Chương 1: Dinh So trong khong gian văn hóa làng So (28 trang) Chương 2: Giá trị kiến trúc, điêu khắc Đình - Miếu làng So (42 trang) 'Chương 3: Giá trị văn hóa phi vật thể của lễ hội Đình- Miếu làng So (29 trang) Chuong 1 DINH SO TRONG KHONG GIAN VAN HOA LANG SO. KHONG GIAN VAN HOA LANG SO. Vi lý và điều kiện ty Làng So nằm trong địa bàn xã Cộng Hòa, huyện Quốc Oai thành Phố. Hà Nội, cách trung tâm thành phố khoảng 20km.
Về mặt địa giới hành chính, phía Đông làng So giáp xã Tân Phú, huyện Quốc Oai; phía Tây giáp xã Đông Quang, huyện Quốc Oai; phía Nam giáp xã Tiên Phương, huyện Chương Mỹ; Phía Bắc giáp xã Vân Côn, huyện Hoài Đức. Làng So nằm trong vùng đồng bằng Bắc Bộ với đặc điểm khí hậu nhiệt đới gió mùa: mùa hè nóng ẩm và mưa nhiều, mùa đông lạnh khô và mưa ít. Do nằm trong vùng nhiệt đới cho nên khu vực nảy quanh năm tiếp. nhận được lượng bức xạ mặt trời rắt dồi dào và có nhiệt độ cao.
Lượng bức xa tổng cộng trung bình hàng năm ở đồng bằng Bắc Bộ là 122,8kcal/cm? và nhiệt độ không khí trung bình hàng năm 23,6°C. Do chịu ảnh hưởng của biển, khu vực này có độ ẩm và lượng mưa khá lớn. Độ ẩm trung bình hàng năm là 79%. Lượng mưa trung bình hàng năm là 1245mm và mỗi năm có khoảng 114 ngày mưa.
Từ tháng 5 đến tháng 9 là mùa nóng và mưa (lượng, mưa là 1. Tir thang 11 đến tháng 3 năm sau là mùa đông, thời tiết khô ráo. hai mùa đó lại có hai thời kỳ chuyển tiếp (tháng 4, tháng. nói rằng khu vực này có đủ bốn mùa: Xuân, Hạ, Thu, xã Cộng Hòa có năm rét sớm, có năm rét muộn.
năm rét rất đậm với nhiệt độ thấp nhất xuống mức khoảng 3°C (năm 1955) và năm nóng gay gắt nhất với nhiệt độ ngoài trời lên tới khoảng 42°C (1926). Thời gian dễ chịu nhất trong năm là mùa thu, từ đầu tháng 9 đến cuối tháng 11. Tiết trời thời gian này chuyển khô, mát, bầu trời trong và nắng. nhẹ nhưng không chói chang.
‘Do nằm trong vùng có khí hậu thuận lợi cho nên điều kiện tự nhiên cũng. Địa hình cơ bản là bằng phẳng đôi chỗ có xen kế những gò đất bãi ở giữa những đồng ruộng bằng phẳng. Trong làng có bốn ngọn đồi ở. bốn hướng cao hơn so với những vùng đồi bình địa.
Những gò đổi đó đã được. người dân địa phương gọi tên giống như tên của các con vật tứ linh: đồi Long, Ly, đồi Quy và đồi Phượng, diện tích đất này rất phù hợp cho việc. 1B một số cây mang lại thu nhập cao như: keo, bach dan, xa cir,.Dign tich dat canh tác nhiều và bằng phẳng, bao gồm cả diện tích đắt trong đê và ngoài đê. Đặc biệt là diện tích dat ngoài đê, do được bồi đắp hàng năm cho nên đất rất tốt.
Trong làng có dòng sông Đáy nhỏ và khúc khuỷu, chảy không mạnh lắm. nhưng có lưu lượng nước đều, là nguồn nước chủ yếu phục vụ cho nông nghiệp. Tắt cả những yếu tố thuận lợi của địa hình, đất đai, khí hậu, và sông. ngòi nói trên đã tác động rất lớn tới việc nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân địa phương.
Lịch sử hình thành làng, Làng So là một làng nằm trong hệ thống của làng Việt xưa. như nhiều làng quê khác, Làng So, xã Cộng Hoà, huyện Quốc Oai, Hà Nội là một trong những địa bàn quan cư của người Việt cỗ nằm trong vùng núi Tản — sông Đà. Làng vừa chịu ảnh hưởng sâu sắc của của nền văn minh sông. Hồng, vừa mang đậm bản sắc văn hoá xứ Đoài.
Làng So là vùng đất cổ được khai phá từ rất lâu đời. Đây là một trong. nhiều ngôi làng thuộc tỉnh Hà Tây xưa (nay là Hà Nội) còn lưu giữ di tích lịch sử văn hóa của dân tộc. Làng có tên Nôm là “kẻ So”.
Người xưa, chỉ cẳn nhắc tới cái tên Nôm này cũng đã phần nào phản ánh được sự cổ kính của một làng quê Việt Nam. Cách gọi "kể" là cách gọi vùng đất khai phá từ lâu đời. Trước đây, dưới sự cai trị của chính quyền hành chính phong kiến thực dân, làng So là một làng lớn nằm trong một xã. Nay do làng quá lớn về địa.
giới đất cho nên làng So đã được tách thành hai xã đó là xã Cộng Hỏa và xã Tân Hòa Từ xa xưa, trong quá trình sinh tổn của mình con người luôn phải di tìm những vùng đất mới với mong muốn cuộc sống sẽ đỡ cực hơn. Nhiều khi bản thân họ cũng không muốn lưu lạc nhưng vì nhiều nguyên nhân tác đông chẳng hạn như: do vùng đất mà họ đang sinh sống đã quá khô cần, khí hậu khắc nghiệt và cũng có khi do chiến tranh hoặc tranh chấp đất đai giữa hai hoặc nhiều dòng họ, bộ tộc khác nhau mà bên yếu thế buộc phải di chuyển đi tìm vùng đất mới. Đó là một quy luật tất yếu mà các thế hệ tổ tiên trước đây đã phải trải qua Làng So xứ Đoài xưa kia là một vùng đất thanh bình, cây cối xanh tươi, chính vì thế, khi người dân đi qua nhận thấy mảnh đắt này tốt và quyết định dừng chân coi nơi đây chính là nhả của mình. Ban đầu cũng chỉ có vải hộ tới sinh sống và lâu dần họ đã sinh con đẻ cái đông dẫn lên và thêm vào đó lại tiếp tục có những người di cư khác tới sinh sống và cứ như vậy cho tới ngày.
nay thì làng So đã trở thành khu dân cư đông đúc và nhộn nhịp. Theo tư liệu còn lại của bản “quy ước làng So” cho biết từ thời Hang 'Vương dựng nước, làng So chỉ mới là một trang trại nhỏ có tên là “So Trang”. Tổ tiên của làng So từng bước mở rộng địa bản cư trú và mở mang diện tích canh tác, dần dần về sau “So Trang” trở thành xã Cộng Hoà và “Tân Hoà như ngày nay. Trước cách mạng tháng Tám năm 1945, làng So là một xã thuộc dạng nhất xã, nhất làng thuộc tông Sơn Lộ, phủ Quốc Oai, tỉnh Sơn Tây.
1957 làng So được tách ra làm hai xã Tân Hoà và Cộng Hoà. Từ năm 1994 nay làng có chức danh: Xã Tân Hoà, Cộng Hoà định hình ngày càng phát triển gồm 22 xóm và được chia làm 6 cụm dân cư. Tới nay làng có 22 xóm trưởng giúp trưởng thôn trực tiếp quản lý các điểm dân cư. Làng So là một trong những mảnh đất hiền hòa đã sinh ra những người con giầu lòng yêu nước, yêu cách mạng.
Qua các cuộc kháng chiến, Làng So. có hàng nghìn con em lên đường tham gia cứu q ốc. Hàng trăm con em đã hy sinh cho sự nghiệp giải phóng dân tộc, thống nhất nước nhà. Khi hòa bình, làng So với truyền thống vốn có, thực hiện tốt đường lối, chủ trương, chính.
sách của Đảng và Nhà nước để hàn gắn vết thương chiến tranh, khôi phục và. xây dựng quê hương ngày một hưng thịnh. Trong công cuộc đổi mới và phát triển, người dân Làng So luôn cần cù, sáng tạo trong lao động, sản xuất, học tập, tiếp thu cái mới nhằm nâng cao trình độ dân trí, chất lượng cuộc sống, hướng tới xây dựng cuộc sống ấm no, hạnh phúc. Dân cư Làng So nằm trong vùng đất có bề dày lịch sử, điều kiện tự nhiên thuận lợi nên từ lâu làng So đã trở thành một làng tụ cư đông đúc, tính đến nay tổng.
số dân trong hai xã Cộng Hoà và xã Tân Hoà là khoảng 1,5 triệu dân. Buổi lập làng xưa kia chỉ có khoảng một chục dòng họ, đến nay đã lên tới 34 dòng. họ lớn nhỏ khác nhau, nhiều họ đến nay đã có trên dưới 20 đời. Trong đó có những dòng họ lớn như: họ Dương, Vương Đắc, Vương Sĩ, Nguyễn Hữu, Nguyễn Danh.
các dòng họ này đều có nhà thờ họ và tổ chức giỗ tổ. thường niên mỗi năm một lần. Theo sự điều tra tìm hiểu của ban dân số xã và qua lời nhận xét của các cụ trong làng thì dòng họ Vương là dòng họ lâu đời nhất ở làng So, họ Vương về làng lập nghiệp sớm nhất và cho đến nay đã trở thành dòng họ lớn nhất và đông nhất trong làng. Dòng họ được coi là.
phát đạt nhất là dòng họ Nguyễn Danh. Trước cách mạng tháng Tám, các đồng họ này thuộc 28 giáp của làng (khoảng hai dòng họ lớn một giáp). Các dòng họ từ những nhóm người nhỏ dẫn phát triển lên thành cộng đồng. dân cư làng So vững mạnh nhờ tình đoàn kết trong cuộc đấu tranh chỉnh.
phục thiên nhiên và chống giặc ngoại xâm vô cùng gian khổ. của sự đoàn kết ấy quy tụ lại ở tam vị Thành Hoàng làng, là bộ tướng của vua Đình đã có công giết giặc, cứu nước giúp dân. Hiện nay, tuy làng So đã bị tách làm hai xã, nhưng các dòng ho trong, làng vẫn sống quây quản, hòa thuận với nhau trong một cộng đồng, én định, phát triển, có quan hệ huyết thống, quan hệ kinh tế, và quan hệ tình làng nghĩa xóm sâu đậm với một sức sống mãnh liệt. Đời sống kinh tế Làng So là một làng nông nghiệp thuần tuý, tuy nhiên cũng có thêm một số nghề khác như công nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, chăn nuôi, dịch vụ và buôn bán nhỏ.
Giống như nhiều làng quê khác, trong những năm gần đây làng So đã có những biến đổi đáng kể, khi đắt nước đang chuyển mình trong thời kỳ mở cửa, giao lưu và hội nhập, với những biến động lớn về kinh tế, chính trị và xã hội đã làm cho bộ mặt kinh tế, đời sống của nhân. dan thay đổi một cách rõ rệt và được thể hiện ở nhiều lĩnh vực. 'Về nông nghiệp: Huyện đã triển khai quy hoạch vùng sản xuất và tiêu thụ rau an toàn ở khu vực vùng bãi sông Đáy với tổng diện tích gần 200ha và. quy hoạch vùng chăn nuôi thủy sản tập trung tại Đông yên, Hòa Thạch với diện tích 70ha.
Đắt đai của vùng chủ yếu là các bãi đất bằng phẳng, được chia. 'Về công nghiệp: Chú trọng trong lĩnh vực xây dựng va dich vụ. Tiểu thủ công nghiệp cũng được chú trọng phát triển. Từ xưa, nhân dân nơi đây đã nỗi tiếng với nghề làm đậu và được đem bán rất nhi trong các làng của xứ.
ngày nay, số hộ còn giữ được nghề làm đậu trong xã Cộng Hoài khoảng 100 hộ, song đa số vẫn sản xuất theo quy mô nhỏ. Tại làng So từ xưa. cũng có một nghề khá nỗi tiếng, đó là nghề làm sắn đót.