Luận văn đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Phong Thổ, Lai Châu

Luận văn thạc sĩ nông nghiệp phân tích vnua đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện phong thổ tỉnh lai châu, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải

• Tác giả: Teo Thị Thanh Thảo
• Người hướng dẫn: GS. Nguyễn Hữu Thành
• Trường học: Học viện Nông nghiệp Việt Nam
• Chuyên ngành: Quản lý đất đai
• Đề tài: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Phong Thổ - tỉnh Lai Châu
• Loại tài liệu: Luận văn
• Năm xuất bản: 2016
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• LỜI CẢM ƠN
• 1. MỤC LỤC
• 1.1. Lời cam đoan
• 1.2. Mục lục
• 1.3. Danh mục chữ viết tắt
• 1.4. Danh mục bảng
• 1.5. Trích yếu luận văn
• 1.6. Thesis abstract
• 2. TÍNH CẤP THIẾT CỦA ĐỀ TÀI
• 3. MỤC TIÊU NGHIÊN CỨU
• 4. PHẠM VI NGHIÊN CỨU
• 5. NHỮNG ĐÓNG GÓP MỚI, Ý NGHĨA KHOA HỌC VÀ THỰC TIỄN
• 6. TỔNG QUAN TÀI LIỆU
• 6.1. LÝ LUẬN VỀ SỬ DỤNG ĐẤT VÀ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP
• 6.1.1. Khái quát về đất và đất nông nghiệp, đất sản xuất nông nghiệp

Tóm tắt

I. Tổng Quan Về Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Phong Thổ

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại huyện Phong Thổ, Lai Châu là một nhiệm vụ quan trọng nhằm tối ưu hóa nguồn tài nguyên đất đai. Đất nông nghiệp không chỉ là nguồn sống của người dân mà còn là yếu tố quyết định cho sự phát triển kinh tế bền vững. Việc đánh giá này giúp xác định các loại hình sử dụng đất hiệu quả, từ đó đưa ra các giải pháp cải thiện năng suất và chất lượng sản phẩm nông nghiệp.

1.1. Định Nghĩa và Vai Trò Của Đất Nông Nghiệp

Đất nông nghiệp được định nghĩa là đất sử dụng cho sản xuất nông nghiệp, bao gồm trồng trọt, chăn nuôi và nuôi trồng thủy sản. Đất nông nghiệp đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh lương thực và phát triển kinh tế địa phương.

1.2. Tình Hình Sử Dụng Đất Nông Nghiệp Tại Phong Thổ

Phong Thổ có diện tích đất nông nghiệp hạn chế, chỉ chiếm 14,53% tổng diện tích tự nhiên. Việc sử dụng đất nông nghiệp tại đây còn nhiều bất cập, cần được đánh giá và cải thiện để nâng cao hiệu quả sản xuất.

II. Những Thách Thức Trong Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Việc đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phong Thổ gặp nhiều thách thức. Địa hình phức tạp, khí hậu không ổn định và trình độ dân trí thấp là những yếu tố cản trở. Những thách thức này cần được nhận diện và giải quyết để nâng cao hiệu quả sử dụng đất.

2.1. Địa Hình và Khí Hậu Ảnh Hưởng Đến Sản Xuất

Địa hình núi cao và khí hậu phân hóa theo mùa ảnh hưởng lớn đến năng suất cây trồng. Việc áp dụng các biện pháp canh tác phù hợp là cần thiết để tối ưu hóa hiệu quả sử dụng đất.

2.2. Trình Độ Dân Trí và Ảnh Hưởng Đến Kỹ Thuật Canh Tác

Trình độ dân trí thấp dẫn đến việc áp dụng khoa học kỹ thuật trong sản xuất nông nghiệp còn hạn chế. Cần có các chương trình đào tạo để nâng cao nhận thức và kỹ năng cho người dân.

III. Phương Pháp Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp, cần áp dụng các phương pháp khoa học và thực tiễn. Việc thu thập dữ liệu từ các hộ nông dân và phân tích các chỉ tiêu kinh tế, xã hội và môi trường là rất quan trọng.

3.1. Phương Pháp Thu Thập Dữ Liệu

Sử dụng phương pháp điều tra, khảo sát để thu thập thông tin từ các hộ nông dân. Dữ liệu thu thập sẽ được phân tích để đánh giá hiệu quả sử dụng đất.

3.2. Các Chỉ Tiêu Đánh Giá Hiệu Quả

Các chỉ tiêu đánh giá bao gồm hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường. Những chỉ tiêu này sẽ giúp xác định mức độ hiệu quả của các loại hình sử dụng đất.

IV. Kết Quả Nghiên Cứu Về Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phong Thổ còn nhiều hạn chế. Các loại hình sử dụng đất như trồng lúa, cây lâu năm cho hiệu quả kinh tế cao hơn so với các loại hình khác.

4.1. Hiệu Quả Kinh Tế Của Các Loại Hình Sử Dụng Đất

Các loại hình sử dụng đất như trồng lúa 2 vụ và cây lâu năm cho hiệu quả kinh tế cao. Cần khuyến khích phát triển các loại hình này để nâng cao thu nhập cho người dân.

4.2. Đánh Giá Hiệu Quả Xã Hội và Môi Trường

Hiệu quả xã hội và môi trường của các loại hình sử dụng đất cũng cần được xem xét. Các biện pháp bảo vệ môi trường và phát triển bền vững là rất quan trọng trong quá trình sản xuất nông nghiệp.

V. Giải Pháp Nâng Cao Hiệu Quả Sử Dụng Đất Nông Nghiệp

Để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phong Thổ, cần có các giải pháp đồng bộ. Các chính sách đầu tư, phát triển thị trường và áp dụng công nghệ mới là những yếu tố quan trọng.

5.1. Chính Sách Đầu Tư và Hỗ Trợ Nông Dân

Cần có các chính sách đầu tư hợp lý để hỗ trợ nông dân trong việc cải thiện hiệu quả sử dụng đất. Việc cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cũng cần được thực hiện để đảm bảo quyền lợi cho người dân.

5.2. Ứng Dụng Công Nghệ Mới Trong Sản Xuất

Áp dụng công nghệ mới trong sản xuất nông nghiệp sẽ giúp nâng cao năng suất và chất lượng sản phẩm. Cần có các chương trình đào tạo để người dân có thể tiếp cận và áp dụng công nghệ.

VI. Kết Luận và Tương Lai Của Đánh Giá Hiệu Quả Sử Dụng Đất

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Phong Thổ là một nhiệm vụ cần thiết để phát triển bền vững. Cần tiếp tục nghiên cứu và áp dụng các giải pháp để nâng cao hiệu quả sử dụng đất trong tương lai.

6.1. Tầm Quan Trọng Của Đánh Giá Hiệu Quả

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất giúp xác định các vấn đề và thách thức trong sản xuất nông nghiệp. Từ đó, đưa ra các giải pháp phù hợp để cải thiện tình hình.

6.2. Định Hướng Phát Triển Trong Tương Lai

Cần có các định hướng phát triển rõ ràng để nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Việc kết hợp giữa phát triển kinh tế và bảo vệ môi trường là rất quan trọng.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu sở hữu tổng diện tích tự nhiên 102.924,50 ha, trải dài trên 17 xã và 1 thị trấn với 13 xã biên giới giáp Trung Quốc. Tuy nhiên, quỹ đất sản xuất nông nghiệp của toàn huyện chỉ đạt 14.958,69 ha, chiếm tỷ lệ khiêm tốn 14,53% diện tích tự nhiên. Địa hình đồi núi hiểm trở với khu vực núi cao chiếm 36,40% diện tích, độ dốc lớn kết hợp lượng mưa tập trung 90% vào mùa hè khiến tài nguyên đất đối mặt với nguy cơ rửa trôi, xói mòn nghiêm trọng. Bên cạnh đó, tập quán canh tác của người dân địa phương vẫn mang nặng tính tự phát, phân tán và quảng canh nương rẫy, chưa khai thác tương xứng tiềm năng sinh thái nông nghiệp đa dạng.

Xuất phát từ thực tiễn trên, nghiên cứu tập trung đánh giá toàn diện hiện trạng, phân tích hiệu quả kinh tế, xã hội và môi trường của các loại hình canh tác trên địa bàn trong giai đoạn từ năm 2005 đến năm 2016. Mục tiêu cốt lõi của đề tài là xác định các loại sử dụng đất nông nghiệp có triển vọng, đồng thời đề xuất hệ thống giải pháp khoa học nhằm nâng cao hiệu quả quản lý và sử dụng đất bền vững.

Nghiên cứu mang ý nghĩa thực tiễn sâu sắc trong việc cung cấp cơ sở định lượng giúp địa phương tái cơ cấu nông nghiệp. Kết quả phân tích hướng tới mục tiêu gia tăng hệ số hiệu quả đồng vốn lên trên 1,3 lần, duy trì tỷ lệ che phủ thảm thực vật vượt ngưỡng an toàn sinh thái 35% và tạo việc làm ổn định cho hơn 7 dân tộc anh em trên địa bàn vùng cao biên giới.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng trên nền tảng khung lý thuyết đánh giá đất đai của Tổ chức Lương thực và Nông nghiệp Liên Hợp Quốc cùng lý thuyết hệ thống trong kinh tế nông nghiệp. Việc khai thác tài nguyên đất được tiếp cận theo quan điểm phát triển bền vững dựa trên ba trụ cột gắn kết hữu cơ: hiệu quả kinh tế, hiệu quả xã hội và hiệu quả môi trường.

Nội dung lý luận làm sáng tỏ các khái niệm trọng tâm:

• Loại sử dụng đất (Land Use Type - LUT): Tập hợp các kiểu sử dụng đất có cùng mục đích và phương thức quản lý kỹ thuật.
• Kiểu sử dụng đất (Land Use Pattern - LUP): Đơn vị canh tác cụ thể gắn với cây trồng, mùa vụ và đầu tư phân bón.
• Giá trị sản xuất (Gross Output - GO): Tổng giá trị nông sản tạo ra trên một đơn vị diện tích trong một chu kỳ canh tác.
• Thu nhập hỗn hợp (Mixed Income - MI): Khoản thu còn lại sau khi khấu trừ toàn bộ chi phí trung gian.
• Hiệu quả đồng vốn (HQĐV): Tỷ số giữa thu nhập hỗn hợp và chi phí vật tư trung gian bỏ ra.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu kết hợp chặt chẽ giữa nguồn dữ liệu thứ cấp giai đoạn 2005 - 2016 thu thập từ Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phong Thổ với nguồn dữ liệu sơ cấp điều tra thực địa.

Quy trình chọn mẫu được thực hiện tại 3 xã đại diện gồm Mường So, Nậm Xe và Bản Lang. Cỡ mẫu nghiên cứu gồm 90 hộ nông dân canh tác trực tiếp, phân bổ đều 30 hộ cho mỗi xã theo phương pháp chọn mẫu ngẫu nhiên phân tầng. Ba xã này được lựa chọn vì hội tụ đầy đủ các nhóm đất chính, đặc trưng địa hình từ thung lũng dốc tụ 2.219 ha đến đồi núi dốc, phản ánh trọn vẹn 4 loại sử dụng đất phổ biến của toàn huyện.

Phương pháp xử lý số liệu sử dụng phần mềm bảng tính Excel kết hợp kỹ thuật ma trận phân cấp cho điểm theo 3 mức độ: Cao (3 điểm), Trung bình (2 điểm) và Thấp (1 điểm) trên thang đo 8 tiêu chí. Lý do lựa chọn phương pháp này là khả năng chuẩn hóa, tích hợp đồng thời các chỉ tiêu định lượng kinh tế (GTSX, TNHH, HQĐV) với các chỉ tiêu xã hội (công lao động, giá trị ngày công) và môi trường (mức phân bón, thuốc bảo vệ thực vật, độ che phủ), giúp phản ánh chân thực bản chất nông hộ quy mô nhỏ vùng cao mà không bị sai lệch bởi chênh lệch diện tích tuyệt đối.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, quỹ đất sản xuất nông nghiệp 14.958,69 ha của huyện Phong Thổ hiện hình thành 4 loại sử dụng đất phổ biến với 9 kiểu canh tác chính, phân bố chủ yếu trên nhóm đất đỏ vàng feralit và nhóm đất dốc tụ thung lũng.

Thứ hai, về hiệu quả kinh tế, nhóm kiểu sử dụng đất 2 vụ lúa (lúa đông xuân - lúa mùa) và cây lâu năm (chuyên chuối) đạt mức đánh giá cao nhất từ 7 đến 9 điểm. Kiểu canh tác này ghi nhận giá trị sản xuất vượt ngưỡng 35 triệu đồng/ha/năm và hệ số hiệu quả đồng vốn đạt trên 1,3 lần. Ngược lại, kiểu canh tác lúa nương 2 vụ đạt hiệu quả kinh tế thấp dưới 5 điểm, thu nhập hỗn hợp không đạt 10 triệu đồng/ha do chi phí công lao động phân tán và năng suất hạt thấp.

Thứ ba, về hiệu quả xã hội và môi trường, mô hình 2 vụ lúa nước và chuyên canh chuối thu hút lượng nhân công cao nhất, đạt trên 350 công lao động/ha/năm với giá trị ngày công trên 60.000 đồng/công. Xét về góc độ sinh thái, mô hình trồng chuối trên đất đồi mang lại hiệu quả môi trường vượt trội nhờ khả năng duy trì độ che phủ tầng tán quanh năm trên 75%, giúp giữ ẩm tầng mặt và hạn chế hiện tượng xói mòn tầng đất dốc. Trong khi đó, hầu hết các kiểu canh tác hoa màu ngắn ngày chỉ đạt mức bảo vệ môi trường trung bình do lạm dụng phân bón vô cơ và để đất trống trong mùa khô.

Thảo luận kết quả

Sự phân hóa hiệu quả canh tác phản ánh rõ nét tác động của điều kiện vi khí hậu và thủy văn địa phương. Lưu vực các dòng chảy chính như sông Nậm Na dài 18 km và hệ thống suối Nậm So, Nậm Lùm đã tạo điều kiện tưới tiêu thuận lợi cho các xã vùng thấp thâm canh lúa nước 2 vụ đạt năng suất ổn định. Ngược lại, tại 8 xã vùng cao biên giới như Sì Lở Lầu hay Dào San với tỷ lệ đồi núi dốc chiếm tới 36,40%, việc thiếu hụt công trình điều tiết nước vào mùa khô (chiếm chưa đầy 10% lượng mưa cả năm) khiến tập quán canh tác lúa nương truyền thống rơi vào vòng luẩn quẩn: suy thoái đất, xói mòn rửa trôi và hiệu quả kinh tế suy giảm.

Kết quả này hoàn toàn tương thích với các nghiên cứu trước đây về canh tác đất dốc vùng Tây Bắc, nơi tỷ trọng nương rẫy chiếm tới 48% đất nông nghiệp tỉnh Lai Châu và gây thất thoát lớp đất mặt nếu không áp dụng biện pháp che phủ. Trong báo cáo khoa học, toàn bộ hệ thống số liệu so sánh giữa 9 kiểu sử dụng đất có thể được biểu diễn trực quan thông qua biểu đồ cột ghép thể hiện tương quan giữa GTSX và TNHH, kết hợp biểu đồ radar đa trục để minh họa rõ nét mức độ cân bằng giữa ba khía cạnh Kinh tế - Xã hội - Môi trường của từng mô hình nông nghiệp.

Đề xuất và khuyến nghị

Nhằm tối ưu hóa hiệu quả 14.958,69 ha đất sản xuất nông nghiệp, hệ thống giải pháp đồng bộ cần được triển khai quyết liệt theo lộ trình cụ thể:

1. Chuyển dịch cơ cấu cây trồng thích ứng: Ủy ban nhân dân huyện Phong Thổ cùng Phòng Nông nghiệp và Phát triển nông thôn chỉ đạo chuyển đổi tối thiểu 30% đến 40% diện tích lúa nương kém hiệu quả sang phát triển mô hình chuối thương phẩm, ngô lai thâm canh và cây dược liệu có giá trị cao, hướng tới mục tiêu nâng giá trị sản xuất bình quân toàn huyện vượt 45 triệu đồng/ha trước năm 2020.
2. Hoàn thiện hạ tầng thủy lợi và giao thông nội đồng: Ban Quản lý dự án huyện phối hợp với chính quyền các xã Mường So, Bản Lang, Nậm Xe huy động nguồn vốn kiên cố hóa 70% hệ thống kênh mương tưới tiêu đến năm 2020, đảm bảo cung cấp nước chủ động cho 100% diện tích lúa nước 2 vụ thâm canh.
3. Ứng dụng kỹ thuật canh tác bảo vệ đất dốc: Trạm Khuyến nông huyện đẩy mạnh tập huấn kỹ thuật làm đất tiểu bậc thang, trồng băng cây xanh chắn dòng chảy và ủ tàn dư thực vật cho 90% hộ nông dân vùng cao giai đoạn 2017 - 2022, giảm thiểu từ 75% đến 80% lượng đất trôi do mưa lũ mùa hè.
4. Mở rộng chuỗi liên kết tiêu thụ nông sản xuất khẩu: Phòng Kinh tế và Hạ tầng huyện chủ trì kết nối doanh nghiệp chế biến nông sản với các hợp tác xã địa phương, khai thác lợi thế thông quan qua cửa khẩu quốc gia Ma Lù Thàng, bảo đảm thị trường đầu ra ổn định cho 10.000 tấn nông sản hàng hóa mỗi năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Luận văn cung cấp nguồn tài liệu học thuật và thực tiễn giá trị cho 4 nhóm đối tượng chuyên môn:

1. Cán bộ quản lý quy hoạch và tài nguyên đất đai: Sử dụng phương pháp ma trận phân hạng 8 chỉ tiêu để xây dựng kế hoạch phân bổ chỉ tiêu sử dụng đất cấp huyện, hạn chế tối đa việc chuyển đổi đất lúa màu mỡ sang mục đích phi nông nghiệp.
2. Kỹ sư nông nghiệp và cán bộ khuyến nông vùng cao: Khai thác các dữ liệu định mức về phân bón, mật độ mùa vụ và giải pháp che phủ đất dốc nhằm xây dựng tài liệu chuyển giao kỹ thuật canh tác bền vững cho bà con dân tộc thiểu số.
3. Học viên cao học và nghiên cứu sinh chuyên ngành Quản lý đất đai: Tham khảo khung phương pháp luận kết hợp giữa tiêu chuẩn FAO và lý thuyết hệ thống kinh tế để thiết kế đề cương nghiên cứu đánh giá hiệu quả sử dụng đất tại các địa bàn miền núi.
4. Doanh nghiệp và Hợp tác xã đầu tư nông nghiệp: Nghiên cứu dữ liệu phân bố thổ nhưỡng và chu kỳ năng suất cây trồng để lựa chọn địa điểm lập dự án đầu tư vùng nguyên liệu chuối xuất khẩu, cây dược liệu tại 13 xã biên giới.

Câu hỏi thường gặp

1. Tại sao mô hình trồng chuối lại đạt hiệu quả môi trường cao nhất trong các loại hình sử dụng đất tại Phong Thổ? Mô hình chuyên canh chuối duy trì tán lá rộng che phủ mặt đất liên tục quanh năm với tỷ lệ trên 75%. Đặc tính này giúp tán cây hấp thụ động năng hạt mưa trong mùa lũ, giảm thiểu tối đa tình trạng xói mòn, rửa trôi lớp đất mặt màu mỡ trên các sườn đồi dốc từ 15 đến 25 độ.

2. Quỹ đất sản xuất nông nghiệp của huyện Phong Thổ đối mặt với những rào cản tự nhiên nào lớn nhất? Rào cản lớn nhất đến từ địa hình chia cắt mạnh với vùng núi cao chiếm 36,40% diện tích tự nhiên và độ dốc lớn. Thêm vào đó, chế độ mưa phân bố cực đoan khi 90% lượng mưa trút xuống vào mùa hè gây lũ quét, trong khi mùa khô kéo dài 6 tháng gây thiếu hụt nguồn nước tưới trầm trọng.

3. Phương pháp ma trận cho điểm mang lại ưu thế gì trong đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp? Phương pháp ma trận cho điểm tích hợp đồng thời 8 tiêu chí thuộc 3 khía cạnh kinh tế, xã hội và môi trường về cùng một thang đo chuẩn tắc. Cách tiếp cận này giúp lượng hóa chính xác các giá trị phi tiền tệ như độ che phủ hay mức thu hút lao động nông thôn mà không bị thiên lệch bởi quy mô diện tích.

4. Hiệu quả kinh tế của mô hình 2 vụ lúa nước vượt trội so với canh tác lúa nương như thế nào? Mô hình lúa 2 vụ thâm canh tại các vùng đất dốc tụ đạt giá trị sản xuất trên 35 triệu đồng/ha và hiệu quả đồng vốn trên 1,3 lần. Trong khi đó, canh tác lúa nương chỉ đạt thu nhập hỗn hợp dưới 10 triệu đồng/ha do phụ thuộc nước trời, năng suất thấp và tốn nhiều công lao động thủ công.

5. Giải pháp công nghệ nào cấp thiết nhất để ngăn ngừa thoái hóa đất dốc tại các xã vùng cao biên giới? Giải pháp cấp thiết nhất là triển khai đồng bộ kỹ thuật canh tác đất dốc bền vững bao gồm: tạo rãnh tiểu bậc thang, trồng băng cây xanh chắn dòng chảy kết hợp tủ cỏ và tàn dư hữu cơ. Kỹ thuật này đã được chứng minh giúp giữ lại từ 75% đến 80% lượng đất màu và tăng độ ẩm đất thêm 20% đến 30%.

Kết luận

• Hệ thống hóa hiện trạng sử dụng 14.958,69 ha đất nông nghiệp huyện Phong Thổ, chỉ rõ tiềm năng và thách thức trên 3 nhóm đất chính.
• Lượng hóa chính xác hiệu quả 4 loại sử dụng đất và 9 kiểu canh tác thông qua khung đánh giá 8 tiêu chí chuẩn mực.
• Khẳng định tính ưu việt vượt trội của mô hình canh tác 2 vụ lúa nước và chuyên canh chuối trên đất đồi về cả ba phương diện kinh tế, xã hội, môi trường.
• Nhận diện nguy cơ suy thoái tài nguyên đất nghiêm trọng từ tập quán canh tác lúa nương quảng canh tại các xã vùng cao.
• Đề xuất 4 nhóm giải pháp chuyển dịch cơ cấu cây trồng, nâng cấp hạ tầng thủy lợi và kiểm soát xói mòn đất dốc có tính khả thi cao.

Đề tài đóng góp cơ sở dữ liệu thực nghiệm quan trọng cho công tác quy hoạch phát triển nông nghiệp giai đoạn 2016 - 2020. Các bước tiếp theo cần tập trung nhân rộng mô hình canh tác chuối thương phẩm và lúa thâm canh chất lượng cao tại 3 xã điểm Mường So, Bản Lang, Nậm Xe. Độc giả và các nhà quản lý quan tâm hãy khai thác toàn văn tài liệu để ứng dụng bộ chỉ tiêu đánh giá vào thực tiễn địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM TEO THỊ THANH THẢO ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT SẢN XUẤT NÔNG NGHIỆP HUYỆN PHONG THỔ - TỈNH LAI CHÂU Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Người hướng dẫn khoa học: GS. Nguyễn Hữu Thành NHÀ XUẤT BẢN ĐẠI HỌC NÔNG NGHIỆP - 2016 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là kết quả nghiên cứu của tôi. Các số liệu, kết quả nêu trong luận văn này là trung thực và chưa từng được sử dụng để bảo vệ một học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng, mọi sự giúp đỡ trong quá trình thực hiện luận văn đã được cảm ơn và các thông tin trích dẫn trong luận văn đã được chỉ rõ nguồn gốc.

Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Teo Thị Thanh Thảo i LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CẢM ƠN Trong suốt quá trình làm luận văn tôi đã nhận được sự chỉ bảo, giúp đỡ rất tận tình của GS. Nguyễn Hữu Thành – Giảng viên Học viện Nông nghiệp Việt Nam. Nhân dịp này cho phép tôi được bày tỏ lòng biết ơn chân thành và sâu sắc tới GS. Nguyễn Hữu Thành trong suốt thời gian thực hiện đề tài đã hướng dẫn, góp ý và giúp đỡ để tôi hoàn thành được đề tài của mình.

Tôi xin trân trọng cảm ơn sự góp ý chân thành của các thầy, cô giáo Khoa Quản lý đất đai, Ban quản lý đào tạo - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tạo điều kiện thuận lợi cho tôi thực hiện và hoàn thành đề tài. Tôi xin trân trọng cảm ơn Ủy ban nhân dân huyện Phong Thổ, Chi cục thống kê huyện Phong Thổ, Phòng Tài nguyên và Môi trường huyện Phong Thổ, cấp ủy, chính quyền và bà con nhân dân các xã, thị trấn trong huyện Phong Thổ đã giúp đỡ tôi trong quá trình thực hiện đề tài trên địa bàn. Tôi xin cảm ơn đến gia đình, người thân, các cán bộ đồng nghiệp và bạn bè đã động viên, giúp đỡ và tạo điều kiện thuận lợi cho tôi trong qua trình thực hiện đề tài này. Một lần nữa tôi xin trân trọng cảm ơn! Hà Nội, ngày tháng năm 2016 Tác giả luận văn Teo Thị Thanh Thảo ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC Lời cam đoan.

ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Trích yếu luận văn.

viii Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu. Phạm vi nghiên cứu.

Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan tài liệu. Lý luận về sử dụng đất và sử dụng đất nông nghiệp. Khái quát về đất và đất nông nghiệp, đất sản xuất nông nghiệp.

Tình hình sử dụng đất nông nghiệp trên thế giới. Tình hình sử dụng đất nông nghiệp của Việt Nam. Nguyên tắc và quan điểm sử dụng đất nông nghiệp. Cơ sở lý luận về hiệu quả và hiệu quả sử dụng đất.

Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Tiêu chí đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Hệ thống các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp. Tình hình nghiên cứu nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.

Những nghiên cứu trên Thế giới. Các nghiên cứu ở trong nước. Các nghiên cứu trên địa bàn vùng núi Tây Bắc. Đối tượng và phương pháp nghiên cứu.

Địa điểm nghiên cứu. Thời gian nghiên cứu. 25 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đối tượng nghiên cứu.

Nội dung nghiên cứu. Điều tra đánh giá điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội liên quan đến sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Phong Thổ. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp, đất sản xuất nông nghiệp huyện Phong Thổ. Đánh giá hiệu quả các loại sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Phong Thổ.

Đề xuất lựa chọn các loại sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả và các giải pháp thích hợp cho việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất của huyện Phong Thổ. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm nghiên cứu. Phương pháp điều tra thu thập số liệu.

Phương pháp thống kê, phân tích, xử lý số liệu. Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất dựa vào một số tiêu chí. Kết quả nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của huyện Phong Thổ.

Điều kiện tự nhiên. Thực trạng phát triển kinh tế, xã hội. Đánh giá chung về điều kiện tự nhiên, kinh tế, xã hội của huyện Phong Thổ. Hiện trạng sử dụng đất huyện phong thổ.

Hiện trạng sử dụng đất. Hiện trạng sử dụng đất nông nghiệp. Các loại sử dụng đất và kiểu sử dụng đất sản xuất nông nghiệp chính của huyện Phong Thổ. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp.

Hiệu quả kinh tế. Hiệu quả xã hội. Đánh giá hiệu quả môi trường. Đánh giá chung hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường của các loại sử dụng đất trên địa bàn huyện Phong Thổ.

66 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đề xuất lựa chọn các loại sử dụng đất sản xuất nông nghiệp có hiệu quả và các giải pháp thích hợp cho việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Phong Thổ. Đề xuất lựa chọn các loại sử dụng đất sản xuất nông nghiệp có hiệu quả. Quan điểm và định hướng sử dụng đất sản xuất nông nghiệp huyện Phong Thổ.

Các giải pháp thích hợp cho việc nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp của huyện Phong Thổ. Kết luận và kiến nghị. 78 Tài liệu tham khảo. 82 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa Tiếng Việt CLĐ Công lao động CPTG Chi phí trung gian GTNCLĐ Giá trị ngày công lao động GTSX Giá trị sản xuất HQĐV Hiệu quả đồng vốn LĐ Lao động PC Phân chuồng PTNT Phát triển nông thôn QL Quốc lộ TNHH Thu nhập hỗn hợp vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 3.

Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả kinh tế của các LUT huyện Phong Thổ. Bảng đánh giá chung hiệu quả kinh tế của các LUT huyện Phong Thổ. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả xã hội của các LUT huyện Phong Thổ. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường của các LUT huyện Phong Thổ.

Bảng tổng hợp đánh giá hiệu quả sử dụng đất của các LU Thuyện Phong Thổ. Các nhóm đất chính trên địa bàn huyện Phong Thổ. Phát triển kinh tế giai đoạn 2005 - 2015. Cơ cấu kinh tế giai đoạn 2005 - 2015.

Kết quả sản xuất ngành trồng trọt giai đoạn (2005-2015). Diện tích, cơ cấu các loại đất. Diện tích, cơ cấu các loại đất nông nghiệp. Các loại sử dụng đất và kiểu sử dụng đất chính trên địa bàn huyện Phong Thổ.

Hiệu quả kinh tế các loại sử dụng đất huyện Phong Thổ (tính trên 1ha). Đánh giá hiệu quả kinh tế của các loại sử dụng đất. Hiệu quả xã hội các loại sử dụng đất huyện Phong Thổ (tính trên 1 ha). Đánh giá hiệu quả xã hội của các loại sử dụng đất huyện Phong Thổ (tính trên 1ha).

So sánh mức phân bón của nông hộ với quy trình kỹ thuật. Lượng thuốc BVTV thực tế và khuyến cáo trên cây trồng (tính trên 1 ha). Mức độ che phủ đất của các loại sử dụng đất. Đánh giá chung hiệu quả môi trường của các loại sử dụng đất huyện Phong Thổ (tính trên 1 ha).

Bảng đánh giá chung hiệu quả kinh tế, xã hội, môi trường của các loại sử dụng đất trên địa bàn huyện Phong Thổ. 66 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Teo Thị Thanh Thảo Tên Luận văn: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Phong Thổ, tỉnh Lai Châu. Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 60.03 Tên cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu: - Lựa chọn được các loại sử dụng đất có hiệu quả cho huyện Phong Thổ - tỉnh Lai Châu. - Đề xuất những giải pháp nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn nghiên cúu.

Phương pháp nghiên cứu: Luận văn đã sử dụng các phương pháp: - Phương pháp chọn điểm nghiên cứu: Chọn 3 xã: xã Mường So, xã Nậm Xe và xã Bản Lang để làm điểm điều tra vì 3 xã này có đầy đủ các loại sử dụng đất của huyện Phong Thổ. - Phương pháp điều tra thu thập thông tin, số liệu thứ cấp: Gồm những thông tin, số liệu, bản đồ về tình hình sử dụng đất sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện tại các phòng Nông nghiệp và PTNT, phòng Tài nguyên và môi trường, phòng Thống kê huyện. - Phương pháp điều tra, thu thập thông tin, số liệu sơ cấp: Căn cứ vào tình hình thực tế phân theo các loại đất và kiểu sử dụng đất tiến hành điều tra 90 hộ nông dân của 3 xã đại diện: Mường So, Nậm Xe và Bản Lang. Mỗi xã điều tra 30 hộ dân.

- Phương pháp thống kê, phân tích, xử lý số liệu: Các số liệu thu thập được tập hợp và xử lý bằng phần mềm Excel. - Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất: Đánh giá hiệu quả sử dụng đất dựa vào các tiêu chí đánh giá hiệu quả kinh tế ( GTSX, TNHH, HQĐV), hiệu quả xã hội (CLĐ, GTNCLĐ) và hiệu quả môi trường (Mức độ sử dụng phân bón, thuốc bảo vệ thực vật và mức độ che phủ). Các tiêu chí được tổng hợp và đánh giá theo phương pháp cho điểm. Kết quả chính và kết luận - Phong Thổ là huyện vùng cao biên giới, có địa hình phức tạp, chủ yếu là núi cao thấp dần từ Đông bắc xuống Tây nam.

Huyện có 18 xã, Thị trấn, có 13 xã biên giới; viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] diện tích tự nhiên là 102924,50 ha. Phong Thổ có điều kiện thuận lợi trong việc giao lưu phát triển kinh tế, trao đổi, tiếp thu khoa học kỹ thuật, đặc biệt là dịch vụ xuất nhập khẩu, du lịch. Tuy nhiên, đất đai và khí hậu phân hoá theo mùa, là địa bàn có hệ thống sông, suối có độ dốc lớn nên ảnh hưởng không nhỏ đến sản xuất nông nghiệp và đời sống sinh hoạt của người dân. - Diện tích đất sản xuất nông nghiệp là 14.958,69 ha chỉ chiếm 14,53% diện tích tự nhiên.