc tử cung có dịch viêm màu trắng xám hoặc trắng sữa, mùi tanh, lợn đau nhẹ và bỏ ăn một phần hoặc hoàn toàn. Ngược lại, viêm tương mạc tử cung có dịch viêm màu nâu rỉ sắt, mùi thối khắm nồng nặc, lợn có phản xạ đau rất rõ rệt và bỏ ăn hoàn toàn.

4. Phác đồ điều trị bệnh viêm tử cung trên lợn nái tại trang trại được chỉ định ra sao?
Phác đồ kết hợp tiêm bắp kháng sinh Hupha-Lincospec với liều 20 ml/con/ngày trong 3 – 5 ngày, đồng thời tiến hành thụt rửa tử cung bằng dung dịch Lugol (500 ml) và Cephachlor (100 ml) liên tục trong 3 ngày.

5. Tại sao số lượng lợn nái sinh sản của trang trại lại giảm trong năm 2017?
Số lượng lợn nái sinh sản năm 2017 giảm 18,67% (từ 1.200 con xuống còn 976 con) do ảnh hưởng từ sự biến động của thị trường khi giá thịt lợn giảm sâu, trang trại phải giảm tổng đàn, loại thải nái già yếu, kém năng suất và tạm ngừng nhập nái hậu bị mới.

Kết luận

Khóa luận của Phan Thị Hà Giang đã tổng kết và áp dụng đồng bộ quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái ngoại sinh sản theo từng giai đoạn sinh lý tại trang trại công nghiệp Nguyễn Văn Đẩu (Bắc Ninh). Nghiên cứu cung cấp hệ thống định mức dinh dưỡng, kỹ thuật đỡ đẻ và các tiêu chí lâm sàng giúp phân loại chính xác các thể bệnh viêm tử cung. Các phác đồ điều trị thú y kết hợp giữa kháng sinh toàn thân và dung dịch thụt rửa sát trùng đã chứng minh hiệu quả thực tế trong kiểm soát bệnh sinh sản và các bệnh thường gặp, mang lại giá trị tham khảo hữu ích cho công tác quản lý kỹ thuật tại các trang trại lợn nái công nghiệp.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Đặt vấn đề Chăn nuôi lợn là một nghề truyền thống có từ lâu đời ở Việt Nam. Đến nay phong trào nuôi lợn thịt hướng nạc đã và đang phát triển mạnh mẽ theo hình thức trang trại ở nhiều địa phương, đem lại nguồn thu nhập đáng kể cho người chăn nuôi và trở thành một ngành chăn nuôi chính chiếm tỉ trọng cao trong cơ cấu chăn nuôi hiện nay. Để năng suất chăn nuôi được nâng cao người chăn nuôi đã ứng dụng những tiến bộ khoa học kỹ thuật vào trong sản xuất. Tuy nhiên, để đạt được hiệu quả cao thì bên cạnh việc đảm bảo các tiêu chuẩn về thức ăn, chuồng trại, kĩ thuật chăn nuôi… Thì đàn giống tốt là tạo tiền đề cho các quy trình chăm sóc nuôi dưỡng đạt hiệu quả cao.

Tuy nhiên, một trong những trở ngại lớn nhất của chăn nuôi lợn nái sinh sản là dịch bệnh còn xảy ra phổ biến gây nhiều thiệt hại cho đàn lợn nái nuôi trong các trang trại cũng như nuôi nhỏ lẻ tại các hộ gia đình. Đối với lợn nái nhất là lợn ngoại được chăn nuôi theo phương thức công nghiệp cho nên tỷ lệ mắc bệnh sinh sản ngày càng nhiều hơn do khả năng thích nghi của đàn lợn nái với điều kiện ngoại cảnh nước ta còn kém. Mặt khác trong quá trình sinh đẻ lợn nái dễ bị nhiễm các vi khuẩn như Streptococcus, E.coli… Xâm nhập và gây nhiễm trùng và dễ mắc các bệnh như viêm tử cung, viêm phổi, đây là các loại bệnh ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng sinh sản của lợn mẹ. Bệnh tuy không xảy ra ồ ạt nhưng gây thiệt hại lớn cho lợn nái, nghiêm trọng hơn bệnh vẫn âm thầm làm hạn chế khả năng sinh sản của đàn lợn nái ở các lứa tiếp theo, ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng và hiệu quả của toàn ngành chăn nuôi lợn.

Với mục đích góp phần năng cao khả năng sinh sản của đàn lợn, nâng cao hiệu quả của điều trị bệnh. Vì vậy em đã tiến hành thực hiện chuyên đề: “Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và điều trị một số bệnh thường gặp trên đàn lợn nái sinh sản nuôi tại trại Nguyễn Văn Đẩu, thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh” 6 h 7 1. Mục tiêu và yêu cầu 1.1 Mục tiêu - Thực hiện quy trình chăm sóc và nuôi dưỡng trên đàn lợn nái - Thực hiện quy trình phòng và điều trị bệnh trên đàn lợn nái 1. Yêu cầu - Áp dụng được các quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái - Xác định được tình hình nhiễm bệnh, biết cách phòng trị bệnh cho lợn nái nuôi tại trại 7 h 8 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2.

Điều kiện cở sở nơi thực tập 2. Vị trí địa lý Trang trại chăn nuôi của ông Nguyễn Văn Đẩu nằm trên một cánh đồng rộng, các xa khu dân cư, thuộc thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Phường Đồng Nguyên nằm ở phía Đông Bắc thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh, cách thành phố Bắc Ninh khoảng 11 km về phía Tây Nam và cách trung tâm Hà Nội khoảng 16 km về phía Đông Bắc. Phía Đông Nam phường Đồng Nguyên giáp xã Hoàn Sơn, huyện Tiên Du, phía Đông Bắc giáp xã Tương Giang, phía Tây giáp phường Đồng Kỵ và phường Trang Hạ, phía Nam giáp phường Đông Ngàn và phường Tân Hồng, còn phía Bắc giáp xã Tam Sơn.

Xã Đông nguyên có diện tích tự nhiên là 688,29 ha, dân số gồm 3500 hộ với 15. Trang trại chăn nuôi của ông Nguyễn Văn Đẩu nằm trên một cánh đồng rộng, cách xa khu dân cư, thuộc thị xã Từ Sơn, tỉnh Bắc Ninh. Đây là một trong những trang trại có quy mô lớn. Trang trại có tổng diện tích khoảng hơn 5 ha là khu chăn nuôi tập trung cùng các công trình phụ.

Được thành lập và đi vào sản xuất từ năm 1997 với số vốn đầu tư lên tới gần 30 tỷ đồng, trang trại chuyên nuôi lợn sinh sản do Công ty Cổ phần thức ăn chăn nuôi GreenFeed Việt Nam cung cấp 3 giống lợn Landrace – Yorkshire và Duroc.2 Điều kiện khí hậu Về điều kiện tự nhiên và các yếu tố khí hậu của xã Đồng Nguyên có thể khái quát như sau: - Xã Đồng Nguyên nằm trong vùng khí hậu cận nhiệt đới ẩm, chia làm 4 mùa rõ rệt (Xuân, Hạ, Thu, Đông). Có sự chênh lệch rõ ràng về nhiệt độ giữa mùa hè nóng ẩm và mùa đông khô lạnh. Sự chênh lệch đạt 15 - 16 °C. Mùa mưa kéo dài từ tháng năm đến tháng mười hàng năm.

Lượng mưa 8 h 9 trong mùa này chiếm 80% tổng lượng mưa cả năm. Lượng mưa trung bình hàng năm: 1. Nhiệt độ trung bình: 23,3°C. Số giờ nắng trong năm: 1.

Độ ẩm tương đối trung bình: 79,0%. Cơ cấu tổ chức của trại Trại gồm có 28 người trong đó có : + 1 quản lý + 1 kỹ sư + 2 tổ trưởng (1 tổ trưởng chuồng lợn nái mang thai và 1 tổ trưởng chuồng lợn đẻ) + 24 công nhân 2. Cơ sở vật chất của trại Trại đã được xây lâu nên cơ sở vật chất và cơ sở hạ tầng đều được quan tâm và chú trọng. - Về cơ sở vật chất : + Có đầy đủ các thiết bị, máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày như: tắm nóng lạnh, tivi, tủ lạnh, quạt,.

+ Những vật dụng cá nhân như : xà phòng tắm, bột giặt, kem đánh răng cũng được trại chuẩn bị đầy đủ. + Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trại chú trọng đầu tư hơn hết: - Trại được xây dựng trên cánh đồng khoảng 5ha với 8 dãy chuồng lớn chạy dài, lợp mái tôn. Mỗi 1 dãy chuồng lớn lại được chia làm 2 dãy chuồng nhỏ.Trong các chuồng đều có các cũi sắt (đối với chuồng lợn mang thai) và (đối với chuồng đẻ ) được lắp đặt theo dãy. - Có hệ thống quạt gió, dàn mát, điện sáng, vòi uống nước tự động cho lợn.

- Có hệ thống đèn điện sưởi ấm cho lợn con vào mùa đông. 9 h 10 - Ngoài ra trại còn có một máy phát điện công suất lớn, đủ cung cấp điện cho sinh hoạt của cả trại và hệ thống chuồng nuôi những khi mất điện. - Về cơ sở hạ tầng + Trại lợn xây dựng gồm 2 khu tách biệt: khu nhà ở và sinh hoạt của công nhân, sinh viên và khu chuồng nuôi. + Khu nhà ở rộng rãi có đầy đủ nhà tắm, nhà vệ sinh với đầy đủ tiện nghi.

+ Khu nhà ăn cũng được tách biệt với khu chuồng nuôi. + Khu nhà bếp rộng rãi và sạch sẽ. + Trại có một nhà kho là nơi chứa thức ăn cho lợn và một kho thuốc là nơi cất giữ và bảo quản các loại thuốc, vắc xin, dụng cụ kỹ thuật để phục vụ công tác chăm sóc, điều trị cho đàn lợn của trại. - Hệ thống chuồng nuôi Khu vực chuồng nuôi của trại được xây dựng trên một khu vực cao, dễ thoát nước và được bố trí tách biệt với khu sinh hoạt chung của công nhân, gồm: 4 chuồng đẻ, 3 chuồng lợn mang thai và 1 chuồng cách ly.

Chuồng nuôi được xây dựng theo hướng Đông – Nam. Đảm bảo thoáng mát về mùa hè và ấm áp về mùa đông. Chuồng nuôi xây dựng theo kiểu 2 mái gồm 8 dãy chuồng chạy dài. Trong đó có 4 dãy chuồng đẻ, mỗi dãy được tách ra làm 2 chuồng nhỏ với 40 ô chuồng sàn.

Chuồng lợn mang thai gồm 2 chuồng với kiểu chuồng cũi sắt. Các chuồng nuôi đều được lắp đặt hệ thống điện chiếu sáng và hệ thống vòi uống nước tự động ở mỗi ô chuồng. Mùa hè có hệ thống làm mát bằng quạt thông gió và dàn mát. Mùa đông có hệ thống làm ấm bằng đèn hồng ngoại.

- Hệ thống xử lý nước thải Trại đã cho xây dựng hệ thống xử lý nước thải biogas, toàn bộ chất thải của lợn đều được đổ xuống hệ thống này. Việc xây dựng hệ thống biogas rất thuận lợn cho việc xử lý nước thải không gây ô nhiễm môi trường và phát sinh mầm bện 10 h 11 2. Tình hình sản xuất - Tình hình phát triển chăn nuôi Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống và chuyển giao tiến bộ khoa học kỹ thuật. Hiện nay trong trại có 20 con lợn đực giống được chuyển về cùng một đợt, các lợn đực giống này được nuôi nhằm mục đích khai thác tinh để thụ tinh nhân tạo và sử dụng để kích thích động dục cho lợn nái.

Tinh lợn được khai thác từ 3 giống lợn Landrace, Yorkshire, Duroc. Lợn nái được phối 3 lần và được luân chuyển giống cũng như con đực. Thức ăn cho lợn nái, lợn con và cả lợn đực là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, do Công ty Green Feed cung cấp. - Tình hình thú y Vệ sinh phòng bệnh nhằm nâng cao sức đề kháng cho đàn lợn luôn là vấn đề được đặc biệt quan tâm.

Cùng với việc vệ sinh thức ăn, nước uống, vật nuôi, dụng cụ chăn nuôi, sinh sản… thì việc vệ sinh chuồng trại, cải tạo tiểu khí hậu chuồng nuôi luôn được cán bộ thú y và đội ngũ công nhân kỹ thuật thực hiện chặt chẽ. Chuồng trại được thiết kế và xây dựng theo đúng tiêu chuẩn kỹ thuật đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp về mùa đông. Sau mỗi lứa lợn, chuồng trại đều được tẩy uế bằng phương pháp: rửa sạch ô nhốt lợn, để khô sau đó phun thuốc sát trùng như Fam flus, Vikon S và để trống chuồng nuôi tối thiểu là 5 ngày mới đưa lợn nái chờ đẻ khác lên. Định kỳ tiêu độc ở các chuồng nuôi lợn nái, lợn đực làm việc bằng thuốc sát trùng, trại còn thường xuyên tiến hành vệ sinh môi trường xung quanh như việc dọn cỏ, phát quang bụi rậm, diệt chuột, thu dọn phân hằng ngày ở các ô chuồng.

Khi ra vào trại, tất cả mọi người đều phải đi qua phòng sát trùng, trước khi xuống trại phải thay bảo hộ lao động (quần, áo, ủng, mũ, khẩu trang) chỉ sử dụng trong khu vực chăn nuôi nhằm hạn chế mang mầm bệnh từ bên ngoài vào. 11 h 12 Hiện nay, trại áp dụng quy trình chăn nuôi “cùng vào - cùng ra”, trong đó một chuồng hoặc cả một dãy chuồng được đưa vào để nhốt đồng loạt cùng một loại lợn (có thể tương đồng về khối lượng, tuổi). Sau một thời gian nhất định số lợn này được đưa ra khỏi chuồng, lúc đó chuồng trại được rửa sạch, phun thuốc sát trùng và để trống ít nhất 5 ngày trước khi đưa đàn lợn mới lên đẻ.