Đặt vấn đề Trong những năm gần đây, chăn nuôi lợn giữ một vị trí quan trọng trong ngành nông nghiệp của Việt Nam. Con lợn được xếp hàng đầu trong số các vật nuôi, cung cấp phần lớn thực phẩm cho con người và phân bón cho sản xuất nông nghiệp. Ngày nay, chăn nuôi lợn còn có tầm quan trọng trong việc tăng kim ngạch xuất khẩu. Đây cũng là nguồn thu nhập ngoại tệ đáng kể cho nền kinh tế quốc dân.
Để cung cấp lợn giống cho nhu cầu chăn nuôi của các trang trại và các nông hộ thì việc phát triển đàn lợn nái sinh sản là việc làm cần thiết. Hiện nay, ngành chăn nuôi lợn rất phát triển về cả số lượng và chất lượng. Tuy nhiên, ngoài việc phát triển mạnh mẽ đàn lợn thì kèm theo đó là một số bệnh sinh sản thường xuyên mắc như: bệnh truyền nhiễm, bệnh ký sinh trùng, bệnh nội khoa, bệnh sinh sản,… và trong quá trình sinh sản lợn nái dễ bị các loại vi khuẩn xâm nhập như Streptococcus, Staphylococcus, E. coli,… gây nên một số bệnh sinh sản làm giảm khả năng sinh sản của lợn, ảnh hưởng tới việc tăng số lượng đàn lợn, gây thiệt hại kinh tế lớn.
Vì vậy, các bệnh sinh sản ở lợn nái ảnh hưởng không nhỏ đến chất lượng đàn lợn giống nói riêng, đồng thời ảnh hưởng đến năng suất, chất lượng và hiệu quả của toàn ngành chăn nuôi lợn nói chung. Để góp phần giảm thiểu thiệt hại về kinh tế và góp phần vào việc chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng, trị bệnh cho lợn nái tốt hơn, em tiến hành thực hiện đề tài: “Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, phòng và trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản tại trang trại chăn nuôi Hòa Yên – Yên Bái” n 2 1. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích - Đánh giá tình hình chăn nuôi tại trang trại chăn nuôi lợn Hòa Yên, xã Lương Thịnh, huyện trấn Yên, tỉnh Yên Bái.
- Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trang trại. - Xác định tình hình nhiễm, áp dụng và đánh giá hiệu quả của quy trình phòng, trị bệnh sinh sản cho đàn lợn nái nuôi tại trang trại. Yêu cầu - Đánh giá được tình hình chăn nuôi tại trang trại chăn nuôi lợn Hòa Yên, xã Lương Thịnh, huyện trấn Yên, tỉnh Yên Bái. - Áp dụng quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng cho đàn lợn nái nuôi tại trang trại đạt hiệu quả cao.
- Xác định được tình hình nhiễm, áp dụng và đánh giá hiệu quả của quy trình phòng, trị bệnh sinh sản cho đàn lợn nái nuôi tại trại. n 3 Phần 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU 2.1 Điều kiện cơ sở thực tập 2. Vị trí địa lý Trang trại chăn nuôi lợn Hòa Yên được thành lập và đi vào sản xuất lợn giống theo hướng chăn nuôi công nghiệp từ cuối năm 2016, địa điểm xây dựng trang trại tại xã Lương Thịnh, huyện Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Trấn Yên là một huyện thuộc tỉnh Yên Bái nằm ở vùng trung du miền núi phía Bắc.
Trấn Yên nằm ở phía Đông của tỉnh Yên Bái, phía Bắc giáp với với huyện Văn Yên, phía Tây là huyện Văn Chấn, phía Nam là tỉnh Phú Thọ, phía Đông là huyện Yên Bình và thành Phố Yên Bái. Trấn yên có diện tích là 625,595 km2. Điều kiện khí hậu Về điều kiện tự nhiên và các yếu tố khí hậu của xã Lương Thịnh có thể khái quát như sau: - Lượng mưa hàng năm cao nhất là 2.157 mm, thấp nhất là 1.060 mm, trung bình là 1.567 mm, lượng mưa tập trung chủ yếu từ tháng 6 đến tháng 7 trong năm. - Khí hậu: huyện Trấn Yên nằm ở khu vực nhiệt đới gió mùa, lạnh về mùa đông, nóng ẩm về mùa hè.
Độ ẩm không khí trung bình hàng năm là 82%, độ ẩm cao nhất là 88%, thấp nhất là 67%. - Nhiệt độ trung bình trong năm là 21°C - 23°C, mùa nóng tập trung vào tháng 6 đến tháng 7. Do ảnh hưởng của gió mùa đông bắc và gió mùa đông nam nên có sự chênh lệch về nhiệt độ trung bình giữa các mùa. - Về chế độ gió: gió mùa đông nam thổi từ tháng 3 đến tháng 10, gió mùa đông bắc thổi từ tháng 11 đến tháng 12.
Quá trình thành lập trại Trang trại sản xuất lợn giống hạt nhân của công ty TNHH MTV chăn nuôi Hòa Yên nằm trên địa phận thôn Đồng Bằng 3, xã Lương Thịnh, huyến Trấn Yên, tỉnh Yên Bái. Trại mới được thành lập vào năm 2016. Trang trại hoạt động theo phương thức công ty đầu tư và thuê cán bộ kỹ thuật, công nhân viên quản lý và chăn sóc lợn. Hiện tại trang trại do ông Lương Nguyên Ngọc làm giám đốc, ông Ngô Xuân Trường làm trại trưởng.
tình hình sản xuất của trang trại * Công tác chăn nuôi Nhiệm vụ chính của trang trại là sản xuất con giống và chuyển giao tiến bộ khoa học hỹ thuật. Hiện nay trung bình lợn nái của trại sản xuất được 2,2 – 2,3 lứa/năm. Trung bình số con sơ sinh là 15 con/đàn, số con cai sữa trung bình: 11 con/đàn. Trại hoạt động vào mức tốt theo đánh giá của công ty chăn nuôi Hòa Yên.
Tại trại, lợn con theo mẹ được nuôi đến 28 ngày tuổi mới cai sữa, lý do là tận dụng hết sữa mẹ. Trước khi cai sữa yêu cầu phải đạt được 6,5 đến 7 kg/con. Trong trại có 35 con lợn đực giống, các lợn đực giống nuôi nhằm mục đích kích thích động dục (heatcheking) cho lợn nái và khai thác lấy tinh để thụ tinh nhân tạo. Trong trại nuôi 3 giống lợn Landrace, Yorshire và Duroc, các giống lợn đều là ông bà, cụ kỵ.
Riêng cấp giống cụ kỵ và dòng Duroc là phải phối thuần không được phối chéo, chỉ được phối chéo với cấp giống ông bà đối với hai dòng Landrace và Yorshire. Lợn nái được phối 2 liều cùng một con đực giống, khoảng cách giữa 2 liều tùy thuộc vào loại nái, nái hậu bị thì liều thứ hai cách lều thứ nhất 12 giờ còn nái dạ thì phối liều thứ hai cách liều thứ nhất 24 giờ. n 5 Thức ăn cho lợn nái là thức ăn hỗn hợp hoàn chỉnh có chất lượng cao, được công ty chăn nuôi Hòa Yên cấp cho từng đối tượng lợn của trại. * Công tác thú y: Quy trình phòng bệnh cho đàn lợn tại trang trại sản xuất lợn giống luôn thực hiện nghiên ngạt, với sự giám sát chặt chẽ của kỹ thuật viên công ty chăn nuôi Hòa Yên.
- Công tác vệ sinh: hệ thống chuồng trại luôn đảm bảo thoáng mát về mùa Hè, ấm áp về mùa Đông. Hàng ngày có công nhân quét dọn vệ sinh chuồng trại, thu gom, vệ sinh cống rãnh, đường hành lang được quét dọn sạch sẽ, đường đi giữa các dãy được rắc vôi theo quy định. Công nhân, kỹ thuật, khách tham quan khi vào khu chăn nuôi lợn đều phải tắm sát trùng sạch sẽ, thay quần áo bảo hộ lao động và nhúng chân vào chậu sát trùng trước khi bước vào chuồng. - Công tác phòng bệnh: trong chăn nuôi, phun sát trùng 3 lần/tuần, tiến hành phun vào thứ 2, thứ 5, thứ 7 hàng tuần.
Rắc vôi hành lang 2 lần/tuần, tất cả các phương tiện vào trại đều được sát trùng một cách nghiên ngặt ngay tại cổng vào. Với phương châm phòng bệnh hơn trị bệnh nên tất cả lợn ở trại đều được tiêm phòng vắc xin đầy đủ. Quy trình phòng bệnh vắc xin được trại thực hiện nghiên túc, đầy đủ và đúng kỹ thuật. Đối với từng loại lợn có quy trình tiêm riêng, từ lợn nái, lợn hậu bị, lợn đực và lợn con.
Lợn được tiêm vắc xin ở trạng thái khỏe mạnh, được chăm sóc nuôi dưỡng tốt, không mắc bệnh và các bệnh mãn tính khác để tạo trạng thái miễn dịch tốt nhất cho đàn lợn. Tỷ lệ tiêm phòng vắc xin cho đàn lợn đạt 100%. Riêng bệnh tai xanh (PRRS) ở trại không phải tiêm phòng vắc xin bởi vì trong quá trình xét nghiệm cho thấy rằng lợn của trại dương tính với bệnh PRRS. n 6 - Công tác trị bệnh: cán bộ kỹ thuật của trại có nhiệm vụ theo dõi, kiểm tra đàn lợn thường xuyên, các bệnh xảy ra tại trang trại luôn được kỹ thuật viên phát hiện sớm, cách ly và điều trị ngay ở giai đoạn đầu của bệnh nên điều trị đạt 85 – 90% trong một thời gian ngắn.
Vì vậy không gây thiệt hại lớn về số lượng đàn lợn. Cơ cấu tổ chức của trại Cơ cấu tổ chức của trại được chia làm 3 nhóm như sau: + Nhóm quản lý gồm 1 giám đốc phụ trách điều hành trại, 1 trại trưởng phụ trách quản lý kỹ thuật và công nhân, 5 bảo vệ chịu trách nhiệm bảo vệ tài sản chung của trại. + Nhóm kỹ thuật bao gồm 8 ký sư chăn nuôi phụ trách về chuyên môn chăm sóc nuôi dưỡng lợn, 4 kỹ thuật cơ điện phụ trách về vấn đề điện nước, 2 kế toán. + Nhóm công nhân bao gồm 10 công nhân, 12 sinh viên thực tập thực hiện nhiệm vụ chăm sóc nuôi dưỡng lợn.
Cơ sở vật chất của trại Trang trại chăn nuôi Hòa Yên được công ty chọn là nơi để tập huấn cho tất cả các kỹ sư mới được tuyển dụng vào công ty. Chính vì vậy, cơ sở vật chất của trang trại được đầu tư khá đầy đủ, theo đúng quy trình. Trong đó, trang trại có riêng 3 dãy nhà làm nơi ở và phòng học tập cho các kỹ sư này. Đây là một điều kiện rất thuận lợi cho các sinh viên đến trại thực tập.
- Về cơ sở vật chất: + Trang trại có đầy đủ các thiết bị, máy móc để phục vụ cho công nhân và sinh viên sinh hoạt hàng ngày như: máy giặt, tắm nóng lạnh, tivi, tủ lạnh, quạt. + có hệ thống camera giám sát quanh trại. n 7 + Trại còn đầu tư sân bóng chuyền, cầu lông để công nhân giải trí sau giờ làm việc. + Cơ sở vật chất trong chuồng trại chăn nuôi được trang trại chú trọng đầu tư theo đúng yêu cầu của công ty.
-Trại lợn có khoảng 1 ha đất để xây dựng nhà điều hành, nhà cho công nhân, bếp ăn, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. - Trong trang trại có vườn trồng rau, cung cấp rau sạch cho công nhân. - Trong các chuồng đều có các cũi sắt (đối với chuồng lợn chửa) và giường nằm (đối với chuồng lợn đẻ) được lắp đặt theo dãy. - Có hệ thống quạt thông gió, dàn mát, điện sáng, núm uống nước cho lợn tự động.
- Có hệ thống bóng điện sưởi ấm cho lợn con vào mùa Đông.