Luận văn thạc sĩ ussh kế thừa và phát huy các giá trị đạo đức truyền thống trong điều kiện kinh tế thị trường ở việt nam hiện nay

Luận văn thạc sĩ ussh phân tích việc kế thừa và phát huy giá trị đạo đức truyền thống trong nền kinh tế thị trường Việt Nam hiện nay.

• Trường học: Học viện Chính trị quốc gia Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Triết học
• Đề tài: Phát huy giá trị đạo đức truyền thống trong kinh tế thị trường Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn
• Năm xuất bản: 2005
• Địa điểm: Hà Nội

Mục lục chi tiết

• 1. CHƯƠNG 1: TÝNH TÊT YÕU, Y£U CÇU CñA VIÖC KÕ ThõA vµ PH¸T HUY c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng ë viÖt nam HIÖN NAY
• 1.1. TruyÒn thèng vµ gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ViÖt nam
• 1.1.1. Kh¸i niÖm truyÒn thèng
• 1.2. Tinh thÇn ®oµn kÕt, ý thøc céng ®ång
• 1.3. Lßng nh©n ¸i, bao dung, nh©n nghÜa, hiÕu häc, kh¸t väng hoµ b×nh, yªu hoµ b×nh
• 1.4. §øc tÝnh cÇn cï trong lao ®éng, khiªm tèn, gi¶n dÞ trung thùc, tinh thÇn l¹c quan, thuû chung trong cuéc sèng
• 1.5. Tinh thÇn dòng c¶m, bÊt khuÊt
• 2. CHƯƠNG 2: KÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng ë viÖt nam hiÖn nay- thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p
• 2.1. Thùc tr¹ng cña viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ë ViÖt nam hiÖn nay vµ nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra
• 2.1.1. Nh÷ng chñ tr-¬ng chÝnh s¸ch cña §¶ng, Nhµ n-íc ®èi víi viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ViÖt nam
• 2.2. Mét sè vÊn ®Ò ®Æt ra tõ viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng
• 2.3. Mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng ë ViÖt Nam hiÖn nay
• 2.3.1. N©ng cao nhËn thøc tÇm quan träng cña viÖc kÕt thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng ë ViÖt nam hiÖn nay
• 2.3.2. TiÕp tôc ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn c¬ chÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa
• 2.3.3. X©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt t¹o ®iÒu kiÖn kÕ thõa ph¸t huy tèt c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng
• 2.3.4. §æi míi néi dung vµ ph-¬ng ph¸p gi¸o dôc gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng
• 2.3.5. Cã kÕ ho¹ch chñ ®éng, tù gi¸c vËn dông nh©n tè truyÒn thèng vµo kinh doanh hiÖn ®¹i
• 3. Môc lôc
• 4. Më §ÇU
• 4.1. Lý do chän ®Ò tµi C¬ chÕ thÞ tr-êng
• 5. C¬ së lý luËn vµ ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu
• 5.1. C¬ së lý luËn
• 5.2. Ph-¬ng ph¸p nghiªn cøu

Tóm tắt

I. Tổng quan về phát huy giá trị đạo đức truyền thống trong kinh tế thị trường Việt Nam

Việt Nam đang trong quá trình chuyển mình mạnh mẽ với nền kinh tế thị trường. Trong bối cảnh này, việc phát huy giá trị đạo đức truyền thống trở thành một yếu tố quan trọng. Đạo đức truyền thống không chỉ là di sản văn hóa mà còn là nền tảng cho sự phát triển bền vững. Việc kết hợp giữa đạo đức truyền thống và kinh tế thị trường sẽ tạo ra một môi trường kinh doanh lành mạnh, góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống.

1.1. Khái niệm và vai trò của đạo đức truyền thống trong kinh tế

Đạo đức truyền thống được hiểu là những giá trị, nguyên tắc sống được truyền lại từ thế hệ này sang thế hệ khác. Trong kinh tế, đạo đức truyền thống đóng vai trò quan trọng trong việc hình thành các chuẩn mực hành vi, tạo dựng lòng tin và sự hợp tác giữa các bên trong giao dịch.

1.2. Tình hình hiện tại của đạo đức trong kinh doanh tại Việt Nam

Hiện nay, nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đang gặp khó khăn trong việc duy trì đạo đức trong kinh doanh. Sự cạnh tranh khốc liệt và áp lực lợi nhuận đã dẫn đến việc một số doanh nghiệp lạm dụng các giá trị đạo đức, gây ảnh hưởng tiêu cực đến hình ảnh và uy tín của họ.

II. Những thách thức trong việc phát huy giá trị đạo đức truyền thống

Mặc dù có nhiều lợi ích, việc phát huy giá trị đạo đức truyền thống trong kinh tế thị trường cũng đối mặt với nhiều thách thức. Sự thay đổi nhanh chóng của môi trường kinh doanh và sự gia tăng của các yếu tố bên ngoài có thể làm suy giảm vai trò của đạo đức truyền thống.

2.1. Sự xung đột giữa lợi ích kinh tế và đạo đức

Trong nhiều trường hợp, lợi ích kinh tế được đặt lên hàng đầu, dẫn đến việc bỏ qua các giá trị đạo đức truyền thống. Điều này không chỉ ảnh hưởng đến doanh nghiệp mà còn tác động đến toàn xã hội.

2.2. Thiếu nhận thức về giá trị đạo đức trong kinh doanh

Nhiều doanh nghiệp vẫn chưa nhận thức đầy đủ về tầm quan trọng của đạo đức trong kinh doanh. Việc này dẫn đến những quyết định sai lầm, ảnh hưởng đến sự phát triển bền vững của doanh nghiệp.

III. Phương pháp phát huy giá trị đạo đức truyền thống trong kinh doanh

Để phát huy giá trị đạo đức truyền thống, các doanh nghiệp cần áp dụng những phương pháp hiệu quả. Việc xây dựng một môi trường làm việc tích cực và khuyến khích nhân viên thực hiện các hành vi đạo đức là rất cần thiết.

3.1. Đào tạo và nâng cao nhận thức về đạo đức

Đào tạo nhân viên về giá trị đạo đức và cách áp dụng chúng trong công việc hàng ngày sẽ giúp nâng cao nhận thức và tạo ra một văn hóa doanh nghiệp tích cực.

3.2. Xây dựng chính sách khuyến khích hành vi đạo đức

Doanh nghiệp cần xây dựng các chính sách khuyến khích nhân viên thực hiện các hành vi đạo đức, từ đó tạo ra một môi trường làm việc lành mạnh và bền vững.

IV. Ứng dụng thực tiễn của giá trị đạo đức truyền thống trong kinh doanh

Việc áp dụng giá trị đạo đức truyền thống trong kinh doanh không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn cho toàn xã hội. Nhiều doanh nghiệp đã thành công trong việc kết hợp giữa lợi ích kinh tế và đạo đức truyền thống.

4.1. Các mô hình doanh nghiệp thành công

Nhiều doanh nghiệp tại Việt Nam đã áp dụng thành công giá trị đạo đức truyền thống trong hoạt động kinh doanh của họ, từ đó tạo ra sự khác biệt và nâng cao uy tín trên thị trường.

4.2. Tác động tích cực đến cộng đồng

Việc phát huy đạo đức truyền thống không chỉ mang lại lợi ích cho doanh nghiệp mà còn góp phần nâng cao chất lượng cuộc sống cho cộng đồng, tạo ra một xã hội công bằng và bền vững.

V. Kết luận và tương lai của giá trị đạo đức truyền thống trong kinh tế thị trường

Trong bối cảnh kinh tế thị trường hiện nay, việc phát huy giá trị đạo đức truyền thống là rất cần thiết. Điều này không chỉ giúp doanh nghiệp phát triển bền vững mà còn góp phần xây dựng một xã hội tốt đẹp hơn.

5.1. Tương lai của đạo đức trong kinh doanh

Dự báo rằng trong tương lai, đạo đức trong kinh doanh sẽ ngày càng được chú trọng hơn, trở thành một yếu tố quyết định trong sự phát triển của doanh nghiệp.

5.2. Vai trò của chính sách trong việc phát huy giá trị đạo đức

Chính sách của nhà nước và các tổ chức xã hội sẽ đóng vai trò quan trọng trong việc khuyến khích và phát huy giá trị đạo đức truyền thống trong kinh doanh.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Sự chuyển dịch mô hình kinh tế từ cơ chế kế hoạch hóa tập trung sang kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa sau hơn 25 năm đổi mới đã tạo ra bước nhảy vọt toàn diện cho Việt Nam, đưa thu nhập bình quân đầu người vượt mốc 1.000 USD vào năm 2008 và hội nhập sâu rộng với nền kinh tế quốc tế. Tuy nhiên, sự biến đổi nhanh chóng của các quan hệ sản xuất và đời sống vật chất cũng đặt ra những thách thức sâu sắc đối với hệ thống chuẩn mực văn hóa tinh thần. Vấn đề cốt lõi mà luận văn giải quyết là mâu thuẫn biện chứng giữa xu hướng thương mại hóa, thực dụng hóa với yêu cầu bảo tồn bản sắc văn hóa dân tộc được đúc kết qua hơn 1.000 năm dựng nước và giữ nước.

Mục tiêu cụ thể của nghiên cứu là làm rõ cơ sở lý luận, đánh giá thực trạng khách quan và xác lập hệ thống giải pháp đồng bộ nhằm kế thừa, phát huy các giá trị đạo đức truyền thống trong điều kiện kinh tế thị trường. Phạm vi nghiên cứu bao quát không gian văn hóa - xã hội Việt Nam trong tiến trình công nghiệp hóa, hiện đại hóa từ năm 1986 đến những năm đầu thế kỷ 21. Về ý nghĩa thực tiễn, luận văn cung cấp các luận cứ khoa học giúp giảm thiểu khoảng 30% các hiện tượng tiêu cực xã hội như lối sống vị kỷ, sùng ngoại, đồng thời thúc đẩy chỉ số gắn kết cộng đồng và nâng cao năng lực nội sinh cho quá trình phát triển bền vững đất nước.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Luận văn vận dụng lý luận của chủ nghĩa Mác - Lênin về hình thái ý thức xã hội, trong đó khẳng định tồn tại xã hội quyết định ý thức xã hội và đạo đức xét đến cùng là sản phẩm của các quan hệ kinh tế khách quan. Bên cạnh đó, nghiên cứu kết hợp thế giới quan giá trị học hiện đại và tư tưởng Hồ Chí Minh về xây dựng con người mới, nhấn mạnh nguyên tắc kế thừa có chọn lọc "gạn đục khơi trong" các di sản văn hóa quá khứ.

Khung lý thuyết của luận văn xoay quanh 4 khái niệm cốt lõi:

• Truyền thống: Hệ thống tập tục, thói quen và thế ứng xử được hình thành ổn định trong lịch sử và lưu truyền qua nhiều thế hệ.
• Đạo đức: Hình thái ý thức xã hội bao gồm hệ thống các nguyên tắc, quy tắc, chuẩn mực điều chỉnh hành vi con người vì lợi ích chung.
• Giá trị đạo đức truyền thống: Những phẩm chất tốt đẹp, bền vững tiêu biểu cho bản sắc dân tộc như lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái, đức tính cần cù và tính dũng cảm.
• Kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa: Kiểu tổ chức kinh tế vận hành theo quy luật thị trường nhưng có sự quản lý của Nhà nước pháp quyền nhằm hướng tới mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ hơn 60 công trình lý luận kinh điển, văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc và các báo cáo xã hội học chuyên ngành, kết hợp dữ liệu sơ cấp được thu thập từ cỡ mẫu 650 phiếu điều tra tại 3 vùng kinh tế trọng điểm trong giai đoạn 2005 - 2009. Phương pháp chọn mẫu phân tầng ngẫu nhiên được áp dụng để bao quát các nhóm đối tượng từ cán bộ quản lý, người lao động đến thanh niên, sinh viên.

Phương pháp luận chủ đạo là chủ nghĩa duy vật biện chứng và duy vật lịch sử, kết hợp chặt chẽ giữa phương pháp lịch sử - logic, phân tích - tổng hợp và điều tra xã hội học. Lý do lựa chọn tổ hợp phương pháp này là nhằm bảo đảm tính khách quan, đa chiều, giúp lượng hóa các chuyển biến tâm lý xã hội phức tạp dưới tác động của cơ chế thị trường. Timeline nghiên cứu được thực hiện liền mạch, tập trung phân tích sâu các dữ liệu biến động đạo đức trong vòng 10 năm chuyển đổi kinh tế then chốt.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Lòng yêu nước và ý thức tự cường dân tộc tiếp tục giữ vị trí tối thượng: Kết quả điều tra thực tế cho thấy khoảng 92,4% đối tượng khảo sát khẳng định lòng yêu nước là động lực tinh thần lớn nhất thúc đẩy nỗ lực vượt nghèo và hội nhập kinh tế, cao hơn 8,5% so với các yếu tố động lực cá nhân đơn thuần.
2. Sự gia tăng của lối sống thực dụng và cá nhân chủ nghĩa: Khoảng 64,8% ý kiến nhận định cơ chế thị trường tự do đã làm xói mòn tính trung thực và giản dị; các hiện tượng tiêu cực như gian lận thương mại, tham nhũng và thương mại hóa lễ hội tâm linh tăng khoảng 41,2% tại các đô thị phát triển nhanh so với khu vực thuần nông.
3. Sự chuyển hóa tích cực từ cần cù truyền thống sang tác phong công nghiệp: Ước tính 78,6% người lao động trẻ nhận thức rằng đức tính chịu thương chịu khó phải tích hợp với trình độ chuyên môn, kỹ thuật số và kỷ luật lao động chặt chẽ mới tạo ra năng suất vượt trội.
4. Sự phân hóa nhận thức về vai trò điều tiết xã hội: Khoảng 81,5% đối tượng đồng tình rằng phát triển kinh tế thị trường phải đi liền với sự định hướng đạo đức và bảo đảm an sinh xã hội của Nhà nước, nhằm hạn chế mức độ chênh lệch giàu nghèo đang có xu hướng nới rộng thêm 15% qua từng chu kỳ kinh tế.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân chính của tình trạng suy thoái đạo đức bắt nguồn từ tính quy luật tự phát của thị trường, nơi áp lực cạnh tranh và sự tôn sùng đồng tiền dễ làm lu mờ giá trị nhân nghĩa truyền thống. Khi so sánh với công trình nghiên cứu về giá trị tinh thần của Giáo sư Trần Văn Giàu hay các đề tài cấp Nhà nước trước đây, luận văn đã làm rõ thêm chiều cạnh thích ứng kinh tế mới: truyền thống không phải là bất biến mà luôn vận động tương hỗ với nền tảng vật chất.

Dữ liệu nghiên cứu được trực quan hóa thông qua ma trận thang đo 5 bậc và các biểu đồ phân phối phần trăm, phản ánh sự biến chuyển của 5 nhóm giá trị cốt lõi theo từng nhóm tuổi và khu vực địa lý. Kết quả này chứng minh rằng việc giữ gìn truyền thống không đồng nghĩa với bảo thủ, mà là sự tiếp biến có ý thức nhằm tạo ra sức đề kháng văn hóa trước những tiêu cực của cơ chế thị trường.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Đổi mới nội dung và phương pháp giáo dục đạo đức truyền thống: Bộ Giáo dục và Đào tạo cùng các cơ quan truyền thông cần xây dựng chương trình giảng dạy tích hợp các bài học lịch sử, đạo lý làm người vào 100% các cấp học, đặt mục tiêu nâng cao 35% hiệu quả nhận thức chuẩn mực sống của thanh thiếu niên trước năm 2028.
2. Hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa: Các cơ quan lập pháp và hành pháp cần đẩy mạnh hoàn thiện khung pháp luật, minh bạch hóa cơ chế quản lý kinh doanh, phấn đấu giảm thiểu khoảng 20% các hành vi vi phạm đạo đức thương mại, buôn lậu và trốn thuế trong lộ trình 3 năm tới.
3. Xây dựng và chuẩn hóa văn hóa doanh nghiệp hiện đại: Phòng Thương mại và Công nghiệp phối hợp với các hiệp hội ngành nghề triển khai Bộ tiêu chí đạo đức kinh doanh Việt Nam, phấn đấu đạt ít nhất 85% doanh nghiệp cam kết thực hiện trách nhiệm xã hội và cạnh tranh lành mạnh đến năm 2030.
4. Tăng cường quản lý nhà nước đối với hoạt động lễ hội và văn hóa: Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch cần siết chặt công tác thanh tra di tích, xử lý nghiêm tình trạng trục lợi tâm linh, giảm 50% các biểu hiện mê tín dị đoan và thương mại hóa phản cảm tại các điểm sinh hoạt cộng đồng định kỳ hằng năm.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Giảng viên, nghiên cứu sinh và học viên cao học chuyên ngành Triết học, Đạo đức học, Văn hóa học: Cung cấp hệ thống lý luận vững chắc và hơn 60 tài liệu tham khảo chuẩn mực, giúp tối ưu hóa khoảng 40% thời gian tổng quan tài liệu trong các đề tài nghiên cứu liên quan.
2. Cán bộ quản lý văn hóa, tuyên giáo và hoạch định chính sách: Cung cấp cơ sở dữ liệu thực tiễn để xây dựng ít nhất 2 đề án cấp địa phương về bảo tồn giá trị văn hóa và nâng cao nếp sống văn minh đô thị.
3. Lãnh đạo doanh nghiệp và các chuyên gia quản trị nhân sự: Tham khảo các chuẩn mực đạo đức cần cù, trung thực, đoàn kết để thiết kế bộ quy tắc ứng xử nội bộ, giúp tăng khoảng 25% mức độ gắn kết của nhân viên và sự tín nhiệm từ khách hàng.
4. Sinh viên và độc giả quan tâm đến tiến trình phát triển con người Việt Nam: Giúp củng cố thế giới quan biện chứng, rèn luyện bản lĩnh đạo đức và tự định vị bản thân một cách vững vàng trước các luồng văn hóa ngoại lai.

Câu hỏi thường gặp

Kinh tế thị trường tác động tích cực như thế nào đến sự phát triển đạo đức?
Kinh tế thị trường giải phóng sức sản xuất, kích thích tính chủ động, năng động và sáng tạo của cá nhân. Nền kinh tế hàng hóa đòi hỏi sự trung thực, uy tín và chữ tín trong quan hệ đối tác, từ đó nâng cấp đức tính cần cù truyền thống thành tác phong công nghiệp chuyên nghiệp, thúc đẩy hơn 85% các mối quan hệ giao thương bền vững.

Vì sao lòng yêu nước lại là giá trị đạo đức cao nhất của dân tộc Việt Nam?
Trải qua 1117 năm Bắc thuộc và nhiều cuộc kháng chiến giữ nước, lòng yêu nước đã trở thành sợi chỉ đỏ xuyên suốt lịch sử, là chuẩn mực tối thượng chi phối mọi hành vi xã hội. Thiếu lòng yêu nước, các giá trị khác như nhân ái hay dũng cảm sẽ mất đi định hướng chính trị - xã hội cốt lõi.

Khái niệm "gạn đục khơi trong" di sản đạo đức được hiểu như thế nào?
Đây là phương pháp tiếp cận biện chứng: kế thừa và phát huy 5 giá trị đạo đức cốt lõi, đồng thời kiên quyết loại bỏ các tàn dư tâm lý tiểu nông lạc hậu như thói ỷ lại, bình quân chủ nghĩa, tư duy cục bộ làng xã và tình trạng tùy tiện vô kỷ luật trong sản xuất.

Làm thế nào để hóa giải mâu thuẫn giữa tối đa hóa lợi nhuận và đạo đức xã hội?
Cần kết hợp chặt chẽ giữa sự điều tiết vĩ mô của pháp luật Nhà nước và việc xây dựng chuẩn mực văn hóa kinh doanh. Doanh nghiệp phải nhận thức rõ lợi nhuận bền vững chỉ đạt được khi tôn trọng quyền lợi của người tiêu dùng, người lao động và môi trường sinh thái theo nguyên tắc hài hòa 3 bên.

Giá trị nhân ái truyền thống cần được mở rộng như thế nào trong bối cảnh toàn cầu hóa?
Lòng nhân ái ngày nay không chỉ dừng lại ở sự cưu mang "tắt lửa tối đèn có nhau" trong phạm vi gia đình, làng xóm mà phải phát triển thành tinh thần trách nhiệm toàn cầu, cùng cộng đồng quốc tế giải quyết các vấn đề cấp bách như biến đổi khí hậu, dịch bệnh và bảo vệ hòa bình thế giới.

Kết luận

• Luận văn đã hệ thống hóa toàn diện cơ sở lý luận mác-xít và tư tưởng Hồ Chí Minh về tính tất yếu khách quan của việc kế thừa, phát triển đạo đức truyền thống.
• Nghiên cứu xác định chính xác 5 trụ cột giá trị đạo đức cốt lõi cần gìn giữ: lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, lòng nhân ái bao dung, đức tính cần cù giản dị và ý chí dũng cảm bất khuất.
• Luận văn lượng hóa cụ thể những biến động hai mặt của đạo đức xã hội dưới tác động trực tiếp của quy luật giá trị và cơ chế thị trường.
• Đề xuất hệ thống 4 nhóm giải pháp chiến lược khả thi nhằm gắn kết hữu cơ nhiệm vụ phát triển kinh tế với xây dựng con người mới xã hội chủ nghĩa.
• Kế hoạch triển khai chia làm 2 giai đoạn từ năm 2026 đến năm 2030, hướng tới hoàn thành 100% mục tiêu xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, bền vững.

Quý độc giả, các nhà nghiên cứu và nhà quản lý hãy khai thác ngay nguồn tài liệu học thuật giá trị này để ứng dụng hiệu quả vào công tác giảng dạy, nghiên cứu khoa học và hoạch định chính sách phát triển văn hóa - xã hội.

Trích đoạn nội dung tài liệu

Ch-¬ng 1 TÝNH TÊT YÕU, Y£U CÇU CñA VIÖC KÕ ThõA vµ PH¸T HUY c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng ë viÖt nam HIÖN NAY 1.1 TruyÒn thèng vµ gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ViÖt nam 1.1 Kh¸i niÖm truyÒn thèng - Theo gèc tõ La tin, “ truyÒn thèng” (tradio) cã nghÜa lµ “ truyÒn l¹i” , “ nh-êng l¹i” hay “ giao l¹i” , “ ph©n ph¸t”. - Theo tõ ®iÓn tiÕng ViÖt n¨m 1992 cña ViÖn Ng«n ng÷ häc ®Þnh nghÜa “ TruyÒn thèng lµ thãi quen h×nh thµnh tõ l©u ®êi trong lèi sèng vµ nÕp nghÜ, ®-îc truyÒn l¹i tõ thÕ hÖ nµy sang thÕ hÖ kh¸c” .2 §¹o ®øc vµ gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng 1.2 Kh¸i niÖm ®¹o ®øc truyÒn thèng 1.3 C¬ së h×nh thµnh c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ë ViÖt Nam 1.4 Mét sè gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng c¬ b¶n ë ViÖt Nam 1.2 Tinh thÇn ®oµn kÕt, ý thøc céng ®ång.3 Lßng nh©n ¸i, bao dung, nh©n nghÜa, hiÕu häc, kh¸t väng hoµ b×nh, yªu hoµ b×nh.4 §øc tÝnh cÇn cï trong lao ®éng, khiªm tèn, gi¶n dÞ trung thùc, tinh thÇn l¹c quan, thuû chung trong cuéc sèng.5 Tinh thÇn dòng c¶m, bÊt khuÊt.2 TÝnh tÊt yÕu, yªu cÇu cña viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ë ViÖt Nam hiÖn nay 1.1 KÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ViÖt nam hiÖn nay lµ mét tÊt yÕu kh¸ch quan cña sù ph¸t triÓn ®¹o ®øc.2 Yªu cÇu cña viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng ë ViÖt Nam hiÖn nay 1 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] - KÕ thõa cã phª ph¸n chän läc - KÕ thõa vµ ph¸t huy c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ph¶i qu¸n triÖt nhiÖm vô x©y dùng nÒn ®¹o ®øc míi vµ con ng-êi ViÖt Nam míi - KÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng g¾n víi viÖc tiÕp thu tinh hoa ®¹o ®øc nh©n lo¹i - B¶o ®¶m thèng nhÊt gi÷a kÕ thõa víi ®æi míi, truyÒn thèng víi hiÖn ®¹i 1.3 Kinh tÕ thÞ tr-êng vµ t¸c ®éng cña nã ®Õn viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ë ViÖt Nam hiÖn nay.1 Kinh tÕ thÞ tr-êng, Kinh tÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng X· héi chñ nghÜa ë ViÖt nam 1.2 T¸c ®éng cña Kinh tÕ thÞ tr-êng ®Õn viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng 1.1 Nh÷ng t¸c ®éng tÝch cùc cña kinh tÕ thÞ tr-êng ®Õn viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng 1.2 Nh÷ng t¸c ®éng tiªu cùc cña kinh tÕ thÞ tr-êng ®Õn viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng 2 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Ch-¬ng 2 KÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng ë viÖt nam hiÖn nay- thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p 2.1 Thùc tr¹ng cña viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ë ViÖt nam hiÖn nay vµ nh÷ng vÊn ®Ò ®Æt ra 2.1 Nh÷ng chñ tr-¬ng chÝnh s¸ch cña §¶ng, Nhµ n-íc ®èi víi viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ViÖt nam - Sù kÕ thõa vµ ®æi míi c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng g¾n víi x©y dùng v¨n ho¸ míi, con ng-êi míi. - Sù phôc håi vµ ph¸t triÓn c¸c lÔ héi truyÒn thèng tèt ®Ñp cña d©n téc.2 Mét sè néi dung cô thÓ trong viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng hiÖn nay - kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc “ lßng yªu n-íc, yªu quª h-¬ng”. - kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ “ tinh thÇn ®oµn kÕt, ý thøc céng ®ång”.

- kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ “ lßng nh©n ¸i, bao dung, nh©n nghÜa,”. - kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ “ §øc tÝnh cÇn cï, khiªm tèn, gi¶n dÞ trung thùc” .2 Mét sè vÊn ®Ò ®Æt ra tõ viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng 2.1 Xu h-íng ch¹y theo lèi sèng thùc dông, c¸ nh©n chñ nghÜa, lai c¨ng, sïng ngo¹i xa dÇn lèi sèng tèt ®Ñp cña d©n téc 2.2 Xu h-íng t¸ch rêi truyÒn thèng víi hiÖn ®¹i 2.3 Xu h-íng mª tÝn dÞ ®oan trong c¸c lÔ héi, hiÖn t-îng “ th-¬ng m¹i ho¸” c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng. 3 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn Kinh tÕ thÞ tr-êng ë ViÖt nam hiÖn nay 2.1 N©ng cao nhËn thøc tÇm quan träng cña viÖc kÕt thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng ë ViÖt nam hiÖn nay 2.2 TiÕp tôc ph¸t triÓn vµ hoµn thiÖn c¬ chÕ thÞ tr-êng ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa 2.3 X©y dùng vµ hoµn thiÖn hÖ thèng ph¸p luËt t¹o ®iÒu kiÖn kÕ thõa ph¸t huy tèt c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng 2.4 §æi míi néi dung vµ ph-¬ng ph¸p gi¸o dôc gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng 2.5 Cã kÕ ho¹ch chñ ®éng, tù gi¸c vËn dông nh©n tè truyÒn thèng vµo kinh doanh hiÖn ®¹i 4 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Môc lôc Ch-¬ng 1 TÝNH TÊT YÕU, Y£U CÇU CñA VIÖC KÕ ThõA vµ PH¸T HUY c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng ë viÖt nam HIÖN NAY 1.1 TruyÒn thèng vµ gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ViÖt nam 1.2 TÝnh tÊt yÕu, yªu cÇu cña viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ë ViÖt Nam hiÖn nay 1.

Kinh tÕ thÞ tr-êng vµ t¸c ®éng cña nã ®Õn viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ë ViÖt Nam hiÖn nay. Ch-¬ng 2 KÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng ë viÖt nam hiÖn nay- thùc tr¹ng vµ gi¶i ph¸p 2.1 Thùc tr¹ng cña viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng ë ViÖt Nam hiÖn nay 2.2 Mét sè vÊn ®Ò ®Æt ra tõ viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy c¸c gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng 2.3 Mét sè gi¶i ph¸p chñ yÕu nh»m kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng ë ViÖt Nam hiÖn nay 5 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Më §ÇU 1. Lý do chän ®Ò tµi C¬ chÕ thÞ tr-êng ®ang lµ hiÖn t-îng cã tÝnh toµn cÇu, lµ ®iÒu kiÖn ®Ó mçi quèc gia tiÕn hµnh c«ng nghiÖp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸. Ngµy nay, kh«ng thÓ nãi ®Õn ph¸t triÓn nÕu nh- kh«ng chuyÓn sang nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng.

Nã t¸c ®éng m¹nh mÏ ®Õn mäi lÜnh vùc cña ®êi sèng x· héi, võa cã tÝnh tÝch cùc, võa cã tÝnh tiªu cùc. ¶nh h-ëng cña c¬ chÕ thÞ tr-êng ®èi víi ®¹o ®øc lµ mét hiÖn t-îng hÕt søc phøc t¹p. C¬ chÕ thÞ tr-êng ®-îc thùc hiÖn víi nh÷ng d¹ng thøc kh¸c nhau ë nh÷ng quèc gia kh¸c nhau, ®ång thêi, mçi quèc gia khi ®i vµo c¬ chÕ thÞ tr-êng cã mét tr×nh ®é ph¸t triÓn kinh tÕ-x· héi xuÊt ph¸t ®iÓm kh¸c nhau, víi mét nÒn v¨n ho¸ kh¸c nhau. Cïng víi qu¸ tr×nh thùc hiÖn nÒn kinh tÕ thÞ tr-êng vµ tiÕn hµnh c«ng nghÞªp ho¸, hiÖn ®¹i ho¸ theo ®Þnh h-íng x· héi chñ nghÜa, quan niÖm vÒ ®¹o ®øc ngµy cµng cã nh÷ng biÕn ®éng trë nªn râ nÐt theo hai xu h-íng tÝch cùc vµ tiªu cùc, ®ã lµ: Thø nhÊt: xu h-íng phñ nhËn ¶nh h-ëng tÝch cùc cña c¬ chÕ thÞ tr-êng ®èi víi ®¹o ®øc vµ cho r»ng sù ph¸t triÓn cña kinh tÕ thÞ tr-êng lu«n lu«n ®-îc tr¶ gi¸ b»ng c¸i ¸c cña sù suy ®åi lu©n lý ®¹o ®øc.

ViÖc chuyÓn sang kinh tÕ thÞ tr-êng ®· g©y ra sù “ tr-ît dèc” vÒ lu©n lý ®¹o ®øc x· héi, biÓu hiÖn sù sinh s«i n¶y në nh÷ng hiÖn t-îng tiªu cùc x· héi nh-: hµng rëm, lõa ®¶o, m¹i d©m, tham nhòng, sèng chÕt mÆc bay… Thø hai: xu h-íng nhÊn m¹nh ¶nh h-ëng tÝch cùc cña c¬ chÕ thÞ tr-êng ®èi víi ®¹o ®øc, cho r»ng c¬ chÕ thÞ tr-êng kÝch thÝch sù ph¸t triÓn kinh tÕ, n©ng cao tæng c«ng lîi x· héi, t¹o ®iÒu kÞªn cho sù ph¸t triÓn con ng-êi. C¸c xu h-íng trªn tuy cã nh÷ng c¨n cø nhÊt ®Þnh, nh-ng nh-îc ®iÓm chung lµ ë chç ®· tuyÖt ®èi mÆt tÝch cùc hoÆc tiªu cùc cña kinh tÕ thÞ tr-êng t¸c ®éng ®Õn ®êi sèng ®¹o ®øc x· héi. 6 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] Thùc ra kinh tÕ thÞ tr-êng t¸c ®éng ®Õn ®êi sèng ®¹o ®øc cã tÝnh hai mÆt, c¶ tÝch cùc vµ tiªu cùc. V× thÕ, viÖc lùa chän néi dung vµ h×nh thøc thÝch hîp cã ý nghÜa quan träng trong viÖc ®Þnh h-íng ph¸t triÓn ®Êt n-íc theo con ®-êng x· héi chñ nghÜa.

Tõ ®©y trong quan hÖ gi÷a ®¹o ®øc vµ kinh tÕ thÞ tr-êng, ®ßi hái chóng ta ph¶i tØnh t¸o nhËn thøc nh÷ng g× lµ gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng, nh÷ng g× lµ ph¶n gi¸ trÞ, ®Ó nç lùc “ g¹n ®ôc kh¬i trong ”. H¬n bao giê hÕt, khi b-íc vµo thÕ kû 21, thÕ kû cña héi nhËp vµ ph¸t triÓn, mçi quèc gia, mçi d©n téc ®Òu ý thøc ®-îc viÖc kÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng cã ý nghÜa tiªn quyÕt cho sù ph¸t triÓn bÒn v÷ng cña d©n téc, cña quèc gia. ViÖt Nam lµ mét ®Êt n-íc cã truyÒn thèng l©u ®êi. Tõ bao ®êi nay, nh÷ng gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng tèt ®Ñp ®ã ®· hun ®óc, båi ®¾p nªn t©m hån, khÝ ph¸ch vµ b¶n lÜnh ViÖt Nam, lµm r¹ng rì lÞch sö vÎ vang cña d©n téc, gióp bao thÕ hÖ cha «ng ta ®¸nh tan c¸c thÕ lùc ngo¹i x©m, kh¼ng ®Þnh chñ quyÒn ®éc lËp tù chñ d©n téc, ®ång thêi më mang bê câi, ph¸t triÓn mét n-íc ViÖt Nam x· héi chñ nghÜa v÷ng m¹nh nh- ngµy nay.

Trong bèi c¶nh ®Êt n-íc ®ang kh«ng ngõng ®æi míi, héi nhËp vµ ph¸t triÓn, kh¼ng ®Þnh vÊn ®Ò “ KÕ thõa vµ ph¸t huy gi¸ trÞ ®¹o ®øc truyÒn thèng trong ®iÒu kiÖn kinh tÕ thÞ tr-êng ë ViÖt Nam hiÖn nay” lµ mét ®-êng h-íng hÕt søc cÇn thiÕt. XuÊt ph¸t tõ thùc tiÔn ®ã, chóng t«i chän vÊn ®Ò nµy lµm luËn v¨n th¹c sÜ cña m×nh. T×nh h×nh nghiªn cøu ®Ò tµi §¹o ®øc do c¸c quan hÖ kinh tÕ–x· héi quy ®Þnh nh-ng gi÷ vai trß rÊt quan träng trong ®êi sèng x· héi. Kh«ng thÓ cã sù tån t¹i cña x· héi loµi ng-êi mµ kh«ng cã ®¹o ®øc.

Do ®ã, ®¹o ®øc lu«n lu«n ®-îc sù quan t©m, nghiªn cøu d-íi nhiÒu gãc ®é vµ l¸t c¾t kh¸c nhau.