Chương 1. CƠ SỞ LÝ LUẬN VÀ THỰC TIỄN VỀ TREKKING TOUR 1. Khái niệm, đặc điểm của du lịch trekking 1. Khái niệm trekking tour Có rất nhiều khái niệm, cách tiếp cận trekking tour.
Dựa trên những thông tin cần thiết tác giả đã tìm thấy một số tài liệu cũng như một số luận văn có liên quan đến đề tài du lịch trekking, trong đó phải kể đến kho sách ở trang web www.com, nhiều sách chuyên tập trung về trekking tour ở những khu vực đã nổi tiếng trên thế giới, chủ yếu là sách giới thiệu các chương trình trekking, các chương trình phổ biến trên thế giới; kho sách Lonely Phanet về các lộ trình trekking tour đã cho tác giả khái quát sơ về sản phẩm du lịch mạo hiểm trekking. Bên cạnh đó trong tác phẩm của David Noland và luận văn của ths Trịnh Lê Anh, những quan điểm về loại hình du lịch trekking dựa trên phương pháp trải nghiệm thực tế cùng du khách cũng được đề cập đến một cách khá chi tiết và đầy đủ. Đối với David Noland một người có nhiều năm trải nghiệm cùng hoạt động du lịch trekking đã đưa ra nhận định của mình trong tác phẩm TREKKING, nội hàm của nhận định như sau. “Trek, là một chuyến đi bộ đường dài nhiều ngày từ điểm A đến điểm B hay ngược lại mà trong suốt chuyến đi bộ đó người bộ hành không phải mang hành lý nặng nề mà cũng không chuẩn bị dụng cụ nấu ăn”[19, tr.
9] Theo quan điểm của Trịnh Lê Anh và nhóm nghiên cứu cùng trải nghiệm cho hoạt động du lịch trekking trên địa bàn thị trấn Sa Pa. Trekking không đơn thuần chỉ là một chuyến đi dã ngoại ngoài trời, đi bộ trên núi hay một chuyến leo trèo. Trekking là một chuyến đi đòi hỏi sự cố gắng nỗ lực cao về thân thể, vật chất của người thực hiện. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Là một chuyến đi mang tính thách thức bởi độ dài và những cái khác lạ trong nhận thức của du khách.
Là chuyến đi ít nhất 2 ngày. Vì vậy người thực hiện trekking sẽ cần thực phẩm, nghỉ ngơi/ lưu trú trên đường đi, chuẩn bị các trang thiết bị và cần sử dụng hướng dẫn. Lưu trú ở đây được hiểu là khách có thể ngủ trong nhà của các gia đình tại các bản làng xa xôi hẻo lánh hoặc nghỉ tại những điểm cắm trại. Trong chuyến đi khách phải leo trèo qua những vùng tự nhiên có dốc lớn hay núi cao hoặc những làng xa xôi hẻo lánh nằm trên đồi cao, nơi mà người dân làm rẫy và chăn thả gia súc.
Hầu hết các làng không có điện thoại và trạm xá (nơi không xuất hiện tiện nghi và hiện đại).21] Đứng ở mỗi phương diện, mỗi nhà nghiên cứu đưa ra một nhận định riêng của mình về du lịch trekking, trong đó nhà nghiên cứu Trịnh Lê Anh đưa ra quan điểm đầy đủ và bao hàm toàn bộ quá tŕnh trekking của một trekker, tuy nhiên ở mỗi góc độ thì mỗi nhà nghiên cứu sẽ có cách tiếp cận của riêng của mình. Để có được một khái niệm bao hàm hết toàn bộ nội dung nghiên cứu và có đủ tiêu chí về cơ sở khoa học, hoàn toàn không đơn giản. Nhiều nhà nghiên cứu đã đưa ra các khái niệm khi đóng vai mình là những người quản lý du lịch, kinh doanh du lịch hay mình là du khách, thậm chí cộng đồng địa phương thì chắc chắn nội hàm và bản chất nghiên cứu sẽ hoàn toàn khác, cũng như các nhà nghiên cứu về kinh tế du lịch sẽ có cái nhìn khác so với những nhà nghiên cứu về du lịch sinh thái. Tuy nhiên tác giả tâm đắc và đề cao hai quan điểm của hai nhà nghiên cứu đã có nhiều năm trong hoạt động trekking tour ở những khu vực nổi tiếng thế giới là Nê Pal và thị trấn Sa Pa.
10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Mặc dù yếu tố ứng dụng được đánh gia cao hơn so với yếu tố hàn lâm học thuật trong quan điểm của họ, chung quy thì cũng giúp những du khách thích mạo hiểm phần nào hiểu được nội hàm của loại hình du lịch trekking là gì? 1. Đặc điểm của loại hình trekking tour Dựa vào khái niệm và cách hiểu ở trên của hai tác giả thì đặc trưng của loại hình du lịch trekking được mô tả như sau Thứ nhất, Thực hiện tour trekking bằng phương thức đi bộ là chủ yếu. Cuốc bộ là hoạt động chính trong suốt lộ trình chuyến du lịch. Thứ hai, Điểm đến đối với hoạt động du lịch trekking đó là những nơi hoang sơ, xa xôi và hẻo lánh.
Thứ ba, Chủ yếu là đồi núi và cao nguyên hay các cánh rừng. Các chương trình du lịch trekking thông thường dành cho đối tượng khách thích mạo hiểm và đam mê khám phá, quan tâm đến tự nhiên và rèn luyện sức khỏe cũng như thách thức đối với tinh thần. Lịch sử hình thành, phát triển trekking tour ở thế giới và Việt Nam 1. Lịch sử hình thành và phát triển trekking tour trên thế giới Trên thế giới du lịch trekking xuất hiện vào nửa sau thế kỷ XX tại châu Âu và châu Mỹ.
Đây là sáng kiến của những du khách có thu nhập cao so với các nhóm du khách khác trong xã hội. Dựa trên những tiêu chí nhất định cho hành trình như: rèn luyện sức khỏe, thử thách với độ cao và địa hình hiểm trở, khám phá những nét hoang sơ của giới tự nhiên hay nhân tạo. Chính sự bí ẩn của giới tự nhiên làm cho du khách đặt nghi vấn và tò mò muốn trực tiếp chính kiến, tạo ra một loại hình du lịch mới đáp ứng đúng nhu cầu và nguyện vọng của nhóm du khách được xem là giới quý tộc lúc bấy giờ. 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com Cho đến hôm nay hoạt động du lịch trekking hầu như không tập trung vào những người giàu có mà phần nào đã được xã hội hóa, tạo ra hoạt động chung cho tất cả các nhóm du khách, từ những người có thu nhập cao đến những người có thu nhập bình thường, đặc biệt quan tâm đến nhóm du khách đam mê khám phá, thích mạo hiểm và yêu thiên nhiên.
Mặc dù nhiều loại hình du lịch khác cũng gây sự kích thích và hưng phấn đến du khách nhưng sự mê hoặc của giới tự nhiên và sự kết hợp văn hóa bản địa đã tạo ra nhiều nhóm du khách trở thành các tín đồ luôn trung thành với loại hình du lịch trekking. Đặc biệt những sản phẩm độc đáo luôn kích thích nhóm du khách có cá tính khác biệt, muốn chinh phục và khẳng định được bản thân. Nhiều nhóm du khách mạo hiểm (trekkers) còn mong mỏi gửi thông điệp cảnh bảo để bảo vệ môi trường và giới tự nhiên đến loài người đối với những hành trình đi bộ nhiều ngày lên đỉnh Everest. Không dừng lại ở những nơi có địa hình hiểm trở, điều kiện tự nhiên khó khăn, khó tiếp cận được với các phương tiện giao thông từ thô sơ cho đến hiện đại.
Ngay cả những Vườn quốc gia, Khu dự trữ sinh quyển hay khu vực nông thôn. lộ trình du lịch trekking được xây dựng thành nhiều cung đường tùy thuộc vào mức độ và tính hấp dẫn của chuyến đi. Điển hình vào năm 1960, Châu Âu đã rộ lên hoạt động du lịch trekking, xuất phát từ nhu cầu tự phát, chủ yếu tập trung vào các hành trình khám phá ngắn ngày. Nhờ tích lũy tư bản của một số quốc gia nên các nước phương Tây đã tạo điều kiện cho công dân của nước mình có được những kỳ nghỉ theo quy định của luật lao động, phúc lợi xã hội ngày càng tốt hơn.
Tạo động lực để các du khách tự mình chinh phục và khám phá thế giới theo đam mê và sở thích. Đánh dấu cho tiến trình phát triển nhờ vào mối quan hệ cung và cầu, đặc biệt xuất phát từ cầu du lịch nên hoạt động này đã lan tỏa và nở rộ ra nhiều châu lục khác nhau, từ châu Âu đến châu Mỹ và châu Á cũng như khắp năm châu trên toàn thế giới nơi có đủ điều kiện và đáp ứng được lợi ích kinh 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com tế cho các công ty du lịch, chính quyền địa phương và chính phủ thì hoạt động trekking tour được xây dựng và tổ chức. Vào tháng 1 năm 1969 đã đánh dấu thời khắc trọng đại của ngành du lịch mạo hiểm và khám pháp (Discovery và Adventure) tại Mỹ khi một tập đoàn du lịch có tên Mountain Travel U. S ra đời và một số thành viên tại Âu Châu.
Chính vào lúc đó các tour trekking chinh phục Nepal và một số nơi khác được tập đoàn tổ chức, chính xác với 6 tuyến trekking ban đầu ở Nepal, một tại Kashmir cùng với các tour trekking và leo núi tại Kenya, Newzealand, Corsica và Thụy Sỹ. Với sự ra đời liên tiếp của hai tập đoàn du lịch lớn ở Mỹ vào những 1970 đó là Oversea Adventure Travel và Widerness Travel hay Trekamerica. Tại châu Âu và châu Úc hoạt động này cũng rầm rộ được các công ty du lịch tổ chức đó là World Expeditions, Exodus Adventure, Peregrine Adventure, AdventureCenter, Country Walkers,. Với nhiều năm kinh nghiệm tổ chức du lịch mạo hiểm trên thế giới.
Du lịch trekking chính thức được hoạt động trên một tầm cao mới, tạo tiền đề và cơ sở cho loại hình du lịch này không ngừng phát triền, nhờ vào nguồn khách tiềm năng, có chi tiêu cao. Cùng thời điểm đó có thêm nhiều và rất nhiều lượng khách du lịch, khách du hành lang thang, khách hippi, khách ba lô. tại Nepal, với đông đảo lượng khách đến đây nên các dịch vụ trekking đã mọc lên rất nhiều ở Kathmandu, những người dân ở vùng núi Everest và Annapuma bắt đầu mở các quán nước và trà phục vụ thực khách (Tea – Houses) có phục vụ ăn, một dạng lưu trú cơ bản của những du khách đi trek (trekkers).12] Cho đến ngày hôm nay các công ty du lịch tổ chức trekking tour đã biết tận dụng chính những ngôi nhà của các đồng bào dân tộc thiểu số hay người dân bản xứ để làm nơi cư trú và sinh hoạt cho khách du lịch trekking, hơn thế nữa nhiều công ty đã chủ động chuẩn bị túi ngủ (Sleepping bag) cho du khách khi qua đêm ở các địa điểm xa dân cư. Du khách phải mang theo lều/ trại và 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.com một số vật dụng thiết yếu cho hoạt động trekking và qua đêm ở một số nơi xa xôi và hẻo lánh.