Luận văn thạc sĩ UEH: Quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bến Tre

Luận văn thạc sĩ UEH phân tích công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bến Tre, cung cấp cái nhìn sâu sắc và giải pháp hiệu quả.

• Tác giả: Bùi Ngọc Tú
• Người hướng dẫn: TS. Nguyễn Tấn Khuyên
• Trường học: Trường Đại học Kinh tế TP. Hồ Chí Minh
• Chuyên ngành: Chính sách công
• Đề tài: Phân tích công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bến Tre
• Loại tài liệu: Luận văn thạc sĩ
• Năm xuất bản: 2015
• Địa điểm: Thành phố Hồ Chí Minh

Mục lục chi tiết

• LỜI CAM ĐOAN
• 1. CHƯƠNG 1: BỐI CẢNH NGHIÊN CỨU
• 1.1. Mục tiêu nghiên cứu
• 1.2. Mục tiêu tổng quát
• 1.3. Mục tiêu cụ thể
• 1.4. Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
• 1.4.1. Đối tượng nghiên cứu
• 1.4.2. Phạm vi nghiên cứu
• 1.5. Phương pháp nghiên cứu
• 1.6. Cấu trúc của nghiên cứu
• 2. CHƯƠNG 2: CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC
• 2.1. Lý thuyết về chi tiêu công
• 2.1.1. Khái niệm
• 2.1.2. Đặc điểm cơ bản của chi tiêu công
• 2.1.3. Nội dung chi tiêu công
• 2.1.4. Đặc điểm của chi thường xuyên
• 2.1.5. Vai trò của chi thường xuyên
• 2.2. Lý thuyết về quản lý chi tiêu công
• 2.2.1. Khái niệm
• 2.3. Lý thuyết phân cấp chi ngân sách
• 2.4. Tổng quan các nghiên cứu trước
• 2.4.1. Các nghiên cứu ngoài nước
• 2.4.2. Các nghiên cứu trong nước
• 3. CHƯƠNG 3: PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
• 3.1. Khung phân tích
• 3.2. Phương pháp nghiên cứu
• 3.3. Phương pháp thu thập số liệu và thông tin
• 3.4. Phương pháp xử lý số liệu và thông tin
• 3.5. Phương pháp phân tích
• 3.6. Phương pháp chuyên gia
• 4. CHƯƠNG 4: PHÂN TÍCH QUẢN LÝ CHI THƯỜNG XUYÊN NGÂN SÁCH NHÀ NƯỚC TỈNH BẾN TRE
• 4.1. Tổng quan tình hình kinh tế - xã hội tỉnh Bến Tre
• 4.2. Điều kiện tự nhiên
• 4.3. Tình hình kinh tế - xã hội
• 4.4. Hiện trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bến Tre giai đoạn 2011 - 2014
• 4.5. Cơ sở thực hiện công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách
• 4.6. Hiện trạng quản lý chi thường xuyên NSNN tỉnh Bến Tre
• 4.7. Phân tích quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bến Tre
• 4.8. Những kết quả đạt được
• 4.9. Những vấn đề cần tiếp tục giải quyết
• 5. CHƯƠNG 5: KẾT LUẬN VÀ GỢI Ý CHÍNH SÁCH
• 5.1. Gợi ý chính sách nhằm tăng cường công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách tỉnh Bến Tre
• 5.2. Tăng cường phân cấp nhiệm vụ chi thường xuyên cho chính quyền cấp dưới
• 5.3. Hoàn thiện cơ chế tự chủ và tự chịu trách nhiệm trong các cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp công
• 5.4. Hoàn thiện hệ thống các định mức phân bổ chi thường xuyên
• 5.5. Nâng cao chất lượng xây dựng dự toán chi thường xuyên
• 5.6. Tăng cường công tác kiểm soát chi thường xuyên
• 5.7. Nâng cao hiệu quả trong việc quản lý, sử dụng các khoản chi thường xuyên ngân sách nhà nước
• 5.8. Tăng cường công tác quyết toán chi thường xuyên ngân sách
• 5.9. Tính khả thi của các gợi ý chính sách
• 5.10. Hạn chế của nghiên cứu
• DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO
• PHỤ LỤC

Tóm tắt

I. Tổng quan về công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bến Tre

Công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bến Tre đóng vai trò quan trọng trong việc duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước và phát triển kinh tế - xã hội. Từ năm 2011 đến 2014, tỉnh Bến Tre đã phải đối mặt với nhiều thách thức trong việc quản lý chi tiêu ngân sách, đặc biệt là chi thường xuyên. Việc phân tích công tác này không chỉ giúp nhận diện những vấn đề hiện tại mà còn đưa ra các giải pháp khả thi nhằm nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách.

1.1. Định nghĩa và vai trò của chi thường xuyên ngân sách

Chi thường xuyên ngân sách là các khoản chi tiêu phục vụ cho hoạt động thường xuyên của nhà nước, bao gồm chi cho quản lý hành chính, giáo dục, y tế và các dịch vụ công khác. Vai trò của chi thường xuyên rất quan trọng, vì nó đảm bảo cho bộ máy nhà nước hoạt động hiệu quả và đáp ứng nhu cầu của người dân.

1.2. Tình hình chi thường xuyên ngân sách tỉnh Bến Tre giai đoạn 2011 2014

Trong giai đoạn 2011-2014, tỉnh Bến Tre đã ghi nhận sự gia tăng đáng kể trong chi thường xuyên ngân sách. Tỷ lệ chi thường xuyên chiếm hơn 70% tổng chi ngân sách, cho thấy sự phụ thuộc lớn vào nguồn ngân sách nhà nước. Điều này đặt ra thách thức lớn cho tỉnh trong việc quản lý và kiểm soát chi tiêu.

II. Những thách thức trong công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước

Công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại tỉnh Bến Tre đang đối mặt với nhiều thách thức. Những vấn đề này không chỉ ảnh hưởng đến hiệu quả sử dụng ngân sách mà còn tác động đến sự phát triển kinh tế - xã hội của tỉnh.

2.1. Tình trạng bội chi ngân sách

Bội chi ngân sách là một trong những thách thức lớn nhất mà tỉnh Bến Tre phải đối mặt. Tình trạng này dẫn đến áp lực lớn lên ngân sách, làm giảm khả năng đầu tư cho các lĩnh vực quan trọng khác.

2.2. Thiếu hụt nguồn thu ngân sách địa phương

Nguồn thu ngân sách địa phương tại Bến Tre còn hạn chế, chủ yếu phụ thuộc vào ngân sách trung ương. Điều này làm cho tỉnh gặp khó khăn trong việc tự chủ tài chính và thực hiện các nhiệm vụ phát triển.

III. Phương pháp phân tích công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách

Để phân tích công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bến Tre, cần áp dụng các phương pháp nghiên cứu khoa học phù hợp. Việc này giúp xác định rõ thực trạng và đưa ra các giải pháp khả thi.

3.1. Phương pháp thu thập dữ liệu

Dữ liệu được thu thập từ các báo cáo tài chính, quyết toán ngân sách và các tài liệu liên quan đến công tác quản lý ngân sách. Việc này giúp đảm bảo tính chính xác và đáng tin cậy của thông tin.

3.2. Phương pháp phân tích số liệu

Sử dụng các phương pháp thống kê mô tả và phân tích so sánh để đánh giá hiệu quả quản lý chi thường xuyên ngân sách. Điều này giúp nhận diện các vấn đề và tìm ra nguyên nhân gốc rễ.

IV. Kết quả nghiên cứu về quản lý chi thường xuyên ngân sách tỉnh Bến Tre

Kết quả nghiên cứu cho thấy rằng công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tại tỉnh Bến Tre đã đạt được một số thành tựu nhất định, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần giải quyết.

4.1. Những thành tựu đạt được

Trong giai đoạn 2011-2014, tỉnh Bến Tre đã có những cải tiến trong quản lý chi thường xuyên, giúp nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách. Các chính sách tiết kiệm chi tiêu đã được triển khai và mang lại kết quả tích cực.

4.2. Những vấn đề cần khắc phục

Mặc dù đã đạt được một số thành tựu, nhưng vẫn còn nhiều vấn đề cần khắc phục như tình trạng bội chi ngân sách, thiếu hụt nguồn thu và sự phụ thuộc vào ngân sách trung ương. Cần có các giải pháp cụ thể để giải quyết những vấn đề này.

V. Giải pháp nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên ngân sách

Để nâng cao hiệu quả quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bến Tre, cần triển khai một số giải pháp cụ thể nhằm cải thiện tình hình tài chính của tỉnh.

5.1. Tăng cường phân cấp quản lý ngân sách

Việc tăng cường phân cấp quản lý ngân sách cho các cấp chính quyền địa phương sẽ giúp nâng cao tính chủ động và trách nhiệm trong quản lý chi tiêu. Điều này cũng giúp cải thiện khả năng huy động nguồn thu từ ngân sách địa phương.

5.2. Cải thiện quy trình lập dự toán ngân sách

Cần cải thiện quy trình lập dự toán ngân sách để đảm bảo tính chính xác và khả thi của các khoản chi. Việc này sẽ giúp kiểm soát tốt hơn các khoản chi thường xuyên và giảm thiểu tình trạng bội chi.

VI. Kết luận và hướng đi tương lai cho công tác quản lý ngân sách

Công tác quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bến Tre cần được cải thiện để đáp ứng yêu cầu phát triển kinh tế - xã hội. Các giải pháp đã đề xuất sẽ là cơ sở để nâng cao hiệu quả quản lý ngân sách trong tương lai.

6.1. Tầm quan trọng của việc quản lý ngân sách hiệu quả

Quản lý ngân sách hiệu quả không chỉ giúp tỉnh Bến Tre duy trì hoạt động của bộ máy nhà nước mà còn tạo điều kiện cho sự phát triển bền vững của kinh tế địa phương.

6.2. Định hướng phát triển trong giai đoạn tới

Trong giai đoạn tới, tỉnh Bến Tre cần tiếp tục cải cách công tác quản lý ngân sách, tập trung vào việc nâng cao hiệu quả sử dụng ngân sách và tăng cường nguồn thu từ ngân sách địa phương.

Nội dung chính

Tổng quan nghiên cứu

Trong giai đoạn 2011 - 2014, công tác quản lý tài chính công tại tỉnh Bến Tre đối mặt với nhiều sức ép khi nguồn thu ngân sách nhà nước trên địa bàn chỉ đạt bình quân 1.008 tỷ đồng/năm, chiếm khoảng 24,8% tổng thu ngân sách địa phương và chỉ đáp ứng 30% nhu cầu chi cân đối. Trong khi đó, chi thường xuyên chiếm tỷ trọng áp đảo lên tới 72,3% tổng chi ngân sách địa phương, tương đương 4.829 tỷ đồng/năm. Đáng chú ý, nguồn thu của tỉnh phụ thuộc phần lớn vào trợ cấp bổ sung từ ngân sách Trung ương với tỷ trọng trên 60%. Vấn đề bất cập nảy sinh khi tốc độ tăng trưởng kinh tế của địa phương chững lại ở mức 7,27%/năm, nhưng quy mô chi thường xuyên vẫn không ngừng gia tăng và công tác quản lý còn bộc lộ nhiều điểm nghẽn.

Mục tiêu nghiên cứu nhằm phân tích toàn diện thực trạng quản lý chi thường xuyên ngân sách nhà nước tỉnh Bến Tre theo chu trình ngân sách, từ khâu lập, chấp hành đến quyết toán trong giai đoạn 2011 - 2014. Qua đó, đề tài nhận diện những hạn chế, bất hợp lý trong phân bổ định mức chi tiêu để đề xuất các gợi ý chính sách thiết thực cho thời kỳ ổn định ngân sách 2016 - 2020.

Phạm vi nghiên cứu tập trung vào các cơ quan quản lý hành chính và đơn vị sự nghiệp công lập thụ hưởng ngân sách trên địa bàn 8 huyện và 1 thành phố thuộc tỉnh Bến Tre. Về mặt thực tiễn, luận văn cung cấp hệ thống luận cứ vững chắc để địa phương tái cấu trúc chi tiêu công, hướng đến mục tiêu giảm dần tỷ trọng chi thường xuyên, nâng cao hiệu quả phân bổ nguồn lực và tăng cường tích lũy vốn ngân sách cho đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế xã hội.

Cơ sở lý thuyết và phương pháp nghiên cứu

Khung lý thuyết áp dụng

Nghiên cứu được xây dựng dựa trên nền tảng lý thuyết phân cấp tài khóa của Oates (1972) và Tiebout (1956), khẳng định việc chuyển giao thẩm quyền chi tiêu cho chính quyền địa phương giúp tối ưu hóa việc cung ứng dịch vụ công nhờ sự am hiểu sâu sắc nhu cầu người dân. Bên cạnh đó, tác giả vận dụng lý thuyết quản lý chi tiêu công của Sử Đình Thành và Bùi Thị Mai Hoài (2010) cùng các phương thức quản lý ngân sách hiện đại do Lawrence L. Kettner (1996) đúc kết.

Khung phân tích của đề tài bao gồm 5 khái niệm cốt lõi: chi tiêu công, chi thường xuyên ngân sách địa phương, chu trình ngân sách 3 giai đoạn (lập, chấp hành, quyết toán), phương thức lập ngân sách theo khoản mục và quản lý ngân sách theo kết quả đầu ra. Mô hình phân tích vận dụng các quy định của Luật Ngân sách Nhà nước năm 2002 và Quyết định số 59/2010/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ về hệ thống định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên, kết hợp với các chỉ tiêu cân đối ngân sách địa phương theo Nghị quyết số 21/2010/NQ-HĐND của Hội đồng nhân dân tỉnh Bến Tre.

Phương pháp nghiên cứu

Nghiên cứu sử dụng nguồn dữ liệu thứ cấp từ Niên giám thống kê tỉnh Bến Tre giai đoạn 2011 - 2014, các báo cáo dự toán và quyết toán thu chi ngân sách của Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre và các sở ngành liên quan. Dữ liệu sơ cấp được thu thập thông qua khảo sát và tham vấn ý kiến từ cỡ mẫu 15 chuyên gia, bao gồm các lãnh đạo và chuyên viên cao cấp tại Sở Tài chính, Kho bạc Nhà nước và các phòng ban quản lý ngân sách. Phương pháp chọn mẫu được áp dụng là chọn mẫu phi xác suất có chủ đích nhằm đảm bảo các chuyên gia được lựa chọn có kinh nghiệm thực tế sâu sắc trong điều hành ngân sách địa phương.

Tác giả sử dụng phương pháp thống kê mô tả, so sánh tỷ lệ phần trăm và phân tích tổng hợp số liệu để đánh giá biến động thu chi qua 4 năm tài khóa (2011 - 2014). Việc lựa chọn phương pháp này xuất phát từ nhu cầu bóc tách chi tiết từng khoản mục chi sự nghiệp giáo dục, y tế, quản lý hành chính và làm rõ sự sai lệch giữa dự toán giao ban đầu với quyết toán thực tế.

Kết quả nghiên cứu và thảo luận

Những phát hiện chính

Thứ nhất, cơ cấu chi ngân sách địa phương mất cân đối nghiêm trọng khi chi thường xuyên chiếm bình quân 72,3% tổng chi (khoảng 4.829 tỷ đồng/năm), vượt xa mức chi đầu tư phát triển, trong khi thu tại địa phương chỉ đáp ứng 30% tổng chi cân đối. Sự phụ thuộc vào nguồn trợ cấp ngân sách Trung ương ở mức trên 60% tạo ra rủi ro tài khóa lớn khi nguồn trợ cấp có xu hướng cắt giảm.

Thứ hai, định mức phân bổ chi sự nghiệp giáo dục và y tế bộc lộ nhiều bất cập. Tại lĩnh vực giáo dục, quy định chi tiền lương tối đa 80% và chi hoạt động tối thiểu 20% chỉ đạt được trong năm 2011 với tỷ lệ chi hoạt động thực tế là 14,07% (tương đương 114.459 triệu đồng trên tổng chi 813.500 triệu đồng) và sụt giảm liên tục trong các năm tiếp theo. Trong ngành y tế, mức hỗ trợ cho trạm y tế cơ sở chỉ vỏn vẹn 12 triệu đồng/trạm/năm, gây áp lực lớn cho công tác khám chữa bệnh ban đầu của người dân vùng nông thôn.

Thứ ba, quy trình lập và chấp hành dự toán còn mang nặng tính hình thức xin - cho. Thời gian lập dự toán tại địa phương rất ngắn, chỉ kéo dài từ 35 đến 40 ngày (từ 10/6 đến trước 20/7 hàng năm), đồng thời thiếu hẳn bước thông báo số kiểm tra dự toán cho các đơn vị trực thuộc. Hậu quả là các cơ quan dự phòng số liệu bằng cách lập dự toán quá cao nhưng không giải ngân hết, dẫn đến số dư dự toán bị hủy tại Kho bạc Nhà nước tỉnh Bến Tre ở mức lớn, điển hình năm 2011 số hủy lên tới hơn 31 tỷ đồng.

Thảo luận kết quả

Nguyên nhân cốt lõi của tình trạng trên là do tỉnh Bến Tre vẫn duy trì phương thức quản lý ngân sách theo khoản mục truyền thống, chỉ kiểm soát yếu tố đầu vào mà chưa gắn kết với kết quả đầu ra thực tế. Định mức phân bổ chi quản lý hành chính còn cào bằng, chưa tính đến đặc thù địa lý cách trở của 3 dãy cù lao (Cù lao An Hóa, Cù lao Bảo, Cù lao Minh) và các huyện ven biển như Bình Đại, Ba Tri, Thạnh Phú. So với nghiên cứu của Phạm Thế Anh (2008), sự gia tăng chi thường xuyên cho con người mà thiếu đầu tư vào cơ sở vật chất kỹ thuật sẽ kìm hãm năng lực tăng trưởng dài hạn.

Dữ liệu phân tích trong nghiên cứu có thể được trực quan hóa tối ưu thông qua biểu đồ cột chồng thể hiện sự dịch chuyển cơ cấu chi thường xuyên so với chi đầu tư phát triển qua 4 năm, kết hợp cùng bảng so sánh đối chiếu giữa số dự toán giao đầu năm và quyết toán thực tế từng lĩnh vực sự nghiệp. Điều này phản ánh rõ ràng sự cần thiết phải chuyển dịch phương thức phân bổ ngân sách sang mô hình quản lý dựa trên hiệu suất thực thi công việc.

Đề xuất và khuyến nghị

Thứ nhất, hoàn thiện hệ thống định mức phân bổ dự toán chi thường xuyên cho thời kỳ ổn định ngân sách mới. Sở Tài chính tỉnh Bến Tre cần chủ trì rà soát và điều chỉnh định mức chi hoạt động giảng dạy trong ngành giáo dục đạt mức tối thiểu 20% đến 25% tổng chi sự nghiệp, đồng thời nâng định mức hỗ trợ hoạt động cho các trạm y tế xã lên mức 30 đến 50 triệu đồng/trạm/năm. Thời gian hoàn thành: Giai đoạn 2016 - 2018.

Thứ hai, tái cấu trúc và kéo dài thời gian lập dự toán ngân sách. Ủy ban nhân dân tỉnh Bến Tre cần chỉ đạo các cơ quan chuyên môn mở rộng khung thời gian thảo luận dự toán lên ít nhất 60 ngày, bắt buộc thực hiện quy trình thông báo số kiểm tra dự toán cho 100% đơn vị thụ hưởng ngân sách trước ngày 15/6 hàng năm nhằm hạ tỷ lệ hủy dự toán cuối năm xuống dưới 3%. Thời gian áp dụng: Bắt đầu ngay từ kỳ ngân sách 2016.

Thứ ba, đẩy mạnh trao quyền tự chủ và tự chịu trách nhiệm tài chính cho các đơn vị sự nghiệp công lập. Hội đồng nhân dân và Ủy ban nhân dân tỉnh cần mở rộng cơ chế tự chủ toàn diện cho hơn 80% đơn vị sự nghiệp có nguồn thu trong ngành y tế, đào tạo nghề và văn hóa thể thao, kết hợp áp dụng khoán chi quản lý hành chính theo biên chế gắn với chỉ số hiệu quả công việc. Lộ trình thực hiện: 2016 - 2020.

Thứ tư, tăng cường kiểm soát chi qua hệ thống thông tin quản lý ngân sách và kho bạc. Kho bạc Nhà nước tỉnh Bến Tre cần thiết lập cơ chế kiểm soát chi điện tử tự động 100% trên hệ thống TABMIS, kiên quyết từ chối thanh toán các khoản chi sai định mức hoặc ngoài dự toán được duyệt, đảm bảo thời gian luân chuyển chứng từ thanh toán không quá 3 ngày làm việc. Thời gian duy trì: Thường xuyên từ năm 2016 trở đi.

Đối tượng nên tham khảo luận văn

Nhóm chuyên viên và cán bộ lãnh đạo tại Sở Tài chính, Sở Kế hoạch và Đầu tư, Kho bạc Nhà nước tỉnh: Luận văn cung cấp phương pháp luận thực chứng để xây dựng định mức phân bổ ngân sách khoa học, tối ưu hóa quy trình kiểm soát chi qua hệ thống TABMIS và giải quyết bài toán mất cân đối thu chi tại địa phương.

Lãnh đạo và cán bộ kế toán các đơn vị sự nghiệp công lập (Trường học, Bệnh viện, Trung tâm y tế): Tài liệu là cẩm nang thực tiễn giúp các đơn vị nắm vững quy định phân bổ ngân sách, chủ động xây dựng phương án tự chủ tài chính và cân đối hài hòa giữa chi lương với chi hoạt động chuyên môn.

Học viên cao học, giảng viên và nhà nghiên cứu chuyên ngành Chính sách công, Tài chính công và Quản trị hành chính công: Công trình là nguồn tài liệu tham khảo giá trị về mô hình phân cấp tài khóa, phương pháp phân tích chu trình ngân sách và case study điển hình về quản lý tài khóa tại khu vực Đồng bằng sông Cửu Long.

Đại biểu Hội đồng nhân dân các cấp: Tài liệu cung cấp góc nhìn giám sát độc lập và hệ thống chỉ số định lượng cụ thể, hỗ trợ đại biểu nâng cao chất lượng thẩm tra dự toán, phân bổ ngân sách và phê chuẩn quyết toán trong các kỳ họp thường niên.

Câu hỏi thường gặp

Tỷ lệ chi thường xuyên trong tổng chi ngân sách tỉnh Bến Tre giai đoạn 2011 - 2014 là bao nhiêu? Trong giai đoạn 2011 - 2014, chi thường xuyên của Bến Tre chiếm bình quân 72,3% tổng chi ngân sách địa phương, tương đương 4.829 tỷ đồng/năm. Tỷ trọng này quá cao so với mức khuyến nghị chuẩn 50%, khiến nguồn lực dành cho chi đầu tư phát triển hạ tầng kinh tế xã hội bị thu hẹp đáng kể.

Điểm đặc thù trong phân cấp chi ngân sách sự nghiệp của tỉnh Bến Tre là gì? Từ năm 2004, Bến Tre phân cấp toàn bộ nhiệm vụ chi sự nghiệp giáo dục, y tế và khoa học công nghệ về ngân sách cấp tỉnh quản lý trực tiếp qua Sở Giáo dục và Đào tạo cùng Sở Y tế. Cơ chế quản lý tập trung theo ngành dọc này giúp khắc phục tình trạng nợ đọng lương và mua sắm trang thiết bị dàn trải ở cấp huyện.

Tại sao tỷ lệ chi hoạt động dạy và học trong ngành giáo dục lại sụt giảm qua các năm? Dù quy định yêu cầu chi con người tối đa 80% và chi hoạt động tối thiểu 20%, thực tế năm 2011 chi hoạt động chỉ đạt 14,07% và giảm dần sau đó. Nguyên nhân do quỹ lương cơ sở liên tục điều chỉnh tăng trong khi tổng định mức phân bổ không tăng tương ứng, buộc các trường phải cắt giảm kinh phí chuyên môn.

Nguyên nhân chính dẫn đến việc hủy dự toán ngân sách số lượng lớn vào cuối năm là gì? Việc hủy dự toán, điển hình là hơn 31 tỷ đồng năm 2011, bắt nguồn từ quy trình lập dự toán gấp rút trong 35 đến 40 ngày và không có số kiểm tra. Các đơn vị lập dự toán theo tâm lý xin - cho, đề phòng bị cắt giảm nên xin vượt nhu cầu rồi không kịp giải ngân trong niên độ tài khóa.

Luận văn đề xuất giải pháp trọng tâm nào để đổi mới phương thức quản lý chi thường xuyên? Đề tài đề xuất chuyển đổi từng bước từ phương thức quản lý theo khoản mục sang lập ngân sách theo kết quả đầu ra. Giải pháp này gắn liền với việc giao quyền tự chủ cho hơn 80% đơn vị sự nghiệp, cải cách định mức phân bổ theo vùng miền và hiện đại hóa kiểm soát chi qua hệ thống TABMIS.

Kết luận

• Luận văn phản ánh bức tranh thực trạng chi thường xuyên chiếm tỷ trọng áp đảo 72,3% tổng chi ngân sách tỉnh Bến Tre giai đoạn 2011 - 2014, chỉ rõ sự phụ thuộc trên 60% vào nguồn trợ cấp Trung ương.
• Chỉ ra những bất cập nổi cộm trong định mức phân bổ chi sự nghiệp, đặc biệt là tỷ lệ chi hoạt động giáo dục sụt giảm dưới mức chuẩn 20% và mức hỗ trợ trạm y tế xã chỉ đạt 12 triệu đồng/trạm/năm.
• Phân tích toàn diện nguyên nhân khiến quy trình lập dự toán bị động, thời gian ngắn (35 - 40 ngày) và hiện tượng hủy dự toán lên tới 31 tỷ đồng vào năm 2011.
• Đưa ra hệ thống giải pháp đồng bộ từ việc đổi mới định mức phân bổ, đẩy mạnh cơ chế tự chủ tài chính cho các đơn vị sự nghiệp đến việc chuẩn hóa quy trình kiểm soát chi qua phần mềm TABMIS.
• Đóng góp luận cứ khoa học quan trọng cho thời kỳ ổn định ngân sách 2016 - 2020 nhằm tái thiết lập cơ cấu chi tiêu công hiệu quả, minh bạch và thúc đẩy tăng trưởng kinh tế địa phương bền vững.

Đóng góp lớn nhất của công trình là sự kết hợp nhuần nhuyễn giữa khung lý thuyết phân cấp tài khóa hiện đại với số liệu thực chứng chi tiết tại một địa phương thuần nông vùng Tây Nam Bộ. Bước tiếp theo trong giai đoạn 2016 - 2020, địa phương cần nhanh chóng xây dựng lộ trình thí điểm mô hình lập ngân sách theo kết quả đầu ra cho các ngành trọng điểm. Quý bạn đọc, nhà nghiên cứu và cán bộ quản lý hãy tham khảo ngay toàn văn luận văn thạc sĩ này để vận dụng vào công tác hoạch định và quản lý tài chính công hiệu quả!

Trích đoạn nội dung tài liệu

Chương 1: Giới thiệu Chương 2: Cơ sở lý thuyết và tổng quan các nghiên cứu trước Chương 3: Phương pháp nghiên cứu Chương 4: Phân tích quản lý chi thường xuyên ngân sách tỉnh Bến Tre. Chương 5: Kết luận và gợi ý chính sách. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 5 CHƯƠNG 2 CƠ SỞ LÝ THUYẾT VÀ TỔNG QUAN CÁC NGHIÊN CỨU TRƯỚC 2. Lý thuyết về chi tiêu công 2.

Khái niệm Chi tiêu công là một trong những thuộc tính vốn có khách quan của khâu tài chính công, phản ánh sự phân phối và sử dụng nguồn lực tài chính công của nhà nước. Nói khác hơn, chi tiêu công trực tiếp trả lời câu hỏi: "Nhà nước chi cho cái gì ?" (Sử Đình Thành, Bùi Thị Mai Hoài, 2010). Trong khuôn khổ tài chính công, Sử Đình Thành (2005) chỉ ra rằng: “Chi tiêu công là các khoản chi tiêu của các cấp chính quyền, các đơn vị quản lý hành chính, các đơn vị sự nghiệp được kiểm soát và tài trợ bởi Chính phủ. Ngoại trừ các khoản chi của các quỹ ngoài ngân sách, về cơ bản chi tiêu công thể hiện các khoản chi của NSNN hằng năm được Quốc hội thông qua”.

Theo Diệp Gia Luật (2005) đã tóm lượt về chi tiêu công là các khoản chi của nhà nước nhằm thực hiện chức năng vốn có của nhà nước trong việc cung cấp hàng hóa công, phục vụ lợi ích kinh tế - xã hội cho cộng đồng. Như vậy, theo nghiên cứu của đề tài, chi tiêu công được giới hạn là quá trình sử dụng quỹ NSNN của các cấp chính quyền, các đơn vị quản lý hành chính, các đơn vị sự nghiệp nhằm đảm bảo hoạt động của bộ máy nhà nước và phục vụ nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh. Đặc điểm cơ bản của chi tiêu công Chi tiêu công có một số đặc điểm cơ bản sau đây (Diệp Gia Luật, 2005) - Điểm nổi bật của chi tiêu công là nhằm phục vụ cho lợi ích chung của cộng đồng dân cư ở các vùng hay phạm vi quốc gia. Điều này xuất phát từ chức năng quản lý toàn diện của nền kinh tế - xã hội của nhà nước và cũng LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 6 chính là quá trình thực hiện chức năng đó của nhà nước đã cung cấp một lượng hàng hóa công cộng khổng lồ cho nền kinh tế.

- Chi tiêu công luôn gắn liền với bộ máy nhà nước và những nhiệm vụ kinh tế, chính trị, xã hội mà nhà nước thực hiện. Các khoản chi tiêu công do chính quyền các cấp đảm nhận theo nội dung đã được quy định trong phân cấp quản lý ngân sách nhà nước và các khoản chi tiêu này nhằm đảm bảo cho các cấp chính quyền thực hiện các chức năng quản lý, phát triển kinh tế - xã hội. Song song đó, các cấp của cơ quan quyền lực nhà nước là chủ thể duy nhất quyết định cơ cấu, nội dung, mức độ của các khoản chi tiêu công cộng nhằm thực hiện các mục tiêu nhiệm vụ kinh tế, chính trị xã hội của quốc gia. - Các khoản chi tiêu hoàn toàn mang tính công cộng.

Chi tiêu công tương ứng với những đơn đặt hàng của Chính phủ về mua hàng hóa, dịch vụ nhằm thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước. Đồng thời đó cũng là những khoản chi cần thiết, phát sinh tương đối ổn định như: chi lương cho công chức nhà nước, chi hàng hóa dịch vụ công đáp ứng yêu cầu tiêu dùng của người dân,… - Các khoản chi tiêu công cộng mang tính không hoàn trả hay hoàn trả không trực tiếp. Điều này thể hiện ở chỗ không phải mọi khoản thu với mức độ và số lượng của những địa chỉ cụ thể đều hoàn lại dưới hình thức các khoản chi tiêu công cộng. Điều này được quyết định bởi những chức năng tổng hợp về kinh tế - xã hội của nhà nước.

Nội dung chi tiêu công Chi tiêu công diễn ra trên phạm vi rộng, dưới nhiều hình thức. Trong quản lý tài chính, chi tiêu công được chia làm hai nội dung chi lớn: Chi thường xuyên và chi đầu tư phát triển (Diệp Gia Luật, 2005). Do phạm vi nghiên cứu của đề tài được giới hạn là chi thường xuyên ngân sách địa phương nên cơ sở lý thuyết liên quan đến nội dung chi tiêu công tác giả cũng giới hạn trong phạm vi lý thuyết về chi thường xuyên. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 7 Chi thường xuyên là quá trình phân phối, sử dụng quỹ tiền tệ của nhà nước để đáp ứng các nhu cầu chi gắn liền với việc thực hiện các nhiệm vụ thường xuyên của nhà nước về quản lý kinh tế - xã hội.

Chi thường xuyên là những khoản chi mang những đặc trưng cơ bản:. Chi thường xuyên mang tính ổn định: Xuất phát từ sự tồn tại của bộ máy nhà nước, từ việc thực hiện các chức năng, nhiệm vụ của nhà nước, đòi hỏi phải có nguồn lực tài chính ổn định duy trì cho sự hoạt động của bộ máy nhà nước. Tính ổn định của chi thường xuyên còn bắt nguồn từ tính ổn định trong từng hoạt động cụ thể của mỗi bộ phận thuộc bộ máy nhà nước. Là các khoản chi mang tính chất tiêu dùng xã hội: Các khoản chi thường xuyên chủ yếu nhằm trang trải cho các nhu cầu về quản lý hành chính nhà nước, về quốc phòng, an ninh, về các hoạt động sự nghiệp và các hoạt động xã hội khác do nhà nước tổ chức.

Các khoản chi thường xuyên gắn với tiêu dùng của nhà nước và xã hội mà kết quả của chúng là tạo ra các hàng hóa và dịch vụ công cho hoạt động của nhà nước và yêu cầu phát triển của xã hội. Phạm vi, mức độ chi thường xuyên gắn chặt với cơ cấu tổ chức của bộ máy nhà nước và sự lựa chọn của nhà nước trong việc cung ứng các hàng hóa công cộng: Các khoản chi thường xuyên hướng vào việc đảm bảo sự hoạt động bình thường của bộ máy nhà nước, do đó nếu bộ máy nhà nước gọn nhẹ, hoạt động có hiệu quả thì số chi thường xuyên giảm. Hoặc những quyết định của nhà nước trong việc lựa chọn phạm vi mức độ cung ứng các hàng hóa công cộng cũng sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến phạm vi và mức độ thường xuyên. Các khoản chi thường xuyên thường được tập hợp theo từng lĩnh vực và nội dung chi, bao gồm các nhóm chi cơ bản sau: - Chi sự nghiệp văn hóa - xã hội: gồm có chi sự nghiệp giáo dục, đào tạo; chi sự nghiệp y tế; chi sự nghiệp văn hóa - thông tin; chi sự nghiệp thể dục, thể thao; chi sự nghiệp phát thanh, truyền hình; chi sự nghiệp khoa học, LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 8 công nghệ và môi trường; chi sự nghiệp xã hội và các khoản chi sự nghiệp văn hóa xã hội khác.

- Chi sự nghiệp kinh tế của nhà nước: đây là các khoản chi cho hoạt động của các đơn vị sự nghiệp kinh tế nhằm phục vụ cho yêu cầu phát triển sản xuất kinh doanh, quản lý kinh tế - xã hội và tạo điều kiện cho các ngành kinh tế hoạt động và phát triển một cách thuận lợi. Mục đích hoạt động của đơn vị sự nghiệp kinh tế không phải là kinh doanh lấy lãi, do vậy ngân sách nhà nước cần dành một khoản chi đáp ứng cho hoạt động của các đơn vị này. Chi sự nghiệp kinh tế bao gồm: + Chi sự nghiệp nông nghiệp, sự nghiệp thủy lợi, sự nghiệp ngư nghiệp, sự nghiệp lâm nghiệp, sự nghiệp giao thông, sự nghiệp kiến thiết thị chính và sự nghiệp kinh tế công cộng khác. + Chi điều tra cơ bản, đo đạc địa giới hành chính các cấp.

+ Chi về bản đồ, đo đạc cắm mốc biên giới, đo đạc lập bản đồ và lưu trữ hồ sơ địa chính. + Chi định canh, định cư và kinh tế mới. - Chi quản lý hành chính nhà nước: là các khoản chi cho hoạt động của các cơ quan hành chính nhà nước thuộc bộ máy chính quyền các cấp từ trung ương đến địa phương. - Chi quốc phòng an ninh và trật tự an toàn xã hội: gồm các khoản chi cho các hoạt động của hệ thống chính trị nhằm bảo vệ an ninh quốc phòng và trật tự an toàn xã hội.

- Chi khác: ngoài các khoản chi thường xuyên lớn thuộc 4 lĩnh vực trên còn có các khoản chi khác cũng xếp vào cơ cấu chi thường xuyên như: chi trợ giá theo chính sách của nhà nước, chi trả lãi tiền do chính phủ vay, chi hỗ trợ quỹ BHXH,. LUAN VAN CHAT LUONG download : add [e-mail] 9 Đặc điểm của chi thường xuyên: - Nguồn lực tài chính trang trải cho các khoản chi thường xuyên thường được phân bổ tương đối đều giữa các tháng trong quý, giữa các quý trong năm và giữa các năm trong kỳ kế hoạch. - Việc sử dụng kinh phí thường xuyên được thực hiện thông qua hai hình thức cấp phát thanh toán và cấp tạm ứng. Cũng như các khoản chi khác của ngân sách nhà nước, việc sử dụng kinh phí thường xuyên phải đúng mục đích, tiết kiệm và có hiệu quả.

- Chi thường xuyên chủ yếu chi cho yếu tố con người, sự việc nên nó không làm tăng thêm tài sản hữu hình của quốc gia. - Hiệu quả của chi thường xuyên không thể đánh giá, xác định cụ thể như chi cho đầu tư phát triển. Hiệu quả của nó không đơn thuần về mặt kinh tế mà được thể hiện qua sự ổn định chính trị - xã hội, từ đó thúc đẩy sự phát triển bền vững của đất nước. Với đặc điểm trên cho thấy chi thường xuyên có ảnh hưởng rất quan trọng đến đời sống kinh tế - xã hội của một quốc gia.

Vai trò của chi thường xuyên: Chi thường xuyên có vai trò quan trọng trong nhiệm vụ chi của NSNN. Thông qua chi thường xuyên đã giúp cho bộ máy nhà nước duy trì hoạt động bình thường để thực hiện tốt chức năng quản lý nhà nước; đảm bảo an ninh, trật tự an toàn xã hội, đảm bảo sự toàn vẹn lãnh thổ quốc gia. Thực hiện tốt nhiệm vụ chi thường xuyên còn có ý nghĩa rất lớn trong việc phân phối và sử dụng có hiệu quả nguồn lực tài chính của đất nước, tạo điều kiện giải quyết tốt mối quan hệ giữa tích lũy và tiêu dùng. Chi thường xuyên hiệu quả và tiết kiệm sẽ tăng tích lũy vốn ngân sách nhà nước để chi cho đầu tư phát triển, thúc đẩy nền kinh tế tăng trưởng, nâng cao niềm tin của người dân vào vai trò quản lý điều hành của nhà nước.

LUAN VAN CHAT LUONG download : add luanvanchat@agmail.