Nghiên cứu thành ngữ chứa số trong tiếng Anh và Việt - Nguyễn Thị Thúy Tiên

Luận văn phân tích, đối chiếu thành ngữ chứa số trong tiếng Anh và tiếng Việt, làm rõ sự tương đồng và khác biệt về ngữ nghĩa, văn hóa.

• Tác giả: Nguyễn Thị Thúy Tiên
• Người hướng dẫn: Dr. Hà Cim Tam
• Trường học: Vietnam National University, Hanoi University of Languages and International Studies
• Chuyên ngành: English Linguistics
• Đề tài: An Investigation Into Idiomatic Expressions Containing Numbers In English And Vietnamese
• Loại tài liệu: M.A. Minor Thesis
• Năm xuất bản: 2011
• Địa điểm: Hanoi

Tóm tắt

I. Khái niệm về Thành Ngữ Chứa Số trong Tiếng Anh và Tiếng Việt

Thành ngữ chứa số là những biểu thức ngôn ngữ đặc biệt mang tính ẩn dụ, được hình thành qua quá trình lịch sử lâu dài và có giá trị văn hóa sâu sắc. Đây là những cụm từ mà ý nghĩa của chúng không thể suy ra từ ý nghĩa riêng lẻ của mỗi từ thành phần. Thành ngữ số xuất hiện phổ biến trong cả tiếng Anh lẫn tiếng Việt, phản ánh đặc điểm tâm lý, văn hóa và giá trị quan niệm của các dân tộc. Các con số như một, hai, ba, mười, trăm có vai trò quan trọng trong việc tạo nên những thành ngữ mang ý nghĩa chuyển tính. Việc nghiên cứu thành ngữ chứa các chỉ số giúp người học hiểu sâu hơn về nội hàm văn hóa của hai ngôn ngữ này và nâng cao khả năng giao tiếp hiệu quả.

1.1. Định nghĩa Thành Ngữ và Vai Trò của Số

Thành ngữ được định nghĩa là một nhóm từ mà nghĩa tổng thể không phải là tổng của các ý nghĩa riêng lẻ. Trong đó, con số đóng vai trò như một yếu tố ngôn ngữ đặc biệt, tạo ra những hình ảnh sinh động và ẩn dụ phong phú. Ví dụ: "in the final analysis" (từ ba chữ) hay "ba mẹ một lời" (tiếng Việt) đều chứa đựng ý nghĩa sâu xa vượt quá giá trị đếm được của con số.

1.2. Đặc Điểm Ngôn Ngữ của Thành Ngữ Số

Thành ngữ chứa số có những đặc điểm riêng biệt: tính ẩn dụ cao, tính ghi nhớ dễ do sử dụng con số, tính văn hóa mạnh mẽ phản ánh niềm tin dân gian, và tính ổn định ngôn ngữ qua các thế hệ. Các thành ngữ từ chỉ số thường được bảo tồn và truyền lại trong tiếng nói hàng ngày, tạo thành những kho tàng văn hóa ngôn ngữ vô cùng giá trị.

II. Phân Loại Thành Ngữ Chứa Số trong Tiếng Anh

Các thành ngữ tiếng Anh chứa số có thể được phân loại dựa trên những tiêu chí khác nhau. Thứ nhất, theo con số cụ thể: thành ngữ chứa số "one" (một), "two" (hai), "three" (ba), "nine" (chín), "ten" (mười), v.v. Thứ hai, theo ý nghĩa ngữ nghĩa: thành ngữ chỉ sự toàn bộ, thành ngữ chỉ sự ngoại lệ, thành ngữ chỉ sự nhiều/ít. Ví dụ điển hình như "to count to ten" (đếm đến mười), "a dime a dozen" (giá rẻ như cỏ rác), "dressed to the nines" (ăn mặc rất lịch sự). Việc phân loại này giúp người học dễ dàng nắm bắt quy luật hình thành thành ngữ số và ứng dụng trong giao tiếp thực tế.

2.1. Thành Ngữ Dựa trên Con Số Lẻ

Thành ngữ chứa số lẻ như one, three, five, seven, nine thường mang những ý nghĩa đặc biệt trong tiếng Anh. "One in a million" (một triệu người mới gặp một người như vậy) biểu thị tính hiếm hoi và quý giá. "At sixes and sevens" (lộn xộn, không có tổ chức) phản ánh trạng thái hỗn loạn. Những thành ngữ từ chỉ số lẻ này thường có nguồn gốc từ các trò chơi, phong tục hay sự kiện lịch sử cổ đại.

2.2. Thành Ngữ Dựa trên Con Số Chẵn

Con số chẵn trong tiếng Anh cũng tạo nên nhiều thành ngữ phổ biến. "Two cents worth" (ý kiến, nhận xét không được lòng ai) và "Two-faced" (hai mặt, hay nói dối) là những ví dụ điển hình. "Back to square one" (quay lại điểm xuất phát) sử dụng khái niệm hình học để biểu thị sự thất bại hoặc khởi đầu lại. Thành ngữ chứa số chẵn thường phản ánh sự cân bằng, sự đối xứng hoặc sự lặp lại trong ngôn ngữ.

III. Phân Loại Thành Ngữ Chứa Số trong Tiếng Việt

Thành ngữ tiếng Việt chứa số phản ánh đặc thù của nền văn hóa Việt Nam với những niềm tin, phong tục và giá trị truyền thống sâu sắc. Các thành ngữ từ chỉ số Việt có thể được phân loại theo: (1) con số cụ thể như "một", "hai", "ba", "năm", "chín", "mười"; (2) ý nghĩa biểu thị như sự vô tận, sự nhất định, sự cách biệt, sự kết hợp. Ví dụ: "ba mẹ một lời" (cha mẹ nói gì thì nghe theo), "chín năm mười công" (chín chục, gần như hoàn thành), "một bước hai tươi" (một lần học lâu). Những thành ngữ chứa các tử chỉ số Việt Nam này thường gắn liền với các giá trị đạo đức và nếp sống cộng đồng.

3.1. Thành Ngữ Chứa Số Nhỏ 1 5

Thành ngữ chứa số nhỏ trong tiếng Việt như "một tặng một tặng hai" (câu chuyện cũ, không có gì mới), "hai lúa ba vụ" (sống sung túc, no đủ), "ba mẹ một lời" thường liên quan đến gia đình, tình cảm và giáo dục. "Năm cây" hay "năm điều" cũng xuất hiện trong các thành ngữ phổ thông. Những con số này có ý nghĩa cơ bản, dễ nhớ và hay được sử dụng trong lời dạy dỗ truyền thống.

3.2. Thành Ngữ Chứa Số Lớn 6 10

Thành ngữ chứa số lớn như "chín nước mười sông" (đất nước rộng lớn), "chín năm mười công" (hoàn tất công việc), "mười phán một thắng" (chắc chắn thắng lợi) thường biểu thị sự hoàn thiện, sự viên mãn, sự rộng lớn. "Hai tay mười ngón" là câu tục ngữ phổ biến. Các thành ngữ từ con số này phản ánh khái niệm toàn vẹn, sự đầy đủ trong tư duy Việt.

IV. Ứng Dụng Nghiên Cứu Thành Ngữ Chứa Số trong Giáo Dục Ngôn Ngữ

Nghiên cứu thành ngữ chứa số có giá trị thực tiễn to lớn trong lĩnh vực giáo dục ngôn ngữ. Đối với người học tiếng Anh, việc hiểu biết thành ngữ chứa chỉ số giúp nâng cao kỹ năng giao tiếp thực tế và nhận thức văn hóa. Giáo viên có thể dạy thành ngữ số thông qua các hoạt động tương tác, so sánh hai ngôn ngữ, hay phân tích các trường hợp cụ thể. Việc so sánh thành ngữ tiếng Anh chứa số với thành ngữ tiếng Việt chứa số giúp học sinh hiểu rõ hơn về sự khác biệt văn hóa và đặc điểm ngôn ngữ riêng biệt của mỗi nước. Ngoài ra, các thành ngữ chứa chỉ số cũng là công cụ hữu ích để phát triển tư duy ngôn ngữ sáng tạo và khả năng sử dụng từ vựng linh hoạt.

4.1. Phương Pháp Giảng Dạy Thành Ngữ Số Hiệu Quả

Giảng dạy thành ngữ chứa số nên kết hợp lý thuyết và thực hành. Giáo viên có thể sử dụng bảng so sánh, bài tập ứng dụng, trò chơi tương tác để giúp học sinh ghi nhớ thành ngữ từ chỉ số. Phương pháp so sánh văn hóa giữa tiếng Anh và tiếng Việt đặc biệt hiệu quả. Việc sử dụng ngữ cảnh thực tế trong lớp học giúp thành ngữ chứa số trở nên sinh động và dễ hiểu hơn.

4.2. Tác Động của Thành Ngữ Số đến Nhận Thức Văn Hóa

Thành ngữ chứa chỉ số là cửa sổ để hiểu giá trị văn hóa và tư duy của mỗi dân tộc. Nghiên cứu thành ngữ tiếng Anh chứa số giúp hiểu nền tảng tư duy phương Tây, còn thành ngữ tiếng Việt chứa số phản ánh chỉnh thể tâm lý đông phương. Điều này tăng cường nhạy cảm văn hóa của người học và giúp họ giao tiếp một cách thích ứng hơn với những người từ các nền văn hóa khác.

Trích đoạn nội dung tài liệu

VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOL UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES POST — GRADUATE FACULTY NGUYEN THI THUY TIEN AN INVESTIGATION INTO IDIOMATIC EXPRESSIONS CONTAINING NUMBERS IN ENGLISH AND VIETNAMESE (NGHIEN CVU NHUNG THANH NGU CO CAC TY CHI SO TRONG TIENG ANH VA TIENG VIET) M. Minor Thesis Field : English Linguistics Field code : 60 22 15 Ila Noi— 2011 VIETNAM NATIONAL UNIVERSITY, HA NOL UNIVERSITY OF LANGUAGES AND INTERNATIONAL STUDIES POST — GRADUATE FACULTY NGUYEN TOI THUY TIEN AN INVESTIGATION INTO IDIOMATIC EXPRESSIONS CONTAINING NUMBERS IN ENGLISH AND VIETNAMESE (NGIIÊN CỨU NHỮNG THÀNH NGỮ CÓ CÁC TỪ CIIỈ SỐ TRONG TIENG ANH VA TIENG VIET) M. Minor Thesis Field : English Linguistics Field code : 6022 15 Supervisor: Dr. Ha Cim Tam Ila Noi— 2011 iv TABLE OF CONTENTS CANDIDATE’S SEATEMENT.

TABLE OF CONTENTS. LIST OF TABLES. PART A: INTRODUCTION 1, Rationale of the study. chọn sọ nành Ho re " 2.

Aims of the study. Seope of the stutly. 2 4, Methods of the studiy. Design of the study.

3 PART B: DEVELOPMENT CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND LL. Sense8 ose cece 6 1. nọ nh HH HH ghe S7 1. Charactenstics of idioms an 8 1.

Classifivalion of idioms Tre " 9 1. Idioms and proverbs. Idioms and collocations 2 1. Idiom and ‘dead moiaphor - - 13 5.

Design of the study The study is consisted of three parts: “The first part is Part A “INTRODUCTION”. This part provides a brief account of issues which are rationale, aims, scope, methods, and design of the study. The second pat is Part B “DEVELOPMENT”. This part is consisted of two chapters.

Chapter 1, theoretical background, provides the theoretical information about Taoanings, sonso, idioms, bricf information about numbers in English and Victnameso and the review of previous studies on idioms. Chapter 2 is concerned with research question, data collection, analysis framework, data analysis The last part, Part C, “CONCLUSION”, summarics the major findmgs of the study, provides implications and suggestions for further studies. Rattonale of the study English has been a very important international means of communication in almost fields of life such as economy, politics, culture and education. nglish bridges people over the world together.

Consequently, the mastering of English has been the desire of modern ‘people who wish to join the intemational commumty in order to broaden their knowledge, promote in their career and have wider net of relationship Having the desire of becoming a member of intcmational community in many fields to develop aspects of life, Vietnam is clearly aware ofthe importance of English as an infermational communicative means. Leaming and teaching English have been drawing a lot of attention of the whole Vietnam society. English has been an official and compulsory subject in education cuzriculum. Vietuamese people wish to have a good command of English so that they can have the key to the open world.

‘The mastering of English is not an casy malice because if, requires @ large number of linguistic issues such as grammar and pronunciation to have effective communicative activities. Among these issues, vocabulary plays a vital role due to its meaning creating. In fact, teaching and Icarning vocabulary are always cmphasived. In vocabulary teaching and Jeaming, idiom is an issue with which English Jeamers and teachers are concerned because idioms are frequently used to make conversations more natural, interesting and concise in daily communicative activities.

Thus, the effective use of idioms is a necessary requirement for any language leamers who have desire to master it, Numbers which are very common in our daily life and have certain cultural charactoristics slso appear in idiems. Idiomatic oxpressions containing Tumbors. bring about interesting diverse meanings to our utterances and writings, Moteover, personally,I myself am extremely interested in idiomatic expressions containing rumbers, In daily life of Vietnamese and English, T sco tlmat mumbers have certain significance, People admirs some numbers and vice versa, All of thase are factors thal give me the inspirations ta choose this topic. PART B DEVELOPMENT CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND ‘This chapter has provided the theoretical framework for the following analysis of numerical idioms in the main chapter.

In this chapler, theoretical background is consisted of matters related to meaning, senses; idioms (the definition, the classification, the characteristics, the distinguishing between idioms and proverbs. idioms and collocations, idioms and dead metaphors), brief introductions about numbers in Tingtish and Vietnamese and the brief review of previous researches about idioms. Meaning Lyons (1997-1) said, “Semantics is generally defined as the study of meaning, and this is the definition which we shall initially adopl”. Thus core issuc in the field of semantics is the meaning, In Understanding English Semantics by Dr.

Nguyen Hoa (2004), the definition of meanmng is explained as follow: “According to C.K, Ogden and LA. Richards (1923) in “Phe meaning of meaning”, a number of meanings can be associated with tús te: =_ Anintinsic propety » ‘The other words annexed to a word ina dictionary » The connotation of a word » ‘The place of anything in a system * That to which the user of symbol ought to be referring © That to which the interpreter ofa symibol ~ refers - believes himself to be referring ~ believes the user to be referring PART B DEVELOPMENT CHAPTER 1: THEORETICAL BACKGROUND ‘This chapter has provided the theoretical framework for the following analysis of numerical idioms in the main chapter. In this chapler, theoretical background is consisted of matters related to meaning, senses; idioms (the definition, the classification, the characteristics, the distinguishing between idioms and proverbs. idioms and collocations, idioms and dead metaphors), brief introductions about numbers in Tingtish and Vietnamese and the brief review of previous researches about idioms.

Meaning Lyons (1997-1) said, “Semantics is generally defined as the study of meaning, and this is the definition which we shall initially adopl”. Thus core issuc in the field of semantics is the meaning, In Understanding English Semantics by Dr. Nguyen Hoa (2004), the definition of meanmng is explained as follow: “According to C.K, Ogden and LA. Richards (1923) in “Phe meaning of meaning”, a number of meanings can be associated with tús te: =_ Anintinsic propety » ‘The other words annexed to a word ina dictionary » The connotation of a word » ‘The place of anything in a system * That to which the user of symbol ought to be referring © That to which the interpreter ofa symibol ~ refers - believes himself to be referring ~ believes the user to be referring 2.

Aims of the study “The study is to explore the role of numbers in creating the meanings of idioms in English and Viemamese. Based on that, « brief comparison between idioms in English and Vietnamese is carried out to find out the similarities and differences in the contribution of numbers to their meanings In sumanary, this study is aimed at: » To explore the roles of numbers in the meanings of idioms in English and Vietnamese. » ‘Yo find ont the similarities and differences in the contribution of numbers to the tneanings of idioms in English and Vietnamese. In order to achieve these aims, the following question should be answered.

© What are senses do numbers coutributz to the meanings of idioms in Pnglish and Vietnamese? ¢ of the study Because of the limitation of time, material resources, my knowledge and academic ability, this sludy is only focused on the senses of numbers contribute to the meanings of idioms. Specific speaking, the study is focused on revealing what types of English and Vietnamese idioms numbers appear in and their connotative meanings in these idioms. ‘That is the foundation for a bricf comparison betwoon the contribution of numbers to the ameanings of idioms in English and Vietnamese. Methods of the study in order to achieve those above-mentioned aims, the study employs both quantitative amd qualilative methods.

By virus of quantitative method, data have been collected ttom, literary works, books of idioms and semantics and newspapers, websites and dictionaries in both English and Vietnamese. ‘The qualitative method is adopted to interpret. the caltectod data. Rattonale of the study English has been a very important international means of communication in almost fields of life such as economy, politics, culture and education.

nglish bridges people over the world together. Consequently, the mastering of English has been the desire of modern ‘people who wish to join the intemational commumty in order to broaden their knowledge, promote in their career and have wider net of relationship Having the desire of becoming a member of intcmational community in many fields to develop aspects of life, Vietnam is clearly aware ofthe importance of English as an infermational communicative means. Leaming and teaching English have been drawing a lot of attention of the whole Vietnam society. English has been an official and compulsory subject in education cuzriculum.

Vietuamese people wish to have a good command of English so that they can have the key to the open world. ‘The mastering of English is not an casy malice because if, requires @ large number of linguistic issues such as grammar and pronunciation to have effective communicative activities. Among these issues, vocabulary plays a vital role due to its meaning creating. In fact, teaching and Icarning vocabulary are always cmphasived.

In vocabulary teaching and Jeaming, idiom is an issue with which English Jeamers and teachers are concerned because idioms are frequently used to make conversations more natural, interesting and concise in daily communicative activities. Thus, the effective use of idioms is a necessary requirement for any language leamers who have desire to master it, Numbers which are very common in our daily life and have certain cultural charactoristics slso appear in idiems. Idiomatic oxpressions containing Tumbors. bring about interesting diverse meanings to our utterances and writings, Moteover, personally,I myself am extremely interested in idiomatic expressions containing rumbers, In daily life of Vietnamese and English, T sco tlmat mumbers have certain significance, People admirs some numbers and vice versa, All of thase are factors thal give me the inspirations ta choose this topic.

Number in English and Vietnamese 1. Review of previous sludics on idioms 16 CHAPTER 2: THE STUDY 2. Jdeational, interpersonal and relational numerical idioms in Linglish and ‘Vietnamese. The frequeney of appearance of numbers in English and Victnamese idioms 2.

The comolative meanings of numbers in English and Vietnamese 28 PART C: CONCLUSION 1. Suggestions for further studies. dd REFERENCES APPENDICES PART A INTRODUCTION 1. Rattonale of the study English has been a very important international means of communication in almost fields of life such as economy, politics, culture and education.

nglish bridges people over the world together. Consequently, the mastering of English has been the desire of modern ‘people who wish to join the intemational commumty in order to broaden their knowledge, promote in their career and have wider net of relationship Having the desire of becoming a member of intcmational community in many fields to develop aspects of life, Vietnam is clearly aware ofthe importance of English as an infermational communicative means. Leaming and teaching English have been drawing a lot of attention of the whole Vietnam society. English has been an official and compulsory subject in education cuzriculum.

Vietuamese people wish to have a good command of English so that they can have the key to the open world. ‘The mastering of English is not an casy malice because if, requires @ large number of linguistic issues such as grammar and pronunciation to have effective communicative activities. Among these issues, vocabulary plays a vital role due to its meaning creating. In fact, teaching and Icarning vocabulary are always cmphasived.

In vocabulary teaching and Jeaming, idiom is an issue with which English Jeamers and teachers are concerned because idioms are frequently used to make conversations more natural, interesting and concise in daily communicative activities.