Chương 1: Cơ sở lý luận của phát triển và quản lý phát triển chương trình giáo dục mầm non. Chương 2: Thực trạng phát triển và quản lý phát triển chương trình giáo dục tại trường mầm non Vinschool. Chương 3: Biện pháp quản lý phát triển chương trình giáo dục tại trường mầm non Vinschool. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com CHƢƠNG 1 CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ QUẢN LÝ PHÁT TRIỂN CHƢƠNG TRÌNH GIÁO DỤC MẦM NON 1.
Tổng quan nghiên cứu vấn đề 1. Tổng quan nghiên cứu vấn đề về phát triển CTGD Mầm non Nghiên cứu PTCT nói chung và PTCTGD nói riêng đã có nhiều chuyên gia, nhà khoa học trong và ngoài nước quan tâm. + Nghiên cứu ở trong nước Những công trình nghiên cứu tiêu biểu như “Chương trình và phương pháp luận phát triển chương trình” của Bùi Đức Thiệp. Tác giả đã đề cập tới những nội dung lý luận nền tảng về chương trình như nêu lên bản chất và nguồn gốc của chương trình, những nhân tố chế ước tới chương trình.
Tuy nhiên, nội dung của tài liệu tập trung nhiều về lý luận phát triển chương trình, chưa dành nhiều thời gian lãm rõ qui trình phát triển chương trình của một bậc học nào [22]. Tài liệu “Chương trình giáo dục” của Nguyễn Văn Khôi (ĐHSP Hà Nội) đã giới thiệu tóm tắt lí thuyết phát triển chương trình giáo dục, một số quan điểm, cách tiếp cận và phương pháp thường gặp trong phát triển chương trình giáo dục. Tác giả đã đưa ra những khái niệm hết sức cơ bản về chương trình giáo dục, chương trình đào tạo, khung chương trình, chương trình khung, chương trình chi tiết, đề cương môn học, chuẩn đầu ra, phát triển chương trình, cách thức tổ chức phát triển chương trình, đánh giá chương trình giáo dục cũng như một số tiêu chuẩn, tiêu chí đánh giá khung giáo dục và giáo dục đại học cũng như đánh giá chương trình môn học, đánh giá giáo trình, sách giáo khoa môn học. Những nội dung mà tác giả nêu khá khái quát và mang tính giới thiệu chứ không phải tài liệu nghiên cứu chuyên sâu về phát triển chương trình.
Trong tài liệu “Thiết kế và phát triển chương trình đào tạo đáp ứng chuẩn đầu ra” của các tác giả Đoàn Thị Minh Trinh và Nguyễn Hội Nghĩa, nhóm tác 7 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com giả đã tổng thuật khá đầy đủ các thành phần và qui trình thiết kế và phát triển chương trình đào tạo ở bậc đại học (các trường đại học kỹ thuật) và mối liên hệ giữa chúng; một qui trình thiết kế và phát triển chương trình đào tạo. Điểm nổi bật của tài liệu là đã đề cập đến những nội dung khá mới trong phát triển chương trình giáo dục là khái niệm chuẩn đầu ra và các cấp độ của chuẩn đầu ra; chuẩn đầu ra theo CDIO (Conceiving – Designing – Implementing – Operating; Hình thành ý tưởng – Thiết kế - Triển khai – Vận hành) và giới thiệu qui trình thiết kế và phát triển chương trình đào tạo đáp ứng chuẩn đầu ra [24]. Tài liệu “Phát triển chương trình giáo dục”, Nxb giáo dục, năm 2015 của GS.TS Nguyễn Đức Chính, ĐHQG Hà Nội. Tác giả trình bày một cách có hệ thống những quan điểm về CTGD.
Trong đó tác giả đã chỉ ra những tác động tới CTGD như tác động của kỷ nguyên thông tin, bối cảnh quốc tế và trong nước tác động mạnh mẽ đến vấn đề thiết kế, thực thi chương trình giáo dục. Hệ thống các khái niệm và các cách tiếp cận cũng như một số mô hình phát triển CTGD được tác giả tổng thuật khá hoàn chỉnh. Tài liệu “Những vấn đề cơ bản về chương trình và quá trình dạy học” của tác giả Nguyễn Hữu Châu, đã nghiên cứu một cách có hệ thống những vấn đề cơ bản về chương trình dạy học và quá trình dạy học. Tài liệu đã nhấn mạnh đến tầm quan trọng của quá trình dạy học trong thực thi chương trình.
Một chương trình dạy học thành công hay thất bại tùy thuộc vào quá trình dạy học. Tác giả Nguyễn Thị Thu Hiền trong công trình nghiên cứu “Phát triển và tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non” đã nêu khái quát cơ sở lí luận và thực tiễn của việc phát triển chương trình giáo dục mầm non. + Nghiên cứu ở nước ngoài Tài liệu “Curriculum development – A Guide to Practice” của Jon Wiles và Joseph Bondi được Nguyễn Kim Dung dịch sang Tiếng Việt do Nxb Giáo dục ấn hành năm 2005. Tài liệu “Curriculum development – A Guide to Practice” được trường Đại học Sư phạm Thành phố Hồ Chí Minh đánh giá cao vì nó được xem là một trong những sách tham khảo hàng đầu trên thế giới 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com về chương trình học.
Tác giả tập trung nghiên cứu về chương trình học trong kỷ nguyên công nghệ cùng xu thế mới của hoạt động xây dựng chương trình học, trong đó các công nghệ dạy học mới đã tác động mạnh mẽ đến nhà trường, thách thức những nhà trường truyền thống. Do đó, các nhà trường phải phái thay đổi, điều đó cũng có nghĩa là các nhà xây dựng chương trình học, các nhà quản lý giáo dục cũng phải đặt nhà trường trước những thử thách của đổi mới; Vai trò của các triết lí trong các chương trình học: Tác giả đưa ra năm triết lý, bao gồm triết lý vĩnh cửu, triết lý duy tâm, triết lý hiện thực, triết lý thực nghiệm, triết lý hiện sinh. Các triết lý giáo dục đóng vai trò trung tâm của các hoạt động có mục đích của phát triển chương trình. Các triết lý đóng vai trò như bức màn lọc cho việc đưa ra những quyết định.
Tuy nhiên, dù có theo triết lý nào đi nữa, sự nhất quán trong thiết kế là chìa khóa cho mức độ hiệu quả của chương trình học, … “Developing the curriculum” của Peter F. Oliva cũng được Nguyễn Kim Dung dịch sang Tiếng Việt. Tác giả đã minh họa những cách thức mà những nhà làm chương trình học xúc tiến quá trình phát triển chương trình học, đồng thời đã nêu khá chi tiết những vấn đề liên quan tới việc phát triển chương trình học, lý thuyết về phát triển chương trình, cũng như các thành tố của quá trình giảng dạy. Tuy nhiên, những vấn đề tác giả đề cập phần lớn phản ánh những gì diễn ra ở nền giáo dục Mỹ chứ không phải ở Việt Nam.
Một số công trình tiêu biểu khác như “Chương trình: Những cơ sở, nguyên tắc và chính sách xây dựng” của Allan C. Ornstein và Francis P. Các tác giả đã đưa ra những cơ sở để xây dựng chương trình cung hệ thống lý luận về CT, các bước phát triển và các chính sách và khuynh hướng phát triển CT [1]. Qua các tài liệu, công trình nghiên cứu về phát triển CTGD, CTGD theo tiếp cận năng lực mà tác giả đã biết và tham khảo, đã trình bày khái quát trên đây.
Tác giả luận văn nhận thấy các tài liệu đã tập trung nghiên cứu những vấn đề lý luận về CT, nghiên cứu chuyên sâu về năng lực, khung năng 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com lực cho học sinh, mô hình phát triển CT, kinh nghiệm quốc tế về phát triển CTGD nhưng mới dừng lại ở tài liệu chuyên khảo, tài liệu giảng dạy, tài liệu học tập, bài báo khoa hội tại các hội thảo khoa học. Tuy nhiên, chưa có công trình nào tập trung nghiên cứu phát triển và quản lý phát triển CTGD cho mầm non một cách có hệ thống và có vai trò quan trọng trong việc hoàn thiện những phẩm chất, năng lực của trẻ mầm non và chuẩn bị bước vào giai đoạn giáo dục kiến thức nền tảng cơ bản trước khi vào bậc tiểu học. Tổng quan nghiên cứu vấn đề về quản lý phát triển CTGDMN Quản lý phát triển CT giáo dục là một hoạt động quản lý chuyên ngành có vai trò quyết định đến sự thành bại của một CT giáo dục. Tuy nhiên, những tài liệu, công trình nghiên cứu chuyên sâu về quản lý PTCTGD lại khá khiêm tốn so với các tài liệu, công trình về PTCTGD.
+ Nghiên cứu ở trong nước Có thể kể tới “Phát triển chương trình giáo dục” của tác giả Nguyễn Đức Chính, tài liệu gợi ý một cách khái quát công tác quản lý PTCTGD như quản lý phân tích nhu cầu, lựa chọn và sắp xếp nội dung xác định hình thức kiểm tra, đánh giá,. Tuy nhiên, tài liệu tập trung nghiên cứu quản lý phát triển CT bậc đại học. “Quản lý xây dựng, đánh giá chương trình môn học trong học chế tín chỉ” – Luận án Tiến sĩ của Trần Hữu Hoan. Tác giả đã nêu các công việc cần thực hiện khi quản lý xây dựng CT môn học tuy nhiên môn học trong luận án là môn học trong học chế tín chỉ ở trường đại học, không phải môn học trong trường THPT [14].
Tài liệu “Phát triển và tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non” của Nguyễn Thị Thu Hiền. Tác giả đã tập trung nghiên cứu, phân tích kinh nghiệm PTCTGD mầm non của nước ta. Những nội dung tác giả quan tâm như vấn đề lập kế hoạch tổ chức thực hiện chương trình giáo dục mầm non, tổ chức các hoạt động giáo dục, xây dựng môi trường giáo dục và đánh giá việc thực hiện chương trình giáo dục. 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com + Nghiên cứu ở nước ngoài Những tài liệu, công trình nghiên cứu về quản lý PTCTGD điển hình mà tác giả luận văn tham khảo gồm “Developing the curriculum” của Peter F.
Oliva, bên cạnh những nội dung về chương trình, PTCTGD tác giả cũng đề cập những nét rất khái quát tới công tác quản lý phát triển CTGD, như nêu cấp độ hoạch định CT học, các bước đánh giá nhu cầu, các quyết định tổ chức và thực hiện CT,. “Curriculum development” A Guide to Practice của Jon Wiles – Joseph Bondi cũng đã lồng ghép những nội dung quản lý phát triển CTGD trong tài liệu. Những tài liệu, công trình nghiên cứu mà tác giả tham khảo, dù đã ít nhiều thể hiện nhiệm vụ, vai trò của quản lý trong PTCGD dù ở mầm non hoặc kiến nghị những giải pháp về quản lý PTCTGD. Tuy nhiên, chưa có công trình, tài liệu nào nghiên cứu một cách có hệ thống về quản lý PTCTGD mầm non.
Như tác giả đã trình bày ở trên, PTCTGD mầm non ở nước ta là rất mới mẻ, để PTCTGD mầm non sát với mục tiêu GD đòi hỏi công tác quản lý PTCTGDMN phải đi trước một bước và phải thực sự thể hiện tính chuyên nghiệp, khoa học, hiệu quả mới có hy vọng tạo ra được CTGDMN đáp ứng sự kỳ vọng của xã hội. Các khái niệm cơ bản 1.