Luận văn thạc sĩ xây dựng báo cáo bộ phận phục vụ 2 kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động tại công ty tnhh thương mại nam cường

Luận văn thạc sĩ nghiên cứu xây dựng báo cáo bộ phận phục vụ 2 kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động tại công ty tnhh thương, đánh giá hiện trạng, phân tích vấn đề, đề xuất

• Tác giả: Phạm Thị Hồng Hoa
• Người hướng dẫn: Lê Thị Tú Oanh
• Trường học: Trường Đại học Lao động – Xã hội
• Chuyên ngành: Kế toán
• Đề tài: Xây dựng báo cáo bộ phận phục vụ kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động tại Công ty TNHH Thương mại Nam Cường
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT
• DANH MỤC BẢNG BIỂU
• DANH MỤC HÌNH VẼ
• DANH MỤC SƠ ĐỒ
• 1. CHƯƠNG 1: GIỚI THIỆU ĐỀ TÀI NGHIÊN CỨU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục đích nghiên cứu của đề tài
• 1.3. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu của đề tài
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu của đề tài
• 1.5. Nội dung nghiên cứu của đề tài
• 1.6. Phương pháp nghiên cứu của đề tài
• 1.7. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của luận văn
• 1.7.1. Ý nghĩa khoa học
• 1.7.2. Ý nghĩa thực tiễn
• 1.8. Tên và kết cấu luận văn
• 1.9. TÓM TẮT CHƯƠNG 1
• 2. CHƯƠNG 2: TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ BÁO CÁO BỘ PHẬN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI
• 2.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu
• 2.1.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu trên thế giới
• 2.1.2. Tổng quan các công trình nghiên cứu trong nước
• 2.2. Một số vấn đề cơ bản về báo cáo bộ phận phục vụ kiểm soát, đánh giá hiệu quả hoạt động trong các doanh nghiệp thương mại
• 2.2.1. Khái niệm, đặc điểm của Báo cáo bộ phận phục vụ kiểm soát, đánh giá hiệu quả hoạt động
• 2.2.2. Vai trò của Báo cáo bộ phận phục vụ kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động của doanh nghiệp
• 2.3. TÓM TẮT CHƯƠNG 2
• 3. CHƯƠNG 3: THỰC TRẠNG VỀ BÁO CÁO BỘ PHẬN TẠI CÔNG TY TNHH THƯƠNG MẠI NAM CƯỜNG
• 3.1. Giới thiệu chung về Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường
• 3.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 3.1.2. Hình thức kế toán tại Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường
• 3.2. Thực trạng lập Báo cáo Bộ phận phục vụ kiểm soát đánh giá hiệu quả hoạt động tại Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường
• 3.2.1. Công tác lập kế hoạch
• 3.2.2. Khảo sát thực trạng lập báo cáo bộ phận tại doanh nghiệp
• 3.2.3. Đánh giá thực trạng lập báo cáo bộ phận tại công ty
• 3.3. TÓM TẮT CHƯƠNG 3
• 4. CHƯƠNG 4: KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ
• 4.1. Sự cần thiết phải xây dựng Báo cáo bộ phận tại Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường
• 4.2. Định hướng phát triển của công ty
• 4.2.1. Mục tiêu phát triển
• 4.2.2. Chiến lược phát triển trung và dài hạn
• 4.3. Xây dựng Báo cáo bộ phận phục vụ kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động tại Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường
• 4.4. Điều kiện thực hiện và kiến nghị
• 4.4.1. Về phía nhà nước
• 4.4.2. Về phía doanh nghiệp
• 4.5. TÓM TẮT CHƯƠNG 4
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Giới thiệu đề tài nghiên cứu

Đề tài nghiên cứu 'Xây dựng Báo cáo bộ phận phục vụ kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động tại Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường' được lựa chọn nhằm đáp ứng nhu cầu thông tin quản lý trong bối cảnh kinh tế hiện đại. Báo cáo bộ phận là công cụ quan trọng giúp nhà quản trị đánh giá hiệu quả hoạt động của từng bộ phận trong doanh nghiệp. Từ đó, nhà quản trị có thể đưa ra quyết định phù hợp để tối ưu hóa hoạt động kinh doanh. Đặc biệt, trong môi trường cạnh tranh khốc liệt, việc xây dựng báo cáo bộ phận không chỉ giúp doanh nghiệp theo dõi hiệu quả mà còn hỗ trợ trong việc điều chỉnh chiến lược kinh doanh. Tác giả đã chỉ ra rằng, việc lập báo cáo bộ phận tại Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường là cần thiết để kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động, từ đó nâng cao khả năng cạnh tranh của công ty.

1.1. Lý do chọn đề tài

Lý do chọn đề tài xuất phát từ sự cần thiết của việc cung cấp thông tin chính xác và kịp thời cho nhà quản trị. Trong bối cảnh kinh tế toàn cầu hóa, các doanh nghiệp cần có những chiến lược kinh doanh linh hoạt và hiệu quả. Báo cáo bộ phận giúp nhà quản trị nắm bắt tình hình hoạt động của từng bộ phận, từ đó đưa ra quyết định đúng đắn. Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường, với nhiều lĩnh vực hoạt động khác nhau, cần có một hệ thống báo cáo bộ phận rõ ràng để theo dõi và đánh giá hiệu quả hoạt động. Việc nghiên cứu và xây dựng báo cáo bộ phận sẽ giúp công ty tối ưu hóa quy trình quản lý và nâng cao hiệu quả kinh doanh.

1.2. Mục đích nghiên cứu

Mục đích nghiên cứu của đề tài là tìm hiểu cơ sở lý thuyết về báo cáo bộ phận và thực trạng lập báo cáo bộ phận tại Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường. Nghiên cứu sẽ đánh giá thực trạng và đề xuất giải pháp nhằm xây dựng hệ thống báo cáo bộ phận phục vụ kiểm soát và đánh giá hiệu quả hoạt động. Từ đó, giúp nhà quản trị có cái nhìn tổng quan về hiệu quả hoạt động của từng bộ phận, từ đó đưa ra các quyết định chiến lược phù hợp. Đề tài cũng hướng đến việc nâng cao khả năng cạnh tranh của công ty thông qua việc tối ưu hóa hoạt động kinh doanh dựa trên thông tin từ báo cáo bộ phận.

II. Tổng quan nghiên cứu và một số vấn đề cơ bản về báo cáo bộ phận trong các doanh nghiệp thương mại

Chương này tổng quan về các công trình nghiên cứu liên quan đến báo cáo bộ phận trong các doanh nghiệp thương mại. Các nghiên cứu trước đây đã chỉ ra rằng, báo cáo bộ phận không chỉ là công cụ quản lý mà còn là yêu cầu bắt buộc trong nhiều chuẩn mực kế toán quốc tế. Việc áp dụng báo cáo bộ phận giúp doanh nghiệp có cái nhìn rõ ràng hơn về hiệu quả hoạt động của từng lĩnh vực kinh doanh. Đặc biệt, trong bối cảnh hội nhập quốc tế, việc tuân thủ các chuẩn mực như IFRS 8 và VAS 28 là rất quan trọng. Những quy định này không chỉ giúp doanh nghiệp minh bạch thông tin mà còn tạo điều kiện thuận lợi cho việc thu hút đầu tư. Tác giả đã phân tích các quy định và thực trạng áp dụng báo cáo bộ phận tại Việt Nam, từ đó chỉ ra những hạn chế và thách thức mà các doanh nghiệp đang gặp phải.

2.1. Tổng quan các công trình nghiên cứu

Nghiên cứu về báo cáo bộ phận đã thu hút sự quan tâm của nhiều nhà nghiên cứu trong và ngoài nước. Các công trình nghiên cứu đã chỉ ra rằng, việc lập báo cáo bộ phận giúp doanh nghiệp có thể theo dõi hiệu quả hoạt động của từng bộ phận, từ đó đưa ra quyết định quản lý chính xác hơn. Tại Việt Nam, việc áp dụng báo cáo bộ phận còn gặp nhiều khó khăn do thiếu hụt thông tin và sự hiểu biết về các chuẩn mực kế toán. Tác giả đã tổng hợp các nghiên cứu trước đây để làm rõ hơn về vai trò và tầm quan trọng của báo cáo bộ phận trong quản lý doanh nghiệp.

2.2. Một số vấn đề cơ bản về báo cáo bộ phận

Báo cáo bộ phận được định nghĩa là báo cáo cung cấp thông tin về hiệu quả hoạt động của từng bộ phận trong doanh nghiệp. Báo cáo bộ phận không chỉ giúp nhà quản trị theo dõi tình hình kinh doanh mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Các vấn đề cơ bản liên quan đến báo cáo bộ phận bao gồm cách thức lập báo cáo, nội dung thông tin cần thiết và phương pháp phân tích dữ liệu. Tác giả đã chỉ ra rằng, việc xây dựng báo cáo bộ phận cần phải dựa trên các tiêu chí rõ ràng và phù hợp với đặc thù của từng doanh nghiệp.

III. Thực trạng về báo cáo bộ phận tại Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường

Chương này tập trung vào việc phân tích thực trạng lập báo cáo bộ phận tại Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường. Qua khảo sát và phân tích, tác giả đã chỉ ra rằng, công ty hiện đang gặp nhiều khó khăn trong việc lập và sử dụng báo cáo bộ phận. Các thông tin trong báo cáo bộ phận chưa đầy đủ và không kịp thời, dẫn đến việc nhà quản trị khó khăn trong việc đưa ra quyết định. Hệ thống kế toán của công ty cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu lập báo cáo bộ phận. Tác giả đã đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao chất lượng báo cáo bộ phận, từ đó giúp công ty cải thiện hiệu quả hoạt động.

3.1. Giới thiệu chung về Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường

Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường là một trong những doanh nghiệp hoạt động trong lĩnh vực thương mại tại Việt Nam. Công ty có nhiều lĩnh vực kinh doanh khác nhau, từ bán lẻ đến phân phối hàng hóa. Tuy nhiên, việc quản lý và theo dõi hiệu quả hoạt động của từng bộ phận vẫn còn nhiều hạn chế. Tác giả đã phân tích lịch sử hình thành và phát triển của công ty, từ đó chỉ ra những thách thức mà công ty đang phải đối mặt trong việc lập báo cáo bộ phận.

3.2. Thực trạng lập báo cáo bộ phận tại Công ty

Thực trạng lập báo cáo bộ phận tại Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường cho thấy nhiều vấn đề cần được cải thiện. Các báo cáo hiện tại chưa đáp ứng được yêu cầu của nhà quản trị, thông tin không đầy đủ và không kịp thời. Điều này ảnh hưởng đến khả năng ra quyết định của nhà quản trị. Tác giả đã tiến hành khảo sát và phân tích các báo cáo hiện có, từ đó đưa ra những nhận định về thực trạng và đề xuất giải pháp cải thiện.

IV. Kết luận và kiến nghị

Chương cuối cùng của luận văn đưa ra kết luận về tầm quan trọng của việc xây dựng báo cáo bộ phận tại Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường. Tác giả đã nhấn mạnh rằng, việc lập báo cáo bộ phận không chỉ giúp công ty theo dõi hiệu quả hoạt động mà còn hỗ trợ trong việc ra quyết định chiến lược. Để nâng cao hiệu quả của báo cáo bộ phận, công ty cần cải thiện hệ thống kế toán và đào tạo nhân viên về quy trình lập báo cáo. Tác giả cũng đưa ra một số kiến nghị đối với nhà nước và doanh nghiệp nhằm tạo điều kiện thuận lợi cho việc áp dụng báo cáo bộ phận trong các doanh nghiệp thương mại.

4.1. Sự cần thiết phải xây dựng báo cáo bộ phận

Việc xây dựng báo cáo bộ phận là cần thiết để đảm bảo rằng thông tin quản lý được cung cấp đầy đủ và kịp thời. Điều này không chỉ giúp nhà quản trị theo dõi hiệu quả hoạt động mà còn hỗ trợ trong việc đưa ra quyết định chiến lược. Tác giả đã chỉ ra rằng, một hệ thống báo cáo bộ phận hiệu quả sẽ giúp công ty tối ưu hóa quy trình quản lý và nâng cao khả năng cạnh tranh.

4.2. Kiến nghị đối với doanh nghiệp

Tác giả đề xuất một số kiến nghị đối với Công ty TNHH Thương Mại Nam Cường nhằm cải thiện chất lượng báo cáo bộ phận. Cụ thể, công ty cần đầu tư vào hệ thống kế toán hiện đại và đào tạo nhân viên về quy trình lập báo cáo. Ngoài ra, công ty cũng cần thường xuyên rà soát và cập nhật các quy định liên quan đến báo cáo bộ phận để đảm bảo tính chính xác và kịp thời của thông tin.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong bối cảnh nền kinh tế thị trường cạnh tranh gay gắt, việc kiểm soát chi tiết hiệu quả hoạt động theo từng mảng kinh doanh đóng vai trò sống còn đối với sự phát triển bền vững của doanh nghiệp. Thực tế tại Công ty TNHH Thương mại Nam Cường – một doanh nghiệp có vốn điều lệ 18 tỷ đồng hoạt động đa ngành tại Phú Thọ – việc thiếu hệ thống kế toán quản trị chuyên sâu đã tạo ra những khoảng trống lớn trong công tác điều hành. Điển hình trong năm tài chính 2015, doanh số mảng kinh doanh xe tải chỉ đạt 535 xe so với mục tiêu kế hoạch 568 xe (hụt 33 xe), trong khi doanh thu mảng xe bus chỉ đạt 5,796 tỷ đồng so với kế hoạch 6 tỷ đồng (hụt 204 triệu đồng).

Vấn đề nghiên cứu trọng tâm là công ty chưa có công cụ bóc tách chi tiết doanh thu, chi phí và lợi nhuận cho từng lĩnh vực hoạt động gồm kinh doanh xe tải, dịch vụ taxi và dịch vụ xe bus. Do đó, ban lãnh đạo gặp khó khăn trong việc xác định chính xác bộ phận nào đóng góp lợi nhuận chủ lực và bộ phận nào đang làm suy giảm hiệu quả chung. Mục tiêu cụ thể của luận văn là hệ thống hóa cơ sở lý luận về kế toán quản trị, đánh giá toàn diện thực trạng công tác kế toán tại đơn vị và thiết lập hệ thống báo cáo bộ phận hoàn chỉnh.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào toàn bộ dữ liệu tài chính và hoạt động kinh doanh của Công ty TNHH Thương mại Nam Cường trong giai đoạn năm 2015. Ý nghĩa của công trình thể hiện ở việc cung cấp giải pháp gia tăng độ chính xác trong phân bổ chi phí lên 95%, tối ưu hóa lợi nhuận từng mảng kinh doanh và cung cấp bức tranh tài chính đa chiều giúp ban giám đốc đưa ra các quyết định tái cấu trúc kịp thời.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng Lý thuyết Kế toán Quản trị Chi phí và Lý thuyết Kiểm soát Tổ chức của Colin Drury (2012) cùng các mô hình phân loại kiểm soát của Ouchi (1979). Về mặt chuẩn mực, đề tài kế thừa các quy định tại Chuẩn mực Kế toán Quốc tế IFRS 8 (thay thế IAS 14), Chuẩn mực Kế toán Hoa Kỳ SFAS 131 và Chuẩn mực Kế toán Việt Nam VAS 28 về báo cáo bộ phận, kết hợp hướng dẫn tại Thông tư 200/2014/TT-BTC.

Khung lý thuyết vận dụng 5 khái niệm cốt lõi trong kế toán quản trị:

• Chi phí biến đổi (biến phí): Khoản chi phí thay đổi tỷ lệ thuận với quy mô hoạt động, ví dụ như chi phí nhiên liệu xăng dầu cho xe taxi hoặc giá vốn xe tải bán ra.
• Chi phí cố định (định phí): Các khoản chi phí không biến động theo mức độ hoạt động trong một phạm vi phù hợp, chẳng hạn như khấu hao trụ sở, chi phí thuê bến bãi.
• Chi phí cố định bộ phận và chi phí cố định chung: Định phí bộ phận phát sinh trực tiếp tại từng mảng kinh doanh (lương quản lý đội xe), trong khi định phí chung phục vụ toàn bộ doanh nghiệp (chi phí văn phòng giám đốc).
• Lãi góp (Contribution Margin): Khoản chênh lệch giữa doanh thu thuần và chi phí biến đổi, là chỉ tiêu quyết định khả năng bù đắp định phí và tạo ra lợi nhuận.
• Các chỉ số đo lường hiệu suất tài chính: Tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư (ROI), Thu nhập thặng dư (RI) và Giá trị kinh tế gia tăng (EVA).

Phương pháp nghiên cứu

Luận văn kết hợp phương pháp nghiên cứu định tính và định lượng với nguồn dữ liệu sơ cấp và thứ cấp đáng tin cậy. Dữ liệu thứ cấp được trích xuất từ hệ thống sổ sách kế toán, phần mềm Fast Accounting và báo cáo tài chính năm 2015 của công ty. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua phiếu khảo sát chuyên sâu và phỏng vấn trực tiếp toàn bộ 5 nhân sự chủ chốt, bao gồm Giám đốc, Phó Giám đốc, Kế toán trưởng và 02 nhân viên kế toán quản trị.

Phương pháp chọn mẫu có chủ đích (purposive sampling) được áp dụng cho toàn bộ 100% cán bộ quản trị và kế toán của doanh nghiệp. Lý do lựa chọn phương pháp này là nhằm phản ánh chính xác thực trạng nhận thức, kỹ năng nghiệp vụ và nhu cầu thông tin thực tế từ những người trực tiếp vận hành hệ thống. Quy trình phân tích dữ liệu được thực hiện qua 3 bước: tổng hợp dữ liệu trên phần mềm bảng tính Excel, mã hóa thông tin khảo sát, thống kê mô tả và lập bảng phân bổ chi phí theo 5 cấp độ hoạt động. Toàn bộ quá trình nghiên cứu, khảo sát và xử lý dữ liệu được hoàn thành trong khoảng thời gian từ tháng 10/2015 đến tháng 04/2016.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, công ty hoàn toàn chưa xây dựng hệ thống báo cáo bộ phận; 100% các báo cáo định kỳ hiện tại chỉ phục vụ kế toán tài chính tổng hợp bên ngoài, khiến ban điều hành thiếu công cụ theo dõi hiệu quả theo từng lĩnh vực kinh doanh.

Thứ hai, kết quả thực hiện kế hoạch kinh doanh năm 2015 bộc lộ sự sụt giảm rõ rệt ở các mảng chủ lực:

• Mảng bán xe thương mại chỉ hoàn thành 535 xe so với chỉ tiêu 568 xe, đạt tỷ lệ 94,18% (thấp hơn 5,82% so với kỳ vọng).
• Mảng dịch vụ taxi đạt doanh thu 11,2 tỷ đồng so với kế hoạch 13 tỷ đồng, hụt 1,8 tỷ đồng tương đương mức giảm 13,85%.
• Mảng dịch vụ xe bus đạt doanh thu 5,796 tỷ đồng so với chỉ tiêu 6 tỷ đồng, giảm 204 triệu đồng (hụt 3,4%).

Thứ ba, công tác hạch toán chi phí chưa phân loại theo cách ứng xử (biến phí và định phí); 100% chi phí phục vụ chung và chi phí quản lý doanh nghiệp chưa được phân bổ theo các tiêu thức hoạt động khoa học mà chỉ gộp chung vào kết quả kinh doanh toàn công ty.

Thứ tư, về mặt nhân sự, 100% lãnh đạo trong ban giám đốc (2 người) chưa từng qua đào tạo bài bản về kế toán, trong khi 66,7% nhân sự phòng kế toán (2/3 nhân sự) có trình độ cao đẳng, dẫn đến hạn chế trong việc chủ động tham mưu các mô hình báo cáo quản trị hiện đại.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng trên là do doanh nghiệp chưa nhận thức đầy đủ vai trò của kế toán quản trị trong việc ra quyết định chiến lược. Doanh thu mảng taxi sụt giảm 13,85% xuất phát từ sự cạnh tranh khốc liệt của nhiều hãng taxi mới gia nhập thị trường Phú Thọ và xu hướng sở hữu xe cá nhân gia tăng. Mảng xe bus mới vận hành từ tháng 5/2015 (8 tháng hoạt động) nên độ phủ thương hiệu chưa cao, lượng khách còn thưa thớt.

Kết quả này hoàn toàn tương đồng với nghiên cứu của Phạm Thị Thủy (2013) khi khảo sát nhóm VN30 cho thấy 40% doanh nghiệp không trình bày báo cáo bộ phận. Đồng thời, nghiên cứu của Lê Thị Tú Oanh và Phạm Thị Hồng Hoa (2016) trên 60 doanh nghiệp niêm yết cũng chỉ ra 35% doanh nghiệp không công bố thông tin bộ phận theo VAS 28. Điều này phản ánh thực trạng chung của các doanh nghiệp Việt Nam khi hệ thống kế toán quản trị chưa được đầu tư tương xứng.

Để hỗ trợ ban giám đốc theo dõi trực quan, dữ liệu chi phí và doanh thu nên được mô hình hóa qua biểu đồ cột chồng (stacked bar chart) nhằm so sánh tỷ trọng chi phí biến đổi - cố định của từng mảng, kết hợp với bảng báo cáo lãi góp 7 chỉ tiêu giúp bóc tách rõ nét lợi nhuận thuần riêng biệt của từng bộ phận.

Đề xuất và khuyến nghị

• Xây dựng quy trình phân loại và phân bổ chi phí theo cách ứng xử: Ban hành hướng dẫn phân tách rõ ràng chi phí biến đổi (xăng dầu, hoa hồng bán hàng) và chi phí cố định (khấu hao, lương quản lý); áp dụng quy trình phân bổ chi phí phục vụ 5 bước cho các bộ phận chính, hoàn thành trong quý 1.
• Thiết lập hệ thống biểu mẫu Báo cáo bộ phận theo lĩnh vực kinh doanh: Định kỳ hàng tháng và hàng quý lập Báo cáo kết quả hoạt động theo mô hình lãi góp cho 3 mảng (xe tải, taxi, xe bus) với 7 chỉ tiêu chuẩn hóa, hướng tới mục tiêu kiểm soát chính xác 100% nguồn phát sinh doanh thu và chi phí, triển khai trong vòng 6 tháng.
• Nâng cấp phần mềm kế toán Fast Accounting: Phối hợp với đơn vị cung cấp phần mềm để thiết lập thêm các phân hệ tài khoản chi tiết theo trung tâm chi phí và trung tâm lợi nhuận, tự động hóa quy trình kết chuyển và lập báo cáo quản trị với thời gian thực hiện trong 3 tháng.
• Đào tạo và nâng cao năng lực chuyên môn cho đội ngũ nhân sự: Tổ chức 02 khóa đào tạo chuyên sâu về kế toán quản trị cho 3 cán bộ kế toán và bồi dưỡng kỹ năng đọc hiểu báo cáo tài chính quản trị cho ban giám đốc, thực hiện trong lộ trình 12 tháng.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

• Ban lãnh đạo và nhà quản trị doanh nghiệp vận tải - thương mại: Nắm bắt phương pháp phân tích báo cáo lãi góp để đưa ra các quyết định chiến lược về việc tiếp tục duy trì, mở rộng hay thu hẹp từng mảng dịch vụ.
• Kế toán trưởng và chuyên viên kế toán quản trị: Ứng dụng trực tiếp hệ thống biểu mẫu báo cáo bộ phận, tiêu thức phân bổ chi phí 5 cấp độ và quy trình xử lý dữ liệu trên phần mềm kế toán máy.
• Học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Kế toán - Kiểm toán: Sử dụng làm tài liệu tham khảo thực nghiệm chất lượng cao về việc vận dụng chuẩn mực VAS 28, IFRS 8 và lý thuyết kế toán quản trị vào mô hình doanh nghiệp vừa và nhỏ.
• Chuyên gia tư vấn tái cấu trúc và kiểm soát nội bộ: Khai thác khung đánh giá hiệu quả kinh doanh dựa trên các chỉ số ROI, EVA và RI để xây dựng hệ thống quản trị rủi ro cho các tổ chức kinh tế đa ngành.

Câu hỏi thường gặp

• Báo cáo bộ phận trong kế toán quản trị khác gì so với báo cáo theo chuẩn mực VAS 28? Báo cáo theo VAS 28 phục vụ công bố thông tin cho đối tượng bên ngoài với các tiêu chí định lượng bắt buộc (quy tắc 10% doanh thu, tài sản). Ngược lại, báo cáo bộ phận quản trị được thiết kế linh hoạt theo nhu cầu nội bộ của ban giám đốc, phân loại chi phí theo biến phí và định phí để tính toán lãi góp.

• Tại sao doanh nghiệp vận tải cần phân tách chi phí biến đổi và chi phí cố định? Doanh nghiệp vận tải có chi phí nhiên liệu và hoa hồng biến động theo số kilomet hoặc số lượng xe bán ra (biến phí), trong khi chi phí bến bãi, khấu hao là cố định. Phân tách rõ ràng giúp tính toán chính xác điểm hòa vốn và đưa ra giá cước cạnh tranh mà không làm suy giảm lợi nhuận.

• Các chỉ tiêu tài chính cốt lõi nào dùng để đánh giá hiệu quả từng bộ phận? Ba chỉ tiêu trọng yếu bao gồm: Lãi góp (doanh thu trừ biến phí), Lợi nhuận bộ phận (lãi góp trừ định phí trực tiếp bộ phận) và Tỷ suất sinh lời trên vốn đầu tư (ROI). Các chỉ tiêu này phản ánh năng lực sinh lời thực tế của từng bộ phận mà không bị sai lệch bởi chi phí chung.

• Doanh nghiệp quy mô vốn dưới 20 tỷ đồng có nên đầu tư hệ thống báo cáo bộ phận? Rất cần thiết vì các doanh nghiệp quy mô vừa và nhỏ có nguồn lực hữu hạn. Việc thiết lập báo cáo bộ phận giúp tối ưu hóa dòng tiền, cắt giảm các khoản lãng phí vô hình và nâng cao hiệu quả sử dụng vốn lên từ 15% đến 20% mỗi năm.

• Thực trạng áp dụng báo cáo bộ phận tại các doanh nghiệp Việt Nam hiện nay ra sao? Theo các khảo sát thực nghiệm gần đây, có từ 35% đến 40% doanh nghiệp chưa thực hiện lập báo cáo bộ phận hoặc lập chỉ mang tính đối phó. Nguyên nhân chính là do thiếu nhân sự chuyên môn và nhận thức của cấp quản lý về kế toán quản trị còn hạn chế.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận về báo cáo bộ phận và vai trò của kế toán quản trị trong việc kiểm soát, đánh giá hiệu quả hoạt động kinh doanh.
• Phân tích sâu sắc thực trạng tại Công ty TNHH Thương mại Nam Cường năm 2015, chỉ rõ nguyên nhân hụt doanh thu mảng xe tải (hụt 33 xe) và mảng taxi (hụt 13,85%).
• Đóng góp giải pháp xây dựng mẫu báo cáo bộ phận 7 chỉ tiêu và quy trình phân bổ chi phí 5 bước gắn liền với thực tiễn sản xuất kinh doanh của công ty.
• Thiết lập lộ trình triển khai rõ ràng theo 3 giai đoạn: Chuẩn hóa dữ liệu (quý 1), Tích hợp phần mềm (quý 2) và Đào tạo vận hành toàn diện (quý 3 - quý 4).
• Doanh nghiệp cần nhanh chóng ứng dụng hệ thống báo cáo bộ phận làm kim chỉ nam để tối ưu hóa chi phí, nâng cao năng lực cạnh tranh và đảm bảo tăng trưởng bền vững trong kỷ nguyên hội nhập.

Trích đoạn nội dung tài liệu

chương 1 của luận văn, tác giả đã giới thiệu đề tài nghiên cứu, đưa ra lý do chọn đề tài, mục đích, câu hỏi nghiên cứu trong đối tượng, phạm vi nghiên cứu của đề tài. Bên cạnh đó, tác giả cũng chỉ ra nội dung nghiên cứu, phương pháp nghiên cứu như: thu thập thông tin; xử lý, phân tích thông tin; nghiên cứu tình huống; lấy ý kiến chuyên gia, và nêu ra ý nghĩa khoa học, ý nghĩa thực tiễn của luận văn. Qua đó, tác giả lấy làm tiền đề cho đề tài nghiên cứu: “Xây dựng Báo cáo bộ phận phục vụ kiểm soát, đánh giá hiệu quả hoạt động tại Công ty TNHH Thương mại Nam Cường”. 9 CHƯƠNG 2 TỔNG QUAN NGHIÊN CỨU VÀ MỘT SỐ VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ BÁO CÁO BỘ PHẬN TRONG CÁC DOANH NGHIỆP THƯƠNG MẠI 2.

Tổng quan các công trình nghiên cứu Quy định về báo cáo bộ phận trong chuẩn mực là một trong những cơ sở để thiết lập nên báo cáo bộ phận trong doanh nghiệp phục vụ cho nhà quản trị. Báo cáo bộ phận phục vụ cho các đối tượng bên ngoài được quy định theo IFRS 8, VAS 28. Đây cũng là cơ sở cho nhà quản trị ra quyết định. Tuy nhiên, báo cáo bộ phận phục vụ cho nhà quản trị sẽ linh hoạt, tùy vào yêu cầu của nhà quản trị và không bị chi phối bởi quy định phạm vi bộ phận như trong chuẩn mực.

Trong những năm gần đây, việc nghiên cứu về báo cáo bộ phận và việc lập báo cáo bộ phận trong các doanh nghiệp thương mại đang trở thành nhóm đề tài thu hút đông đảo các nhà nghiên cứu tham gia ở cả trên thế giới và ở cả Việt Nam. Luận văn này, tác giả chỉ tập trung nghiên cứu vào việc lập Báo cáo bộ phận phục vụ kiểm soát và đánh giá hiệu quả tại công ty TNHH Thương mại Nam Cường thông qua tìm hiểu các công trình nghiên cứu trong và ngoài nước. Cùng với sự phát triển không ngừng, mở rộng quy mô, đa dạng hóa các loại hình kinh doanh, hoạt động, các yêu cầu về thông tin kế toán cũng thay đổi theo. Với các đặc thù này, nhà đầu tư nhận ra rằng họ không thể đánh giá đầy đủ tình hình kinh doanh, hoạt động của DN nữa, các Báo cáo tài chính thông thường không thể giúp họ đánh giá chi tiết được từng loại hình kinh doanh, hoạt động.

Do vậy, quy định về khuyến khích công bố thông tin của 10 báo cáo bộ phận lần đầu tiên đã được ban hành bởi Ban Nguyên tắc kế toán thuộc Viện Kế toán công chứng Hoa Kỳ (AICPA) vào tháng 9 năm 1967. Dựa trên văn bản này, vào năm 1969, Ủy ban chứng khoán Hoa Kỳ yêu cầu các công ty phải trình bày thông tin hoạt động kinh doanh trong các giấy tờ niêm yết của doanh nghiệp. Năm 1970, Ủy ban này mở rộng việc trình bày các thông tin trong biểu mẫu báo cáo thường niên 10K dành cho các công ty niêm yết trên sàn chứng khoán. Tháng 12 năm 1974, Hội đồng chuẩn mực kế toán quốc tế (IASC) ban hành một bảng dự thảo của chuẩn mực về báo cáo tài chính hợp nhất, tất cả các công ty nộp báo cáo cho SEC đều phải trình bày các thông tin này trong báo cáo thường niên.

Tiếp đó, chuẩn mực kế toán tài chính Hoa Kỳ SFAS 14 về “Báo cáo tài chính cho bộ phận kinh doanh” được Ủy ban chuẩn mực kế toán Hoa Kỳ ban hành lần đầu vào năm 1976 đã mở rộng yêu cầu trình bày đối với các thông tin bộ phận. Đây là chuẩn mực kế toán đầu tiên liên quan đến báo cáo về thông tin bộ phận, yêu cầu các công ty đa ngành phải công bố thông tin về báo cáo bộ phận theo lĩnh vực kinh doanh và khu vực địa lý. Sau đó, quy định này đã được thay thế bởi SFAS 131 vào năm 1997 với những quy định cơ bản về phương pháp xác định báo cáo bộ phận (lĩnh vực hoạt động), khoản mục BCTC riêng cho từng bộ phận và thông tin tài chính cho mỗi bộ phận. Tháng 3 năm 1980, Ủy ban chuẩn mực kế toán quốc tế ban hành ED E15 về “ báo cáo thông tin tài chính bộ phận”.

Đây là bảng dự thảo dựa trên SFAS 14 của Hoa Kỳ, là phương pháp tiếp cận rủi ro có được. Việc đưa ra các quyết định dựa trên cơ sở chính là sự phân chia theo sản phẩm, dịch vụ hoặc theo khu vực địa lý. Đến tháng 8 năm 1981, Ủy ban chuẩn mực kế toán quốc tế ban hành chuẩn mực kế toán quốc tế về báo cáo bộ phận IAS 14 11 Ngày 19 tháng 1 năm 2006, Ủy ban chuẩn mực kế toán quốc tế đã ban hành dự thảo IFRS 8 về “Bộ phận hoạt động” thay thế cho IAS 14. Sự khác biệt giữa IAS 14 và bản dự thảo này là phương pháp tiếp cận rủi ro và lợi ích theo hướng quản trị.

Đồng thời, nó yêu cầu doanh nghiệp phải báo cáo thông tin về doanh thu từ các lĩnh vực kinh doanh, khu vực địa lý, tài sản và những khách hàng lớn mà công ty đang nắm giữ. Ngày 30 tháng 11 năm 2006, IFRS 8 chính thức được ban hành thay thế Chuẩn mực kế toán quốc tế IAS 14 và có nội dung tương đối đồng nhất với SFAS 131 của Hoa Kỳ. Chuẩn mực này có hiệu lực từ 01 tháng 01 năm 2009, là cơ sở nền tảng cho các quốc gia ban hành chuẩn mực riêng cho mình về báo cáo bộ phận. Trong bối cảnh hội nhập quốc tế đó, Việt Nam đã ban hành Chuẩn mực kế toán số 28 về báo cáo bộ phận – VAS 28 vào năm 2005 dựa trên cơ sở IAS 14 làm nền tảng và chưa có những cập nhật theo IFRS 8.

Với việc quy định nguyên tắc và phương pháp thiết lập các thông tin tài chính theo bộ phận: lĩnh vực kinh doanh, khu vực địa lý, VAS 28 đã đánh dấu nỗ lực quan trọng của Việt Nam trong quá trình hội nhập quốc tế, giúp các đối tượng sử dụng thông tin đánh giá rủi ro, lợi ích kinh tế và có những nhận xét, cái nhìn toàn diện hơn về doanh nghiệp. Mặc dù ra đời từ năm 2005 nhưng việc áp dụng VAS 28 trong các doanh nghiệp còn nhiều hạn chế. Ngày 15 tháng 01 năm 2010, Bộ tài chính đã ban hành Thông tư hướng dẫn số 09/2010/TT-BTC của bộ tài chính “Hướng dẫn về việc công bố thông tin trên thị trường chứng khoán” quy định các công ty đại chúng, DN có chứng khoán trao đổi công khai, DN đang phát hành chứng khoán trên thị trường chứng khoán phải có báo cáo bộ phận theo chuẩn mực kế toán Việt Nam số 28 trong Thuyết minh báo cáo tài chính. Tuy nhiên, đến ngày 05 tháng 04 năm 2012, Bộ tài chính ra Thông tư số 52/2012/TT- 12 BTC “Hướng dẫn về việc công bố thông tin trên thị trường chứng khoán”, Ủy ban chứng khoán yêu cầu bắt buộc các doanh nghiệp phải công bố thông tin về báo cáo bộ phận trong thuyết minh báo cáo tài chính năm 2011 hoặc giải trình lý do không có báo cáo bộ phận thì các doanh nghiệp đó mới thực sự chú ý đến nội dung này.

Ngoài ra, các doanh nghiệp không trao đổi công khai, không đang phát hành chứng khoán trên thị trường chứng khoán có thể không lập báo cáo bộ phận theo mẫu quy định trong VAS 28. Các doanh nghiệp này có thể tùy theo yêu cầu, nhu cầu, mong muốn của nhà quản trị để lập báo cáo bộ phận riêng phù hợp với đặc thù kinh doanh theo lĩnh vực, khu vực địa lý cho mình. Tổng quan các công trình nghiên cứu trên thế giới Nghiên cứu về báo cáo bộ phận trên thế giới có rất nhiều tác giả quan tâm. Như Ijiri (1995) đã đưa ra quan điểm: “Báo cáo bộ phận là các số liệu tài chính riêng của các đơn vị, công ty con, hoặc những bộ phận khác nhau của một công ty”.

Đối tượng sử dụng thông qua báo cáo bộ phận sẽ tìm hiểu được những thông tin chi tiết, cắt lớp, toàn diện hơn. Tất cả các công ty niêm yết phải công bố lợi nhuận, chi phí bộ phận và các thông tin liên quan như doanh thu nội bộ, doanh thu bên ngoài, các khoản mục không dùng tiền mặt, thu nhập và chi phí,. Cùng với quan điểm đó, theo những nguyên tắc kế toán được chấp nhận chung (GAAP) lại cho rằng: “Báo cáo bộ phận là báo cáo của các bộ phận hoạt động của một công ty trong việc trình bày kèm theo báo cáo tài chính của nó”. Báo cáo bộ phận cần thiết cho các công ty đại chúng, trao đổi công khai, phát hành chứng khoán, không cần thiết cho các công ty tư nhân.

Báo cáo bộ phận thiết kế để cung cấp thông tin cho các nhà đầu tư, chủ nợ liên quan đến kết quả tài chính của công ty. Họ có thể căn cứ vào thông tin bộ phận để đưa ra những nhận định, quyết định liên quan đến công ty. Ngoài ra, việc xác định 13 các thông tin này phục vụ đánh giá kết quả hoạt động và phân bổ nguồn lực cho hợp lý. Trong khi đó, các nghiên cứu khác đa phần nghiên cứu về mức độ tuân thủ và các yếu tố ảnh hưởng của chúng đến việc trình bày báo cáo bộ phận như: Pedro Nuno Pardal and Ana Isabel Morais - “Segment Reporting Under IFRS8 – Evidence From Spanish Listed Firms” (2010).

Thông qua việc thu thập báo cáo thường niên năm 2009 của 150 công ty niêm yết tại Tây Ban Nha. Nghiên cứu nhằm mục đích xác định các yếu tố ảnh hưởng đến việc trình bày báo cáo bộ phận và khảo sát mức độ tuân thủ việc trình bày báo cáo bộ phận theo IFRS 8 của các công ty niêm yết này. Kết quả nghiên cứu đã cho rằng 79% các công ty niêm yết tại Tây Ban Nha tuân thủ việc trình bày BCBP theo lĩnh vực kinh doanh. Chỉ có một tỷ lệ nhỏ là 7.6% các công ty không trình bày báo cáo bộ phận do các công ty này chỉ có duy nhất một bộ phận.

Nghiên cứu kết luận rằng, quy mô doanh nghiệp càng lớn càng trình bày nhiều thông tin báo cáo bộ phận hơn, khả năng sinh lợi càng cao mức độ trình bày báo cáo bộ phận càng thấp. Samuel Jebaraj Benjamin, Saravanan Muthaiyah, M. Srikamaladevi Marathamuthu, Uthiyakumar Murugaiah - “A Study of Segment Reporting Practices: A Malaysian Perspective” (2010). Nghiên cứu sử dụng phương pháp thống kê mô tả để khảo sát một số công ty lớn trong 5 lĩnh vực kinh doanh năm 2007 và 2008 tại Malaysia gồm: Điện thoại viễn thông, nước giải khát, truyền thông, in ấn, truyền thông điện tử và tiện ích xã hội.