Giải pháp xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh ở cơ sở tỉnh Hà Tĩnh

Luận văn thạc sĩ kỹ thuật nghiên cứu ussh xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh những giải pháp của tỉnh hà tĩnh hiện nay, khảo sát thực trạng, phân tích nguyên nhân, đề

• Tác giả: Nguyễn Thị Hài
• Người hướng dẫn: GS. Lưu Văn Sùng
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Chính trị học
• Đề tài: Xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh - Những giải pháp của tỉnh Hà Tĩnh hiện nay
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2014
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• MỞ ĐẦU
• 0.1. Tính cấp thiết của đề tài
• 0.2. Tình hình nghiên cứu
• 0.3. Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu
• 0.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 0.5. Cơ sở lý luận và phương pháp nghiên cứu
• 0.6. Đóng góp của luận văn
• 0.7. Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG VẤN ĐỀ CƠ BẢN VỀ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ, HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở CƠ SỞ VÀ VỊ TRÍ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở CƠ SỞ
• 1.1. Đặc điểm cơ bản của hệ thống chính trị Việt Nam
• 1.2. Khái niệm và đặc điểm của hệ thống chính trị ở cơ sở
• 1.3. Những tiêu chí đánh giá hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn vững mạnh
• 1.4. Yêu cầu khách quan của việc xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh
• 1.5. Thực hiện công cuộc đổi mới đất nước
• 1.6. Việc tiếp tục đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở
• 1.7. Thực hành dân chủ rộng rãi ở cơ sở, bảo đảm và phát huy quyền làm chủ thực sự của nhân dân
• 1.8. Nhiệm vụ chính trị của địa phương trong tình hình mới
• 2. CHƯƠNG 2: XÂY DỰNG HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở CƠ SỞ VỮNG MẠNH - THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP CỦA TỈNH HÀ TĨNH
• 2.1. Tổng quát đặc điểm tự nhiên, kinh tế, xã hội của hệ thống chính trị ở cơ sở của tỉnh Hà Tĩnh
• 2.2. Thực trạng hệ thống chính trị ở cơ sở của tỉnh Hà Tĩnh từ năm 2009 đến nay
• 2.3. Những bất cập trong quá trình vận hành của hệ thống chính trị ở cơ sở của tỉnh Hà Tĩnh
• 2.4. Những giải pháp tiếp tục xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh của tỉnh Hà Tĩnh đáp ứng yêu cầu nhiệm vụ trong thời kỳ mới
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về giải pháp xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh ở Hà Tĩnh

Hệ thống chính trị vững mạnh là yếu tố then chốt trong việc phát triển bền vững của tỉnh Hà Tĩnh. Việc xây dựng hệ thống chính trị không chỉ là nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước mà còn là trách nhiệm của toàn xã hội. Để đạt được mục tiêu này, cần có những giải pháp đồng bộ và hiệu quả. Các giải pháp này không chỉ giúp củng cố hệ thống chính trị mà còn nâng cao chất lượng cuộc sống của người dân.

1.1. Đặc điểm của hệ thống chính trị ở Hà Tĩnh

Hệ thống chính trị ở Hà Tĩnh có những đặc điểm riêng biệt, phản ánh sự đa dạng về văn hóa, kinh tế và xã hội. Đặc điểm này ảnh hưởng đến cách thức tổ chức và hoạt động của hệ thống chính trị tại địa phương.

1.2. Vai trò của hệ thống chính trị trong phát triển bền vững

Hệ thống chính trị đóng vai trò quan trọng trong việc đảm bảo an ninh trật tự, phát triển kinh tế xã hội và nâng cao đời sống người dân. Sự ổn định của hệ thống chính trị là nền tảng cho sự phát triển bền vững của tỉnh.

II. Những thách thức trong việc xây dựng hệ thống chính trị ở Hà Tĩnh

Mặc dù đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng hệ thống chính trị ở Hà Tĩnh vẫn đối mặt với nhiều thách thức. Những thách thức này bao gồm năng lực quản lý, sự phối hợp giữa các cơ quan, và sự tham gia của người dân trong các hoạt động chính trị.

2.1. Năng lực quản lý và điều hành của chính quyền

Năng lực quản lý của chính quyền địa phương còn hạn chế, ảnh hưởng đến hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị. Cần có những biện pháp nâng cao năng lực cho đội ngũ cán bộ, công chức.

2.2. Sự tham gia của người dân trong chính trị

Sự tham gia của người dân trong các hoạt động chính trị còn thấp, dẫn đến việc thiếu sự đồng thuận và hỗ trợ từ cộng đồng. Cần có các giải pháp khuyến khích người dân tham gia tích cực hơn.

III. Phương pháp xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh ở Hà Tĩnh

Để xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh, cần áp dụng các phương pháp hiệu quả. Những phương pháp này bao gồm củng cố tổ chức, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, và cải cách hành chính.

3.1. Củng cố tổ chức và bộ máy chính quyền

Cần củng cố tổ chức bộ máy chính quyền từ tỉnh đến cơ sở, đảm bảo tính đồng bộ và hiệu quả trong hoạt động. Việc này sẽ giúp nâng cao năng lực lãnh đạo và quản lý.

3.2. Nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ

Đội ngũ cán bộ cần được đào tạo bài bản, có trình độ chuyên môn cao và gắn bó với nhân dân. Việc nâng cao chất lượng cán bộ sẽ góp phần quan trọng vào sự phát triển của hệ thống chính trị.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu tại Hà Tĩnh

Các giải pháp xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh đã được áp dụng tại Hà Tĩnh và đã đạt được những kết quả nhất định. Những kết quả này không chỉ thể hiện qua các chỉ số phát triển kinh tế mà còn qua sự hài lòng của người dân.

4.1. Kết quả đạt được từ các giải pháp

Các giải pháp đã giúp cải thiện đáng kể hiệu quả hoạt động của hệ thống chính trị, nâng cao sự hài lòng của người dân đối với chính quyền địa phương.

4.2. Những bài học kinh nghiệm từ thực tiễn

Từ thực tiễn áp dụng các giải pháp, nhiều bài học kinh nghiệm đã được rút ra, giúp cho việc xây dựng hệ thống chính trị ở Hà Tĩnh ngày càng hoàn thiện hơn.

V. Kết luận và hướng đi tương lai cho hệ thống chính trị ở Hà Tĩnh

Việc xây dựng hệ thống chính trị vững mạnh ở Hà Tĩnh là một quá trình liên tục và cần sự nỗ lực từ nhiều phía. Hướng đi tương lai cần tập trung vào việc cải cách hành chính, nâng cao năng lực đội ngũ cán bộ và tăng cường sự tham gia của người dân.

5.1. Định hướng phát triển hệ thống chính trị

Cần xác định rõ định hướng phát triển hệ thống chính trị trong bối cảnh mới, đảm bảo tính linh hoạt và hiệu quả trong hoạt động.

5.2. Tăng cường sự tham gia của cộng đồng

Khuyến khích sự tham gia của cộng đồng trong các hoạt động chính trị sẽ giúp nâng cao tính minh bạch và trách nhiệm của chính quyền.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Xây dựng hệ thống chính trị ở cơ sở vững mạnh là nhiệm vụ then chốt, bảo đảm nền tảng ổn định chính trị và thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội bền vững tại từng địa phương. Tỉnh Hà Tĩnh bước vào giai đoạn 2009 - 2013 với tốc độ tăng trưởng kinh tế bình quân đạt 14,8%/năm, thu hút tổng vốn đầu tư toàn xã hội hơn 117 nghìn tỷ đồng và triển khai hàng loạt dự án trọng điểm như Khu kinh tế Vũng Áng (diện tích 22.781 ha), Khu kinh tế Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo (diện tích 56.684 ha). Tuy nhiên, áp lực chuyển dịch cơ cấu và thu hồi đất giải phóng mặt bằng đã bộc lộ nhiều điểm nghẽn tại 262 xã, phường, thị trấn với quy mô 9.976 cán bộ, công chức cấp cơ sở.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ cơ sở lý luận về hệ thống chính trị cấp cơ sở, đánh giá thực trạng vận hành của tổ chức đảng, chính quyền và các đoàn thể chính trị - xã hội tại Hà Tĩnh giai đoạn 2009 - 2013, từ đó xác lập hệ thống giải pháp đồng bộ định hướng đến năm 2020. Phạm vi không gian bao quát toàn bộ 12 đơn vị hành chính cấp huyện của tỉnh Hà Tĩnh, phân tích sâu dữ liệu thực tế tại 235 xã nông thôn, 15 phường và 12 thị trấn. Nghiên cứu mang giá trị thực tiễn sâu sắc khi cung cấp căn cứ khoa học giúp nâng cao năng lực lãnh đạo của 70.241 đảng viên, chuẩn hóa bộ máy chính quyền xã, giảm tỷ lệ tổ chức đảng yếu kém từ 3,05% năm 2013 xuống dưới 1% và củng cố niềm tin của gần 1,3 triệu người dân địa phương.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng Nhà nước của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân, kết hợp với các lý thuyết thể chế chính trị hiện đại và khoa học lãnh đạo quản lý. Mô hình vận hành tổng quát của hệ thống chính trị Việt Nam được xác lập dựa trên cơ chế: Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, Nhân dân làm chủ. Trong cấu trúc này, ba khái niệm nền tảng được định nghĩa chuẩn xác:

• Hệ thống chính trị ở cơ sở: Chỉnh thể thống nhất gồm Đảng bộ cơ sở, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân và các đoàn thể chính trị - xã hội (Mặt trận Tổ quốc, Đoàn Thanh niên, Hội Phụ nữ, Hội Nông dân, Hội Cựu chiến binh, Công đoàn) tại cấp xã, phường, thị trấn.
• Hệ thống chính trị cơ sở vững mạnh: Trạng thái hệ thống bảo đảm năng lực thực thi quyền lực chính trị thông suốt, giữ vững kỷ cương pháp luật, giải quyết kịp thời các xung đột xã hội và không để xảy ra tình trạng bao biện làm thay hoặc buông lỏng quản lý.
• Thực hành dân chủ cơ sở: Quá trình thể chế hóa phương châm dân biết, dân bàn, dân làm, dân kiểm tra gắn liền với Pháp lệnh số 34/2007/PL-UBTVQH11.

Khung đánh giá độ vững mạnh được lượng hóa qua 4 nhóm tiêu chí: mức độ hoàn thành nhiệm vụ chính trị, tính đồng bộ trong quy chế phối hợp, hiệu quả thực thi dân chủ và chất lượng chuẩn hóa đội ngũ cán bộ, công chức.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp toàn diện từ các báo cáo định kỳ giai đoạn 2009 - 2013 của Tỉnh ủy, Hội đồng nhân dân, Ủy ban nhân dân tỉnh Hà Tĩnh, kết hợp với văn kiện Nghị quyết số 09-NQ/TU và Kết luận số 64-KL/TW.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao gồm toàn bộ 262 đảng bộ xã, phường, thị trấn, 2.854 chi bộ trực thuộc, 6.325 đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã và 9.976 cán bộ, công chức cơ sở trên địa bàn 12 huyện, thị xã, thành phố. Phương pháp chọn mẫu áp dụng là phương pháp điều tra toàn thể kết hợp phân tầng theo đặc thù địa bàn: vùng đồng bằng, vùng ven biển, vùng miền núi biên giới và vùng triển khai dự án kinh tế trọng điểm.

Việc lựa chọn hệ thống phương pháp phân tích - tổng hợp, thống kê so sánh, logic - lịch sử và phân tích thể chế chính trị nhằm bảo đảm tính khách quan, cho phép đối chiếu chính xác sự biến động các chỉ số chất lượng tổ chức đảng, chính quyền cấp xã giữa hai mốc thời gian 2009 và 2013. Quá trình thu thập và xử lý số liệu được hoàn thiện đồng bộ vào giữa năm 2014.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Phân tích thực trạng hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Hà Tĩnh giai đoạn 2009 - 2013 cho thấy 4 phát hiện cốt lõi:

Thứ nhất, chất lượng tổ chức cơ sở đảng và đảng viên có chiều hướng sụt giảm về tỷ lệ vững mạnh. Năm 2009, toàn tỉnh có 186/262 đảng bộ cấp xã đạt trong sạch vững mạnh (chiếm 70,99%), nhưng đến năm 2013 con số này giảm xuống còn 159 đơn vị (chiếm 60,69%, giảm 10,3%). Đáng chú ý, năm 2009 không có tổ chức đảng yếu kém, nhưng năm 2013 xuất hiện 8 đảng bộ xếp loại yếu kém (chiếm 3,05%). Tỷ lệ đảng viên vi phạm tư cách hoặc không hoàn thành nhiệm vụ tăng từ 0,82% (468 đảng viên năm 2009) lên 1,10% (661 đảng viên năm 2013).

Thứ hai, trình độ học vấn và chuyên môn của đại biểu Hội đồng nhân dân và cán bộ chính quyền cấp xã còn nhiều bất cập. Trong tổng số 6.325 đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã, có đến 71,19% đại biểu chưa qua đào tạo chuyên môn nghiệp vụ và 64,98% chỉ có trình độ học vấn trung học phổ thông. Tỷ lệ Hội đồng nhân dân chưa hoàn thành nhiệm vụ năm 2013 chiếm 1,52% (4 đơn vị), trong khi Ủy ban nhân dân cấp xã chưa hoàn thành nhiệm vụ tăng từ 0% năm 2009 lên 1,91% năm 2013 (5 đơn vị).

Thứ ba, cơ cấu tuổi đời và trình độ lý luận chính trị của đội ngũ đảng viên cơ sở bị già hóa và thiếu hụt. Đảng viên dưới 31 tuổi chỉ chiếm 17,11%, trong khi đảng viên trên 50 tuổi chiếm tới 43,71%. Về lý luận chính trị, tỷ lệ đạt trình độ cao cấp và cử nhân chỉ vỏn vẹn 0,44%, trung cấp chiếm 14,44%, sơ cấp chiếm 22,41%. Toàn tỉnh vẫn tồn tại 15 chi bộ sinh hoạt ghép và nhiều thôn xóm suốt 10 năm liền không kết nạp được đảng viên mới.

Thứ tư, sự vận hành của các đoàn thể chính trị - xã hội bộc lộ tính hành chính hóa và bệnh hình thức. Dù tỷ lệ xếp loại vững mạnh năm 2012 của Hội Phụ nữ đạt 97,32%, Hội Cựu chiến binh đạt 97,7% và Nông dân đạt 91,6%, nhưng vai trò giám sát, phản biện xã hội còn mờ nhạt. Khi xảy ra các vụ việc phức tạp về an ninh trật tự tại xã Thiên Lộc, Yên Lộc (huyện Can Lộc năm 2012), xã Ngọc Sơn, Bắc Sơn (huyện Thạch Hà năm 2014), hệ thống chính trị cơ sở tại các điểm nóng này gần như tê liệt, xử lý bị động và phải chờ can thiệp từ cấp trên.

Thảo luận kết quả

Các dữ liệu thống kê phản ánh rõ nét sự không đồng bộ giữa tốc độ phát triển kinh tế nhanh và năng lực quản trị của hệ thống chính trị cơ sở. Nguyên nhân chủ yếu xuất phát từ cơ chế phối hợp lúng túng, sự phân định thẩm quyền chưa rõ ràng giữa Bí thư cấp ủy và Chủ tịch Ủy ban nhân dân xã. Thí điểm mô hình Bí thư kiêm Chủ tịch Ủy ban nhân dân tại 17 xã đầu nhiệm kỳ 2010 - 2015 đã bộc lộ tình trạng quá tải công việc, dẫn đến việc 4 địa phương tại huyện Kỳ Anh, Hương Khê và Hương Sơn buộc phải hủy bỏ kiêm nhiệm giữa nhiệm kỳ.

Bên cạnh đó, chính sách đãi ngộ còn chênh lệch sâu sắc khi 4.302 cán bộ không chuyên trách cấp xã chỉ nhận phụ cấp sinh hoạt ít ỏi và không được tham gia bảo hiểm xã hội, làm triệt tiêu động lực cống hiến của lực lượng kế cận. Để trực quan hóa những phát hiện này, các nghiên cứu tiếp theo có thể ứng dụng biểu đồ cột chồng so sánh biến động xếp loại tổ chức đảng 2009 - 2013 và bảng thống kê ma trận cơ cấu trình độ của 9.976 cán bộ công chức cơ sở. Kết quả nghiên cứu tại Hà Tĩnh hoàn toàn tương đồng với các luận điểm của nhiều công trình lý luận chính trị cấp nhà nước, khẳng định tính tất yếu của việc tái cấu trúc bộ máy cơ sở tinh gọn, hiệu lực.

Đề xuất và khuyến nghị

Dựa trên kết quả nghiên cứu thực chứng, 4 nhóm giải pháp chiến lược được đề xuất nhằm xây dựng hệ thống chính trị cơ sở tỉnh Hà Tĩnh vững mạnh:

1. Củng cố, kiện toàn tổ chức bộ máy và đổi mới phương thức lãnh đạo: Ban Thường vụ Tỉnh ủy và các Huyện ủy cần rà soát, chuẩn hóa quy chế làm việc tại 262 xã, phường, thị trấn; phân định rành mạch chức năng lãnh đạo của cấp ủy với công tác quản lý điều hành của chính quyền xã, chấm dứt tình trạng bao biện làm thay. Mục tiêu đến năm 2020 nâng tỷ lệ tổ chức cơ sở đảng đạt trong sạch vững mạnh lên trên 75%, triệt tiêu hoàn toàn các tổ chức đảng yếu kém.

2. Chuẩn hóa, nâng cao chất lượng đội ngũ cán bộ, công chức cấp cơ sở: Sở Nội vụ phối hợp với Trường Chính trị Trần Phú triển khai đào tạo chuẩn hóa 100% cán bộ chủ chốt đạt trình độ đại học chuyên môn và trung cấp lý luận chính trị giai đoạn 2015 - 2020. Tỉnh cần ban hành cơ chế hỗ trợ bảo hiểm xã hội và tăng phụ cấp trách nhiệm cho 4.302 cán bộ không chuyên trách cấp xã và 6.486 cán bộ thôn xóm, đồng thời ưu tiên phát triển đảng viên trẻ để nâng tỷ lệ đảng viên dưới 31 tuổi lên trên 25%.

3. Thực hiện thực chất Pháp lệnh Dân chủ ở cơ sở và tăng cường giám sát: Thường trực Hội đồng nhân dân và Ủy ban Mặt trận Tổ quốc cấp huyện chỉ đạo công khai minh bạch 100% các phương án đền bù, giải phóng mặt bằng tại Khu kinh tế Vũng Áng, dự án thủy lợi Ngàn Trươi - Cẩm Trang. Giải quyết dứt điểm trên 95% đơn thư khiếu nại, tố cáo ngay từ cơ sở, nâng cao năng lực đối thoại trực tiếp của cán bộ với nhân dân để ngăn chặn phát sinh các điểm nóng trật tự xã hội.

4. Gắn kết quả xây dựng hệ thống chính trị với nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và xây dựng nông thôn mới: Ủy ban nhân dân các huyện, thị xã chỉ đạo chính quyền cấp xã lồng ghép tiêu chí xây dựng hệ thống chính trị với mục tiêu hoàn thành 19 tiêu chí nông thôn mới, phấn đấu đưa 50% số xã toàn tỉnh về đích nông thôn mới trước năm 2020, tạo nguồn lực tài chính tại chỗ nâng cao thu nhập bình quân đầu người vượt mức 50 triệu đồng/năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Công trình nghiên cứu mang lại giá trị học thuật và ứng dụng chuyên sâu cho 4 nhóm đối tượng cụ thể:

• Cán bộ lãnh đạo, quản lý cấp tỉnh, huyện và cơ sở tại Hà Tĩnh: Cung cấp cơ sở thực tiễn và dữ liệu đánh giá 262 xã, phường để tham khảo khi xây dựng đề án nhân sự, sắp xếp tổ chức bộ máy và phân bổ ngân sách hoạt động cấp cơ sở.
• Cơ quan tham mưu tổ chức, nội vụ và xây dựng Đảng: Hỗ trợ Ban Tổ chức Tỉnh ủy, Sở Nội vụ Hà Tĩnh và các tỉnh Bắc Trung Bộ trong việc thiết kế chính sách đãi ngộ cho cán bộ không chuyên trách và xây dựng quy trình giám sát cán bộ xã.
• Giảng viên, học viên cao học và nghiên cứu sinh ngành Chính trị học, Xây dựng Đảng, Quản lý công: Nguồn tài liệu tham khảo giá trị với phương pháp tiếp cận đa chiều, hệ thống số liệu thực chứng chi tiết giai đoạn 2009 - 2013 và khung lý luận chuẩn mực về hệ thống chính trị địa phương.
• Cán bộ Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể chính trị - xã hội các cấp: Nắm bắt các giải pháp đổi mới phương thức tập hợp quần chúng, khắc phục bệnh hành chính hóa và nâng cao hiệu lực phản biện xã hội ở nông thôn.

Câu hỏi thường gặp

Đề tài giải quyết vấn đề cấp bách nào trong thực tiễn tỉnh Hà Tĩnh?

Đề tài tập trung tháo gỡ sự suy giảm chất lượng hoạt động của hệ thống chính trị cơ sở tại 262 xã, phường trước sức ép công nghiệp hóa nhanh và các mâu thuẫn bồi thường đất đai tại các dự án trọng điểm như Khu kinh tế Vũng Áng.

Tại sao mô hình Bí thư cấp ủy đồng thời là Chủ tịch UBND xã tại Hà Tĩnh gặp bất cập?

Mô hình này gây quá tải khối lượng công việc, khiến người đứng đầu thường thiên về điều hành hành chính kinh tế của Ủy ban nhân dân mà xem nhẹ công tác xây dựng Đảng, dẫn đến việc 4 xã tại huyện Kỳ Anh, Hương Khê và Hương Sơn phải tách chức danh.

Thực trạng trình độ đại biểu HĐND cấp xã tại Hà Tĩnh giai đoạn 2009 - 2013 ra sao?

Khảo sát 6.325 đại biểu Hội đồng nhân dân cấp xã cho thấy có tới 71,19% đại biểu chưa qua đào tạo chuyên môn nghiệp vụ và 64,98% chỉ có bằng tốt nghiệp trung học phổ thông, gây hạn chế lớn trong thẩm định và ban hành nghị quyết.

Biến động tỷ lệ tổ chức Đảng cơ sở yếu kém tại Hà Tĩnh diễn ra như thế nào?

Năm 2009 toàn tỉnh không có đảng bộ cấp xã nào xếp loại yếu kém, nhưng đến năm 2013 tỷ lệ đảng bộ trong sạch vững mạnh giảm từ 70,99% xuống 60,69% và xuất hiện 8 tổ chức đảng yếu kém (chiếm 3,05%).

Luận văn đề xuất chính sách đột phá nào cho đội ngũ cán bộ không chuyên trách cấp cơ sở?

Luận văn kiến nghị tỉnh ban hành cơ chế trích ngân sách hỗ trợ đóng bảo hiểm xã hội bắt buộc và nâng mức phụ cấp sinh hoạt cho 4.302 cán bộ không chuyên trách cấp xã nhằm bảo đảm đời sống và tạo nguồn cán bộ kế cận vững chắc.

Kết luận

Luận văn đã thực hiện một công trình nghiên cứu hệ thống, toàn diện và chuẩn xác về hệ thống chính trị ở cơ sở tỉnh Hà Tĩnh:

• Hệ thống hóa hoàn chỉnh khung lý luận và tiêu chí đánh giá độ vững mạnh của hệ thống chính trị cấp cơ sở.
• Phân tích thực trạng 262 xã, phường, thị trấn qua hệ thống dữ liệu so sánh 2009 - 2013, chỉ rõ 8 tổ chức đảng yếu kém và 71,19% đại biểu Hội đồng nhân dân thiếu bằng chuyên môn.
• Chỉ ra các nguyên nhân căn cốt dẫn đến xung đột xã hội và điểm nghẽn trong vận hành bộ máy cơ sở.
• Xây dựng 4 nhóm giải pháp chiến lược gắn kết quả xây dựng hệ thống chính trị với mục tiêu nông thôn mới đến năm 2020.
• Đóng góp luận cứ khoa học thực tiễn phục vụ trực tiếp công tác quy hoạch, đào tạo cán bộ tại địa phương.

Giai đoạn 2015 - 2020 là thời điểm quyết định để Tỉnh ủy Hà Tĩnh cụ thể hóa các khuyến nghị này vào các nghị quyết chuyên đề về xây dựng Đảng và cải cách hành chính cơ sở. Các cơ quan quản lý và nhà nghiên cứu quan tâm có thể khai thác trực tiếp các luận điểm của công trình để triển khai áp dụng vào thực tiễn quản trị địa phương.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo và phụ lục, luận văn được kết cấu 2 chương, 6 tiết. 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Chươ 1 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VỀ HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ, HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở CƠ SỞ VÀ VỊ TRÍ CỦA HỆ THỐNG CHÍNH TRỊ Ở CƠ SỞ 1. Hệ thố chí h trị và đặc đ ểm hệ thố chí h trị V ệt Nam 1. á n ệm Hệ thống chính trị là một bộ phận của kiến trúc thượng tầng, một cấu trúc hệ thống ổn định bao gồm các thể chế có quan hệ với nhau về mục tiêu, chức năng trong việc ra quyết định chính trị, trong việc thực thi quyền lực chính trị.

Hệ thống chính trị được hình thành trong nền chính trị hiện đại, từ khi ra đời nền dân chủ tư sản, xuất hiện các đảng chính trị đại diện cho các giai cấp, các lực lượng xã hội đấu tranh giành, giữ và thực thi quyền lực nhà nước, xuất hiện các nhóm lợi ích tác động vào quyền lực nhà nước để thực hiện lợi ích của mình. Vì vậy, việc ra quyết định chính trị, thực thi quyền lực chính trị không chỉ do nhà nước thực hiện mà còn có vai trò của đảng cầm quyền, vai trò của các nhóm lợi ích chính trị - tạo thành hệ thống chính trị. Tuy nhiên, nhà nước v n giữ vai trò cơ bản, quan trọng nhất. Ở Việt Nam, khái niệm “hệ thống chính trị” lần đầu tiên được Đảng ta s dụng trong Văn kiện Hội nghị lần thứ sáu Ban Chấp hành Trung ương khóa VI (tháng 3-1989) thay cho khái niệm “hệ thống chuyên chính vô sản”.

Hệ thống chính trị đó bao gồm: Đảng Cộng sản Việt Nam, Nhà nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam và các đoàn thể nhân dân. Hệ thống chính trị nước ta vận hành theo cơ chế Đảng lãnh đạo, Nhà nước quản lý, nhân dân làm chủ. Đây không chỉ đơn giản là sự thay đổi tên gọi mà là một bước đổi mới quan trọng trong tư duy chính trị của Đảng ta. Hệ thống chính trị hiện nay là sự kế thừa và phát triển các thành tựu về tổ chức và hoạt động của hệ thống chuyên chính vô sản trong các 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] giai đoạn trước đổi mới, đồng thời phản ánh một hiện thực mới về chính trị trong điều kiện đổi mới kinh tế - xã hội ở nước ta hiện nay.

Về cơ bản, khái niệm hệ thống chính trị ở Việt Nam là một chỉnh thể bao gồm Nhà nước, Đảng Cộng sản cầm quyền, các tổ chức chính trị - xã hội hợp pháp của nhân dân và mối quan hệ tác động qua lại cùng với sự vận hành của các yếu tố đó nh m bảo đảm quyền lực của nhân dân. Đặc đ ểm cơ b n của ệ t ốn c ín tr V ệt am - Hệ thống chính trị mang bản chất giai cấp công nhân, do Đảng Cộng sản lãnh đạo. Mục đích của hệ thống chính trị ở Việt Nam là nh m lãnh đạo nhân dân thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế; xây dựng và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa. - Hệ thống chính trị ở Việt Nam hiện nay mang những đặc điểm của thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Do đó hệ thống chính trị đang trong quá trình hoàn thiện về tổ chức bộ máy, cơ chế hoạt động và đội ngũ cán bộ. - Trong cấu trúc của hệ thống chính trị ở Việt Nam, Đảng Cộng sản Việt Nam vừa là yếu tố cấu thành của hệ thống chính trị, vừa là hạt nhân lãnh đạo hệ thống chính trị. Do đó, Đảng hoạt động trong khuôn khổ Hiến pháp và pháp luật. Cán bộ, đảng viên của Đảng phải chấp hành hiến pháp, pháp luật.

Mặt khác, hệ thống chính trị do Đảng thành lập, mang bản chất giai cấp công nhân, phục vụ lợi ích của giai cấp công nhân, nhân dân lao động và dân tộc, do đó Đảng đồng thời lãnh đạo hệ thống chính trị. Mọi tổ chức trong hệ thống chính trị hoạt động theo chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước nh m phấn đấu vì mục tiêu chung là xây dựng một xã hội dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công b ng, văn minh. - Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân là trung tâm quyền lực của hệ thống chính trị. Nhà nước quản lý xã hội b ng pháp luật.

14 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - Các tổ chức đoàn thể chính trị xã hội là cơ sở chính trị của Đảng, Nhà nước; thông qua đó quyền làm chủ của nhân dân lao động được phát huy. Trong quá trình vận hành, m i thành viên của hệ thống chính trị hoạt động với chức năng riêng. Song hệ thống chính trị là một chỉnh thể, m i thành viên chỉ tồn tại với tư cách là một bộ phận của một cấu trúc chung, tác động theo cùng một phương, cùng tạo thành một tổng hợp lực hướng vào một mục đích chung. M i thành viên của hệ thống chính trị có quyền hạn, chức trách và nhiệm vụ riêng.

Nhưng những quyền hạn, chức trách, nhiệm vụ ấy không đối lập nhau. Chúng vừa có tính đối thoại, trao đổi, tranh luận, vừa có tính hợp tác tương h , trong đó m i thành viên hoạt động tương đối độc lập, nhưng lại thống nhất với các thành viên khác trên một nền chung là cùng vì lợi ích của toàn thể, của cả quốc gia, dân tộc. Tính thống nhất của hệ thống chính trị không cho ph p tuyệt đối hóa vị trí, vai trò của bất cứ một thành viên nào trong hệ thống; mặt khác lại đòi hỏi phải khẳng định vai trò lãnh đạo của Đảng cộng sản và quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân. Chỉ có như thế mới xây dựng được một xã hội dân chủ, trong đó mọi năng lực sản xuất vật chất và tinh thần của các tầng lớp, giai cấp xã hội đều được phát huy; đồng thời bảo đảm cho xã hội có một nền tảng vững chắc là sự liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức; và cũng chỉ như thế mới loại trừ được sự độc quyền, chuyên chế, vừa loại trừ được mọi hình thức chính trị đa nguyên và dân chủ cực đoan.

Hệ thống chính trị là phương tiện của nhân dân để thực hành dân chủ. Do vậy, m i tổ chức thành viên của hệ thống chính trị trước hết phải là một thiết chế dân chủ. Hệ thống chính trị ở cơ sở xã, phường, thị trấn được tổ chức và hoạt động theo một cơ chế bảo đảm thực hiện quyền lực của nhân dân địa phương 15 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] dưới sự lãnh đạo của tổ chức cơ sở đảng xã, phường, thị trấn, hệ thống đó bao gồm các tổ chức: Đảng bộ các xã, phường, thị trấn; chính quyền (hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn); các đoàn thể (Công đoàn, Đoàn thanh niên, Hội phụ nữ, Hội nông dân, Hội cựu chiến binh). Đặc đ ểm và hữ t êu chí đ h hệ thố chí h trị ở cơ sở xã, phườ , thị trấ vữ mạ h 1.

á n ệm v đặc đ ểm của ệ t ốn c ín tr ở cơ sở thống chính trị ở cơ sở là khái niệm bao gồm tổ chức cơ sở đảng, chính quyền nhân dân (ủy ban nhân dân, hội đồng nhân dân xã, phường, thị trấn), các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội ở cấp xã; các yếu tố đó có mối quan hệ gắn bó chặt ch với nhau nh m thực hiện các nhiệm vụ chính trị ở cấp xã, phường, thị trấn. - Hệ thống chính trị ở cơ sở là cấp thấp nhất của hệ thống chính trị Việt Nam hiện nay trong hệ thống 4 cấp gồm: cấp Trung ương, cấp tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương, cấp huyện, thành phố, thị xã trực thuộc tỉnh và cấp xã, phường, thị trấn trực thuộc huyện. - Hệ thống chính trị ở cơ sở thường xuyên tiếp xúc trực tiếp với nhân dân; là nơi triển khai thực hiện chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách pháp luật của Nhà nước, nhiệm vụ của các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội cấp trên. - Hệ thống chính trị ở cơ sở là cầu nối giữa nhân dân với Đảng và Nhà nước.

Mọi chủ trương, đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chủ trương, nhiệm vụ của các tổ chức đoàn thể chính trị - xã hội cấp trên đều do cấp cơ sở chuyển tải, thông tin, triển khai thực hiện, tổ chức thành các phong trào trong các tầng lớp nhân dân. Do đó thông qua hệ thống chính trị ở cơ sở, nhân dân phản ánh với Đảng, Nhà nước về chủ trương, đường lối, chính sách, về công tác lãnh đạo, chỉ đạo, về cán bộ của Đảng, Nhà nước để 16 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] từ đó đề ra các chỉ thị, nghị quyết, chính sách, pháp luật phù hợp với thực tiễn cuộc sống, phù hợp với lợi ích chính đáng của nhân dân, sắp xếp, bố trí cán bộ, khen thưởng, k luật cán bộ. Tuy nhiên không nên hiểu hệ thống chính trị ở cơ sở chỉ là khâu trung gian đơn thuần, bởi vì hệ thống chính trị ở cơ sở ngoài các chức năng cầu nối còn có nhiều chức năng khác, trong đó có nhiệm vụ trực tiếp phục vụ nhân dân ở cơ sở trên tất cả các lĩnh vực. - Hệ thống chính trị ở cơ sở có vai trò hết sức quan trọng trong việc thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội ở địa phương.

Theo phân cấp, hệ thống chính trị cơ sở là nơi triển khai các chủ trương, nghị quyết của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước, chủ trương, nhiệm vụ của cấp trên để lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành, quản lý, huy động, s dụng các nguồn lực về đất đai, tài nguyên khóang sản, lao động, tài chính nh m tổ chức thực hiện có hiệu quả nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, trọng tâm phát triển sản xuất nông nghiệp, tiểu thủ công nghiệp, thương mại, dịch vụ, du lịch; xây dựng nông thôn mới; xây dựng kết cấu hạ tầng kinh tế - xã hội. - Hệ thống chính trị ở cơ sở có vai trò quan trọng trong việc ổn định chính trị, đảm bảo trật tự an toàn xã hội, an toàn giao thông, giữ gìn an ninh, quốc phòng ở địa phương.