Đặt vấn đề Theo đánh giá, hiện nay thịt lợn chiếm 78 - 80%, thịt gia cầm chiếm 15%, thịt trâu bò và thịt khác chiếm 10% tổng số các loại thịt trên thị trường. Có thể nói, thịt lợn là thực phẩm không thể thiếu trong cuộc sống hàng ngày của người dân Việt Nam. Điều đó cho thấy, chăn nuôi lợn giữ một vị trí vô cùng quan trọng, vì ngoài việc việc cung cấp một lượng lớn thịt, mỡ cho con người, còn cung cấp phế phụ phẩm cho ngành công nghiệp chế biến, cung cấp phân bón, góp phần giải quyết việc làm cho người lao động ở nông thôn. Trên thực tế nghề chăn nuôi lợn còn gặp nhiều khó khăn như quy mô nhỏ lẻ, khâu chọn giống còn nhiều bất cập… Ngoài ra, sự diễn biến phức tạp của nhiều loại dịch bệnh cùng với sự ảnh hưởng trầm trọng của ô nhiễm môi trường đã làm cho nghề chăn nuôi lợn đang đứng trước thử thách lớn.
Để chăn nuôi lợn phát triển ổn định, có năng suất, chất lượng cao, an toàn cần phải thực hiện nhiều biện pháp đồng bộ từ giống, thức ăn, dinh dưỡng, quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng, vệ sinh phòng bệnh, quy mô và các vấn đề về môi trường chăn nuôi., trong đó việc chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh cho lợn nái sinh sản giữ vai trò hết sức quan trọng. Xuất phát từ thực tiễn trên, chúng tôi tiến hành chuyên đề: “Thực hiện quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng và phòng, trị bệnh cho đàn lợn nái sinh sản tại trang trại Đỗ Đức Thuận, thị trấn Tây Đằng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội”. Mục đích và yêu cầu của chuyên đề 1. Mục đích - Tìm hiểu, nắm bắt và thực hiện quy trình, các biện pháp chăm sóc, nuôi dưỡng đàn lợn nái sinh sản.
- Tìm hiểu, nắm bắt và thực hiện quy trình, các biện pháp kỹ thuật trong phòng và trị bệnh trên đàn lợn nái sinh sản của trại. Yêu cầu của chuyên đề - Đánh giá đúng tình hình chăn nuôi lợn tại trang trại Đỗ Đức Thuận, thị trấn Tây Đằng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội. - Thực hiện tốt quy trình chăm sóc, nuôi dưỡng lợn nái. - Thực hiện tốt quy trình vệ sinh, phòng bệnh và điều trị bệnh ở lợn nái.
h 3 Phần 2 TỔNG QUAN TÀI LIỆU 2. Điều kiện cơ sở nơi thực tập 2. Điều kiện của trang trại 2. Vị trí địa lý Trại lợn Đỗ Đức Thuận là một trại tư nhân lớn của ông Đỗ Đức Thuận nằm trên địa bàn thị trấn Tây Đằng, huyện Ba Vì, thành phố Hà Nội.
Thị trấn Tây Đằng là thị trấn thuộc huyện Ba Vì thành phố Hà Nội, là trung tâm kinh tế, văn hóa, chính trị của huyện Ba Vì, có chợ, bến sông, quốc lộ 32A, tỉnh lộ 413 chạy qua, có nhiều cơ quan đơn vị đóng trên địa bàn. Phía Đông giáp xã Chu Minh; phía Tây giáp xã Vật Lại, phía Nam giáp xã Tiên Phong; phía Bắc giáp xã Phú Châu; toàn thị trấn có tổng diện tích đất tự nhiên là 1. Toàn thị trấn có 14 thôn, gồm các thôn: Đông, Nam, Đoài, Bắc, Hưng Đạo, Cao Nhang, Cầu Bã, Vân Trai, Lai Bồ, Vân Hồng, Chợ Chàng, Cửa Đình, Phú Mỹ, Đài Hoa. Nhìn chung trại được đặt ở vị trí khá thuận lợi để phát triển do cách xa khu công nghiệp, khu dân cư, bệnh viện, trường học.
Vì trại cách xa trục đường quốc lộ chính 32 km nên giao thông cũng chưa được thuận tiện cho giao thương trao đổi sản phẩm chăn nuôi nhưng lại đạt hiệu quả cao trong quá trình sản xuất. Khí hậu Thị trấn Tây Đằng nằm trong khu vực trung du, miền núi phía Bắc, chịu ảnh hưởng rõ rệt của khí hậu nhiệt đới gió mùa, nóng ẩm mưa nhiều. - Mùa mưa : thời tiết nóng ẩm mưa nhiều (từ tháng 4 đến tháng 9), nhiệt độ trung bình từ 25 - 27o C, độ ẩm trung bình đạt 83%, tổng lượng mưa đạt 1. - Mùa khô: thời tiết khô, rét ít mưa (từ tháng 10 đến tháng 3 năm sau), nhiệt độ trung bình từ 17 - 19oC, độ ẩm trung bình 80,8%, tổng lượng mưa là 299,2 mm.
Với điều kiện thời tiết như vậy rất thuận lợi cho trồng trọt, nhưng gây nhiều bất lợi cho chăn nuôi nói chung và nuôi lợn nuôi lợn nói riêng. Giao thông, thủy lợi Trại có hệ thống giao thông thuận lợi kết nối với các khu vực trung tâm và các khu vực xung quanh; có đường liên thôn chạy qua gần khu vực trại đã được bê tông hóa, lòng đường rộng thuận lợi cho ô tô có thể ra vào trại để vận chuyển con giống, thức ăn, vật tư cũng như các sản phẩm chăn nuôi. Trại có bể xử lý nước thải và hệ thống ống dẫn nước thải đã qua xử lý xuống ao thả cá để kết hợp nuôi lợn với nuôi cá, từ đó nâng cao hiệu quả kinh tế của trại và hạn chế chất thải trong chăn nuôi thải ra ngoài môi trường. Cơ cấu tổ chức của trang trại a) Quá trình thành lập Trại lợn Đỗ Đức Thuận là trại lợn tư nhân lớn, trang trại được thành lập năm 2010, do ông Đỗ Đức Thuận làm chủ trại.
Hướng chăn nuôi của trại là chăn nuôi lợn nái sinh sản kết hợp với chăn nuôi lợn thịt và nuôi cá và trồng cây ăn quả. Phương thức chăn nuôi là chăn nuôi tập trung công nghiệp với hệ thống chuồng khép kín. b) Cơ cấu tổ chức Trại có đội ngũ cán bộ lãnh đạo năng động, nhiệt tình, có năng lực, giàu kinh nghiệm; cán bộ kỹ thuật giỏi, giàu kinh nghiệm thực tế; công nhân có tay nghề cao và nhiều năm kinh nghiệm trong chăn nuôi. Cụ thể, đội ngũ cán bộ, côn nhân của Trại gồm 5 người, trong đó: 01 chủ trại, 01 cán bộ quản lý, 01 cán bộ kỹ thuật có trình độ kỹ sư, 2 công nhân và 02 sinh viên thực tập.
Cơ sở vật chất của trang trại Trại có diện tích 5 ha nằm ở phía Tây Nam của xã, địa hình chủ yếu là đồng bằng, có đường giao thông xung quanh, thuận tiện cho việc đi lại, vận chuyển. Cơ sở vật chất kỹ thuật của trại gồm: - Khu nhà điều hành, khu nhà ở cho công nhân, bếp ăn tập thể, các công trình phục vụ cho công nhân và các hoạt động khác của trại. - Khu chăn nuôi có hàng rào bao xung quanh và có cổng ra, vào riêng. Chuồng trại được quy hoạch bố trí phù hợp với hướng chăn nuôi công nghiệp, h 5 hệ thống chuồng khép kín với các lồng nuôi, nền sàn bê tông cho lợn nái, lợn đực, sàn nhựa cho lợn con cùng với hệ thống vòi nước tự động và máng ăn.
Chuồng nuôi được xây dựng đảm bảo đủ cho 110 nái cơ bản bao gồm: + 01 chuồng nái đẻ: gồm 2 dãy, mỗi dãy có 15 ô chuồng được thiết kế sàn nhựa cho lợn con và sàn bê tông cho lợn mẹ. + 01 chuồng nái chửa: gồm 2 dãy mỗi dãy có 50 ô để nuôi và chăm sóc lợn nái trong thời gian mang thai được sắp xếp theo các kỳ mang thai khác nhau; 10 ô để cho lợn nái chờ phối, thử lợn, ép lợn; 4 ô để nuôi lợn đực và khai thác tinh. + 01 chuồng cai sữa, dùng để nuôi và chăm sóc lợn cai sữa sau khoảng 17 - 21 ngày theo lợn mẹ, chuồng thiết kế 8 ô có thể nuôi khoảng 350 - 400 heo con cai sữa. + 02 chuồng lợn thịt: Mỗi chuồng chia thành 8 ô được thiết kế để nuôi lợn từ 25 kg trở lên.
Chuồng xây được xây dựng theo hệ thống khép kín hoàn toàn. Phía đầu chuồng là hệ thống giàn mát, cuối chuồng được thiết kế quạt hút gió, có hệ thống điện chiếu sáng và bóng đèn hồng ngoại để sưởi ấm, úm lợn con, đảm bảo thoáng mát về mùa hè, ấm áp vào mùa đông bằng cách điều chỉnh quạt, giàn mát và bóng đèn sưởi ấm trong chuồng. Mỗi chuồng được lắp đặt máy bơm nước để tắm cho lợn và vệ sinh chuồng trại hàng ngày. Cuối chuồng mỗi ô đều có hệ thống thoát phân và nước thải.
Bên cạnh chuồng nái chửa có xây dựng phòng pha chế tinh lợn, với đầy đủ các dụng cụ: kính hiển vi, nhiệt kế, đèn cồn, máy ép ống tinh, tủ lạnh bảo quản tinh, nồi hấp, panh, kéo… Trong khu chăn nuôi, đường đi lại giữa các ô chuồng, các khu khác đều được đổ bê tông và có các chậu nước sát trùng. Nhìn chung khu vực chuồng nuôi được xây dựng khá hợp lý, thuận lợi cho việc chăm sóc, đi lại, đuổi lợn cho các dãy chuồng. Cổng vào khu chăn nuôi trại có xây dựng phòng tắm, hệ thống phun sát trùng cho công nhân trước khi ra, vào chuồng chăm sóc lợn, 1 kho thuốc, 1 kho cám, 1 phòng ăn và 2 phòng nghỉ trưa cho công nhân. Ngoài ra, trại còn trang bị một thiết bị khác phục vụ cho công tác kỹ thuật, vận chuyển, như: tủ lạnh, tủ thuốc, máy nén khí phun sát trùng di động, xe chở cám.
Thuận lợi, khó khăn 2. Thuận lợi - Trại được sự quan tâm của các ngành, các cấp như UBND thị trấn Tây Đằng, Trạm thú y huyện Ba Vì về điều kiện về cơ sở vật chất, môi trường và chính sách hỗ trợ. - Trại được Công ty cổ phần CP Việt Nam cung cấp về con giống, thức ăn và đảm bảo khâu kỹ thuật. - Trại có vị trí thuận lợi, địa hình, đường đi khá thuận tiện cho việc vận chuyển con giống cũng như thức ăn chăn nuôi.
- Chủ trại có năng lực, năng động, nắm bắt được tình hình xã hội, luôn quan tâm đến đời sống vật chất, tinh thần của cán bộ kỹ thuật và công nhân. - Đội ngũ cán bộ kỹ thuật, công nhân nhiệt tình, có tinh thần trách nhiệm, trình độ chuyên môn, tay nghề vững 2. Khó khăn - Đội ngũ công nhân trong trại còn thiếu, do đó ảnh hưởng đến tiến độ công việc. - Trang thiết bị, vật tư kỹ thuật, hệ thống chuồng nuôi chưa đồng bộ, hiện đại, chưa đáp ứng được mô hình chăn nuôi thâm canh năng suất cao, an toàn.
- Khí hậu không ổn định, nóng ẩm, lạnh, khô thất thường, bệnh dịch diễn biến phức tạp nên ảnh hưởng lớn đến sức đề kháng, tình hình bệnh tật và năng suất chăn nuôi. - Giá thức ăn chăn nuôi không ổn định, có xu hướng tăng liên tục khiến chi phí thức ăn tăng cao, gây bất lợi tới kết quả chăn nuôi. Cơ sở khoa học 2. Đặc điểm sinh lý, sinh dục của lợn nái 2.
Sự thành thục về tính và thể vóc a) Sự thành thục về tính Gia súc phát triển đến một giai đoạn nhất định thì sẽ có biểu hiện về tính dục.