HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP VIỆT NAM NGUYỄN ĐỨC THÁI ẢNH HƯỞNG CỦA CHUYỂN DỊCH LAO ĐỘNG NÔNG THÔN ĐẾN ĐỜI SỐNG HỘ GIA ĐÌNH TẠI HUYỆN GIA BÌNH, TỈNH BẮC NINH Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 8340102 Người hướng dẫn khoa học: TS. Nguyễn Thị Thủy NHÀ XUẤT BẢN HỌC VIỆN NÔNG NGHIỆP - 2018 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi, các kết quả nghiên cứu được trình bày trong luận văn là trung thực, khách quan và chưa từng dùng để bảo vệ lấy bất kỳ học vị nào. Tôi xin cam đoan rằng mọi sự giúp đỡ cho việc thực hiện luận văn đã được cám ơn, các thông tin trích dẫn trong luận văn này đều được chỉ rõ nguồn gốc. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Đức Thái i LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com LỜI CẢM ƠN Trong suốt thời gian học tập, nghiên cứu và hoàn thành luận văn, tôi đã nhận được sự hướng dẫn, chỉ bảo tận tình của các thầy cô giáo, sự giúp đỡ, động viên của bạn bè, đồng nghiệp và gia đình.
Nhân dịp hoàn thành luận văn, cho phép tôi được bày tỏ lòng kính trọng và biết ơn sâu sắc TS. Nguyễn Thị Thủy đã tận tình hướng dẫn, dành nhiều công sức, thời gian và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình học tập và thực hiện đề tài. Tôi xin bày tỏ lòng biết ơn chân thành tới Ban Giám đốc, Ban Quản lý đào tạo, Bộ môn Kế toán – Tài chính, Khoa Quản trị kinh doanh - Học viện Nông nghiệp Việt Nam đã tận tình giúp đỡ tôi trong quá trình học tập, thực hiện đề tài và hoàn thành luận văn. Tôi xin chân thành cảm ơn UBND huyện Gia Bình, các phòng, ban ngành thuộc huyện: Phòng Tài nguyên và Môi trường, phòng Tài chính – Kế hoạch, phòng Lao động – Thương binh và Xã hội, chi cục Thống kê huyện, chi cục Thuế huyện, UBND các xã, thị trấn và các hộ gia đìnhđã giúp đỡ và tạo điều kiện cho tôi trong suốt quá trình thực hiện đề tài.
Xin chân thành cảm ơn gia đình, người thân, bạn bè, đồng nghiệp đã tạo mọi điều kiện thuận lợi và giúp đỡ tôi về mọi mặt, động viên khuyến khích tôi hoàn thành luận văn. Hà Nội, ngày… tháng… năm 2018 Tác giả luận văn Nguyễn Đức Thái ii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com MỤC LỤC Lời cam đoan. ii Mục lục. iii Danh mục chữ viết tắt.v Danh mục bảng.
vi Danh mục hình, biểu đồ. vii Trích yếu luận văn. Tính cấp thiết của đề tài. Mục tiêu nghiên cứu.
Mục tiêu chung. Mục tiêu cụ thể. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu. Đối tượng nghiên cứu.
Phạm vi nghiên cứu. Cơ sở lý luận và thực tiễn của đề tài. Cơ sở lý luận về lao động và chuyển dịch lao động. Một số quy định chung về lao động và chuyển dịch lao động.
Nội dung của chuyển dịch lao động. Ảnh hưởng của chuyển dịch lao động đến đời sống của hộ gia đình. Các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển dịch lao động nông thôn. Cơ sở thực tiễn về lao động và chuyển dịch lao động.
Tình hình chuyển dịch lao động thôn ở Việt Nam. Kinh nghiệm của chuyển dịch lao động tại một số địa phương. Bài học rút ra cho huyện Gia Bình. Đặc điểm địa bàn và phương pháp nghiên cứu.
Đặc điểm địa bàn nghiên cứu. Điều kiện tự nhiên. Điều kiện kinh tế - xã hội. Phương pháp nghiên cứu .32 iii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.
Phương pháp thu thập số liệu. Phương pháp xử lý số liệu. Kết quả nghiên cứu. Tình hình chuyển dịch lao động nông thôn ở huyện gia bình, tỉnh Bắc Ninh.
Tình hình lao động và chuyển dịch lao động của huyện. Thực trạng chuyển dịch lao động tại hộ gia đình tại huyện Gia Bình. Đặc điểm của hộ có lao động chuyển dịch. Tình hình chuyển dịch lao động của hộ điều tra.
Ảnh hưởng của chuyển dịch lao động đến đời sống của hộ gia đình. Ảnh hưởng đến thu nhập của hộ. Ảnh hưởng của chuyển dịch lao động đến việc làm của hộ gia đình. Ảnh hưởng của chuyển dịch lao động đến phúc lợi hộ.
Các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển dịch lao động của hộ gia đình. Yếu tố bên ngoài. Yếu tố bên trong. Giải pháp nhằm tăng cường ảnh hưởng tích cực và giảm thiểu tác động tiêu cực của chuyển dịch lao động đến hộ gia đình.
Nhóm giải pháp đẩy mạnh CNH-HĐH nông nghiệp, nông thôn tại địa phương. Nhóm giải pháp tăng cường đào tạo nâng cáo chất lượng nguồn nhân lực. Nhóm giải pháp đẩy mạnh ứng dụng tiến bộ KH-CN vào phát triển KT- XH của huyện. Nhóm giải pháp thu hút lao động nông thôn tham gia vào sản xuất nông nghiệp.
Nhóm giải pháp hoàn thiện chính sách. Kết luận và kiến nghị .76 Tài liệu tham khảo .82 iv LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC CHỮ VIẾT TẮT Chữ viết tắt Nghĩa tiếng Việt CCKT : Cơ cấu kinh tế CCLĐ : Cơ cấu lao động CMKT : Chuyên môn kỹ thuật CNH-HĐH : Công nghiệp hóa – Hiện đại hóa CN-TTCN&XD : Công nghiệp – Tiểu thủ công nghiệp & Xây dựng CN-XD : Công nghiệp – Xây dựng DNTN : Doanh nghiệp tư nhân GDTX : giáo dục thường xuyên GQVL : Giới thiệu việc làm HTX : Hợp tác xã KCN : Khu công nghiệp KH-CN : Khoa học – Công nghệ KT-XH : Kinh tế - Xã hội LĐNT : Lao động nông thôn N, L, TS : Nông, Lâm, Thủy sản NN : Nông nghiệp THCS : Trung học cơ sở THPT : Trung học phổ thông TM - DV : Thương mại – Dịch vụ v LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC BẢNG Bảng 3. Tình hình phân bổ và sử dụng đất tại huyện Gia Bình năm 2014 – 2016. Tình hình dân số và lao động của huyện Gia Bình qua 3 năm (2014 – 2016).
Kết quả sản xuất kinh tế của huyện Gia Bình qua 3 năm (2014 – 2016). Số lượng mẫu điều tra. Thông tin về lao động nông thôn tại huyện Gia Bình giai đoạn 2014-2016. Xu hướng chuyển dịch lao động nông thôn theo vùng.
Số lượng và tỷ trọng lao động làm việc trong các ngành kinh tế huyện Gia Bình giai đoạn 2014-2016. Đặc điểm của hộ gia đình tại thời điểm điều tra. Tình trạng chuyển dịch lao động của hộ theo vùng. Tình trạng chuyển dịch lao động của hộ theo ngành nghề.
Thay đổi thu nhập của hộ gia đình trước và sau chuyển dịch. Đánh giá về thay đổi kinh tế của hộ trước và sau chuyển dịch lao động. Thay đổi cơ cấu nguồn thu nhập của hộ gia đình trước và sau chuyển dịch. Cơ cấu chi tiêu của hộ gia đình trước và sau chuyển dịch.
Các loại tài sản trong các hộ gia đình trước và sau của quá trình chuyển dịch. Tình trạng lao động của các hộ gia đình. Tác động của chuyển dịch lao động đến việc làm của hộError! Bookmark not defined. Thời gian các bậc bố, mẹ dành cho việc chăm sóc con cái.
Ảnh hưởng chuyển dịch đến trình độ người lao động. Ảnh hưởng đến mối quan hệ gia đình, xã hội .59 vi LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com DANH MỤC HÌNH, BIỂU ĐỒ Hình 3. Bản đồ vị trí huyện Gia Bình. Đánh giá tình hình an ninh trật tự xã hội của hộ điều tra sau chuyển dịch lao động .60 vii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com TRÍCH YẾU LUẬN VĂN Tên tác giả: Nguyễn Đức Thái Tên Luận văn: “Ảnh hưởng của chuyển dịch lao động nông thôn đến đời sống hộ gia đình tại huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh”.
Ngành: Quản trị kinh doanh Mã số: 8340102 Tên cơ sở đào tạo: Học Viện Nông Nghiệp Việt Nam Mục đích nghiên cứu Đề tài tiến hành phân tích thực trạng chuyển dịch lao động nông thôn và những ảnh hưởng của chuyển dịch lao động và đánh giá ảnh hưởng của chuyển dịch lao động đến đời sống của các hộ gia đình tại huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh từ đó đề xuất các giải pháp nhằm phát huy những ảnh hưởng tích cực và hạn chế những ảnh hưởng tiêu cực của chuyển dịch lao động. Phương pháp nghiên cứu Luận văn sử dụng phương pháp thu thập số liệu gồm số liệu thứ cấp thu thập từ niên giám thống kê về tính hình kinh tế xã hội của huyện Gia Bình, báo cáo về tình hình lao động, việc làm và đề tài đã tiến hành điều tra 120 hộ có lao động chuyển dịch và 30 cán bộ địa phương về tính hình chuyển dịch lao động của huyện Gia Bình. Số liệu sau khi thu thập được đề tài đã xử dụng công cụ excel để ;xử lý số liệu và sử dụng các phương pháp phân tích so sánh, để phân tích thực trạng chuyển dịch lao động và các yếu tố ảnh hưởng đến chuyển dịch lao động tại huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh. Kết quả chính và kết luận Luận văn đã đưa ra những kết luận chủ yếu sau: Phân tích thực trạng diễn ra chuyển đổi lao động tại huyện Gia Bình trong giai đoạn 2014-2016 đang diễn ra mạnh mẽ với xu hướng lao động trong lĩnh vực nông nghiệp giảm, lao động trong công nghiệp và dịch vụ tăng.
Chuyển dịch lao động tại hộ gia đình tại huyện Gia Bình, tỉnh Bắc Ninh ảnh hưởng đến thu nhập của hộ, thu nhập của hộ sau chuyển đổi tăng lên, trong đó cơ cấu thu nhập cũng có sự thay đổi đáng kể, thu thập từ nông nghiệp giảm đi trong khi thu nhập từ tiền công, tiền lương và làm thuê tăng lên. Bên cạnh đó chuyển dịch lao động tác động đến việc làm của hộ, hộ có nhiều cơ hội việc làm hơn thời gian làm việc cũng tăng tỷ lệ lao động thất nghiệp và bán thất nghiệp giảm. Ngoài ra chuyển dịch lao động còn tác động đến phúc lợi của hộ, do thời gian người lao động tăng lên đòi hỏi các thành viên trong gia đình phải san sẻ công việc gia đình với nhau, thời gian làm việc tăng cũng dẫn đến thời gian dành cho việc chăm viii LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com sóc gia đình, trẻ em giảm và các mối quan hệ họ hàng, làng xóm cũng bị giảm đi. Các vấn đề an ninh – xã hội cũng có diễn biến phức tạp hơn.