Những Thay Đổi Chính Trị Của Myanmar Từ 2010 Đến 2015

Khám phá những thay đổi chính trị quan trọng của Myanmar từ 2010 đến 2015 trong luận văn thạc sĩ USSH, phân tích sâu sắc và toàn diện.

• Tác giả: Sái Việt Thành
• Người hướng dẫn: PGS. TSKH Trần Khánh
• Trường học: Trường Đại học Khoa học Xã hội và Nhân văn
• Chuyên ngành: Quan hệ Quốc tế
• Đề tài: Những thay đổi chính trị của Myanmar từ 2010 đến 2015
• Loại tài liệu: Luận văn Thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2017
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• MỞ ĐẦU
• Lý do chọn đề tài
• Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• Tổng quan tình hình nghiên cứu
• Mục tiêu nghiên cứu
• Nhiệm vụ nghiên cứu
• Phương pháp nghiên cứu
• Kết cấu của luận văn
• 1. CHƯƠNG 1: NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ THAY ĐỔI CHÍNH TRỊ Ở MYANMAR TỪ 2010 ĐẾN 2015
• 1.1. Lịch sử chính trị của Myanmar
• 1.1.1. Lịch sử hình thành và phát triển
• 1.2. Những lực lượng chính trên chính trường Myanmar
• 1.3. Các nhóm vũ trang dân tộc thiểu số
• 1.4. Những nhân tố tác động đến sự thay đổi chính trị ở Myanmar từ 2010 đến 2015
• 1.4.1. Nguyên nhân bên trong
• 1.4.2. Nguyên nhân bên ngoài
• 2. CHƯƠNG 2: NHỮNG THAY ĐỔI VỀ ĐỐI NỘI VÀ ĐỐI NGOẠI Ở MYANMAR
• 2.1. Về đối nội
• 2.1.1. Thúc đẩy hòa hợp dân tộc
• 2.2. Về đối ngoại
• 2.2.1. Quan hệ với Trung Quốc
• 2.2.2. Quan hệ với Mỹ
• 2.2.3. Quan hệ với Ấn Độ
• 2.2.4. Quan hệ với Nhật Bản
• 2.2.5. Quan hệ với Liên minh châu Âu
• 2.2.6. Quan hệ với ASEAN
• 2.3. Thuận lợi và khó khăn trong thực hiện cải cách chính trị Myanmar những năm tới
• 3. CHƯƠNG 3: TÁC ĐỘNG CỦA THAY ĐỔI CHÍNH TRỊ Ở MYANMAR ĐẾN QUAN HỆ QUỐC TẾ VÀ VIỆT NAM
• 3.1. Tác động đến cạnh tranh chiến lược của Mỹ, Trung Quốc ở khu vực
• 3.2. Tác động đến quan hệ của Myanmar với ASEAN
• 3.3. Tác động đến quan hệ Việt Nam - Myanmar

Tóm tắt

I. Tổng quan về thay đổi chính trị Myanmar 2010 2015

Thay đổi chính trị ở Myanmar từ năm 2010 đến 2015 là một quá trình phức tạp, đánh dấu sự chuyển mình từ một chế độ quân sự sang một nền dân chủ đa đảng. Sự kiện quan trọng nhất trong giai đoạn này là cuộc tổng tuyển cử năm 2010, đánh dấu sự khởi đầu của một lộ trình cải cách chính trị. Chính phủ dân sự của Tổng thống Thein Sein đã thực hiện nhiều cải cách nhằm đáp ứng nguyện vọng của người dân và giảm bớt sự kiểm soát của quân đội. Tuy nhiên, quá trình này không hề suôn sẻ, với nhiều thách thức từ cả bên trong và bên ngoài.

1.1. Lịch sử chính trị Myanmar trước năm 2010

Trước năm 2010, Myanmar đã trải qua nhiều giai đoạn chính trị khác nhau, từ thời kỳ thuộc địa đến chế độ quân sự. Chính quyền quân sự đã nắm quyền kiểm soát từ năm 1962, dẫn đến nhiều cuộc nổi dậy và xung đột. Sự chuyển đổi sang dân chủ bắt đầu từ năm 2010, khi chính quyền quân sự công bố lộ trình cải cách.

1.2. Những yếu tố thúc đẩy cải cách chính trị

Nhiều yếu tố đã thúc đẩy quá trình cải cách chính trị ở Myanmar, bao gồm áp lực từ cộng đồng quốc tế, nhu cầu cải thiện quan hệ với các nước phương Tây, và nguyện vọng của người dân về một nền dân chủ thực sự. Sự tham gia của các đảng phái đối lập, đặc biệt là Đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD), cũng đóng vai trò quan trọng trong quá trình này.

II. Những thách thức trong quá trình chuyển đổi chính trị Myanmar

Mặc dù có nhiều tiến bộ trong việc chuyển đổi sang dân chủ, Myanmar vẫn phải đối mặt với nhiều thách thức nghiêm trọng. Các vấn đề như xung đột sắc tộc, sự can thiệp của quân đội vào chính trị, và tình trạng nghèo đói vẫn tồn tại. Những thách thức này không chỉ ảnh hưởng đến sự ổn định chính trị mà còn đến sự phát triển kinh tế của đất nước.

2.1. Xung đột sắc tộc và vấn đề hòa bình

Myanmar là một quốc gia đa sắc tộc với 135 nhóm dân tộc khác nhau. Xung đột giữa các nhóm vũ trang dân tộc và chính phủ đã diễn ra trong nhiều thập kỷ, gây ra nhiều khó khăn trong việc xây dựng hòa bình và ổn định. Chính phủ đã cố gắng đàm phán hòa bình với một số nhóm, nhưng nhiều vấn đề vẫn chưa được giải quyết.

2.2. Sự can thiệp của quân đội vào chính trị

Mặc dù đã có những cải cách, quân đội vẫn giữ vai trò quan trọng trong chính trị Myanmar. Các tướng lĩnh quân đội vẫn nắm giữ nhiều quyền lực và có thể can thiệp vào các quyết định chính trị. Điều này tạo ra sự không chắc chắn và lo ngại về tương lai của nền dân chủ ở Myanmar.

III. Phương pháp cải cách chính trị ở Myanmar 2010 2015

Chính phủ Myanmar đã áp dụng nhiều phương pháp khác nhau để thực hiện cải cách chính trị. Các biện pháp này bao gồm việc tổ chức các cuộc bầu cử tự do, cải cách hiến pháp, và thúc đẩy sự tham gia của các đảng phái đối lập. Tuy nhiên, những cải cách này vẫn còn nhiều hạn chế và chưa thực sự mang lại sự thay đổi toàn diện.

3.1. Tổ chức bầu cử tự do và công bằng

Cuộc tổng tuyển cử năm 2010 là bước đầu tiên trong quá trình cải cách chính trị. Mặc dù có nhiều chỉ trích về tính công bằng và minh bạch, nhưng đây là lần đầu tiên Myanmar tổ chức bầu cử sau nhiều năm. Chính phủ đã cam kết cải cách quy trình bầu cử để đảm bảo sự tham gia của tất cả các đảng phái.

3.2. Cải cách hiến pháp và luật pháp

Cải cách hiến pháp là một phần quan trọng trong quá trình chuyển đổi chính trị. Hiến pháp năm 2008 đã được thông qua, nhưng vẫn còn nhiều điều khoản gây tranh cãi, đặc biệt là những điều liên quan đến quyền lực của quân đội. Cần có những cải cách sâu rộng hơn để đảm bảo quyền lợi của người dân.

IV. Ứng dụng thực tiễn và kết quả nghiên cứu về chính trị Myanmar

Kết quả của quá trình cải cách chính trị ở Myanmar đã có những tác động tích cực đến quan hệ quốc tế và phát triển kinh tế. Myanmar đã thu hút được nhiều đầu tư nước ngoài và cải thiện quan hệ với các nước phương Tây. Tuy nhiên, những thách thức nội tại vẫn cần được giải quyết để đảm bảo sự phát triển bền vững.

4.1. Tác động đến quan hệ quốc tế

Sự chuyển đổi chính trị đã giúp Myanmar cải thiện quan hệ với nhiều quốc gia, đặc biệt là Mỹ và các nước phương Tây. Việc dỡ bỏ lệnh cấm vận đã tạo điều kiện cho Myanmar thu hút đầu tư và hỗ trợ phát triển từ quốc tế.

4.2. Tác động đến phát triển kinh tế

Cải cách chính trị đã tạo ra nhiều cơ hội cho phát triển kinh tế. Myanmar đã thu hút được nhiều nhà đầu tư nước ngoài, đặc biệt trong lĩnh vực năng lượng và hạ tầng. Tuy nhiên, cần có những chính sách hợp lý để đảm bảo sự phát triển bền vững và công bằng.

V. Kết luận và tương lai của chính trị Myanmar

Quá trình chuyển đổi chính trị ở Myanmar từ 2010 đến 2015 đã đạt được nhiều thành tựu, nhưng cũng đối mặt với nhiều thách thức. Tương lai của nền chính trị Myanmar phụ thuộc vào khả năng giải quyết các vấn đề nội tại và duy trì sự ổn định. Cần có sự hợp tác từ cả chính phủ và cộng đồng quốc tế để đảm bảo một nền dân chủ thực sự.

5.1. Đánh giá tổng quan về quá trình cải cách

Quá trình cải cách chính trị ở Myanmar đã có những bước tiến quan trọng, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết. Cần có sự đồng thuận từ các bên liên quan để đảm bảo sự phát triển bền vững.

5.2. Triển vọng tương lai cho Myanmar

Tương lai của Myanmar sẽ phụ thuộc vào khả năng duy trì hòa bình và ổn định chính trị. Các chính sách cần được thực hiện để đảm bảo quyền lợi của người dân và thúc đẩy sự phát triển kinh tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Myanmar là quốc gia sở hữu vị trí địa chiến lược trọng yếu tại Đông Nam Á cùng nguồn tài nguyên thiên nhiên phong phú, song nhiều thập kỷ qua vẫn là một trong những nền kinh tế chậm phát triển nhất khu vực. Trong hơn 50 năm chịu sự điều hành của chính quyền quân sự, thu nhập bình quân đầu người của quốc gia này luôn ở mức dưới 450 USD mỗi năm, đi kèm tốc độ tăng trưởng kinh tế khiêm tốn chỉ từ 2% đến 3% mỗi năm. Bước ngoặt lịch sử đã diễn ra trong giai đoạn 2010 đến 2015 khi Myanmar chính thức chuyển đổi từ thể chế quân sự sang chính quyền dân sự đa đảng.

Vấn đề cốt lõi của nghiên cứu là giải mã quá trình chuyển dịch quyền lực, khởi đầu từ cuộc Tổng tuyển cử tháng 11 năm 2010, sự kiện chính phủ dân sự của Tổng thống Thein Sein nhậm chức vào tháng 3 năm 2011, cho đến chiến thắng vang dội của Đảng Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ vào tháng 11 năm 2015. Mục tiêu nghiên cứu tập trung làm rõ các nhân tố nội sinh và ngoại sinh thúc đẩy cải cách, phân tích những chuyển biến căn bản trong chính sách đối nội và đối ngoại, đồng thời đánh giá tác động sâu rộng của tiến trình này đến cạnh tranh chiến lược giữa các nước lớn, vai trò của Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á và quan hệ hợp tác song phương Việt Nam - Myanmar.

Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian chính trị Myanmar trong mối tương quan khu vực và quốc tế xuyên suốt khung thời gian từ năm 2010 đến năm 2015. Ý nghĩa khoa học và thực tiễn của công trình thể hiện qua việc lượng hóa các chuyển biến thể chế với hơn 70 chính đảng tham gia đời sống chính trị, đánh giá mức độ hoàn thành Lộ trình dân chủ 7 bước và cung cấp luận cứ thực chứng giúp các cơ quan ngoại giao cũng như doanh nghiệp định hình chiến lược hợp tác hiệu quả.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu vận dụng hệ thống lý thuyết Quan hệ quốc tế đương đại, trọng tâm là Thuyết Hiện thực Mới nhằm phân tích động lực cân bằng quyền lực nước lớn tại tiểu vùng Mekong, kết hợp Thuyết Chuyển đổi Dân chủ để giải thích cơ chế chuyển giao quyền lực có kiểm soát của giới quân sự.

Mô hình nghiên cứu được xây dựng dựa trên khung Phân tích Chính sách Đối ngoại đa biến kết hợp lý thuyết Trò chơi hai tầng, phản ánh sự tương tác phức tạp giữa áp lực bên trong và bên ngoài. Áp lực bên trong bao gồm yêu cầu giải quyết mâu thuẫn giữa 135 sắc tộc và khát vọng dân chủ hóa của hơn 32 triệu cử tri. Áp lực bên ngoài xuất phát từ lệnh cấm vận kinh tế kéo dài 19 năm của phương Tây và rủi ro lệ thuộc quá lớn vào nguồn cung cấp vũ khí trị giá gần 4 tỷ USD từ Trung Quốc.

Hệ thống khái niệm cốt lõi của luận văn bao gồm: Chuyển đổi thể chế chính trị, Lộ trình dân chủ 7 bước, Cân bằng quan hệ nước lớn, Hòa hợp dân tộc và Quyền lực mềm trong ngoại giao đa phương.

Phương pháp nghiên cứu

Nguồn dữ liệu của công trình được tổng hợp từ hơn 120 văn kiện chính sách, các đạo luật nghị viện, báo cáo của Liên Hợp Quốc năm 2012, báo cáo kinh tế của Ngân hàng Phát triển Châu Á và hệ thống dữ liệu đối ngoại chính thống.

Cỡ mẫu nghiên cứu bao quát toàn bộ 3 sự kiện bầu cử then chốt gồm Tổng tuyển cử năm 2010, Bầu cử bổ sung năm 2012, Tổng tuyển cử năm 2015, cùng hồ sơ đàm phán của 40 nhóm vũ trang sắc tộc. Nghiên cứu áp dụng phương pháp chọn mẫu mục đích nhằm tập trung phân tích quan hệ của Myanmar với 6 đối tác chiến lược hàng đầu gồm Trung Quốc, Mỹ, Ấn Độ, Nhật Bản, Liên minh Châu Âu và các nước ASEAN, trong đó trọng tâm là Việt Nam.

Phương pháp phân tích chủ đạo là phân tích văn bản pháp quy kết hợp phương pháp lịch sử - logic và so sánh tổng hợp. Lý do lựa chọn phương pháp phân tích cấu trúc - hệ thống là vì phương pháp này cho phép bóc tách đa chiều các mối quan hệ quyền lực, xem xét tiến trình cải cách như một chỉnh thể thống nhất giữa kinh tế, an ninh và ngoại giao trong suốt timeline 5 năm liên tục từ 2010 đến 2015.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, tiến trình dân chủ hóa diễn ra theo lộ trình có tính toán nhưng tạo ra bước ngoặt mang tính lịch sử. Trong cuộc Tổng tuyển cử năm 2010, Đảng USDP chiếm đa số với 883 trên tổng số 1.159 ghế toàn quốc. Đến cuộc bầu cử bổ sung tháng 4 năm 2012, Đảng NLD thắng áp đảo 43 trên 45 ghế. Đỉnh điểm là cuộc Tổng tuyển cử ngày 8 tháng 11 năm 2015 với hơn 80% trong tổng số 32 triệu cử tri đi bỏ phiếu, Đảng NLD giành 135 trên 168 ghế Thượng viện (tương đương 80,3%) và 255 trên 330 ghế Hạ viện (tương đương 77,2%), giành quyền tự đứng ra thành lập chính phủ dân sự.

Thứ hai, chính sách đối ngoại chuyển dịch mạnh mẽ từ trạng thái phụ thuộc sang đa phương hóa và cân bằng chiến lược. Myanmar đã chủ động giảm sự phụ thuộc vào Trung Quốc thông qua việc đình chỉ dự án đập thủy điện Myitsone trị giá 3,6 tỷ USD vào năm 2011, đồng thời bình thường hóa quan hệ với Mỹ sau chuyến thăm của Ngoại trưởng Hillary Clinton vào tháng 11 năm 2011. Động thái này giúp Myanmar chấm dứt tình trạng khẩn cấp kéo dài 19 năm và dỡ bỏ các lệnh trừng phạt tài chính.

Thứ ba, các cải cách xã hội và hòa hợp dân tộc đạt nhiều thành tựu đột phá. Đến giữa năm 2012, chính phủ đã ký kết thỏa thuận ngừng bắn song phương với 13 nhóm vũ trang sắc tộc lớn, thành lập Ủy ban Nhân quyền Quốc gia gồm 15 thành viên đa tôn giáo, ban hành Luật Tổ chức Lao động và bãi bỏ cơ chế kiểm duyệt báo chí trước xuất bản sau 48 năm áp dụng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của sự chuyển đổi không bắt nguồn từ khủng hoảng sụp đổ mà là sự chủ động chuyển giao nhằm tối ưu hóa quyền lực của giới quân sự. Quân đội đã duy trì kiểm soát thông qua Hiến pháp năm 2008 với điều khoản nắm giữ 25% số ghế nghị viện không qua bầu cử, tạo thành rào cản phủ quyết đối với các sửa đổi hiến pháp cần trên 75% phiếu thuận. Động thái này được thúc đẩy bởi sự suy thoái kinh tế sau khủng hoảng tài chính năm 2008 khi doanh thu xuất khẩu khí đốt giảm 28,5%, tương đương sụt giảm 670 triệu USD, khiến thâm hụt thương mại tăng lên 39%.

So với các mô hình bạo lực tại Trung Đông hay Đông Âu, quá trình chuyển đổi tại Myanmar diễn ra tuần tự và có tính kiểm soát cao hơn.

Dữ liệu nghiên cứu về sự chuyển dịch cơ cấu ghế nghị viện giữa Đảng USDP và Đảng NLD giai đoạn 2010 đến 2015 có thể được minh họa trực quan qua biểu đồ cột chồng ba mốc thời gian. Đồng thời, bảng thống kê so sánh cán cân thương mại và dòng vốn đầu tư trực tiếp nước ngoài từ Mỹ, Trung Quốc, Nhật Bản và khối ASEAN giai đoạn trước và sau năm 2011 sẽ làm nổi bật hiệu quả của chiến lược đa dạng hóa đối ngoại.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện cơ chế đối thoại và thể chế hóa tiến trình hòa bình sắc tộc. Chính phủ dân sự cùng Hội đồng An ninh và Quốc phòng Quốc gia cần mở rộng cơ chế đàm phán của Hội đồng Trung tâm Liên minh Hòa bình, vận động 100% các nhóm vũ trang còn lại thuộc Hội đồng Liên minh Quốc gia ký kết Thỏa thuận ngừng bắn toàn quốc, hướng tới mục tiêu giảm 90% các vụ va chạm vũ trang tại khu vực biên giới trong giai đoạn 2016 đến 2020.

Thứ hai, thúc đẩy sửa đổi Hiến pháp theo hướng dân chủ và bảo đảm quyền con người. Ủy ban sửa đổi Hiến pháp thuộc Quốc hội cần tiếp tục đệ trình bãi bỏ các quy định hạn chế quyền tham chính tại Điều 59f và xem xét hạ tỷ lệ đại biểu đồng thuận khi sửa đổi Hiến pháp từ mức 75% xuống mức 60%, tạo điều kiện nâng chỉ số phát triển con người vượt bậc trên bảng xếp hạng 187 quốc gia trong lộ trình 3 năm tới.

Thứ ba, tái cơ cấu kinh tế và phát triển hạ tầng kết nối khu vực. Bộ Kế hoạch Quốc gia và Phát triển Kinh tế cần đẩy mạnh thu hút dòng vốn quốc tế vào các dự án giao thông thuộc Hành lang Kinh tế Đông - Tây và Hợp tác Tiểu vùng Sông Mekong, phấn đấu duy trì tốc độ tăng trưởng GDP từ 7% đến 8% mỗi năm và hạ tỷ trọng thu ngân sách dựa vào khai thác khí đốt xuống dưới mức 25%.

Thứ tư, nâng tầm quan hệ kinh tế và ngoại giao chiến lược Việt Nam - Myanmar. Bộ Ngoại giao và Bộ Công Thương Việt Nam cần chủ động phối hợp với Hiệp hội các nhà đầu tư Việt Nam sang Myanmar nhằm tận dụng cơ chế hợp tác trong khuôn khổ CLMV và ACMECS, phấn đấu nâng kim ngạch thương mại song phương vượt mốc 1 tỷ USD và phát triển trên 50 dự án đầu tư trọng điểm trong lĩnh vực viễn thông, ngân hàng và nông nghiệp giai đoạn 2016 đến 2025.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm giảng viên và chuyên gia nghiên cứu Quan hệ quốc tế, Chính trị học và Đông Nam Á học: Luận văn cung cấp nguồn tư liệu học thuật hệ thống về mô hình chuyển đổi thể chế và kinh nghiệm điều chỉnh chính sách đối ngoại của các quốc gia đang phát triển, làm tài liệu tham khảo chất lượng cho các chương trình đào tạo sau đại học.

Nhóm cán bộ hoạch định chính sách ngoại giao và chiến lược an ninh: Công trình mang lại cái nhìn thực chứng về biến động địa chính trị khu vực, giúp các nhà ngoại giao dự báo chính xác xu hướng tập hợp lực lượng của các nước lớn và tham mưu đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ cho Việt Nam trong khối ASEAN.

Nhóm lãnh đạo doanh nghiệp và tổ chức xúc tiến thương mại: Doanh nghiệp muốn thâm nhập thị trường Myanmar có thể nắm bắt bức tranh tổng thể về rủi ro chính trị, hệ thống pháp lý lao động và định hướng ưu tiên kinh tế để xây dựng chiến lược kinh doanh bền vững thông qua các tổ chức hiệp hội.

Nhóm học viên cao học và sinh viên ngành Khoa học Xã hội: Đề tài là nguồn tham khảo mẫu mực về phương pháp tiếp cận đa tầng nấc, kỹ năng phân tích diễn ngôn chính trị và phương pháp xử lý dữ liệu bầu cử phức tạp trong nghiên cứu học thuật.

Câu hỏi thường gặp

Nguyên nhân căn bản nào khiến chính quyền quân sự Myanmar chủ động tiến hành cải cách chính trị từ năm 2010?

Quyết định cải cách xuất phát từ nhu cầu phá thế bao vây cấm vận kéo dài 19 năm của phương Tây và giảm sự phụ thuộc chiến lược vào Trung Quốc, quốc gia từng cung cấp gần 4 tỷ USD vũ khí. Bên cạnh đó, nền kinh tế kiệt quệ với thu nhập bình quân dưới 450 USD mỗi năm và thâm hụt thương mại tăng 39% sau khủng hoảng tài chính toàn cầu đã thúc đẩy giới lãnh đạo đổi mới để duy trì sự ổn định quốc gia.

Hiến pháp năm 2008 bảo đảm quyền lực của quân đội Myanmar như thế nào trong cấu trúc nhà nước mới?

Hiến pháp năm 2008 trao quyền độc lập quản lý các vấn đề quốc phòng cho quân đội và quy định dành riêng 25% số ghế tại lưỡng viện quốc hội cho đại diện quân sự mà không cần qua bầu cử. Do quy định sửa đổi Hiến pháp bắt buộc phải đạt trên 75% tổng số phiếu của nghị sĩ, quân đội mặc nhiên nắm giữ quyền phủ quyết đối với mọi thay đổi thể chế quan trọng.

Chiến thắng của Đảng NLD trong cuộc Tổng tuyển cử năm 2015 có ý nghĩa như thế nào đối với Myanmar?

Sự kiện bầu cử tháng 11 năm 2015 với tỷ lệ hơn 80% cử tri đi bầu và Đảng NLD giành 255 trên 330 ghế Hạ viện đã đánh dấu sự kết thúc của hơn 5 thập kỷ quân đội nắm quyền điều hành trực tiếp. Đây là bước chuyển tiếp quyền lực hòa bình hiếm có, mở ra kỷ nguyên phát triển dân sự và giúp Myanmar hội nhập toàn diện với nền kinh tế thế giới.

Tại sao vấn đề sắc tộc và tôn giáo vẫn là rào cản lớn nhất đối với tiến trình ổn định của Myanmar?

Với 135 sắc tộc và lịch sử xung đột vũ trang kéo dài hơn 60 năm, mâu thuẫn sắc tộc là vấn đề thâm căn cố đế. Dù chính phủ đã ký thỏa thuận ngừng bắn với 13 nhóm vũ trang lớn, các cuộc giao tranh biên giới cùng xung đột tôn giáo gay gắt tại bang Rakhine năm 2012 làm 77 người thiệt mạng và phá hủy 4.822 ngôi nhà vẫn tiếp tục thách thức khối đại đoàn kết dân tộc.

Những thay đổi chính trị tại Myanmar tạo ra cơ hội gì cho mối quan hệ đối tác với Việt Nam?

Tiến trình mở cửa và dỡ bỏ cấm vận của Myanmar tạo môi trường đầu tư thông thoáng cho doanh nghiệp Việt Nam thông qua Hiệp hội các nhà đầu tư Việt Nam sang Myanmar. Hai nước đẩy mạnh gắn kết trong các diễn đàn ASEAN, CLMV và GMS, tạo tiền đề nâng kim ngạch thương mại song phương vượt mốc 1 tỷ USD trong các lĩnh vực tài chính, viễn thông và dịch vụ.

Kết luận

• Chuyển đổi chính trị tại Myanmar giai đoạn 2010 đến 2015 là bước ngoặt mang tính lịch sử, thay đổi căn bản cấu trúc quyền lực từ chế độ quân sự sang chính thể dân sự đa đảng.
• Lộ trình dân chủ 7 bước và Hiến pháp năm 2008 thể hiện chiến lược chuyển giao quyền lực có kiểm soát nhằm duy trì vai trò an ninh của quân đội trong bối cảnh mới.
• Chính sách đối ngoại đa phương hóa giúp Myanmar bình thường hóa quan hệ với phương Tây, chấm dứt 19 năm bị trừng phạt và thiết lập trạng thái cân bằng đối trọng với các nước lớn.
• Tiến trình hòa hợp dân tộc đạt bước tiến thực chất với 13 thỏa thuận ngừng bắn được ký kết, song xung đột tôn giáo và sắc tộc vẫn là thách thức lâu dài.
• Cải cách thể chế tạo nền tảng vững chắc để thúc đẩy hợp tác toàn diện giữa Việt Nam và Myanmar trong các cơ chế hợp tác khu vực như ASEAN và GMS.

Đóng góp khoa học lớn nhất của luận văn là đã hệ thống hóa toàn diện các nhân tố nội lực và ngoại lực tác động đến nền chính trị Myanmar, cung cấp nguồn dữ liệu thực chứng tin cậy về mô hình chuyển đổi thể chế tại Đông Nam Á. Trong giai đoạn tiếp theo từ năm 2016 trở đi, việc tiếp tục theo dõi các động thái sửa đổi hiến pháp và thực thi thỏa thuận ngừng bắn là yêu cầu cấp thiết. Mời quý độc giả, các nhà nghiên cứu và cộng đồng doanh nghiệp cùng khai thác sâu nguồn tư liệu của công trình khoa học này để phục vụ công tác nghiên cứu và hoạch định chiến lược.

Trích đoạn nội dung tài liệu

phần mở đầu, kết luận, luận văn được cấu trúc thành 3 chương: Chƣơng 1: Những nhân tố tác động đến sự thay đổi chính trị ở Myanmar từ 2010 đến 2015. Trong đó nêu khái quát các thông tin cơ bản về Myanmar như điều kiện tự nhiên; lịch sử hình thành và phát triển; các đảng phái chính trị và các tổ chức xã hội; Lộ trình dân chủ 7 bước: hình thành và 8 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] triển khai thực hiện; nhất là về những nguyên nhân bên trong và bên ngoài tác động đến sự thay đổi chính trị ở Myanmar. Chƣơng 2: Những thay đổi về đối nội và đối ngoại ở Myanmar từ 2010 đến 2015. Trong đó, tập trung đi sâu phân tích, làm rõ những thay đổi về chính sách đối nội và đối ngoại của Myanmar từ năm 2010 đến nay.

Đồng thời,đưa ra những thuận lợi và khó khăn đối với quá trình cải cách chính trị của Myanmar trong những năm tiếp theo. Chƣơng 3: Tác động của thay đổi chính trị ở Myanmar đến quan hệ quốc tế và Việt Nam. Trong đó, tập trung đánh giá về những tác động của nó đến quan hệ với ASEAN, quan hệ của các nước lớn ở khu vực và quan hệ Việt Nam - Myanmar. 9 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] CHƢƠNG 1 NHỮNG NHÂN TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN SỰ THAY ĐỔI CHÍNH TRỊ Ở MYANMAR TỪ 2010 ĐẾN 2015 1.

Lịch sử chính trị của Myanmar 1. Lịch sử hình thành và phát triển Trước năm 1989, đất nước Myanmar hiện nay mang tên là Burma. Năm 1989, Hội đồng quân sự nước này đã đổi tên nước từ Burma thành Myanmar (tiếng Hán còn gọi là Miến Điện). Quá trình hình thành quốc gia dân tộc Myanmar là một quốc gia đa sắc tộc với 135 sắc tộc là phái hệ của 13 dân tộc khác nhau, mà chủ yếu là tộc người Miến, Mon, Shan, Karen, Chin, Kachin, Kayah, Arakan.Vào khoảng trước hoặc sau thế kỷ I, ở vùng đất Myanmar ngày nay có một số tiểu vương quốc: Phía Bắc có nước của người Shan (tổ tiên là người Tai hoặc Thái từ Vân Nam, Trung Quốc đến); phía Nam có hai tiểu vương quốc của người Mon (có nguồn gốc từ các vùng đất của Thái Lan và Combodia ngày nay), khoảng giữa những năm 900 trước công nguyên, họ thành lập hai vương quốc nhỏ là Pegu và Thaton.

Tại miền Trung và miền Nam Miến Điện còn có nước Phiêu của người Pyu. Sau nhiều triều đại tranh giành nhau trong hai thế kỷ đầu tiên của Pagan, một thủ lĩnh quân sự người Miến tên là Anawrahta đã trở thành vua của Pagan (1044 - 1077). Triều đại của ông được coi là Đế chế Miến Điện thứ nhất với kinh đô tại Mandalay và đánh giá sự khởi đầu của Miến Điện như một Nhà nước thống nhất về chính trị, được nhà Tống của Trung Quốc và triều đại Chola của Ấn Độ công nhận. Quá trình phát triển quốc gia dân tộc Thời kỳ Đế chế Miến Điện thứ nhất (1044 - 1551): Vua Anawrahta đã thực hiện một loạt các cuộc cải cách quan trọng trong lĩnh vực xã hội, 10 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] tôn giáo, kinh tế có vai trò ảnh hưởng lâu dài trong lịch sử Miến Điện.

Sự phát triển quan trọng nhất là sự ra đời của đạo Phật tiểu thừa sau khi chinh phục vương quốc Thaton vào năm 1057. Đầu thế kỷ XIII, vương quốc Pagan đã bị suy yếu trước sự bao vây của người Mon, Shan, Mông Cổ. Năm 1277, Mông Cổ bắt đầu xâm lược Pagan. Năm 1287, vương quốc Pagan bị những đạo quân Mông Cổ của Hốt Tất Liệt đánh bại.

Sau khi triều đại Pagan sụp đổ, ba thế kỷ tiếp theo là tình trạng phân tranh bất hòa, chia rẽ Miến Điện thành những quốc gia nhỏ. Đến giữa thế kỷ XIV, Miến Điện được chia thành 4 trung tâm quyền lực lớn: Thượng Miến Điện, Hạ Miến Điện, Shan và Arakan mà đại diện là vương quốc Begu của người Mon, vương quốc Shan của người Shan, vương quốc Arakan của người Arankan và vương quốc Ava của người Miến. Thời kỳ Đế chế Miến Điện thứ hai (1551 - 1752): Đế chế Miến Điện thứ hai được hình thành nhờ công lao của Bayinnaung (1551 - 1581), vốn là em rể và là người kế vị của Vua Tabinhshwehti. Từ đó, các quốc gia khác ở vùng biên giới Miến Điện - Trung Quốc và Manipur - nay thuộc Ấn Độ, hàng năm đã phải triều cống cho Miến Điện.

Bayinnaung đã duy trì một hệ thống hành chính vững chắc tại khắp các quốc gia chinh phục được. Tuy nhiên, sau khi Vua Bayinnaung mất năm 1581, Vương quốc Xiêm tuyên bố độc lập năm 1584 và tổ chức cuộc chiến tranh với Toungoo cho đến năm 1605. Cũng như giai đoạn trước đó, người nước ngoài nhất là người Ả-rập và Bồ Đào Nha rất tích cực thông thương với Miến Điện. Năm 1725, người Xiêm đã chiếm lại Chiang Mai; năm 1740 người Mon do Smingtho cầm đầu với sự hỗ trợ của Pháp đã tấn công và chiếm được Ava năm 1752, kết thúc hơn 200 năm của đế chế Miến Điện thứ hai.

Thời kỳ Đế chế Miến Điện thứ ba (1752 - 1885): Sau khi chiếm được Ava, người Mon cố sức kiểm soát Miến Điện cho đến khi Alaungpaya, một 11 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] trưởng làng người Miến khởi nghĩa đánh bại họ. Sau gần 8 năm chiến đấu, Alaungpaya cuối cùng đã thống nhất đất nước và lập ra vương triều Konbaung năm 1759 - Đế chế thứ ba và là Đế chế cuối cùng của Miến Điện. Cuộc chiến tranh Xiêm - Miến Điện nổ ra từ năm 1760 - 1767, Xiêm đầu hàng, chấp nhận làm chư hầu cho Miến Điện. Sau đó giữa Miến Điện và Xiêm liên tục xảy ra các cuộc chiến tranh, nhưng không bên nào giành thắng lợi.

Năm 1824, dưới sự trị vì của Vua Bagyidaw Mahabandoola chiếm Assam, sát vùng thuộc địa của Anh ở Ấn Độ, gây nên 3 cuộc chiến tranh Anh - Miến Điện (1824 - 1826, 1851 - 1852, 1885 - 1886). Năm 1886 toàn bộ Miến Điện trở thành một tỉnh của Ấn Độ thuộc Anh. Thời kỳ là thuộc địa của Anh (1886 - 1947): Từ năm 1886, người Anh chiếm toàn bộ Miến Điện và sáp nhập thành một bang thuộc Ấn Độ và thực hiện nguyên tắc chia để trị, cho phép những nhà lãnh đạo địa phương cai trị các bang thiểu số. Ngày 02 tháng 3 năm 1935, Anh quyết định tách Miến Điện ra khỏi Ấn Độ, thành lập chính phủ Miến Điện thuộc Anh từ ngày 01 tháng 4 năm 1937.

Trong thời kỳ chiến tranh thế giới lần thứ hai, Miến Điện là một mặt trận chính tại mặt trận Đông Nam Á, sau những thắng lợi ban đầu trong “chiến dịch Miến Điện”, năm 1943, Nhật bản chiếm đa phần lãnh thổ Miến Điện. Sau khi Nhật Bản thất bại, tháng 7 năm 1945 Anh đã chiếm lại toàn bộ vùng đất này và sau đó từng bước trao trả độc lập cho Miến Điện. Ngày 17 tháng 10 năm 1947, Thủ tướng Miến Điện và Thủ tướng Anh đồng ký tên vào bản hiệp ước công nhận nền độc lập của Liên bang Miến Điện. Thời kỳ đất nước giành độc lập: Ngày 04 tháng 01 năm 1948, Liên bang Miến Điện được thành lập và 4 bang vùng thượng Miến Điện.

Khác với đa số các thuộc địa của Anh, Miến Điện không trở thành một thành viên của Khối thịnh vượng chung, bởi vì họ đã giành lại độc lập trước khi Khối thịnh vượng 12 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] chung ra đời. Một hệ thống chính trị lưỡng viện tại Miến Điện được thành lập gồm Viện đại biểu và Viện quốc gia. Sau khi giành được độc lập, Myanmar rơi vào tình trạng mất ổn định do những cuộc nổi dậy của các dân tộc thiểu số đòi tự trị. Từ tháng 3 năm 1948, Đảng Cộng sản rút vào hoạt động bí mật chống chính phủ tư sản.

Tháng 9 năm 1948, một bộ phận người dân tộc Karen đã nổi dậy chống chính quyền U Nu, nhằm tách khu vực của người Karen ra khỏi Liên bang Miến Điện và lập nên Nhà nước Karen tự trị với quân đội riêng. Trước xu hướng ly khai mới, Chính phủ U Nu không đưa ra giải pháp cụ thể nào. Nhằm ngăn chặn nguy cơ phá vỡ Liên bang do việc Chính phủ U Nu có thể cho phép người Shan và các dân tộc khác ly khai, ngày 02 tháng 3 năm 1962, lực lượng quân đội do tướng Ne Win đã tiến hành đảo chính. Cuộc đảo chính đã hủy bỏ chế độ dân chủ Đại nghị, từ đó quân đội kiểm soát quyền lực.

Năm 1974, bản Hiến pháp mới được thông qua và Miến Điện trở thành Liên bang Cộng hòa Xã hội chủ nghĩa Miến Điện. Năm 1981, Ne Win thôi giữ cương vị Chủ tịch nước. Myanmar dưới thời của Tướng Saw Maung (1988 - 1992): Sau đảo chính, Đại tướng Saw Maung được Hội đồng Khôi phục Trật tự và Luật pháp Quốc gia (SLORC) bầu làm Thủ tướng kiêm Bộ trưởng Quốc phòng và Bộ trưởng Ngoại giao.1989, SLORC quyết định đổi tên nước Miến Điện thành Myanmar với lý do không nên dùng tên do thực dân Anh đặt mà dùng tên gốc bản xứ.1988, SLORC công bố quy định về đăng ký thành lập các đảng phái chính trị để tham gia tổng tuyển cử. Trong các lực lượng tham gia tranh cử thì Liên đoàn Quốc gia vì Dân chủ (NLD) có nhiều uy tín nhất, được đông đảo nhân dân ủng hộ.

Tuy nhiên, ngày 19 tháng 7 năm 1989, SLORC đã ra lệnh bắt giữ bà Aung San Suu Kyi với cáo buộc gây nguy hiểm cho thống nhất dân tộc và quản thúc bà tại 13 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] nhà riêng.1990, cuộc tổng tuyển cử được tiến hành với sự tham gia của 2.392 ứng cử viên của hơn 110 đảng, theo đó: NLD đã giành chiến thắng với 392 ghế trong Quốc hội (chiếm 79,8%). Tuy nhiên, SLORC kiên quyết không chuyển giao quyền lực cho Quốc hội mới. Ngày 20 tháng 12 năm 1990, Chính quyền của Tướng Saw Maung ký lệnh giải tán đảng NLD, đồng thời ban lệnh giới nghiêm, bắt giam tất cả những ai chống đối. Trước tình hình trên, Liên hợp quốc (UN), Mỹ và các nước phương Tây đã thực hiện lệnh cấm vận, trừng phạt kinh tế đối với Myanmar.

Myanmar dưới thời của Tống tướng Than Shwe (1992 - 2010): Ngày 24 tháng 4 năm 1992, Đại tướng Than Shwe lên thay Tướng Saw Maung, với uy tín và thực quyền trong quân đội, Than Shwe đã được Hội đồng tướng lĩnh Myanmar tôn làm thống tướng nắm toàn quyền lãnh đạo Quân đội và Chính phủ.