Luận văn thạc sĩ UEH: Tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát tại Việt Nam

Luận văn thạc sĩ kinh tế phân tích ueh tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát tại việt nam, đánh giá thực trạng, chỉ ra hạn chế, đề xuất giải pháp khả thi cho thực tiễn.

• Tác giả: Nguyễn Xuân Vinh
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Hữu Huy Nhựt
• Trường học: Trường Đại Học Kinh Tế Thành Phố Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Tài Chính - Ngân Hàng
• Đề tài: Tác Động Của Độ Mở Nền Kinh Tế Đến Lạm Phát Tại Việt Nam
• Loại tài liệu: luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2013
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. PHẦN 1: GIỚI THIỆU
• 1.1. Lý do chọn đề tài
• 1.2. Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu
• 1.2.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2.2. Câu hỏi nghiên cứu
• 1.3. Phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu
• 1.4. Phương pháp nghiên cứu
• 2. PHẦN 2: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH LẠM PHÁT VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN LẠM PHÁT TẠI VIỆT NAM
• 2.1. Tình hình lạm phát và biện pháp kiềm chế lạm phát tại Việt Nam trong thời gian qua
• 2.2. Các biện pháp kiềm chế lạm phát
• 3. PHẦN 3: CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ ĐỘ MỞ NỀN KINH TẾ
• 3.1. Các nghiên cứu trên thế giới
• 3.2. Các nghiên cứu tại Việt Nam
• 4. PHẦN 4: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 4.1. Mô hình nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu
• 4.1.1. Mô hình nghiên cứu
• 4.1.2. Dữ liệu nghiên cứu
• 4.1.3. Nguồn dữ liệu
• 4.1.4. Mô tả dữ liệu
• 4.2. Phương pháp thực nghiệm
• 4.2.1. Kiểm định tính dừng
• 4.2.2. Xác định độ trễ tối ưu
• 4.2.3. Kiểm định đồng liên kết (Cointegration Tests). Ước lượng mô hình VECM. Kết quả ước lượng mô hình VECM với biến ngoại sinh là LER
• 4.3. Thảo luận kết quả
• 5. PHẦN 5: KẾT LUẬN
• 5.1. Hạn chế của đề tài
• TÀI LIỆU THAM KHẢO

Tóm tắt

I. Tổng quan về tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát

Độ mở nền kinh tế là một yếu tố quan trọng trong việc xác định lạm phát tại Việt Nam. Nghiên cứu này sẽ phân tích mối quan hệ giữa độ mở nền kinh tế và lạm phát, từ đó giúp các nhà quản lý kinh tế có cái nhìn rõ hơn về tình hình kinh tế hiện tại. Việc hiểu rõ tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát sẽ giúp đưa ra các chính sách phù hợp nhằm ổn định kinh tế vĩ mô.

1.1. Độ mở nền kinh tế và lạm phát tại Việt Nam

Độ mở nền kinh tế được đo lường qua kim ngạch xuất nhập khẩu. Tình hình lạm phát tại Việt Nam có sự liên quan chặt chẽ với độ mở này. Khi kim ngạch xuất nhập khẩu tăng, áp lực lạm phát cũng gia tăng do giá cả hàng hóa nhập khẩu tăng cao.

1.2. Các yếu tố ảnh hưởng đến lạm phát

Ngoài độ mở nền kinh tế, các yếu tố như thâm hụt ngân sách, tỷ giá hối đoái và tăng trưởng GDP cũng có tác động lớn đến lạm phát. Việc phân tích các yếu tố này sẽ giúp hiểu rõ hơn về nguyên nhân gây ra lạm phát tại Việt Nam.

II. Vấn đề lạm phát và thách thức trong quản lý kinh tế

Lạm phát là một trong những vấn đề nan giải trong quản lý kinh tế vĩ mô tại Việt Nam. Việc kiểm soát lạm phát không chỉ ảnh hưởng đến đời sống người dân mà còn tác động đến sự phát triển bền vững của nền kinh tế. Các thách thức trong việc kiểm soát lạm phát cần được nhận diện và giải quyết kịp thời.

2.1. Tình hình lạm phát tại Việt Nam

Việt Nam đã trải qua nhiều giai đoạn lạm phát cao, đặc biệt là trong những năm 2007-2008. Tình hình này đã đặt ra nhiều thách thức cho các nhà quản lý kinh tế trong việc duy trì ổn định vĩ mô.

2.2. Nguyên nhân gây ra lạm phát

Các nguyên nhân chính gây ra lạm phát bao gồm sự gia tăng giá cả hàng hóa quốc tế, chính sách tiền tệ lỏng lẻo và thâm hụt ngân sách. Việc phân tích các nguyên nhân này sẽ giúp đưa ra các giải pháp hiệu quả hơn.

III. Phương pháp nghiên cứu mối quan hệ giữa độ mở và lạm phát

Nghiên cứu này sử dụng phương pháp định lượng để phân tích mối quan hệ giữa độ mở nền kinh tế và lạm phát. Mô hình VECM sẽ được áp dụng để xác định các yếu tố tác động đến lạm phát trong giai đoạn 2000-2012.

3.1. Mô hình nghiên cứu

Mô hình VECM được sử dụng để phân tích mối quan hệ giữa các biến số như lạm phát, thâm hụt ngân sách và kim ngạch xuất nhập khẩu. Mô hình này giúp xác định các yếu tố có tác động mạnh đến lạm phát.

3.2. Dữ liệu nghiên cứu

Dữ liệu nghiên cứu được thu thập từ các nguồn chính thức như Tổng cục Thống kê Việt Nam và Ngân hàng Nhà nước. Dữ liệu này sẽ được sử dụng để kiểm định các giả thuyết trong nghiên cứu.

IV. Kết quả nghiên cứu và ứng dụng thực tiễn

Kết quả nghiên cứu cho thấy có mối quan hệ chặt chẽ giữa độ mở nền kinh tế và lạm phát tại Việt Nam. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các nhà quản lý kinh tế đưa ra các quyết sách phù hợp nhằm kiềm chế lạm phát.

4.1. Kết quả chính của nghiên cứu

Nghiên cứu chỉ ra rằng độ mở nền kinh tế có tác động tích cực đến lạm phát. Khi kim ngạch xuất nhập khẩu tăng, lạm phát cũng có xu hướng gia tăng, điều này cần được xem xét trong các chính sách kinh tế.

4.2. Ứng dụng kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu có thể được áp dụng trong việc xây dựng các chính sách kinh tế nhằm kiểm soát lạm phát hiệu quả hơn. Các nhà quản lý có thể sử dụng thông tin này để điều chỉnh các chính sách tài khóa và tiền tệ.

V. Kết luận và triển vọng tương lai

Nghiên cứu này đã chỉ ra tầm quan trọng của độ mở nền kinh tế đối với lạm phát tại Việt Nam. Việc kiểm soát lạm phát là một thách thức lớn, nhưng cũng là cơ hội để cải cách và phát triển kinh tế bền vững.

5.1. Tóm tắt kết quả nghiên cứu

Kết quả nghiên cứu cho thấy độ mở nền kinh tế có tác động lớn đến lạm phát. Việc hiểu rõ mối quan hệ này sẽ giúp các nhà quản lý kinh tế đưa ra các quyết sách đúng đắn.

5.2. Triển vọng tương lai

Trong tương lai, Việt Nam cần tiếp tục cải cách và mở cửa nền kinh tế một cách bền vững. Các chính sách cần được điều chỉnh để đảm bảo lạm phát được kiểm soát trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Lạm phát là một trong những vấn đề kinh tế vĩ mô phức tạp và có ảnh hưởng sâu rộng đến sự phát triển kinh tế - xã hội của Việt Nam. Từ những năm 1980 đến đầu thập niên 1990, Việt Nam trải qua giai đoạn siêu lạm phát với mức trung bình lên đến khoảng 300%/năm, gây ra nhiều hệ lụy nghiêm trọng. Mặc dù đã có những nỗ lực kiềm chế, lạm phát vẫn duy trì ở mức cao và biến động mạnh trong nhiều năm, đặc biệt là sau khi Việt Nam gia nhập Tổ chức Thương mại Thế giới (WTO) năm 2007, với mức lạm phát đỉnh điểm gần 30% vào năm 2008. Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, việc đánh giá tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát trở thành một vấn đề cấp thiết nhằm hỗ trợ các nhà hoạch định chính sách đưa ra các quyết sách phù hợp.

Mục tiêu nghiên cứu tập trung phân tích mối quan hệ giữa độ mở nền kinh tế, được đo lường qua kim ngạch xuất nhập khẩu, với tỷ lệ lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn từ quý 1 năm 2000 đến quý 4 năm 2012. Nghiên cứu cũng xem xét vai trò của các yếu tố vĩ mô khác như thâm hụt ngân sách, tỷ giá hối đoái và tăng trưởng GDP trong việc tác động đến lạm phát. Phạm vi nghiên cứu bao gồm dữ liệu thứ cấp theo quý, thu thập từ các nguồn chính thức như Tổng cục Thống kê, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức quốc tế.

Nghiên cứu có ý nghĩa quan trọng trong việc cung cấp bằng chứng thực nghiệm về ảnh hưởng của hội nhập kinh tế đến lạm phát, từ đó góp phần hỗ trợ chính sách tiền tệ và tài khóa nhằm ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và thúc đẩy phát triển bền vững.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu dựa trên các lý thuyết kinh tế vĩ mô và mô hình kinh tế lượng liên quan đến mối quan hệ giữa độ mở nền kinh tế và lạm phát. Lý thuyết tăng trưởng mới (New Growth Theory) cho rằng độ mở nền kinh tế tăng sẽ nâng cao hiệu quả sản xuất, giảm chi phí đầu vào và giá thành sản phẩm, từ đó có thể giảm áp lực lạm phát. Mô hình hồi quy véctơ hiệu chỉnh sai số (VECM) được sử dụng để phân tích mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến kinh tế.

Các khái niệm chính bao gồm:

• Lạm phát (CPI): Chỉ số giá tiêu dùng phản ánh mức độ tăng giá chung của hàng hóa và dịch vụ.
• Độ mở nền kinh tế (Trade Openness): Được đo bằng tổng kim ngạch xuất nhập khẩu trên GDP.
• Thâm hụt ngân sách (Budget Deficit): Tỷ lệ bội chi ngân sách so với GDP.
• Tỷ giá hối đoái (Exchange Rate): Tỷ giá VND/USD ảnh hưởng đến giá cả hàng hóa nhập khẩu.
• Tăng trưởng GDP (Gross Domestic Product): Tốc độ tăng trưởng kinh tế ảnh hưởng đến tổng cầu và lạm phát.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng dữ liệu thứ cấp theo quý từ quý 1 năm 2000 đến quý 4 năm 2012, thu thập từ Tổng cục Thống kê Việt Nam, Bộ Tài chính, Ngân hàng Nhà nước và các tổ chức quốc tế như IMF, ADB, World Bank. Tổng số quan sát là 52 quý.

Phương pháp phân tích chính là mô hình VECM, cho phép kiểm định mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa các biến không dừng và phân tích tác động ngắn hạn. Các bước phân tích bao gồm:

• Kiểm định tính dừng của các chuỗi thời gian bằng kiểm định Augmented Dickey-Fuller (ADF).
• Xác định độ trễ tối ưu của mô hình dựa trên các tiêu chí thông tin như Akaike (AIC), Schwarz (SC).
• Kiểm định đồng liên kết Johansen để xác định số lượng mối quan hệ dài hạn giữa các biến.
• Ước lượng mô hình VECM và phân tích kết quả.

Việc lựa chọn mô hình VECM giúp tránh sai số hồi quy giả mạo và cho phép phân tích sâu sắc mối quan hệ giữa lạm phát và các yếu tố kinh tế vĩ mô trong bối cảnh hội nhập kinh tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

1. Mối quan hệ đồng liên kết dài hạn giữa lạm phát và các biến kinh tế: Kết quả kiểm định Johansen cho thấy tồn tại 4 mối quan hệ đồng liên kết ở mức ý nghĩa 5% giữa lạm phát, thâm hụt ngân sách, tỷ giá, kim ngạch xuất nhập khẩu và GDP trong giai đoạn nghiên cứu.

2. Ảnh hưởng của độ mở nền kinh tế đến lạm phát: Mô hình VECM cho thấy biến độ mở nền kinh tế (kim ngạch xuất nhập khẩu) có tác động ngược chiều và có ý nghĩa thống kê đến lạm phát. Cụ thể, tăng 1% độ mở nền kinh tế có xu hướng làm giảm tỷ lệ lạm phát khoảng 0,5%, phản ánh hiệu quả của hội nhập kinh tế trong việc kiềm chế áp lực giá cả.

3. Tác động của thâm hụt ngân sách và tỷ giá: Thâm hụt ngân sách có ảnh hưởng tích cực đến lạm phát, với mức tăng thâm hụt 1% GDP làm tăng lạm phát khoảng 0,3%. Tỷ giá hối đoái có tác động không đáng kể trực tiếp đến lạm phát trong mô hình, phù hợp với thực tế tỷ giá được điều hành khá cứng nhắc trong giai đoạn nghiên cứu.

4. Vai trò của tăng trưởng GDP: Tăng trưởng GDP có tác động không rõ ràng đến lạm phát trong ngắn hạn, hệ số gần bằng 0, cho thấy tăng trưởng kinh tế không phải là nguyên nhân chính gây ra biến động lạm phát trong giai đoạn này.

Thảo luận kết quả

Kết quả nghiên cứu phù hợp với các nghiên cứu quốc tế và trong nước cho thấy độ mở nền kinh tế có thể giúp giảm áp lực lạm phát thông qua việc tăng cường cạnh tranh, giảm chi phí sản xuất và nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực. Tuy nhiên, thâm hụt ngân sách cao và chính sách tiền tệ chưa linh hoạt là những yếu tố làm gia tăng áp lực lạm phát tại Việt Nam.

So sánh với các quốc gia trong khu vực, Việt Nam có mức lạm phát cao và biến động mạnh hơn, phần lớn do các yếu tố nội địa như thâm hụt ngân sách và chính sách tỷ giá. Việc duy trì tỷ giá ổn định đã hạn chế tác động trực tiếp của tỷ giá đến lạm phát, nhưng cũng tạo áp lực lên cung tiền và lạm phát thông qua các kênh khác.

Dữ liệu có thể được trình bày qua biểu đồ thể hiện xu hướng lạm phát và độ mở nền kinh tế qua các năm, cũng như bảng tổng hợp hệ số ước lượng mô hình VECM để minh họa mức độ ảnh hưởng của từng biến.

Đề xuất và khuyến nghị

1. Tăng cường quản lý thâm hụt ngân sách: Chính phủ cần thực hiện chính sách tài khóa thắt chặt, kiểm soát chặt chẽ chi tiêu công và giảm bội chi ngân sách nhằm hạn chế áp lực lạm phát từ nguồn cung tiền tăng quá mức. Mục tiêu giảm bội chi dưới 4% GDP trong vòng 3 năm tới là cần thiết.

2. Đẩy mạnh hội nhập kinh tế có kiểm soát: Khuyến khích tăng kim ngạch xuất khẩu và cải thiện cơ cấu thương mại để nâng cao độ mở nền kinh tế một cách bền vững, qua đó giảm chi phí sản xuất và kiềm chế lạm phát. Các chính sách hỗ trợ doanh nghiệp xuất khẩu và cải thiện môi trường kinh doanh cần được ưu tiên.

3. Điều hành chính sách tiền tệ linh hoạt: Ngân hàng Nhà nước cần duy trì chính sách tiền tệ thận trọng, kiểm soát cung tiền và tín dụng phù hợp với mục tiêu kiềm chế lạm phát, đồng thời có cơ chế điều chỉnh tỷ giá linh hoạt để giảm thiểu rủi ro từ biến động ngoại tệ.

4. Nâng cao năng lực dự báo và giám sát kinh tế vĩ mô: Xây dựng hệ thống cảnh báo sớm về lạm phát và các yếu tố tác động, sử dụng các mô hình kinh tế lượng hiện đại để hỗ trợ quyết định chính sách kịp thời và hiệu quả.

Các giải pháp trên cần được thực hiện đồng bộ trong vòng 3-5 năm tới, với sự phối hợp chặt chẽ giữa các bộ ngành liên quan và sự giám sát của Quốc hội nhằm đảm bảo ổn định kinh tế vĩ mô và phát triển bền vững.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

1. Các nhà hoạch định chính sách kinh tế: Luận văn cung cấp cơ sở khoa học để xây dựng và điều chỉnh chính sách tiền tệ, tài khóa và thương mại nhằm kiểm soát lạm phát trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế.

2. Các nhà nghiên cứu kinh tế vĩ mô và kinh tế lượng: Tài liệu là nguồn tham khảo quý giá về phương pháp phân tích VECM và các mô hình kinh tế lượng ứng dụng trong nghiên cứu mối quan hệ giữa lạm phát và các yếu tố kinh tế vĩ mô.

3. Doanh nghiệp xuất nhập khẩu và các tổ chức tài chính: Hiểu rõ tác động của độ mở nền kinh tế và các yếu tố vĩ mô đến lạm phát giúp doanh nghiệp hoạch định chiến lược kinh doanh, quản lý rủi ro tỷ giá và chi phí sản xuất.

4. Sinh viên và học viên cao học chuyên ngành Tài chính - Ngân hàng, Kinh tế: Luận văn là tài liệu học tập thực tiễn, giúp nâng cao kiến thức về kinh tế vĩ mô, hội nhập kinh tế và kỹ năng phân tích dữ liệu kinh tế.

Câu hỏi thường gặp

1. Độ mở nền kinh tế ảnh hưởng như thế nào đến lạm phát tại Việt Nam?
   Nghiên cứu cho thấy độ mở nền kinh tế có tác động ngược chiều đến lạm phát, tức là tăng kim ngạch xuất nhập khẩu giúp giảm áp lực lạm phát nhờ nâng cao hiệu quả sản xuất và cạnh tranh.

2. Tại sao thâm hụt ngân sách lại làm tăng lạm phát?
   Thâm hụt ngân sách được bù đắp bằng phát hành tiền hoặc vay nợ làm tăng cung tiền trên thị trường, từ đó kéo theo tăng tổng cầu và giá cả, gây áp lực lạm phát.

3. Tỷ giá hối đoái có tác động mạnh đến lạm phát không?
   Trong giai đoạn nghiên cứu, tỷ giá có tác động không đáng kể trực tiếp đến lạm phát do chính sách tỷ giá được điều hành khá cứng nhắc, tuy nhiên biến động tỷ giá gián tiếp ảnh hưởng qua chi phí nhập khẩu.

4. Mô hình VECM có ưu điểm gì trong nghiên cứu này?
   Mô hình VECM giúp phân tích mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến không dừng, tránh sai số hồi quy giả mạo và cho phép đánh giá tác động đồng thời của nhiều yếu tố kinh tế.

5. Làm thế nào để kiểm soát lạm phát hiệu quả trong bối cảnh hội nhập?
   Cần kết hợp chính sách tài khóa thắt chặt, điều hành tiền tệ linh hoạt, nâng cao độ mở kinh tế có kiểm soát và cải thiện môi trường kinh doanh để giảm chi phí sản xuất và ổn định giá cả.

Kết luận

• Lạm phát tại Việt Nam trong giai đoạn 2000-2012 chịu ảnh hưởng phức tạp từ độ mở nền kinh tế, thâm hụt ngân sách, tỷ giá và tăng trưởng GDP.
• Độ mở nền kinh tế có tác động ngược chiều đến lạm phát, giúp kiềm chế áp lực giá cả thông qua nâng cao hiệu quả sản xuất và cạnh tranh.
• Thâm hụt ngân sách là yếu tố chính làm gia tăng lạm phát, trong khi tỷ giá và tăng trưởng GDP có tác động hạn chế trong ngắn hạn.
• Mô hình VECM là công cụ hiệu quả để phân tích mối quan hệ dài hạn và ngắn hạn giữa các biến kinh tế vĩ mô.
• Các giải pháp chính sách cần tập trung vào quản lý thâm hụt ngân sách, điều hành tiền tệ linh hoạt, thúc đẩy hội nhập kinh tế có kiểm soát và nâng cao năng lực dự báo kinh tế.

Next steps: Tiếp tục cập nhật dữ liệu mới, mở rộng phạm vi nghiên cứu và áp dụng các mô hình kinh tế lượng tiên tiến để nâng cao độ chính xác và tính ứng dụng của kết quả nghiên cứu.

Các nhà quản lý kinh tế và nhà nghiên cứu nên phối hợp chặt chẽ để triển khai các chính sách dựa trên bằng chứng khoa học nhằm ổn định kinh tế vĩ mô và thúc đẩy phát triển bền vững trong bối cảnh hội nhập toàn cầu.

Trích đoạn nội dung tài liệu

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN XUÂN VINH TÁC ĐỘNG CỦA ĐỘ MỞ NỀN KINH TẾ ĐẾN LẠM PHÁT TẠI VIỆT NAM LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH NGUYỄN XUÂN VINH TÁC ĐỘNG CỦA ĐỘ MỞ NỀN KINH TẾ ĐẾN LẠM PHÁT TẠI VIỆT NAM Chuyên ngành: Tài chính - Ngân hàng Mã ngành: 60340201 LUẬN VĂN THẠC SĨ KINH TẾ Người hướng dẫn: TS. NGUYỄN HỮU HUY NHỰT Thành phố Hồ Chí Minh - Năm 2013 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] LỜI CAM ĐOAN Tôi xin cam đoan luận văn này là công trình nghiên cứu khoa học do chính tôi thực hiện. Các thông tin về số liệu sử dụng trong luận văn này được trích dẫn đầy đủ tại danh mục tài liệu tham khảo và hoàn toàn trung thực, chính xác. Học viên Nguyễn Xuân Vinh LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] MỤC LỤC LỜI CAM ĐOAN MỤC LỤC DANH MỤC TỪ VIỀT TẮT DANH MỤC BẢNG DANH MỤC HÌNH VẼ PHẦN 1: GIỚI THIỆU .1 Lý do chọn đề tài.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu: .1 Mục tiêu nghiên cứu .1 Câu hỏi nghiên cứu .3 Phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu:.4 Phương pháp nghiên cứu: . 3 PHẦN 2: TỔNG QUAN TÌNH HÌNH LẠM PHÁT VÀ CÁC YẾU TỐ TÁC ĐỘNG ĐẾN LẠM PHÁT TẠI VIỆT NAM .1 Tình hình lạm phát và biện pháp kiềm chế lạm phát tại Việt Nam trong thời gian qua. Các yếu tố vĩ mô tác động đến lạm phát. Tăng trưởng kinh tế . Thâm hụt ngân sách (bội chi ngân sách).3 Kim ngạch xuất nhập khẩu. Tỷ giá hối đoái . 19 PHẦN 3: CÁC BẰNG CHỨNG THỰC NGHIỆM VỀ MỐI QUAN HỆ GIỮA LẠM PHÁT VÀ ĐỘ MỞ NỀN KINH TẾ .1 Các nghiên cứu trên thế giới: .2 Các nghiên cứu tại Việt Nam: . 24 PHẦN 4 : PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU . 27 LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail. Mô hình nghiên cứu và dữ liệu nghiên cứu .1 Mô hình nghiên cứu . Dữ liệu nghiên cứu . Nguồn dữ liệu: . Mô tả dữ liệu: .2 Phương pháp thực nghiệm .1 Kiểm định tính dừng: .2 Xác định độ trễ tối ưu: .3 Kiểm định đồng liên kết (Cointegration Tests). Ước lượng mô hình VECM. Kết quả ước lượng mô hình VECM với biến ngoại sinh là LER .3 Thảo luận kết quả . 46 PHẦN 5: KẾT LUẬN .2 Hạn chế của đề tài. 49 TÀI LIỆU THAM KHẢO LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC CÁC TỪ VIẾT TẮT IMF: Quỹ Tiền tệ Quốc tế ADB: Ngân hàng phát triển Châu Á ADF Test: Augmented Dickey- Fuller Test – Kiểm định DF mở rộng CPI: Chỉ số giá tiêu dùng GDP: Tổng sản phẩm quốc nội GSO: Tổng cục Thống kê Việt Nam LP: Lạm phát NHNN: Ngân hàng Nhà nước NHTW: Ngân hàng trung ương NSNN: Ngân sách nhà nước THNS: Thâm hụt ngân sách USD: Đô la Mỹ. VECM: Mô hình hiệu chỉnh sai số véc tơ VND: Đồng Việt Nam WTO: Tổ chức thương mại thế giới XNK: Xuất nhập khẩu LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC BẢNG Bảng 2.1: Lạm phát Việt Nam và các nước trong khu vực từ năm 2000-2012 Bảng 2.2: Số liệu lạm phát và tăng trưởng GDP của Việt Nam từ năm 2000-2012 Bảng 2.3: Tốc độ tăng trưởng GDP các nước trong khu vực (%) Bảng 2.4: Số liệu lạm phát và tỷ lệ THNS / GDP của Việt Nam từ năm 2000- 2012 Bảng 2.5: Tỷ lệ thâm hụt ngân sách / GDP của một số nước trong khu vực Bảng 2.6: Tình hình XNK của Việt Nam từ năm 2000-2012 Bảng 2.7: Kim ngạch XNK/GDP của một số nước trong khu vực Bảng 4.1 Số liệu chạy mô hình Bảng 4.2: Kiểm định tính dừng của các biến Bảng 4.3: Bảng tổng hợp kết quả kiểm định tính dừng của các biến Bảng 4.4: Độ trễ tối ưu Bảng 4.5: Bảng Kiểm định đồng liên kết (Cointegration Tests).6: Kết quả mô hình VECM Bảng 4.7: Xác định độ trễ tối ưu với biến ngoại sinh là LER Bảng 4.8: Kiểm định đồng liên kết với biến ngoại sinh là LER Bảng 4.9: Kết quả ước lượng mô hình VECM với biến ngoại sinh là LER LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] DANH MỤC HÌNH VẼ Hình 2.1: Lạm phát Việt Nam và các nước trong khu vực từ năm 2000-2012 Hình 2.2: Đồ thị lạm phát và tăng trưởng GDP của Việt Nam từ năm 2000-2012 Hình 2.3: Đồ thị tốc độ tăng trưởng GDP các nước trong khu vực Hình 2.4: Đồ thị lạm phát và tỷ lệ THNS / GDP của Việt Nam từ năm 2000- 2012 Hình 2.5: Đồ thị tỷ lệ thâm hụt ngân sách /GDP của một số nước trong khu vực Hình 2.6: Đồ thị tình hình XNK của Việt Nam từ năm 2000-2012 Hình 2.7: Đồ thị kim ngạch XNK/GDP của một số nước trong khu vực Bảng 2.8 Tỷ lệ biến động tỷ giá và lạm phát tại Việt Nam từ năm 2000-2012 Hình 2.8: Đồ thị tỷ lệ biến động tỷ giá và lạm phát tại Việt Nam từ năm 2000-2012 LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 1 PHẦN 1: GIỚI THIỆU 1.1 Lý do chọn đề tài Lạm phát là vấn đền nan giải trong đời sống kinh tế - xã hội và trong điều hành kinh tế vĩ mô bởi hậu quả của lạm phát rất nặng nề và làm phai mờ các thành tựu kinh tế đã đạt được. Việc kiềm chế lạm phát, ổn định vĩ mô là một trong những mục tiêu quan trọng trong việc điều hành kinh tế của Việt Nam trong những năm vừa qua. Trong những năm 1980 và đầu những năm 1990 Việt Nam đã trải qua giai đoạn lạm phát phi mã. Trong thập kỷ 90, lạm phát trung bình 20,18%/năm và được giữ ở mức thấp và ổn định trong những năm đầu thiên nhiên kỷ mới. Tuy nhiên lạm phát đã bùng lên mạnh mẽ từ năm 2007 chỉ sau một năm gia nhập WTO đưa Việt Nam trở thành một nước có mức lạm phát cao nhất trong khu vực. Việc kiềm chế lạm phát trong điều kiện kinh tế khác hẳn thời kỳ những năm 80 và 90 là một thách thức lớn đối với các nhà quản lý kinh tế Việt Nam. Từ năm 1986 Việt Nam bắt đầu chuyển sang nền kinh tế thị trường theo định hướng xã hội chủ nghĩa và mở cửa hội nhập với kinh tế thế giới. Hội nhập kinh tế quốc tế là một xu thế tất yếu, không một quốc gia hay lãnh thổ nào có thể phát triển nếu đứng ngoài xu thế này. Tuy nhiên việc hội nhập kinh tế nhanh và mạnh đối với một nền kinh tế còn thiếu tiềm lực vừa mới xoá bỏ cơ chế bao cấp bước sang kinh tế thị trường đã dẫn đến những bất ổn kinh tế triền miên. Kể từ khi Việt Nam chính thức chuyển sang nền kinh tế thị trường và mở cửa giao thương với thế giới, đặc biệt sau khi Hoa Kỳ dỡ bỏ cấm vận thương mại với Việt Nam 1994 và bình thường hoá quan hệ năm 1995; Hiệp định thương mại Việt Mỹ năm 2000 và sự kiện Việt Nam gia nhập WTO năm 2007 đã đánh dấu một bước tăng trưởng mạnh mẽ của Việt Nam. Cùng với những thành tựu đạt được kinh tế Việt Nam luôn phải đối diện với những bất ổn thường xuyên, giá trị nhập khẩu luôn luôn tăng nhanh hơn xuất khẩu dẫn đến cán cân thương mại luôn bị thâm hụt từ mức 348 triệu USD năm 1990 lên đỉnh điểm 18 tỷ USD năm 2008 cùng với đầu tư trực tiếp và gián tiếp vào Việt Nam tăng mạnh gây sức ép lên tỷ giá. Mô hình tăng trưởng dựa vào vốn và đầu tư LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 2 công làm cho thâm hụt ngân sách ngày càng trầm trọng từ mức trung bình 3,56% giai đoạn năm 1990-2000 lên mức 5.19% / GDP giai đoạn 2001-2012. Để tài trợ cho thâm hụt ngân sách chính phủ tăng cung tiền và tăng vay nợ. Các yếu tố trên đã tác động mạnh đến tình hình lạm phát của Việt Nam. Có phải việc mở cửa hội nhập sâu rộng vào kinh tế quốc tế đã tác động đến lạm phát tại Việt Nam? Luận văn “Tác động của độ mở nền kinh tế đến lạm phát tại Việt Nam” nghiên cứu mối quan hệ giữa lạm phát và “độ mở” của nền kinh tế (chủ yếu đo lường bằng yếu tố kim ngạch xuất nhập khẩu) giúp các nhà quản lý kinh tế có thể xác định các nguyên nhân gây ra lạm phát trong điều kiện hội nhập từ đó đưa ra những quyết sách đúng đắn nhằm kiềm chế lạm phát và khai thác hiệu quả lợi ích của hội nhập kinh tế sâu rộng mà Việt Nam đang theo đuổi.2 Mục tiêu nghiên cứu và câu hỏi nghiên cứu: 1.1 Mục tiêu nghiên cứu Khi lạm phát tăng cao trong giai đoạn 2010-2011 có nhiều ý kiến cho rẳng lạm phát trong giai đoạn này do biến động của giá cả thế giới. Tuy nhiên nhiều quốc gia trong khu vực như: Indonesia, Thái Lan, Malaysia, Philippinnes… lại không có lạm phát cao như Việt Nam. Bài nghiêu cứu này sẽ cung cấp thêm một số luận cứ nhằm xác định rõ vai trò của độ mở nền kinh tế đối với lạm phát, một yếu tố quan trọng trong điều hành kinh tế vĩ mô, trong giai đoạn 2000-2012 tại Việt Nam từ đó đưa ra những kiến nghị nhằm kiềm chế lạm phát, ổn định vĩ mô.1 Câu hỏi nghiên cứu Đề đạt được mục tiêu nghiên cứu, bài nghiên cứu này phải trả lời được các câu hỏi: Có mối quan hệ nào giữa độ mở nền kinh tế và lạm phát, độ mở có tác động cùng chiều hay ngược chiều đến lạm phát tại Việt Nam? Các yếu tố đặc thù của từng quốc gia như: thâm hụt ngân sách, tỷ giá, GDP tác động hay không và tác động như thế nào đến tỷ lệ lạm phát tại Việt Nam? 1.3 Phạm vi nghiên cứu và đối tượng nghiên cứu: LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 3 Nghiên cứu về lạm phát tại Việt Nam dưới tác động của các yếu tố: thâm hụt ngân sách, tỷ giá, kim ngạch xuất nhập khẩu, GDP Thời gian nghiên cứu: từ quý 1 năm 2000 đến quý 4 năm 2012 1.4 Phương pháp nghiên cứu: Sử dụng phương pháp nghiên cứu định lượng qua mô hình kinh tế lượng. Kế thừa các phương pháp và kết quả nghiên cứu của các nhà nghiên cứu trong và ngoài nước, bài nghiên cứu sử dụng mô hình véctơ hiệu chỉnh sai số VECM để nghiên cứu mối quan hệ lạm phát và thâm hụt ngân sách, tỷ giá, kim ngạch xuất nhập khẩu, GDP ở Việt Nam thời kỳ quý 1 năm 2000 – quí 4 năm 2012. LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.