HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM CHU THỊ THU HUYỀN ĐÁNH GIÁ HIỆU QUẢ SỬ DỤNG ĐẤT NÔNG NGHIỆP TRÊN ĐỊA BÀN HUYỆN LƯƠNG TÀI, TỈNH BẮC NINH Ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Người hướng dẫn khoa học: PGS. Nguyễn Ích Tân NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2019 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan rằng, số liệu và kết quả nghiên cứu của tôi trong luận văn này là trung thực và chưa từng được ai công bố trong bất kỳ luận văn nào khác. Tôi cũng cam đoan rằng, các thông tin trích dẫn trong luận văn đều đã được chỉ rõ nguồn gốc và mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn này đã được cảm ơn. Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Chu Thị Thu Huyền i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong quá trình điều tra, nghiên cứu để hoàn thành luận văn, ngoài sự nỗ lực của bản thân, tôi đã nhận được sự giúp đỡ nhiệt tình và sự chỉ bảo ân cần của các Thầy, Cô giáo trong khoa Quản lý đất đai–Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam, các thầy, cô đã tạo điều kiện để tôi hoàn thành luận văn.
Trước hết tôi xin cảm ơn chân thành nhất tới PGS.TS Nguyễn Ích Tân đã giúp đỡ tận tình và trực tiếp hướng dẫn tôi trong suốt thời gian thực hiện luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn sự dạy dỗ, chỉ bảo ân cần của các Thầy, Cô giáo trong khoa Quản lý đất đai – Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam trong suốt thời gian tôi học tập tại trường. Tôi xin chân thành cảm ơn Phòng Tài nguyên và Môi trường, Phòng Nông Nghiệp và phát triển nông thôn, Phòng Thống kê và các phòng ban của huyện Lương Tài, là những đơn vị đã trực tiếp giúp đỡ tôi trong thời gian nghiên cứu tại địa phương. Trân trọng cảm ơn những người thân trong gia đình, bạn bè, đồng nghiệp đã luôn tạo điều kiện, chia sẻ, động viên tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn! Hà Nội, ngày tháng năm 2019 Tác giả luận văn Chu Thị Thu Huyền ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan.
ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt. vi Danh mục bảng. vii Danh mục hình.
viii Trích yếu luận văn. ix Thesis abstract. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Những đóng góp mới, ý nghĩa khoa học và thực tiễn. Tổng quan các vấn đề nghiên cứu. Đất và vai trò của đất trong sản xuất nông nghiệp.
Khái quát về đất và đất nông nghiệp. Vai trò và ý nghĩa của đất đai trong sản xuất nông nghiệp. Những vấn đề về hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Khái quát hiệu quả sử dụng đất.
Sự cần thiết phải đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Một số quan điểm về đánh giá hiệu quả sử dụng đất. Quan điểm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Những nhân tố ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Đánh giá hiệu quả sử dụng đấttrên thế giới và Việt Nam. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất trên thế giới. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp tại Việt Nam. Những nghiên cứu hiệu quả sử dụng đất tỉnh Bắc Ninh và huyện Lương Tài.
Nội dung và phương pháp nghiên cứu. Địa điểm nghiên cứu. 26 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Thời gian nghiên cứu.
Đối tượng nghiên cứu. Nội dung nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh. Tình hình sử dụng đất huyện Lương Tài.
Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Lương Tài. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Phương pháp nghiên cứu. Phương pháp chọn điểm.
Phương pháp điều tra thu thập tài liệu, số liệu. Phương pháp xử lý số liệu. Phương pháp tính hiệu quả sử dụng đất. Kết quả nghiên cứu và thảo luận.
Điều kiện tự nhiên, kinh tế - xã hội huyện Lương Tài, tỉnh Bắc Ninh. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội huyện Lương Tài. Tình hình sử dụng đất huyện Lương Tài.
Hiện trạng sử dụng đất Huyện Lương Tài. Biến động sử dụng đất nông nghiệp. Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Lương Tài. Xác định các loại sử dụng đất nông nghiệp chủ yếu trên địa bàn Huyện Lương Tài.
Hiệu quả kinh tế của các loại sử dụng đất. Hiệu quả xã hội các loại sử dụng đất. Hiệu quả môi trường các loại sử dụng đất. Đánh giá hiệu quả chung của các LUT trên địa bàn huyện Lương Tài.
Định hướng sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả và đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Định hướng sử dụng đất nông nghiệp có hiệu quả của huyện Lương Tài. 71 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Đề xuất các giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp.
Kết luận và kiến nghị. 79 Tài liệu tham khảo. 83 v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt BTNMT Bộ Tài nguyên Môi trường BVTV Bảo vệ thực vật CPTG Chi phí trung gian FAO Tổ chức Nông lương Thế giới (Food anh Agriculture Organizatioon) GDP Thu nhập bình quân đầu người (Gross Domestic Product) GTNC Giá trị ngày công GTSX Giá trị sản xuất GTVT Giao thông vận tải HQĐV Hiệu quả đồng vốn KL Khoai lang KT Khoai tây LĐ Lao động LĐCN Lao động công nghiệp LM Lúa mùa LUT Loại sử dụng đất (Land Use Type) LX Lúa xuân NXB Nhà xuất bản NXBNN Nhà xuất bản Nông nghiệp NTTS Nuôi trồng thủy sản PC Phân chuồng PTN & MT Phòng Tài nguyên và Môi trường THCS Trung học cơ sở TNHH Thu nhập hỗn hợp TTCN Tiểu thủ công nghiệp UBND Ủy ban nhân dân UNDP United Nations Development Programme VH – TT – DL Văn hóa – Thể thao – Du lịch XD Xây dựng vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Phân cấp các chỉ tiêu về kinh tế.
Phân cấp các chỉ tiêu về xã hội. Phân cấp các chỉ tiêu đánh giá hiệu quả môi trường. Hiện trạng sử dụng đất Huyện Lương Tài năm 2018. Hiện trạng sử dụng đất Nông Nghiệp năm 2018.
Biến động diện tích đất Nông Nghiệp 2014 đến năm 2018. Các loại sử dụng đất chính Tiểu vùng 1. Các loại sử dụng đất chính Tiểu vùng 2. Các loại sử dụng đất chính Huyện Lương Tài.
Hiệu quả kinh tế các loại sử dụng đất Tiểu vùng 1. Hiệu quả kinh tế các loại sử dụng đất Tiểu vùng 2. Hiệu quả xã hội các loại sử dụng đất Tiểu vùng 1. Hiệu quả xã hội các loại sử dụng đất Tiểu vùng 2.
Mức đầu tư phân bón tại Tiểu vùng 1 so với định mức khuyến cáo của Phòng NN và PTNT. Mức đầu tư phân bón tại Tiểu vùng 2 so với định mức khuyến cáo của Phòng NN và PTNT. Bảng so sánh tình hình thuốc bảo vệ thực vật thực tế tại Tiểu vùng 1 với khuyên cáo của nhà sản xuất. Bảng so sánh tình hình thuốc bảo vệ thực vật thực tế tại Tiểu vùng 2 với khuyên cáo của nhà sản xuất.
Tổng hợp hiệu quả môi trường của các loại sử dụng đất tiểu vùng 1. Tổng hợp hiệu quả môi trường của các loại sử dụng đất tiểu vùng 2. Tổng hợp hiệu quả của các loại sử dụng đất huyện Lương Tài. 70 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH Hình 4.
Sơ đồ vị trí huyện Lương Tài. Biểu đồ biểu diễn một số chỉ tiêu khí hậu ở Bắc Ninh. 34 viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Chu Thị Thu Huyền Tên luận văn: “Đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Lương Tài, Tỉnh Bắc Ninh”. Chuyên ngành: Quản lý đất đai Mã số: 8850103 Cơ sở đào tạo: Học viện Nông nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu - Đánh giá được hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp trên địa bàn huyện Lương Tài về cả ba mặt: kinh tế, xã hội, môi trường.
- Đề xuất các giải pháp sử dụng đất nhằm nâng cao hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Phương pháp nghiên cứu - Phương pháp chọn điểm nghiên cứu; - Phương pháp điều tra thu thập số liệu, tài liệu; - Phương pháp tổng hợp và phân tích số liệu, tài liệu; - Phương pháp đánh giá hiệu quả sử dụng đất nông nghiệp. Kết quả chính và kết luận - Đánh giá được điều kiện tự nhiên, kinh tế xã hội ảnh hưởng tới sản xuất nông nghiệp trên địa bàn huyện Lương Tài. Qua nghiên cứu cho thấy Lương Tài được thiên nhiên ưu đãi về tài nguyên thiên nhiên, điều kiện khí hậu, thủy văn, vị trí địa lý, con người của huyện thuận lợi cho phát triển kinh tế xã hội toàn diện.
Tổng diện tích đất tự nhiên là 10591,59 ha, trong đó đất nông nghiệp là 7061,9 ha chiếm 66,67% tổng diện tích tự nhiên. Trong nhóm đất nông nghiệp, đất trồng lúa 5079,36 ha, chiếm 71,62 % tổng diện tích đất tự nhiên, đất trồng cây hàng năm khác là 537,15 ha chiếm 7,61% tổng diện tích tự nhiên, đất nuôi trồng thuỷ sản 1291,59 ha chiếm 18,29%. - Kết quả cho thấy huyện Lương Tài có 4 loại sử dụng đất chính với 15 kiểu sử dụng đất chia làm 2 tiểu vùng. Các loại sử dụng đất là: chuyên lúa; Lúa - màu, chuyên màu, nuôi trồng thủy sản.
Tuy nhiên, diện tích LUT chuyên trồng lúa vẫn là chủ yếu. - Kết quả nghiên cứu về hiệu quả sử dụng đất như sau: + Về hiệu quả kinh tế: LUT có hiệu quả kinh tế cao là LUT chuyên màu, LUT lúa – màu, LUT nuôi trồng thủy sản, LUT chuyên lúa cho hiệu quả kinh tế thấp (GTSX đạt trên 80 triệu ix LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com đồng/ha), tuy nhiên đây là LUT giúp ổn định an ninh lương thực cho địa phương nên vẫn được người nông dân chấp nhận. Tiểu vùng 1 với thế mạnh là LUT chuyên màu cho GTSX trung bình đạt từ 253.194 nghìn đồng/ha đến 371.919 nghìn đồng/ha và TNHH trung bình đạt từ 181.220 nghìn đồng/ha đến 290.928 nghìn đồng/ha. Tiểu vùng 2 với lợi thế là Nuôi trồng thủy sản cho GTSX trung bình 600.