Luận Văn Thạc Sỹ Quản Lý Kinh Tế - Giải Pháp Tăng Cường Quản Lý Nhà Nước Về Dân Tộc Ở Huyện Võ Nhai

Chuyên khảo kinh tế phân tích Luận văn thạc sỹ quản lý kinh tế đề tài tăng cường công tác quản lý nhà nước về dân tộc trên địa, đánh giá các khía cạnh quan trọng, đề xuất hướng

• Tác giả: Ma Văn Đạt
• Người hướng dẫn: PGS.TS Ngô Thị Thanh Vân
• Trường học: Trường Đại học Thủy lợi
• Chuyên ngành: Quản lý kinh tế
• Đề tài: Tăng Cường Quản Lý Nhà Nước Về Dân Tộc Tại Huyện Võ Nhai
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2018
• Địa điểm: Thái Nguyên

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• DANH MỤC CÁC HÌNH ẢNH
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT
• MỞ ĐẦU
• Tính cấp thiết của đề tài
• Mục đích nghiên cứu của đề tài
• Phương pháp nghiên cứu
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài
• Kết quả dự kiến đạt được
• Nội dung của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN CỦA CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DÂN TỘC
• 1.1. Cơ sở lý luận về công tác quản lý nhà nước về dân tộc
• 1.1.1. Khái niệm, đặc điểm và vai trò của công tác dân tộc
• 1.1.2. Những vấn đề cơ bản của chính sách dân tộc
• 1.1.3. Nội dung công tác quản lý nhà nước về dân tộc cấp huyện
• 1.1.4. Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác quản lý nhà nước về dân tộc cấp huyện
• 1.1.5. Quy định của nhà nước đối với công tác quản lý nhà nước về dân tộc cấp huyện
• 1.2. Cơ sở thực tiễn về công tác quản lý nhà nước về dân tộc
• 1.2.1. Kinh nghiệm quản lý nhà nước về dân tộc ở một số địa phương
• 1.2.2. Những bài học rút ra cho huyện Võ Nhai
• 1.2.3. Các công trình nghiên cứu có liên quan
• 1.3. Kết luận chương 1
• 2. CHƯƠNG 2: THỰC TRẠNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DÂN TỘC HUYỆN VÕ NHAI, TỈNH THÁI NGUYÊN
• 2.1. Đặc điểm tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên
• 2.1.1. Đặc điểm tự nhiên
• 2.1.2. Điều kiện kinh tế - xã hội
• 2.2. Khái quát về cơ quan trực tiếp quản lý nhà nước về dân tộc huyện Võ Nhai
• 2.2.1. Phòng Dân tộc huyện Võ Nhai
• 2.2.2. Các cơ quan có liên quan
• 2.2.3. Tình hình các dân tộc tại huyện Võ Nhai
• 2.3. Thực trạng về công tác quản lý nhà nước về dân tộc huyện Võ Nhai, tỉnh Thái Nguyên
• 2.3.1. Công tác nắm tình hình trong vùng đồng bào DTTS
• 2.3.2. Công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật trong vùng đồng bào DTTS
• 2.3.3. Công tác triển khai các chính sách dân tộc
• 2.3.4. Công tác kiểm tra, thanh tra, đánh giá việc thực hiện các chính sách dân tộc trong vùng đồng bào dân tộc thiểu số trên địa bàn huyện
• 2.3.5. Công tác quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, quản lý cán bộ người dân tộc thiểu số trong hệ thống chính trị trên địa bàn huyện
• 2.4. Đánh giá về công tác quản lý nhà nước về dân tộc huyện Võ Nhai
• 2.4.1. Những kết quả đạt được
• 2.4.2. Những hạn chế
• 2.4.3. Nguyên nhân của những hạn chế
• 2.5. Kết luận chương 2
• 3. CHƯƠNG 3: GIẢI PHÁP TĂNG CƯỜNG CÔNG TÁC QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC VỀ DÂN TỘC HUYỆN VÕ NHAI
• 3.1. Mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội huyện Võ Nhai trong thời gian tới
• 3.1.1. Mục tiêu, nhiệm vụ phát triển kinh tế xã hội
• 3.1.2. Các chỉ tiêu phát triển chủ yếu
• 3.2. Những cơ hội và thách thức đối với công tác quản lý nhà nước về dân tộc tại huyện Võ Nhai
• 3.2.1. Thách thức, khó khăn
• 3.3. Nguyên tắc đề xuất giải pháp tăng cường công tác quản lý nhà nước về dân tộc huyện Võ Nhai
• 3.4. Những giải pháp cơ bản nhằm tăng cường công tác quản lý nhà nước về dân tộc huyện Võ Nhai
• 3.4.1. Tổ chức triển khai có hiệu quả các chính sách dân tộc
• 3.4.2. Đổi mới công tác tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật trong vùng đồng bào DTTS
• 3.4.3. Phát huy vai trò của các cơ quan chuyên môn, cán bộ làm công tác dân tộc trong cơ quan quản lý nhà nước về dân tộc
• 3.4.4. Tăng cường trách nhiệm và phát huy vai trò lãnh đạo của đội ngũ cán bộ lãnh đạo cấp xã
• 3.4.5. Huy động sự tham gia đóng góp của các tổ chức đoàn thể vào công tác quản lý nhà nước về dân tộc
• 3.4.6. Tăng cường sự tham gia của đồng bào DTTS vào công tác quản lý nhà nước về dân tộc
• 3.5. Kết luận chương 3
• KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• Kiến nghị với Quốc hội, Chính phủ, Ủy ban Dân tộc Trung ương
• Kiến nghị với tỉnh Thái Nguyên
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Luận Văn Thạc Sỹ Quản Lý Kinh Tế

Luận Văn Thạc Sỹ Quản Lý Kinh Tế tập trung vào việc nghiên cứu và phân tích các vấn đề liên quan đến quản lý kinh tế và quản lý nhà nước về dân tộc tại Huyện Võ Nhai. Nghiên cứu này nhằm mục đích tăng cường hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực dân tộc, đặc biệt là tại các khu vực có đông đồng bào dân tộc thiểu số. Tăng Cường Quản Lý Nhà Nước là một trong những mục tiêu chính của luận văn, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và công bằng cho các cộng đồng dân tộc.

1.1. Quản Lý Kinh Tế

Quản Lý Kinh Tế là một trong những trọng tâm của luận văn, với mục tiêu phân tích và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý kinh tế tại Huyện Võ Nhai. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng kinh tế của các cộng đồng dân tộc thiểu số, từ đó đề xuất các chính sách phù hợp để thúc đẩy phát triển kinh tế và giảm thiểu khoảng cách giàu nghèo.

1.2. Quản Lý Nhà Nước

Quản Lý Nhà Nước về dân tộc là một lĩnh vực quan trọng được đề cập trong luận văn. Nghiên cứu này nhằm mục đích tăng cường hiệu quả của các chính sách dân tộc, đảm bảo sự bình đẳng và công bằng trong việc phân bổ nguồn lực. Quản Lý Nhà Nước Về Dân Tộc cũng bao gồm việc đánh giá và cải thiện các chính sách hiện có để phù hợp với thực tiễn tại Huyện Võ Nhai.

II. Tăng Cường Quản Lý Nhà Nước Về Dân Tộc

Tăng Cường Quản Lý Nhà Nước Về Dân Tộc là một trong những mục tiêu chính của luận văn, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và công bằng cho các cộng đồng dân tộc thiểu số tại Huyện Võ Nhai. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng quản lý nhà nước về dân tộc, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả của các chính sách dân tộc.

2.1. Chính Sách Dân Tộc

Chính Sách Dân Tộc là một trong những trọng tâm của luận văn, với mục tiêu phân tích và đề xuất các giải pháp nhằm cải thiện hiệu quả của các chính sách dân tộc. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng triển khai các chính sách dân tộc tại Huyện Võ Nhai, từ đó đề xuất các biện pháp nhằm tăng cường hiệu quả của các chính sách này.

2.2. Phát Triển Kinh Tế Dân Tộc

Phát Triển Kinh Tế Dân Tộc là một trong những mục tiêu quan trọng của luận văn, nhằm đảm bảo sự phát triển bền vững và công bằng cho các cộng đồng dân tộc thiểu số. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng kinh tế của các cộng đồng dân tộc thiểu số tại Huyện Võ Nhai, từ đó đề xuất các giải pháp nhằm thúc đẩy phát triển kinh tế và giảm thiểu khoảng cách giàu nghèo.

III. Quản Lý Dân Tộc Tại Huyện Võ Nhai

Quản Lý Dân Tộc Tại Huyện Võ Nhai là một trong những trọng tâm của luận văn, với mục tiêu phân tích và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý dân tộc tại địa phương. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng quản lý dân tộc tại Huyện Võ Nhai, từ đó đề xuất các biện pháp nhằm tăng cường hiệu quả của các chính sách dân tộc.

3.1. Quản Lý Hành Chính

Quản Lý Hành Chính là một trong những lĩnh vực quan trọng được đề cập trong luận văn, với mục tiêu phân tích và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý hành chính tại Huyện Võ Nhai. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng quản lý hành chính tại địa phương, từ đó đề xuất các biện pháp nhằm tăng cường hiệu quả của các chính sách hành chính.

3.2. Quản Lý Xã Hội

Quản Lý Xã Hội là một trong những trọng tâm của luận văn, với mục tiêu phân tích và đề xuất các giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả quản lý xã hội tại Huyện Võ Nhai. Nghiên cứu này tập trung vào việc đánh giá thực trạng quản lý xã hội tại địa phương, từ đó đề xuất các biện pháp nhằm tăng cường hiệu quả của các chính sách xã hội.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Võ Nhai là địa bàn miền núi đặc biệt khó khăn nằm ở phía Đông Bắc tỉnh Thái Nguyên với diện tích tự nhiên 83.943 ha và quy mô dân số 68.177 người năm 2018. Khu vực này mang tính chất đặc thù khi đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 69,75% dân số toàn huyện. Địa hình đồi núi dốc và núi đá vôi chiếm tới 92% diện tích, tạo nên rào cản tự nhiên lớn cho phát triển kinh tế và hạ tầng giao thông. Vấn đề nghiên cứu trọng tâm tập trung vào thực trạng quản lý nhà nước về lĩnh vực dân tộc, giải quyết tình trạng tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số chiếm 78,51% tổng số hộ nghèo và ngăn chặn các nguy cơ bất ổn an ninh trật tự từ các hiện tượng tôn giáo trái phép.

Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận, phân tích thực trạng thực thi chính sách dân tộc giai đoạn 2016-2018, chỉ rõ các hạn chế trong bộ máy quản lý và đề xuất giải pháp khả thi nâng cao hiệu lực quản lý nhà nước đến năm 2025. Phạm vi nghiên cứu bao quát toàn bộ 15 đơn vị hành chính cấp xã của huyện Võ Nhai, bao gồm 14 xã và 01 thị trấn, tập trung vào chuỗi dữ liệu kinh tế - xã hội giai đoạn 2016-2019. Ý nghĩa thực tiễn của công trình thể hiện qua việc cung cấp luận cứ khoa học hỗ trợ địa phương duy trì mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo bình quân trên 4% mỗi năm (năm 2018 đạt mức giảm 6,38%), nâng tỷ lệ trường chuẩn quốc gia đạt 65,6% (42 trên 65 trường) và hoàn thiện các tiêu chí nông thôn mới bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý thuyết quản lý hành chính công hiện đại kết hợp quan điểm của Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về bình đẳng, đoàn kết và tương trợ giữa các dân tộc cùng phát triển. Nghiên cứu tích hợp khung thể chế pháp lý theo Nghị quyết số 24-NQ/TW của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa IX, Quyết định số 449/QĐ-TTg phê duyệt Chiến lược công tác dân tộc đến năm 2020 và Nghị định số 05/2011/NĐ-CP của Chính phủ.

Mô hình nghiên cứu làm rõ mối quan hệ tương tác giữa 4 nhóm nội dung quản lý nhà nước cấp huyện với các yếu tố môi trường tự nhiên, kinh tế và xã hội. Luận văn chuẩn hóa 4 khái niệm then chốt gồm: "Công tác dân tộc" là hoạt động quản lý nhà nước nhằm tạo điều kiện cho đồng bào phát triển toàn diện; "Chính sách dân tộc" là hệ thống chủ trương và biện pháp của Nhà nước; "Địa bàn đặc biệt khó khăn" là vùng có điều kiện tự nhiên khắc nghiệt và hạ tầng thiếu thốn; "Năng lực nội sinh" là khả năng tự vươn lên thoát nghèo của cộng đồng. Nghiên cứu kế thừa các phát hiện học thuật từ Lê Ngọc Thắng (2005) và Hoàng Chí Bảo (2009) về bảo đảm bình đẳng giữa 54 dân tộc, trong đó 53 dân tộc thiểu số chiếm 14% dân số cả nước.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp thu thập từ báo cáo chính thức giai đoạn 2016-2019 của Chi cục Thống kê huyện Võ Nhai, Phòng Dân tộc, Phòng Lao động - Thương binh và Xã hội, Phòng Tư pháp và Ủy ban nhân dân 15 xã, thị trấn. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát thực tế tại các xóm bản vùng sâu vùng xa.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát 100% gồm 15 đơn vị hành chính cấp xã trên địa bàn huyện, kết hợp phương pháp chọn mẫu phân tầng điển hình tại 4 xã có tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số và tỷ lệ nghèo cao gồm Thượng Nung, Sảng Mộc, Thần Sa và Dân Tiến. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích thống kê mô tả, hệ thống hóa và so sánh chuỗi số liệu là nhằm phản ánh khách quan biến động đa chiều giữa các nhóm dân tộc, xác định chính xác mối tương quan giữa nguồn lực phân bổ với kết quả giảm nghèo thực tế. Toàn bộ quy trình khảo sát và phân tích dữ liệu được thực hiện chặt chẽ theo dòng thời gian từ tháng 1 năm 2016 đến tháng 12 năm 2018, có cập nhật số liệu ước tính đến hết năm 2019.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, nền kinh tế huyện Võ Nhai ghi nhận bước phát triển mạnh mẽ với tổng giá trị sản xuất vượt 1.146,08 tỷ đồng giai đoạn 2018-2019. Cơ cấu kinh tế chuyển dịch tích cực khi ngành công nghiệp - xây dựng đạt giá trị 1.144,8 tỷ đồng, nông lâm thủy sản đạt 844,48 tỷ đồng và thương mại dịch vụ đạt 156,8 tỷ đồng. Thu ngân sách nhà nước năm 2018 đạt 62,612 tỷ đồng, vượt 83% kế hoạch và tăng gấp 4,7 lần so với mốc 13,29 tỷ đồng năm 2010.

Thứ hai, giá trị sản xuất trên 1 ha đất canh tác năm 2018 đạt 63,7 triệu đồng nhờ hình thành các vùng chuyên canh đặc sản như bưởi Tràng Xá hay na La Hiên. Mặc dù tỷ lệ hộ nghèo toàn huyện giảm xuống 19,48%, nhưng bất bình đẳng giữa các nhóm dân tộc còn rất lớn. Trong tổng số 3.653 hộ nghèo toàn huyện năm 2018, hộ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tới 78,51%. Cụ thể, dân tộc Dao chiếm tỷ lệ nghèo cao nhất với 25,66%, dân tộc Mông chiếm 21,69%, dân tộc Tày chiếm 16,81% và dân tộc Nùng chiếm 11,60%.

Thứ ba, công tác tuyên truyền và phổ biến giáo dục pháp luật đạt kết quả vượt bậc. Số buổi tuyên truyền, trợ giúp pháp lý tăng 144,4% từ 45 buổi năm 2016 lên 110 buổi năm 2019, hỗ trợ cho hơn 4.600 lượt người nghèo với ngân sách tăng từ 7,2 triệu đồng lên 23,8 triệu đồng. Địa phương đã cấp phát hơn 5.000 tờ rơi và 55.500 ấn phẩm báo chí chuyên đề.

Thứ tư, bộ máy cơ quan chuyên trách làm công tác dân tộc cấp huyện còn rất mỏng. Phòng Dân tộc huyện chỉ duy trì 4 biên chế (2 lãnh đạo và 2 chuyên viên) nhưng phải quản lý địa bàn rộng 83.943 ha, cán bộ vẫn duy trì lịch đi cơ sở tối thiểu 2 lần mỗi tháng để nắm bắt địa bàn.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính dẫn đến sự chênh lệch mức sống giữa các nhóm dân tộc xuất phát từ địa bàn cư trú và tập quán sản xuất. Đồng bào Dao và Mông sinh sống chủ yếu tại tiểu vùng 3 với địa hình núi cao hiểm trở, thiếu đất màu mỡ và thiếu nguồn nước canh tác. Ngược lại, người Kinh chiếm 30,25% dân số và người Nùng chiếm 20,29% dân số cư trú dọc Quốc lộ 1B thuộc tiểu vùng 1 có lợi thế giao thương vượt trội.

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa hiệu quả thông qua biểu đồ cơ cấu 8 thành phần dân tộc và biểu đồ cột phản ánh tỷ lệ nghèo tại 15 xã. Bảng số liệu thống kê chứng minh 5 xã vùng cao gồm Thượng Nung, Sảng Mộc, Nghinh Tường, Thần Sa và Vũ Chấn có tỷ lệ hộ nghèo là người dân tộc thiểu số chạm mức 98% đến 100%.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với nghiên cứu của Nguyễn Thị Thúy (2012) tại huyện Định Hóa khi chỉ ra rằng chính sách trợ cấp trực tiếp dễ làm phát sinh tâm lý trông chờ ỷ lại. Bên cạnh đó, việc vận dụng bài học kiểm soát tà đạo Dương Văn Mình tại tỉnh Cao Bằng và cơ chế điều hành tại tỉnh Quảng Ninh đã giúp huyện Võ Nhai giữ vững an ninh chính trị, vận động tháo dỡ các nhà đòn trái phép tại xã Dân Tiến và xã Phương Giao.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, đổi mới cơ chế thực thi chính sách giảm nghèo từ hỗ trợ trực tiếp sang đầu tư nâng cao năng lực sản xuất nội sinh. Ủy ban nhân dân huyện Võ Nhai chủ trì phối hợp với Phòng Dân tộc triển khai các dự án sinh kế gắn với chuỗi giá trị nông lâm nghiệp, hướng tới mục tiêu giảm tỷ lệ hộ nghèo dân tộc thiểu số từ 4% đến 6% mỗi năm trong giai đoạn 2020-2025.

Thứ hai, đa dạng hóa phương thức tuyên truyền, phổ biến giáo dục pháp luật phù hợp với phong tục từng dân tộc. Phòng Tư pháp huyện chủ trì phối hợp với Trung tâm Văn hóa - Thể thao và Truyền thông huyện biên soạn tài liệu song ngữ, phấn đấu tổ chức trên 120 buổi tuyên truyền lưu động mỗi năm và cấp phát hơn 60.000 ấn phẩm đến năm 2023.

Thứ ba, kiện toàn tổ chức bộ máy và nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ làm công tác dân tộc. Phòng Nội vụ huyện tham mưu bổ sung định biên Phòng Dân tộc lên từ 5 đến 6 biên chế trong giai đoạn 2021-2024, bảo đảm 100% cán bộ phụ trách công tác dân tộc cấp xã được đào tạo kỹ năng quản lý nhà nước và bồi dưỡng tiếng dân tộc thiểu số.

Thứ tư, phát huy vai trò nòng cốt của mạng lưới hơn 100 người có uy tín trong cộng đồng dân tộc thiểu số. Ban Dân vận Huyện ủy và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc huyện định kỳ tổ chức tối thiểu 2 hội nghị cung cấp thông tin cấp huyện mỗi năm từ năm 2021, chủ động ngăn ngừa các tà đạo xâm nhập và giữ vững 100% thôn bản an toàn về trật tự xã hội.

Thứ năm, tăng cường công tác thanh tra, kiểm tra và giám sát nguồn vốn đầu tư các chương trình mục tiêu quốc gia. Thanh tra huyện phối hợp với Hội đồng nhân dân huyện thực hiện kiểm tra định kỳ 2 đợt mỗi năm, đảm bảo 100% nguồn vốn chính sách được giải ngân đúng đối tượng và chống thất thoát lãng phí.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm thứ nhất là cán bộ lãnh đạo, chuyên viên tại Ủy ban Dân tộc và Ban Dân tộc các tỉnh miền núi. Nghiên cứu cung cấp hệ thống dữ liệu thực chứng tại một huyện có gần 70% dân số là đồng bào thiểu số, phục vụ trực tiếp cho việc hoạch định chính sách phân bổ ngân sách và an sinh xã hội.

Nhóm thứ hai là lãnh đạo Ủy ban nhân dân và cán bộ Phòng Dân tộc cấp huyện. Luận văn mang lại cẩm nang thực tiễn về cách thức tổ chức bộ máy tinh gọn từ 3 đến 4 biên chế và phương pháp phối hợp liên ngành nhằm giải quyết các điểm nóng về an ninh tôn giáo vùng cao.

Nhóm thứ ba là giảng viên, học viên cao học và sinh viên thuộc các chuyên ngành Quản lý công, Chính sách công và Xã hội học. Công trình là tài liệu tham khảo giá trị về phương pháp khảo sát toàn diện 15 xã, thị trấn và mô hình phân tích chuỗi số liệu kinh tế - xã hội giai đoạn 2016-2019.

Nhóm thứ tư là các tổ chức phi chính phủ và các ban quản lý dự án phát triển cộng đồng. Dữ liệu luận văn giúp thiết kế các chương trình tài trợ sinh kế nhắm trúng hai nhóm yếu thế nhất là đồng bào Dao chiếm 25,66% và đồng bào Mông chiếm 21,69% tổng số hộ nghèo.

Câu hỏi thường gặp

Cơ cấu dân tộc tại huyện Võ Nhai có những đặc điểm nổi bật nào?

Huyện Võ Nhai có 8 dân tộc chính cùng sinh sống với tổng dân số 68.177 người năm 2018, trong đó đồng bào dân tộc thiểu số chiếm gần 70%. Tỷ trọng dân số gồm: dân tộc Kinh chiếm 30,25%, Tày chiếm 24,29%, Nùng chiếm 20,29%, Dao chiếm 13,44% và Mông chiếm 7,01%. Địa bàn cư trú phân hóa rõ rệt giữa các tiểu vùng đồi núi.

Tỷ lệ hộ nghèo phân bổ như thế nào giữa các nhóm dân tộc tại địa phương?

Hộ nghèo tập trung chủ yếu ở nhóm thiểu số, chiếm 78,51% trong tổng số 3.653 hộ nghèo toàn huyện năm 2018. Tỷ lệ nghèo phân theo dân tộc gồm: dân tộc Dao chiếm cao nhất với 25,66%, dân tộc Mông chiếm 21,69%, dân tộc Tày chiếm 16,81% và dân tộc Nùng chiếm 11,60%, chủ yếu do thiếu đất sản xuất và địa hình chia cắt.

Chính quyền huyện Võ Nhai đã xử lý vấn đề tà đạo và an ninh trật tự ra sao?

Cấp ủy và chính quyền huyện đã thành lập Ban Chỉ đạo liên ngành, huy động lực lượng công an bám sát cơ sở và vận động đồng bào Mông tháo dỡ các nhà đòn bất hợp pháp tại bản Làng Ươm, xã Dân Tiến. Huyện duy trì hơn 100 buổi tuyên truyền pháp luật mỗi năm để củng cố niềm tin của nhân dân.

Công tác phổ biến giáo dục pháp luật vùng dân tộc đạt kết quả cụ thể nào?

Giai đoạn 2016-2019, kinh phí thực hiện tăng từ 7,2 triệu lên 23,8 triệu đồng, tổ chức 110 buổi tuyên truyền trợ giúp pháp lý cho hơn 4.600 lượt người nghèo. Huyện đã cấp phát 55.500 ấn phẩm báo chí chuyên đề và tổ chức từ 3 đến 5 phiên tòa xét xử lưu động hàng năm tại các cụm xã.

Tổ chức bộ máy cơ quan quản lý nhà nước về dân tộc cấp huyện hiện có cấu trúc ra sao?

Phòng Dân tộc huyện Võ Nhai hoạt động chuyên trách theo Nghị định số 05/2011/NĐ-CP của Chính phủ. Đến năm 2018, cơ quan có 4 biên chế gồm 2 lãnh đạo và 2 chuyên viên. Đội ngũ công chức duy trì lịch công tác nắm tình hình địa bàn tối thiểu 2 lần mỗi tháng tại 15 xã, thị trấn.

Kết luận

• Luận văn đã chuẩn hóa hệ thống lý luận và khung thể chế quản lý nhà nước về công tác dân tộc cấp huyện theo Nghị định số 05/2011/NĐ-CP của Chính phủ.
• Phân tích thực chứng toàn diện điều kiện kinh tế - xã hội huyện Võ Nhai với quy mô 83.943 ha, dân số 68.177 người và tỷ lệ đồng bào dân tộc thiểu số chiếm 69,75%.
• Nhận diện rõ thách thức nghèo đa chiều khi hộ dân tộc thiểu số chiếm 78,51% tổng số hộ nghèo, trong đó người Dao chiếm 25,66% và người Mông chiếm 21,69%.
• Đánh giá hiệu quả công tác tuyên truyền với 110 buổi trợ giúp pháp lý cho hơn 4.600 lượt người nghèo và bài học giải quyết dứt điểm tà đạo giữ vững an ninh trật tự.
• Đề xuất 5 nhóm giải pháp đồng bộ gắn với mục tiêu giảm nghèo từ 4% đến 6% mỗi năm trong giai đoạn 2020-2025 và nâng cấp năng lực bộ máy quản lý.

Đóng góp quan trọng nhất của luận văn là cung cấp giải pháp chuyển đổi phương thức quản lý từ trợ cấp thụ động sang kiến tạo sinh kế nội sinh cho đồng bào. Các khuyến nghị trong luận văn mở ra lộ trình hành động thiết thực cho giai đoạn 2021-2025 nhằm thực hiện thắng lợi Chương trình mục tiêu quốc gia phát triển kinh tế - xã hội vùng đồng bào dân tộc thiểu số và miền núi. Quý độc giả, các nhà quản lý và nhà nghiên cứu hãy tham khảo toàn văn công trình để áp dụng hiệu quả vào thực tiễn quản lý địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

mở đầu công cuộc đổi mới đã khẳng định: Thực hiện đúng chính sách giai cấp và chính sách dân tộc. Trong việc phát triển kinh tế - xã hội ở những nơi có đông đồng bào các DTTS, cần thể hiện đầy đủ chính sách dân tộc, phát triển mối quan hệ gắn bó tốt đẹp giữa các dân tộc trên tinh thần đoàn kết, bình đẳng, giúp đỡ nhau cùng làm chủ tập thể; kết hợp phát triển kinh tế và phát triển xã hội, đẩy mạnh sản xuất và chăm lo đời sống con người, kể cả những người từ nơi khác đến và dân tại chỗ. Chống những thái độ và những biểu thị tư tưởng “dân tộc lớn” và những biểu hiện của “dân tộc hẹp hòi”. Để triển khai những định hướng cơ bản đó, ngày 27/11/1989, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 22-NQ/TW về một số chủ trương, chính sách lớn phát triển kinh tế - xã hội miền núi.

Tiếp sau đó, Hội đồng Bộ trưởng (nay là Chính phủ) đã thể chế hóa bằng Quyết định số 72-HĐBT ngày 13-2-1990 về một số chủ trương, chính sách cụ thể phát triển kinh tế - xã hội miền núi. Đây là hai văn kiện quan trọng đánh dấu sự đổi mới hoạt động công tác dân tộc và chính sách dân tộc. Từ những định hướng quan trọng đó, bước vào thập niên 90 của thế kỷ XX, Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ VII đã vạch ra những nội dung cơ bản về chính sách phát triển kinh tế - xã hội và quan hệ dân tộc và làm rõ thêm: “Đoàn kết, bình đẳng, giúp đỡ lẫn nhau giữa các dân tộc, cùng xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc, đồng thời giữ gìn và phát huy bản sắc tốt đẹp của mỗi dân tộc là chính sách nhất quán của Đảng và Nhà nước ta [3]. Có chính sách phát triển kinh tế hàng hóa ở các vùng DTTS phù hợp với điều kiện và đặc điểm từng vùng, từng dân tộc, đảm bảo cho đồng bào các dân tộc khai thác được thế mạnh của địa phương để làm giàu cho mình và đóng góp vào sự nghiệp xây dựng và bảo vệ đất nước.

Tôn trọng tiếng nói và có chính sách đúng đắn về chữ viết đối với các dân tộc. Đặc biệt có chính sách khắc phục tình trạng suy giảm dân số đối với một số dân tộc ít người”. Cùng với tiến trình đổi mới, vấn đề dân tộc và chính sách dân tộc ở nước ta tiếp tục được Đảng ta bổ sung và cụ thể hóa. Đại hội Đảng lần thứ XII xác định: Thực hiện đại đoàn kết dân tộc, phát huy vai trò làm chủ của nhân dân.

Xây dựng Luật dân tộc. Thực hiện bình đẳng, đoàn kết, tương trợ giữa các dân tộc trong sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước. Bằng nhiều biện pháp tích cực và vững chắc, 12 thực hiện cho được ba mục tiêu chủ yếu: xóa được đói, giảm được nghèo, ổn định và cải thiện được đời sống, sức khỏe của đồng bào các dân tộc, đồng bào vùng cao, vùng biên giới; xóa được mù chữ, nâng cao dân trí, tôn trọng và phát huy bản sắc tốt đẹp của các dân tộc; xây dựng được cơ sở chính trị, đội ngũ cán bộ và đảng viên của các dân tộc ở các vùng, các cấp trong sạch, vững mạnh [4].3 Nội dung công tác quản lý nhà nước về dân tộc cấp huyện - Chỉ đạo, tổ chức triển khai thực hiện chiến lược, chương trình mục tiêu quốc gia, quy hoạch, kế hoạch, chính sách về lĩnh vực công tác dân tộc. - Tổ chức thực hiện các chính sách dân tộc, chính sách đặc thù, các chương trình, dự án, đề án phát triển vùng có điều kiện kinh tế - xã hội khó khăn, đặc biệt khó khăn; tiêu chí phân định vùng dân tộc theo trình độ phát triển, tiêu chí xác định thành phần dân tộc, tiêu chí về chuẩn đói nghèo đối với vùng DTTS; chính sách đào tạo nguồn nhân lực, nâng cao dân trí, bảo tồn và phát triển văn hóa các DTTS.

- Kiện toàn tổ chức bộ máy cơ quan làm công tác dân tộc ở cấp huyện; thực hiện phân công, phân cấp có hiệu quả trong lĩnh vực công tác dân tộc. - Huy động và sử dụng có hiệu quả các nguồn lực đầu tư cho vùng DTTS. - Kiểm tra, thanh tra, sơ kết, tổng kết, đánh giá việc thực hiện chính sách, chương trình, dự án ở vùng DTTS; việc chấp hành pháp luật về công tác dân tộc, phòng, chống tham nhũng, thực hành tiết kiệm, chống lãng phí, giải quyết khiếu nại, tố cáo liên quan đến công tác dân tộc theo quy định của pháp luật. - Tuyên truyền, giáo dục chủ trương, chính sách của Đảng, pháp luật của Nhà nước bằng nhiều biện pháp, hình thức để đồng bào các dân tộc hiểu rõ và chủ động tham gia vào quá trình thực hiện.

- Quy hoạch, đào tạo, bồi dưỡng, sử dụng, quản lý cán bộ người DTTS trong hệ thống chính trị và cán bộ trong cơ quan làm công tác dân tộc cấp huyện. - Xây dựng hệ thống thông tin cơ sở dữ liệu về công tác dân tộc. - Thẩm định các chương trình, dự án, đề án, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội vùng DTTS của huyện. 13 - Tổng kết thực tiễn tình hình công tác dân tộc, chính sách dân tộc, quản lý nhà nước về lĩnh vực công tác dân tộc.4 Các yếu tố ảnh hưởng tới công tác quản lý nhà nước về dân tộc cấp huyện Công tác quản lý nhà nước về dân tộc ở cấp huyện chịu ảnh hưởng của rất nhiều yếu tố bao gồm cả yếu tố chủ quan và yếu tố khách quan.1 Yếu tố khách quan Bao gồm các yếu tố sau:  Đặc điểm về tự nhiên, xã hội của huyện Phạm vi, đối tượng quản lý nhà nước về dân tộc ở cấp huyện là vùng dân tộc, miền núi của huyện, bao gồm các xã đặc biệt khó khăn, xóm đặc biệt khó khăn.

Đây là vùng có địa bàn phức tạp, thuộc vùng sâu, vùng xa, địa hình thường bị ngăn cách bởi các sông suối, các dãy núi đá đi lại rất khó khăn; xuất phát điểm thấp, trình độ phát triển chưa cao, dân cư phần lớn sống phân tán và thuộc nhóm có thu nhập thấp; tỷ lệ hộ nghèo, hộ cận nghèo cao; một bộ phận đồng bào còn chưa biết chữ, không thể nghe và nói được tiếng Kinh. Trình độ dân trí còn hạn chế, còn chịu ảnh hưởng nhiều của phong tục tập quán sản xuất và sinh hoạt lạc hậu. Điều này ảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lý nhà nước về dân tộc của huyện.  Tình hình phát triển kinh tế - xã hội của huyện Sự phát triển kinh tế - xã hội của huyện ảnh hưởng rất lớn đến công tác dân tộc trên địa bàn.

Nếu kinh tế phát triển, huyện có nhiều nguồn lực đầu tư hơn cho vùng đồng bào DTTS, thúc đẩy kinh tế - xã hội của vùng này phát triển sẽ giúp cho công tác dân tộc có hiệu quả. Ngược lại khi kinh tế còn kém phát triển là trở ngại rất lớn đến công tác vận động đồng bào dân tộc chấp hành tốt các chế độ, chính sách của Đảng và Nhà nước. Mục tiêu của công tác quản lý nhà nước về dân tộc là phát triển kinh tế - xã hội toàn diện, bền vững vùng đồng bào DTTS, giúp xóa đói, giảm nghèo, rút ngắn khoảng cách chênh lệch về trình độ phát triển giữa các dân tộc, giảm dần khu vực đặc biệt khó khăn. Vì vậy khi kinh tế phát triển sẽ tạo ra tiền đề, cơ sở để thực hiện nhiệm vụ này, hay nói cách khác nó là cộng cụ, là động lực của công tác quản lý nhà nước về dân tộc.

14  Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội vùng đồng bào DTTS Tình hình an ninh chính trị, trật tự an toàn xã hội trong vùng dân tộc cũng là một yếu tố ảnh hưởng không nhỏ đến công tác quản lý nhà nước về dân tộc ở cấp huyện. Khi tình hình an ninh chính trị ổn định thì đồng bào sẽ yên tâm sản xuất, phát triển kinh tế tiến tới xóa đói, giảm nghèo, chấp hành tốt chủ trương, chính sách, pháp luật của Đảng và Nhà nước, giúp cho các chính sách dân tộc triển khai được hiệu quả. Ngược lại, khi vùng đồng bào DTTS bị các thế lực thù địch, các tổ chức bất hợp pháp, các tà đạo lợi dụng, kích động đồng bào chống đối lại các chính sách, các chủ trương của Đảng và Nhà nước sẽ tạo ra sự bất lợi cho địa phương cũng như bản thân đồng bào trong ôn định đời sống, không chú trọng phát triển kinh tế, làm mất an ninh trật tự dẫn đến tạo ra những điểm nóng… khó khăn cho công tác quản lý nhà nước nói chung và công tác dân tộc nói riêng.  Đặc điểm lịch sử, văn hóa, xã hội của vùng đồng bào DTTS Mỗi dân tộc trong cộng đồng các dân tộc Việt Nam đều bình đẳng, có chung chế độ chính trị, nhà nước, pháp luật … nhưng lại có đặc điểm lịch sử phát triển, yếu tố văn hóa tộc người (tiếng nói, chữ viết, phong tục tập quán…) riêng của mình.

Các dân tộc có nền văn hóa, ngôn ngữ, tôn giáo tín ngưỡng truyền thống riêng, hình thành và phát triển không giống nhau; đặc biệt có những dân tộc rất ít người không tự phát triển. Vì vậy công tác quản lý nhà nước về dân tộc không thể không căn cứ vào những yếu tố văn hóa, xã hội của các dân tộc, của vùng để có những định hướng cho phù hợp, có những phương pháp khác nhau hoặc phải kết hợp rất nhiều phương pháp tổng hợp để thực hiện công tác quản lý đảm bảo hiệu quả nhất.  Mức độ phát triển của kết cấu hạ tầng vùng đồng bào DTTS Đây là yếu tố rất quan trọng thúc đẩy công tác dân tộc phát triển, ngoài các kết cấu hạ tầng thiết yếu như: điện, đường, trường, trạm, chợ, trụ sở cơ quan chính quyền cơ sở… thì hệ thống hạ tầng công nghệ thông tin cũng rất quan trọng để góp phần cho công tác quản lý nhà nước về dân tộc.2 Yếu tố chủ quan  Tính chất đặc thù của ngành quản lý nhà nước về dân tộc Công tác quản lý nhà nước về dân tộc là công tác tổng hợp, liên quan đến nhiều ngành, nhiều lĩnh vực, cần có sự tham gia của nhiều ngành trong hệ thống chính trị.Công tác 15 dân tộc đòi hỏi phải có sự hiểu biết tổng hợp về đa lĩnh vực, có tâm huyết với đồng bào DTTS, có kiến thức quản lý nhà nước và năng lực chuyên môn tốt.